Για τον Ιάπωνα συγγραφέα Ρυού Μουρακάμι που πέθανε στις 17 Οκτωβρίου 2026, σε ηλικία 74 ετών, και τη σκοτεινή όψη του οικονομικού θαύματος της Ιαπωνίας. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός

Μια πρόταση για την κατασκευή ενός λογοτεχνικού βραβείου που θα αναγνωρίζει παλαιότερα, παρά πρόσφατα έργα. Ποια είναι η σημασία των βραβεύσεων και ποια τα όρια της λογοτεχνικής αυθεντίας. Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο Τζον Μπέρτζερ κατά την απονομή του Μπούκερ.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Για την ανθολογία ποιημάτων «Άφθαρτοι στίχοι για φθαρτά σώματα» (επιλογή: Χριστίνα Λιναρδάκη, εκδ. Μετρονόμος). Εικόνα: Η ανθολόγος Χρ. Λιναρδάκη. 

Γράφει η Σοφία Βούλγαρη

Πρέπει να συμφωνούμε με έναν συγγραφέα για να τον διαβάζουμε; Σκέψεις με αφορμή την πρόσφατη απόσυρση του έργου της Σάλι Ρούνεϊ (Sally Rooney) στο Ηνωμένο Βασίλειο. © Faber

Γράφει η Ελένη Γερούση

Πώς πατριαρχικές αντιλήψεις εκφράζονται μα και ανατρέπονται μέσα από τη λογοτεχνία. Γιατί μπορεί η βοσκοπούλα Μαρθέλα του Θερβάντες να είναι πιο ανατρεπτική από τον Μπάροουζ. Σκέψεις που διατυπώθηκαν και συζητήθηκαν στο 1ο Φεστιβάλ του Δικτύου Γυναικών Συγγραφέων «Η Φωνή της».

Γράφει η Ελένη Καρρά

Προβληματισμός και κατάθεση μιας τολμηρής άποψης για τη λογοτεχνία που γράφεται με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, με αφορμή τον αποκλεισμό πρόσφατα του εικονιζόμενου Τελισόν Ορελιέν από το Γκονκούρ, το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Για την ποιητική συλλογή της Ήλιας Μπούρα «Εύκρατη ζώνη» (εκδ. Καστανιώτη). Εικόνα: Ο πίνακας του Έντουαρντ Χόπερ «Πρωινό στη Νότια Καρολίνα». 

Γράφει η Αριστέα Παπαλεξάνδρου

Για τα βιβλία των Κορνήλιου Καστοριάδη «Οι μετασχηματισμοί του καπιταλισμού», και Νίκου Γιαννίκα & Νίκου Ν. Μάλλιαρη «Ο πόλεμος από ανθρωπολογική σκοπιά» (εκδ. Μάγμα, αμφότερα).

Γράφει ο Νίκος Γουσγούνης 

Ποια είναι τα όρια ανάμεσα στην ερμηνευτική ελευθερία της κριτικής και την ανάγκη τεκμηρίωσης όταν μια κρίση μετατρέπεται σε ιστορικό ισχυρισμό; Σκέψεις με αφορμή την πρόσφατη συζήτηση για την έννοια της «πρωτοπορίας». Εικόνα: Ο Νικόλαος Κάλας. 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Από την ηθογραφία και τη νεο-ηθογραφία στην «περιφερειακότητα». Προσπάθεια σύνθεσης μιας ενιαίας θεώρησης που συνενώνει ποικίλες εκδοχές λογοτεχνικών κειμένων και τάσεων με αναφορά στην περιφέρεια, από τον 19ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Πώς ο «Άγγελος στο σπίτι» και η «Τρελή στη σοφίτα», δυο γυναικείες φιγούρες που απεικονίζονται στη λογοτεχνία, αποτέλεσαν τη βάση για να οικοδομηθεί η γυναικεία ταυτότητα στη βικτωριανή εποχή. Εικόνα: Από την ταινία «Τζέιν Έιρ» (2011) του Κάρι Φουκουνάγκα. 

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου

Πώς διάφορα είδη γλωσσών συνυπάρχουν στην πεζογραφία της Κωνσταντίας Σωτηρίου και πώς αναπτύσσεται η κειμενική φωνή της. Κάποιες σκέψεις. Τα βιβλία της βραβευμένης συγγραφέα από την Κύπρο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πατάκη. Εικόνα: Γυναίκα αγγειοπλάστης από το χωριό Κόρνος, της επαρχίας Λάρνακας. ©Φωτογραφικό αρχείο ΓΤΠ

Γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος 

Πώς αλλάζει η διαδικασία της ανάγνωσης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Πότε κατανοούμε πραγματικά μια πληροφορία και γιατί ένα δύσκολο κείμενο μπορεί να μεταμορφώσει τον αναγνώστη; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο Τζέιμς Τζόις.

