alt

Για το μυθιστόρημα του Malcolm Lowry «Σκοτεινά σαν τον τάφο όπου ο φίλος μου κείται» (μτφρ. Παναγιώτης Χαχής, εκδ. Sestina).

Του Γιάννη Λειβαδά

Τόσο με όρους λογοτεχνικής διερεύνησης όσο και με όρους απήχησης, το φαινόμενο που ονομάζεται Μάλκολμ Λάουρι είναι ένα ασυνήθες φαινόμενο εν προόδω. Έχει έρθει η ώρα να παραμεριστούν οι εκδιπλώσεις και οι ιδιοτροπίες του χαρακτήρα, του ανθρώπου, που αποδείχτηκε κορυφαίος συγγραφέας, και να αναγνωριστούν με σοβαρότητα και ιεροπρέπεια, το ύφος και οι διαστάσεις της γραφής του.

alt

Μπόρχες, πάντα και παντού.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Ο Μπόρχες (Borges) είναι ο χάρτης της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας. Τον συναντάς πάντα και παντού. Ακόμα και στην pop κουλτούρα υπάρχει μια περίοπτη θέση για τον Μπόρχες. Ή μάλλον πολλές. Τον βλέπεις σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή της δυναμικής ταινίας Performance (1970) του Nicholas Roeg. Τον ακούς να λέει ότι ακούει Beatles καθώς συνομιλεί με τον άλλο τιτάνα, τον Ερνέστο Σάμπατο. Τον συναντάς στο Όνομα του Ρόδου, του Ουμπέρτο Έκο, ως Χόρχε του Μπούργκος, και στην Άντα του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, αναγραμματισμένο, ως Osberg. Η σκιά του κάνει ένα σημαντικό πέρασμα στην ταινία του Βιμ Βέντερς Τα Φτερά του Έρωτα, ως Όμηρος στον λαβύρινθο της Βιβλιοθήκης.

alt

Για το μυθιστόρημα του Τζόζεφ Κόνραντ «Με τα μάτια ενός Δυτικού» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Ερατώ).

Του Νίκου Ξένιου

alt

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Η μορφή των λειψάνων» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος).

Του Διονύση Μαρίνου

Το τρομοκρατικό χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους ήταν ενορχηστρωμένο από τις ίδιες τις ΗΠΑ. Ο Έλβις Πρίσλεϊ δεν έχει πεθάνει, όπως άλλωστε κι ο Χίτλερ· αμφότεροι ζουν κάπου ινκόγκνιτο, συμφύονται με τους ανυποψίαστους διαβάτες και ζουν ζωή χαρισάμενη. Στην περιοχή Area 51, όντως, βρέθηκε ένας νεκρός εξωγήινος – άρα, υπάρχει ζωή μακριά από τον πλανήτη Γη. Επίσης, τα νήματα του κόσμου κινούνται από αόρατα χέρια που ανήκουν σε Μασόνους, Τέκτονες, Illuminati και λοιπές δόλιες λέσχες. Οι θεωρίες συνωμοσίας είναι η αντεστραμμένη όψη της κατεστημένης αφήγησης των γεγονότων. Πρόκειται για ένα αδιάσπαστο κράμα μικρονοϊκής εμμονής, παιδικής αφέλειας και σπηλαιώδους νοητικού ακροβατισμού. Μπορεί να φαντάζουν εξωπραγματικές, ολότελα ξένες προς την κοινή λογική, κι όμως εντάσσονται με τρόπο καθοριστικό στο φαντασιακό των ανθρώπων. Τουτέστιν: κάθε χώρα έχει τις δικές της θεωρίες συνωμοσίας κι όλες μαζί συγκροτούν έναν πολιορκητικό κριό που προσπαθεί να θραύσει το επιβαλλόμενο ψεύδος που έχει βαφτιστεί αδιαμφισβήτητη αλήθεια.

