Για τις «Ιστορίες από την Κάμπιλα» του Αντόνιο Περέιρα (μτφρ. Μαρία Αθανασιάδου, Θεώνη Κάμπρα, Αλίκη Μανωλά, Ιφιγένεια Ντούμη, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος) εκδ. Opera.

Γράφει ο Δημήτρης Φιλιππής 

Για τη συλλογή διηγημάτων του Ηφαιστίωνα Χριστόπουλου «Ντιμινουίτες για αγίους» (εκδ. Εστία). Μια εκδοχή αυτού του κειμένου διαβάστηκε στην παρουσίαση του βιβλίου στις 30 Μαρτίου. Εικόνα: Από τη σειρά «Ο άνθρωπος στο ψηλό κάστρο», που βασίστηκε στο ομότιτλο βιβλίο του Φίλιπ Ντικ.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ποιοι μηχανισμοί ελέγχου αναπτύσσονται μέσα στην ψηφιακή σφαίρα και πώς η λογοτεχνική πράξη αποτελεί έναν από τους λίγους εναπομείναντες χώρους αντίστασης στη λογική της αλγοριθμικής υποκειμενικότητας. Κάποιες σκέψεις.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Σκέψεις γύρω από το διαγενεακό τραύμα με αφορμή τον πίνακα του Αλέξη Κυριτσόπουλου «Μυστικά», 2024 (στην εικόνα, μέρος του πίνακα).

Γράφει η Ευδοκία Κατσουρού

Κάποιες σκέψεις για την εισαγωγή της διδασκαλίας αυτοτελούς λογοτεχνικού έργου στην εκπαίδευση και γενικώς για τους τρόπους που η λογοτεχνία διδάσκεται στα σχολεία σήμερα. Εικόνα: Πίνακας του Νικολάι Μπογκντάνοφ-Μπέλσκι.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Πώς το ζήτημα της λογοτεχνικότητας συνδέεται με τη διαδικασία της απονομής των Κρατικών Βραβείων; Αυτά οφείλουν να τιμούν πρωτίστως τη γλώσσα ή την αφηγηματική αποτελεσματικότητα; Στην κεντρική εικόνα, ο Ρέιμοντ Τσάντλερ, συγγραφέας που θεωρήθηκε ότι υπερέβη το «είδος του».

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Για το ντοκιμαντέρ των Σπύρου Μαντζαβίνου και Κώστα Αντάραχα «Πανελλήνιον».

Γράφει ο Ανδρέας Κωσταγεώργος

Πώς κρίνεται η μεταφραστική ποιότητα; Είναι προτιμότερη μια μετάφραση που επιλέγει να διασώσει την «ξενότητα» του πρωτοτύπου ή μια εξομαλυντική προσέγγιση με στόχο ένα κείμενο που «ρέει»; Κάποιες σκέψεις, με αφορμή τη σύγκριση της μετάφρασης του Μάικλ Χόφμαν και του Αλέξανδρου Κυπριώτη, στα αγγλικά και στα ελληνικά αντίστοιχα, του μυθιστορήματος της Τζέννυ Έρπενμπεκ «Καιρός».

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Τι δείχνει πραγματικά η Θεωρία της Εξέλιξης του Καρόλου Δαρβίνου; Γιατί μέχρι σήμερα αμφισβητείται από διάφορες ομάδες; Ποια είναι η σύγχρονη εκδοχή της και πώς η διαδικασία επηρεάζεται από το αστικό περιβάλλον; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Wikipedia. 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Κάποιες σκέψεις για τη μελέτη «Σεφέρης και Καμύ: Ζήτημα φωτός» (εκδ. Πατάκη) του Γιάννη Κιουρτσάκη, αλλά και για το σύνολο του έργου του. 