alt

Για το μυθιστόρημα του Anthony Trollope «Ο επίτροπος» (μτφρ. Σάντυ Παπαϊωάννου, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου Λαμπράκου

alt

Για το μυθιστόρημα του Nathan Hill «Το Νιξ» (μτφρ. Γιάννης Βογιατζής, εκδ. Αλεξάνδρεια), του David Pichaske «Μια γενιά σε κίνηση» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Κουκκίδα) και το βιβλίο του Norman Mailer «Οι στρατιές της νύχτας» (μτφρ. Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, εκδ. Καστανιώτης).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

alt

Για το μυθιστόρημα του Μπέρναντ Μάλαμουντ «Ο μάστορας» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Μπορεί κάποιος που ναι μεν έχει καταγωγή από μια χώρα, αλλά δεν έχει ζήσει καθόλου εκεί, να γράψει καταπληκτικά πράγματα γι’ αυτήν και τους ανθρώπους της; Δύσκολο, αλλά όχι ανέφικτο. Ο Ρωσοεβραίος –κατά μερικούς περισσότερο Ουκρανοεβραίος– Μπέρναντ Μάλαμουντ (1914–1986) είναι γέννημα θρέμμα της Νέας Υόρκης και του αμερικανικού melting-pot. Οι γονείς του διατηρούσαν μπακάλικο σε γειτονιά του Μπρούκλιν όπου οι περισσότεροι μιλούσαν Γίντις. Ο μικρός Μπέρναντ άκουγε και αφομοίωνε τα πάντα που αφορούσαν τα πάθη της φυλής του στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπου επικρατούσε αντισημιτισμός μεγαλύτερος κι από αυτόν που έφερε τον Χίτλερ στην εξουσία. Έτσι κατάφερε να γράψει για τα μαρτύρια των Εβραίων στην Ουκρανία και τη Ρωσία σαν να ήταν ό ίδιος, όχι απλώς παρών, αλλά ένα από τα θύματα.

alt

Για το βιβλίο του Jean Echenoz «Ειδική απεσταλμένη» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος) και το βιβλίο του Βενσάν Πεγιόν «Aurora» (μτφρ. Μαριάννα Μαντά, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Η ευπρόσδεκτη πληθώρα πολύ καλών βιβλίων που κυκλοφόρησαν στα τέλη του 2017 καλεί σε μια χρηστική ταξινόμηση και εν συνεχεία τοποθέτησή τους στον σάκο εκστρατείας του επίμονου αναγνώστη, ήτοι στο γραφείο του ή/και στο κομοδίνο του. Στη σειρά κειμένων με τίτλο Σάκος Εκστρατείας, λοιπόν, προτείνω παράλληλες αγαγνώσεις, δίδυμες, ενίοτε και τρίδυμες, συνδυασμούς νέων κυκλοφοριών με κάποιες παλαιότερες ώστε η τέρψη της ανάγνωσης να συμβαδίσει με την καλύτερη αφομοίωση των σελίδων, μιας και πάντα τα διασταυρούμενα πυρά είναι και τα αποτελεσματικότερα. Στο δεύτερο μέρος, δύο πολιτικά θρίλερ, το ένα γραμμένο με μια διάθεση μεταμοντέρνας ειρωνείας, το άλλο γραμμένο με μια προειδοποιητική μέριμνα. Αμφότερα, πάντως, καταπιάνονται με αιχμηρά γεωπολιτικά, οικονομικά, πολιτικά θέματα. 

alt

Για το μυθιστόρημα της Virginia Woolf «Ορλάντο – Μια βιογραφία» (μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου, εκδ. Gutenberg).

Του Νίκου Ξένιου

alt

Για το μυθιστόρημα της Hannah Kent «Οι Καλοί» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ίκαρος).

Της Διώνης Δημητριάδου

Οι Καλοί είναι παμπόνηροι. Και γλεντζέδες. Κάνουν ό,τι τους αρέσει, γιατί δεν νοιάζονται ούτε για το Θεό ούτε για το Διάβολο. Δεν περιμένουν ούτε Παράδεισο ούτε Κόλαση. Η καλοσύνη τους δεν τους φτάνει για να σωθούνε. Μα ούτε η κακία τους για να χαθούνε.

alt

Για το μυθιστόρημα του Ramiro Quintana «Οι εργάτες του κρύου» (μτφρ. Ρομίνα Κηπουρίδου, εκδ. Σαιξπηρικόν).

Του Κώστα Δρουγαλά

Παρότι πολυγραφότατος συγγραφέας «μικρών μυθιστορημάτων», είναι η πρώτη φορά που ο Ραμίρο Κιντάνα, ο σπουδαίος Αργεντινός πεζογράφος, μεταφράζεται στα ελληνικά. Το ολιγοσέλιδο μυθιστόρημα Οι εργάτες του κρύου κυκλοφόρησε μέσα στο 2017 από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν. Η πολύ απαιτητική μετάφραση του κειμένου ανήκει στην πρωτοεμφανιζόμενη Ρομίνα Κηπουρίδου.

alt

Για το μυθιστόρημα του J.G. Ballard «High-Rise» (μτφρ. Αποστόλης Πρίτσας, εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Η καλή λογοτεχνία δεν μας κάνει τη ζωή εύκολη, ούτε όμως και δύσκολη, αφού την κάνει πιο κατανοητή. Πριν από χρόνια το αγγλικό λεξικό Collins καταχώρησε το νεόπλαστο επίθετο «ballardian» με την εξής σημασία: «αυτό που μοιάζει με, ή υποδηλώνει, τις συνθήκες που περιγράφει ο Τζέιμς Γκρέιαμ Μπάλαρντ στα μυθιστορήματα και τα διηγήματά του, ιδίως τη δυστοπική νεωτερικότητα, τα μουντά τεχνητά τοπία και τις ψυχολογικές επιπτώσεις από τις τεχνολογικές, κοινωνικές ή περιβαλλοντικές εξελίξεις». Γνωρίζοντας τη σπουδαιότητα ορισμένων συγγραφέων του 20ού αιώνα των οποίων το επίθετο έγινε επίθετο που παραπέμπει πια σε μια ευρέως αναγνωρισμένη κατάσταση (καφκικός, μπεκετικός, οργουελικός, αλλά και: καβαφική ειρωνεία, ελυτικός παράδεισος, κ.ά.), ας δούμε τι έχει προσφέρει αυτός ο συγγραφέας στην κατανόηση του σύγχρονου βίου.

alt

Για το μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμύ «Ο πρώτος άνθρωπος» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, εκδ. Καστανιώτης).

Της Διώνης Δημητριάδου

alt

Για το μυθιστόρημα του Paul Auster «Το βιβλίο των ψευδαισθήσεων» (μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Βέη

Το πρόσωπο υφίσταται και ως απουσία. Ακόμη και ως αυτο-διαγραφή του. Ή ως αυτο-ακύρωσή του. Άλλωστε τίποτε δεν του εξασφαλίζει εξ ορισμού την ακέραιη διατήρηση της ίδιας του της εικόνας. Ιδίως ενώπιον αδιάφορων κατά κανόνα τρίτων. Υπάρχει δηλαδή για να χαθεί οριστικά (;). Η πιθανή επανεμφάνισή του στις αρένες του βίου είναι κατ’ εξοχήν υπόθεση της λογοτεχνίας των υψηλών αποστάξεων. Η επαναφορά στη ζωή αντιστοιχεί λίγο πολύ στη θριαμβική επανεκκίνηση εκείνου του περιώνυμου Λαζάρου στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον (ια’ 1-45). Έχω βεβαίως κατά νουν κι εκείνον τον αποφασιστικό χαρακτήρα του Ναθάνιελ Χόθορν, ο οποίος εξαφανίζεται για είκοσι ολόκληρα χρόνια από προσώπου Γης, για να αποδειχθεί, στο τέλος της αφήγησης, ότι εξακολουθεί να ζει πράγματι ως ένα αυστηρά απόκρυφο, διαυγές ον, στην άλλη άκρη του δρόμου, όπου βρίσκεται το σπίτι του και η υπόλοιπη οικογένειά του.

IVAN JABLONKA laetitia

Για το μυθιστόρημα του Ivan Jablonka «Λετισιά – ή το τέλος των ανδρών» (μτφρ. Χαρά Σκιαδέλλη, εκδ. Πόλις).

Του Διονύση Μαρίνου

Το 1966, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζορτζ Πλίμπτον είχε την τύχη να πάρει συνέντευξη από τον Τρούμαν Καπότε για λογαριασμό των New York Times. Μόλις είχε εκδοθεί το μνημειώδες Εν ψυχρώ και η πρώτη ερώτηση που του έκανε ήταν προφανής: πώς όριζε αυτό το νέο είδος αντικειμενικής αφήγησης που ούτε μυθοπλασία ήταν αλλά ούτε και δημοσιογραφία;