Γράφει ο Νίκος Αλιάγας

Ποιος είναι ο σκοπός και ποια η σημασία ενός λογοτεχνικού βραβείου; Ποια είναι τα διεθνή πρότυπα θεσμών βράβευσης και ποια η ελληνική πραγματικότητα; Θα μπορούσαν οι «ριψοκίνδυνες επιλογές» και η θεσμική τόλμη να οδηγήσουν σε αλλαγές προς το καλύτερο; Κάποιες σκέψεις.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης 

Πώς διαμορφώνεται η αξία ενός έργου; Είναι μια ακίνητη ιδιότητα, μια κατασκευή των θεσμών ή μήπως ένα γεγονός συναπαρτισμού που συγκροτείται εντός της διαλεκτικής σχέσης μεταξύ μορφής και πρόσληψης; Κάποιες σκέψεις. 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης 

Η Ρέα Γαλανάκη καταθέτει τη δική της ματιά στο μυθιστόρημα της Φωτεινής Τσαλίκογλου «Ο Ιωσήφ ήρθε μετά» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Η Φωτεινή Τσαλίκογλου παρακολουθεί τη Ρέα Γαλανάκη να μιλά για το βιβλίο της στην εκδήλωση που διοργανώθηκε στο βιλβιοπωλείο Ιανός. Ανάμεσά τους, η δημοσιογράφος Εριφύλη Μαρωνίτη.

Γράφει η Ρέα Γαλανάκη

Με αφορμή τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΣΔΕΛ για τον δανεισμό βιβλίων, κάποιες σκέψεις για τον ρόλο των λαϊκών βιβλιοθηκών στην προώθηση της ανάγνωσης και τους άξονες στους οποίους πρέπει να κινηθεί η συζήτηση για τη φιλαναγνωσία. Εικόνα: Εκδήλωση στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Κόνιτσας.

Γράφουν τα μέλη του «Δικτύου των 8»

Πώς πρέπει ο συγγραφέας να αντιμετωπίζει την κριτική που δέχεται το έργο του; Πότε πρέπει να παρεμβαίνει; Είναι εφικτή η αποστασιοποίηση στον ψηφιακό κόσμο; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο Ρολάν Μπαρτ.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Κείμενο ανάλυση για το ύφος και τη φιλοσοφία του σινεμά του Μπέλα Ταρ [Béla Tarr, 21 July 1955 – 6 January 2026], του σπουδαίου Ούγγρου σκηνοθέτη που έφυγε από τη ζωή πριν από λίγες μέρες. Στην κεντρική εικόνα, σκίτσο που φιλοτέχνησε ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Σπύρος Μαντζαβίνος.

Γράφει ο Ανδρέας Κωσταγεώργος

Πώς το φιλοσοφικό σύστημα του Gavagai μας βοηθά στην κατανόηση της «φύσης» της γλώσσας και της λογοτεχνίας; Με ποιον τρόπο αποκτούν νόημα οι λέξεις και πώς επιδρούν η ασάφεια και η πολλαπλότητα των νοημάτων; Κάποιες σκέψεις.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Σκέψεις για το έργο της Σόφι Κινσέλα (Sophie Kinsella), που έφυγε χθες από τη ζωή. Γιατί συχνά χαρακτηρίζεται αδίκως ως «παραλογοτεχνία» και πώς αποτυπώνει με επιτυχία τη γυναικεία εμπειρία στον σύγχρονο, καταναλωτικό κόσμο.

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την αναγνωρισιμότητα ενός έργου πέρα από την αισθητική του αξία; Με ποιους τρόπους η πρόσληψη ενός έργου είναι στην ουσία μια κοινωνικά και ιστορικά συγκροτημένη εμπειρία; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο πίνακας Throes of Creation του Leonid Pasternak [1862 – 1945].

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Πώς γράφει η Τεχνητή Νοημοσύνη; Πώς αναπαριστά την πραγματικότητα, και πώς, από «εργαλείο», καταλήγει να εργαλειοποιεί τον χρήστη της; Θα μπορούσε ποτέ ένα πρόγραμμα ΤΝ να γράψει όπως ο Φλομπέρ; Εικόνα: Από την ταινία «Her» (2013). 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Πρόσφατη έρευνα του ΟΣΔΕΛ για τα έτη 2023 και 2024 έδειξε πως οι τίτλοι που προτιμά το κοινό ανήκουν κατά πλειοψηφία στη λεγόμενη κατηγορία της «παραλογοτεχνίας». Πώς εξηγείται αυτό το φαινόμενο; Κάποιες σκέψεις. 