alt

1917 - Ο αντίκτυπος της Οκτωβριανής επανάστασης σε πέντε λογοτεχνικά βιβλία.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Πολλά τα πονήματα που συνόδευσαν ή/και προκάλεσαν τις συζητήσεις σχετικά με το νόημα και την κληρονομιά της Ρωσικής Επανάστασης, με αφορμή τα εκατό χρόνια από το ξέσπασμά της. Πολλά και τα λογοτεχνήματα που κυκλοφόρησαν προσφάτως όπου άλλοτε η επανάσταση πρωταγωνιστεί και άλλοτε υπάρχει στο φόντο για να εκτυλιχθεί μια πλοκή. Ευφρόσυνα, και με απόσταση ασφαλείας, μπορούμε να απολαύσουμε ορισμένα τέτοια λογοτεχνήματα. Τα υπογράφουν ένας Ρώσος (Μπλοκ), ένας Σουηδός (Σέβε), μια Ιταλίδα (Βιτάλε), ένας Ισπανός (Σεμπρούν) και ένας Κουβανός (Παδούρα), κάτι που λέει πολλά για το πόσο κοσμοϊστορικό ήταν αυτό το γεγονός του 1917.

asotoi 700 2

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γκρεγκ Τζάκσον «Άσωτοι» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Αντίποδες).

Του Νίκου Ξένιου

The worst part of a trip, we can all agree, is the moment you have come down enough to realize you are not down all the way.
Greg Jackson

Στο πρώτο του βιβλίο, τη συλλογή διηγημάτων Άσωτοι (δεξιοτεχνικά μεταφρασμένο από τον Παναγιώτη Κεχαγιά), ο κατά το ήμισυ εβραϊκής καταγωγής Γκρεγκ Τζάκσον επιτυγχάνει μια γλώσσα που προδίδει επιρροές από τον ψυχολογικό ρεαλισμό των προηγούμενων δεκαετιών, την Αν Μπήτι, τον Ίαν Μακ Γιούαν και τον Ντέιβιντ Φόστερ Ουάλας. Λάτρης του σινεμά του Σορεντίνο και της λογοτεχνίας του Ρομπέρτο Μπολάνιο, του Τζόζεφ Κόνραντ και του Σόουλ Μπέλοου, ο Τζάκσον γράφει ένα τολμηρό βιβλίο που σατιρίζει τη ζωή της αμερικανικής ελίτ, με μαύρο, καταλυτικό χιούμορ και έντονη ευαισθησία στη διαγραφή των ατομικών χαρακτηριστικών: οι χαρακτήρες του πλησιάζουν τα σαράντα, είναι μορφωμένοι, αντιπαθητικοί και σνομπ απόφοιτοι κολεγίων, κινηματογραφιστές, αρχιτέκτονες, συγγραφείς και τενίστες της Ανατολικής Ακτής που αποζητούν τη νοηματοδότηση της ζωής τους με κάποια πνευματικότητα καταρρίπτοντας την τετριμμένη ηθική.

alt

Για το μυθιστόρημα του John Williams Αύγουστος (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Η ιστορία της λογοτεχνίας, σαν τη ζωή, είναι συχνά άδικη. Ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα όπως ο Στόουνερ (1965) του Αμερικανού συγγραφέα Τζον Γουίλιαμς (1922-1994) θα μπορούσε να είχε αποτελέσει αναγνωστικό θρίαμβο ήδη από την πρώτη του έκδοση, ωστόσο χρειάστηκε σχεδόν μισός αιώνας ώσπου να αναγνωριστεί δεόντως από κοινό και κριτικούς. Ομοίως ο Αύγουστος (1972), το τέταρτο και τελευταίο μυθιστόρημα του Γουίλιαμς, ναι μεν έλαβε το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας των ΗΠΑ το 1973 (εξ ημισείας με την ξεχωριστή Χίμαιρα του Μπαρθ), αλλά ούτε αυτό γνώρισε μεγάλη απήχηση. Αμφότερα κυκλοφόρησαν φέτος από τις εκδόσεις Gutenberg με εισαγωγή του John McGahern: το πρώτο σε μετάφραση Αθηνάς Δημητριάδου και με επίμετρο του Άρη Μπερλή, το δεύτερο σε μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου. Η ιστορία της λογοτεχνίας, σαν τη ζωή, δικαιώνει συχνά έναν δημιουργό αλλά, φευ, μετά τον θάνατό του.   

alt

Για το μυθιστόρημα του Thomas Mann «Το μαγικό βουνό» (μτφρ. Θόδωρος Παρασκευόπουλος, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Βαγγέλη Γραμματικόπουλου

Το Μαγικό βουνό (1924) είναι ένα βιβλίο που «ξεπέρασε τα όρια που είχε θέσει ο συγγραφέας του τόσο από την άποψη της έκτασης όσο και από την άποψη του πνεύματος». Αυτή την κρίση διατύπωσε ο νομπελίστας Τόμας Μαν για το άνω των χιλίων σελίδων μυθιστόρημα που ξεκίνησε αρχικά ως μια κωμική συνέχεια της πολυδιαβασμένης νουβέλας του Θάνατος στη Βενετία και αναδείχθηκε ως ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα αποτύπωσης όχι απλώς του γερμανικού αλλά συνολικότερα του ευρωπαϊκού πνεύματος στη λογοτεχνία. Ανάμεσα στις γραμμές του ανακλώνται οι βασικές καταστατικές αρχές, από την κλασική αρχαιότητα έως τον 20ό αιώνα, που απέδωσαν σε αυτή την ήπειρο την πνευματική της υπόσταση, καθώς και οι κυριότερες αντικρουόμενες ιδέες που τη συνέστησαν. Το Μαγικό βουνό έρχεται στο τέλος μια μακριάς ευρωπαϊκής πορείας, σαν δίαυλος ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, στην πιο κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της, τον όλεθρο του παγκοσμίου πολέμου, να καταδείξει την αυτοκαταστροφική της τάση. Το μνημειώδες αυτό έργο επανέρχεται με νέα ελληνική έκδοση από τη σειρά των μεγάλων αφηγήσεων των εκδόσεων Μεταίχμιο (Φεβρουάριος 2017) στην ηρωική μετάφραση του Θόδωρου Παρασκευόπουλου από την πρώτη έκδοση του Εξάντα το 1995.

alt

Για το μυθιστόρημα του Μιχαήλ Μπουλγκάκωφ «Λευκή φρουρά» (μτφρ. Ελένη Μπακοπούλου, εκδ. Ερατώ).

Του Νίκου Ξένιου

Στις 29 Ιουνίου 1917, τρεις μήνες μετά το ξέσπασμα της Ρωσικής Επανάστασης, η Ουκρανία διακηρύσσει την αυτονόμησή της από τη Ρωσία. Μετά από τη συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ ξεκινά μια διετία αναρχίας για την Ουκρανία. Το Κίεβο περνά από τα χέρια των Γερμανών στα χέρια των Ουκρανών εθνικιστών του Σιμόν Πετλιούρα και η Ουκρανία υφίσταται μια προσωρινή επαναστατική κυβέρνηση. Όταν οι Γερμανοί την καταλαμβάνουν, κατά τη διάρκεια της «κυβέρνησης-μαριονέτας» των Λευκών και μετά την ήττα και αποχώρηση των Γερμανών, ο Πετλιούρα εξακολουθεί να αντιτίθεται στους Σοβιετικούς. Το 1925 ο Μιχαήλ Μπουλγκάκωφ (1891-1940), που έχει τη ρετσινιά του «αντισοβιετικού» από τη λογοκρισία του Κόμματος και αναγκάζεται να δουλέψει ως βοηθός σκηνοθέτης στο Θέατρο Τεχνών της Μόσχας, αρχίζει να δημοσιεύει σε συνέχειες, στο βραχύβιο περιοδικό «Rossiya», τη Λευκή Φρουρά του.

alt

Για το βιβλίο του François Roux «Η ακαθάριστη εθνική ευτυχία» (μτφρ. Μανώλης Πιμπλής, εκδ. Πόλις).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Η Ακαθάριστη εθνική ευτυχία είναι ένα φιλόδοξο μυθιστόρημα με κατακτημένη απλότητα, ένα μυθιστόρημα αβίαστο, ειλικρινές. Η πρόθεση του Γάλλου συγγραφέα, Φρανσουά Ρου, να αποτυπωθεί η σύγχρονη γαλλική πραγματικότητα, οριοθετείται χρονικά ανάμεσα σε δύο κεντρικές ημερομηνίες, προεδρικών εκλογών και οι δύο, με την πρώτη, τη 10η Μαΐου 1981, να οδηγεί τον Φρανσουά Μιτεράν στην εξουσία και τη δεύτερη, την 6η Μαΐου 2012, τον Φρανσουά Ολάντ αντίστοιχα. Ο Ρου δεν επιχειρεί μία εξαντλητική παρουσίαση γεγονότων και προσώπων, αλλά επιλέγει, με επιτυχία, τέσσερα βασικά πρόσωπα, των οποίων παρακολουθούμε τις πορείες, από το 1981, όταν βρίσκονται όλα στη μεταιχμιακή ηλικία των δεκαοχτώ ετών, μέχρι και το 2012. Τα τέσσερα αυτά πρόσωπα είναι φίλοι, με τις δικές τους ιδιαιτερότητες, φιλοδοξίες, απόψεις, αλλά το κυριότερο, με τις δικές τους αυταπάτες και ψευδαισθήσεις, οι οποίες, δεν είναι αυστηρά προσωπικές, αλλά συνδέονται με τον χαρακτήρα και το κλίμα της εποχής: «Ποτέ δεν είχαμε αισθανθεί τόσο ευτυχισμένοι. Ποτέ δεν είχαμε ελπίσει τόσο πολύ» – αυτό ήταν το κλίμα την ημέρα της εκλογής του Μιτεράν.