Γράφει η Εύα Στάμου 

Το Συμπόσιο Λογοτεχνίας του περιοδικού Παρέμβαση πραγματοποιήθηκε για 9η χρονιά στην Κοζάνη, υπό την αιγίδα της Εταιρείας Συγγραφέων, με απόδοση τιμής στον Σταύρο Ζουμπουλάκη. Μια αποτίμηση και μια συνέντευξη με τη διοργανώτρια Δήμητρα Καραγιάννη. Εικόνα: Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης με τον εκδότη του της Παρέμβασης Βασίλη Καραγιάννη.

Γράφει η Έλενα Χουζούρη 

Πώς συνδέεται η λογοτεχνική κριτική με τη θεωρία; Τι διαχωρίζει την ερμηνεία από την αξιολόγηση; Πρέπει η κριτική να προσκαλεί σε διάλογο πρώτα από όλα; Κάποιες σκέψεις... Εικόνα: Ο πίνακας του Έντβαρτ Μουνκ «Andreas reading».

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης 

«Το όριο μεταξύ κοινωνικής λογοτεχνίας και μελό αποτύπωσης τέτοιων ζητημάτων δεν φαίνεται πάντα εύκολα».

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Σκέψεις για το παρόν και το μέλλον της λογοτεχνίας με αφορμή τις προτάσεις πολιτιστικών προϊόντων μέσα από τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

Πολλές γυναίκες συγγραφείς από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα επιλέγουν να γράφουν με ανδρικά ψευδώνυμα. Πώς αυτή η κίνηση συνδέεται με τις πατριαρχικές προκαταλήψεις για το φύλο; Είναι ορθή η επανακυκλοφορία παλαιότερων έργων με τη χρήση του πραγματικού ονόματος της συγγραφέα, όπως συνέβη με την εκστρατεία «Reclaim her name»; Κάποιες σκέψεις... Εικόνα: Η Ζορζ Σαντ, φωτογραφημένη από τον Φελίξ Ναντάρ (1864).

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου

Ποιος είναι ο ρόλος της λογοτεχνικής κριτικής και ποιες οι προϋποθέσεις για την άσκησή της; Ποια η σχέση συγγραφέα και κριτικού και πώς επιτυγχάνεται η αντικειμενικότητα; Κάποιες σκέψεις... 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Πώς ορίζεται η σύνθετη σχέση μεταξύ κοινού και δημιουργού και ποιος ο ρόλος του κριτικού; Πώς εγγράφεται το πολιτικοκοινωνικό στο πολιτιστικό; Μερικές σκέψεις... Εικόνα: Ο πίνακας «Άντρας που διαβάζει» του Georges Lemmen.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης 

Είναι κάθε βιβλίο περισσότερο γεγονός παρά αντικείμενο; Μπορεί ένα βιβλίο να «τελειώσει» πραγματικά, ιδίως την εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, κατά την οποία τα αποφθέγματα κυκλοφορούν αυτονομημένα και η ανάγνωση οδηγεί σε περισσότερες συζητήσεις και διαλόγους; Κάποιες σκέψεις... 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Πόσο σημαντική είναι η ανάγνωση για την ενεργοποίηση ενός κειμένου; Πώς η ερμηνεία ενός έργου αλλάζει ανά εποχή και ποια η συμμετοχή του αναγνώστη στη σημασιοδότηση του κειμένου; Σκέψεις για τη σημασία της αναγνωστικής εμπειρίας… Εικόνα: Ο Χανς Ρόμπερτ Γιάους, θεμελιωτής της θεωρίας της πρόσληψης.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Είναι η λογοτεχνία όχημα της ιδεολογίας ή μήπως ο χώρος όπου η ιδεολογία αποκαλύπτεται, αποδομείται και γίνεται δυνατόν να αμφισβητηθεί; Σκέψεις για τη στράτευση, την πολιτικοποίηση και την πολυσημία στη γραφή. Εικόνα: Ο Ζαν-Πολ Σαρτρ σε διαδήλωση κατά του ρατσισμού. 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Σκέψεις για τη λογοτεχνία και τον μοναδικό της τρόπο να αποτυπώνει την επικαιρότητα -στη συγκεκριμένη περίπτωση, την τραγική κατάσταση στη Γάζα-, με αφορμή τη νουβέλα του Νικήτα Σινιόσογλου «Απομονωτήριο λοιμύποπτων ζώων» (εκδ. Κίχλη). Κεντρική εικόνα: από τη Ραμάλα της Δυτικής Όχθης.

Γράφει ο Σωτήρης Γρηγοράκης