alt

Για το μυθιστόρημα του Patrick Hamilton «Οι σκλάβοι της μοναξιάς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Στερέωμα).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Οι Σκλάβοι της μοναξιάς (The Slaves of Solitude), δωδέκατο μυθιστόρημα του Πάτρικ Χάμιλτον (1904-1962· ενός συγγραφέα με τη στόφα του κλασικού αλλά με φήμη και δημοτικότητα σαν τη σποραδική λιακάδα μια μέρα με συννεφιά), εκδόθηκαν το 1947 και η ιστορία τους διαδραματίζεται το 1943, τον τέταρτο και σκληρότατο χρόνο του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου.

alt

Για τα μυθιστορήματα των Pino Cacucci «Φρίντα Κάλο - !VIVA LA VIDA!» (μτφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. Άγρα) και Emma Reyes «Αναμνήσεις δι᾽ αλληλογραφίας» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Η ένταση του βίου, η ανυποχώρητη επιμονή στο να ζεις και στο να μετατρέπεις τη ζωή, τη δική σου και των άλλων, σε έργο τέχνης, η γενναία, η ηρωική εμμονή στην εμμένεια των εμμονών, και η ιπποτική θητεία στις προσηλώσεις: ιδού τι διέπει το πέρασμα από τούτο τον πλανήτη γυναικών όπως η Φρίντα Κάλο και η Έμμα Ρέγιες.

alt

Για το μυθιστόρημα της Edna O’ Brien «Μικρές κόκκινες καρέκλες» (μτφρ. Χριστίνα Σωτηροπούλου, εκδ. Κλειδάριθμος).

Του Μιχάλη Πιτένη

Στις 6 Απριλίου 2012, στην εικοστή επέτειο από την έναρξη της πολιορκίας του Σεράγεβο από τις σερβοβοσνιακές δυνάμεις,  τοποθετήθηκαν 11.541 καρέκλες κατά μήκος των οκτακοσίων μέτρων του κεντρικού δρόμου της πόλης.  Μια κενή καρέκλα για κάθε κάτοικο του Σεράγεβο που έχασε τη ζωή του στη διάρκεια των 1.425 ημερών της πολιορκίας.  Οι 643 μικρές καρέκλες αντιπροσώπευαν τα παιδιά που σκοτώθηκαν από τα πυρά ελεύθερων σκοπευτών  και από το βαρύ πυροβολικό που ήταν ακροβολισμένο στα γύρω βουνά.

Το μικρό αυτό κείμενο, προοίμιο στο βιβλίο της Edna O’ Brien Μικρές κόκκινες καρέκλες, προϊδεάζει τον αναγνώστη μόνο ως έναν βαθμό για το περιεχόμενό του. Διαβάζοντάς το θα συνειδητοποιήσει πως η συγγραφέας μιλά όχι μόνο για τις 11.541 άδειες καρέκλες του Σεράγεβο μα για τις εκατοντάδες χιλιάδες άδειες καρέκλες που υπάρχουν σ’ όλο τον σύγχρονο κόσμο. Καρέκλες που άδειασαν, και συνεχίζουν να αδειάζουν, εξαιτίας της βίας που γεννούν κηρυγμένοι και ακήρυχτοι πόλεμοι, που άλλοι μας απασχολούν όσο διαρκεί ένα δελτίο ειδήσεων και άλλοι που, ενώ εξελίσσονται με μεγάλη σφοδρότητα δημιουργώντας ποταμούς αίματος και δυστυχίας, η καθημερινότητά μας τους έχει εξοβελίσει στο μέγεθος ενός εσωτερικού μονόστηλου εφημερίδας με παρελθούσα ημερομηνία.

his bloody project700

Για το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ «Το ματωμένο του έργο» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Μπονάνου

Κάστρο του Ινβερνές, πρωτεύουσας των σκοτσέζικων Χάιλαντς, 1869. Ο δεκαεπτάχρονος Ρόντερικ Μακρέι βρίσκεται στη φυλακή, όπου, εν όψει της δίκης του και κατόπιν παρότρυνσης του δικηγόρου του, συγγράφει τα απομνημονεύματά του, στα οποία ομολογεί χωρίς καμία απολύτως περιστροφή τη δολοφονία τριών ανθρώπων. Ύστερα από μια τέτοια παραδοχή, τι θα μπορούσε να σταθεί ανάμεσα σε αυτόν και την αγχόνη του νόμου;

alt

Για το βραβευμένο με Booker 2017 μυθιστόρημα του George Saunders «Λήθη και Λίνκολν» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιάννη Καρκανέβατου

Το Λήθη και Λίνκολν δεν είναι βιβλίο – αν και θυμίζει. Έχει σελίδες γραμμένες, χαρακτήρες, σημεία στίξης αλλά ο δημιουργός του –μ’ έναν διαβολεμένα υποχθόνιο τρόπο– έχει οργανώσει μια παράσταση ψυχών που παίζεται μέσα στο κεφάλι τού εκάστοτε αναγνώστη.

alt

Για τη νουβέλα του Φραντς Κάφκα «Η μεταμόρφωση» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Πατάκης).

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Η Μεταμόρφωση ξεκινάει με την ανεπίδεκτη αμφιβολίας επισήμανση ότι ο Gregor Samsa έχει μετατραπεί σε ένα ανθρώπινου μεγέθους σκαθάρι. Δεν αποδίδεται σε κάτι αυτή η μεταβολή, αν και ο ίδιος ο Samsa, όσο ακόμα έχει διάθεση να σκεφτεί αυτό το ζήτημα, την αντιμετωπίζει ως απότοκο της κουραστικής και αδιέξοδης ζωής του ως πλασιέ, μια ζωή την οποία άλλωστε οφείλει στα χρέη της οικογένειάς του, που είχε αναλάβει για λογαριασμό τους να αποπληρώσει. Στο τέλος αφανίζεται εκείνος αντί για το χρέος, και την ίδια στιγμή μοιάζουν καλύτερες οι προοπτικές και της οικογένειάς του, ως να οφείλονταν όλα τα προβλήματά της στον Gregor.

alt

Για το μυθιστόρημα της Βαλ ΜακΝτέρμιντ «Το τραγούδι της Σειρήνας» (μτφρ. Νίκος Α. Μάντης, εκδ. Καστανιώτης).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Στο Μπράντφιλντ, μια (φανταστική) πόλη της Βόρειας Αγγλίας, ανακαλύπτονται, το ένα μετά το άλλο, τρία ανδρικά πτώματα, φριχτά βασανισμένα, σαν να έχουν βγει από τα χέρια της Ιεράς Εξέτασης. Η ανδροκρατούμενη και ιδιαίτερα συντηρητική ιεραρχία του τοπικού Τμήματος Ανθρωποκτονιών αρνείται να δει το προφανές: ένας κατά συρροή δολοφόνος κυκλοφορεί ελεύθερος στην πόλη. Κι αφού οι τρεις νεκροί ήταν γκέι και βρέθηκαν στη γειτονιά με τα γκέι μπαρ, οι μάτσο αστυνομικοί δίνουν μικρότερη σημασία στο όλο ζήτημα, διαχωρίζουν τα εγκλήματα κι αναζητούν τρεις διαφορετικούς δολοφόνους. Η μόνη που έχει αντίθετη άποψη είναι η επιθεωρήτρια Κάρολ Τζόρνταν, η οποία όμως δεν τολμάει να ρισκάρει την ήδη επισφαλή θέση της, αφού λόγω φύλου κανείς δεν την παίρνει στα σοβαρά.

alt

Για το «Λιε Τσι – Το αληθινό κείμενο του τέλειου κενού» (μτφρ. Σωτήρης Χαλικιάς, εκδ. Ίνδικτος).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο Σωτήρης Χαλικιάς έσκυψε μαγεμένος πάνω από την Κίνα, πάνω από τον Κομφούκιο και τώρα πάνω από το ταοϊστικό Λιε Τσι. Το μάγεμά του αυτό φαίνεται ήδη από την εισαγωγή του στο Λιε Τσι. Για τη μεταφορά αυτή, στη γλώσσα μας, των ιδεών και των ιστοριών ενός αλλότριου πολιτισμού, μια μεταφορά όχι από μια αγγλική ή άλλη μετάφραση, αλλά με πολύχρονη επίμοχθη μελέτη των πολύσημων κινεζικών ιδεογραμμάτων, οφείλουμε στον κ. Χαλικιά τα μέγιστα. Η Μάνια Σεφεριάδη, όταν απόδωσε στην ελληνική τα Τσουάνγκ Τσου και Τάο Τε Κινγκ, μετέφρασε μεταφράσεις. Ωστόσο, στην ερμηνεία ενός ιδεογράμματος οι λεπτότατες διακρίσεις μοιάζει να είναι το παν.

alt

Για το μυθιστόρημα του Τρούμαν Καπότε «Εν ψυχρώ» (μτφρ. Αύγουστος Κορτώ, Πατάκης).

Του Γιώργου Λαμπράκου

alt

Για το μυθιστόρημα του Γιάλμαρ Σέντερμπεργκ «Δόκτωρ Γκλας» (μτφρ. Αγγελική Νάτση, εκδ. Printa).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Το μυθιστόρημα Δόκτωρ Γκλας γράφτηκε από τον Σουηδό συγγραφέα Γιάλμαρ Σέντερμπεργκ (1869-1941) και εκδόθηκε το 1905. Αν λάβει υπόψη κανείς την τεχνική αρτιότητα του έργου, τις αφηγηματικές καινοτομίες, τη θεματολογία και τις θέσεις του συγγραφέα (οι οποίες βρίσκονται πολύ μπροστά από την εποχή τους) και το πιο σημαντικό ίσως, το στοχαστικό βάθος, τότε δεν θα ήταν υπερβολική η άποψη ότι πρόκειται για ένα αριστουργηματικό έργο, το οποίο τυγχάνει να είναι και ένα από τα πιο αγαπημένα (και πολυσυζητημένα) της σουηδικής λογοτεχνίας.

alt

Για το διήγημα του Τζόζεφ Κόνραντ «Οι ηλίθιοι» (μτφρ. Σπάρτη Γεροδήμου, εκδ. Ερατώ).

Του Νίκου Ξένιου

Το 1895 ο Κόνραντ έχει ήδη δημοσιεύσει το πρώτο του μυθιστόρημα: La Folie Almayer, και έναν χρόνο μετά το δεύτερο: Un paria des îles. Το νεόνυμφο ζεύγος Κόνραντ διέμεινε για λίγο στο Ηôtel de France στη Λανιόν, όπου γράφτηκαν οι πρώτες Ανήσυχες αφηγήσεις (Tales of the Unrest, 1898)1. Λέγεται πως πρότυπό του είχε τον Γκυ ντε Μωπασάν2. Παρόλα αυτά, σε τέσσερις μέρες ολοκλήρωσε το αριστούργημα Ένα προκεχωρημένο φυλάκιο της προόδου3.

Συγκεκριμένα το αριστούργημα Οι ηλίθιοι (The Idiots) το έγραψε στη διάρκεια του μήνα του μέλιτος, στο σπίτι του Île-Grande της Βρετάνης, από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο του 1896 και τους πρωτοδημοσίευσε στο περιοδικό «Savoy». Οι Ηλίθιοι κυκλοφορούν στα ελληνικά σε σκληρό εξώφυλλο, σε κομψότατη έκδοση των εκδόσεων Ερατώ και σε καλή μετάφραση της Σπάρτης Γεροδήμου.

alt

Για το μυθιστόρημα της Οτέσα Μόσφεγκ «Αϊλίν» (μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου, εκδ. Ψυχογιός).

Του Μιχάλη Πιτένη

Ποιες είναι οι πραγματικές, οι κρυφές σκέψεις των ανθρώπων; Τι υπάρχει στην ψυχή τους που επηρεάζει σε μεγάλο ή σε μικρό βαθμό τις αποφάσεις που διαμορφώνουν τη ζωή τους;

Εικάζω πώς στο μυαλό της Αμερικανίδας συγγραφέα Οτέσα Μόσφεγκ υπήρχαν τα παραπάνω ερωτήματα όταν έγραφε την Αϊλίν της. Εικασία που ενισχύεται όλο και περισσότερο καθώς προχωρώ την ανάγνωση του «σκοτεινού» αυτού βιβλίου. Ενός βιβλίου γεμάτου σκιές ανάμεσα στις οποίες κινείται και εξελίσσεται η βασική ηρωίδα του, η Αϊλίν.

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