Γράφει ο Αντώνης Μαυρόπουλος

Η ντοπιολαλιά στο ελληνικό διήγημα μέσα από 25 ενδεικτικά αποσπάσματα και σχολιασμό αυτών.

Γράφει ο Π. Ένιγουεϊ

Πώς ορίζεται η «ποιητικότητα της πρόζας», πότε τη συναντάμε μέσα σε ένα κείμενο, ποιος ο ρόλος του επιμελητή στην ανάδειξή της και ποια η πιθανή συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο Ρέιμοντ Κάρβερ © Britannica

Γράφουν οι Δημήτρης Χριστόπουλος και Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης

Για τη νουβέλα του Ντίνου Γιώτη «Αθήνα 2.0» (εκδ. Βακχικόν). Εικόνα: Ο συγγραφέας. 

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Εκτενής ανάλυση για τη συζήτηση σχετικά με τη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία, την ντοπιολαλιά και την έννοια της πρωτοπορίας, με αφορμή όσα γράφτηκαν πρόσφατα. Στην κεντρική εικόνα, ο Γιάννης Μακριδάκης και ο Δημοσθένης Παπαμάρκος, από φωτογραφία που δημοσίευσε ο πρώτος στο προφίλ του στο φέισμπουκ.

Γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος

Σκέψεις για το πρώιμο μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Σούτσου «Ο εξόριστος του 1831» (εκδ. Νεφέλη), εστιάζοντας στον τρόπο που απεικονίζει την προσωπικότητα και τη δράση του Ιωάννη Καποδίστρια. Εικόνα: Πίνακας του Χαράλαμπου Παχή.

Γράφει ο Σπύρος Μαυράκης

Γιατί η δομική ατέλεια και η αδυναμία της γλώσσας αποτελούν σημαντικά στοιχεία στη λογοτεχνία; Ποιοι συγγραφείς κατοικούν στο χάσμα ανάμεσα στην πρόθεση και την πραγμάτωση και πώς η φιλοσοφία τους αντιμετωπίζεται στο σύγχρονο λογοτεχνικό πεδίο; Κάποιες σκέψεις. © Dmitri Kasterine Πηγή: National Portrait Gallery 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

«Δεν μπορείς να βάζεις τα ύδατα της Ερυθράς Θάλασσας να ανοίγουν με ειδικά εφέ, γιατί ο Μωϋσής σου θα προκαλέσει τον γέλωτα! Δεν μπορείς να αναστήσεις τον Λάζαρο με άμπρα-κατάμπρα!». Μια κριτική θέαση της ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν.  

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η ομιλία του Ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Θεόδωρου Φορτσάκη στην πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου του πρώην υπουργού Οικονομίας και βουλευτή Χανίων Νίκου Χριστοδουλάκη «Δεν είν' εύκολες οι θύρες – Κρίσεις και χρεοκοπίες στην Ελλάδα του 19ου αιώνα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική. 

Γράφει ο Θεόδωρος Φορτσάκης 

Για τα μυθιστορήματα της Σούζαν Τάουμπες (Susan Taubes) «Θρήνος για την Τζούλια» (μτφρ. Αντωνία Γουναροπούλου, εκδ. Αλεξάνδρεια) και «Διαζύγιο». © Ethan και Tania Taubes

Γράφει η Αντιγόνη Σαμέλα

Για την ποιητική συλλογή της Μαίρης Γ. Μπαϊρακτάρη «Αυτοσκηνοθεσίες» (εκδ. Μελάνι). Στην κεντρική εικόνα, η ποιήτρια.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κλωντ Λωράν «Ο χρόνος ο αντικρυστός – Δώδεκα αφηγηματικοί καρσιλαμάδες» (εκδ. Αλεξάνδρεια). Εικόνα: Ο συγγραφέας. 

Γράφει η Μαρία Μοίρα

Για τη δίγλωσση ανθολογία ισπανόφωνης ποίησης «Επινοώντας γέφυρες» (εκδ. Άνω τελεία, σε συνεργασία με το Φεστιβάλ ΛΕΑ). Εικόνα: Ο επιμελητής της έκδοσης, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. 

Γράφει η Μαρία Αθανασιάδου

Για την ανθολογία «Εκατό και είκοσι φωνές» (εκδ. Καστανιώτη) του Δικτύου γυναικών συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών «Η φωνή της». Εικόνα (από αριστερά): Αλέκα Πλακονούρη, Πωλέττα Ψυχογυιοπούλου, Μαρία Τομαρά, Χρύσα Φάντη, Ελένη Γούλα.

Γράφει η Χρύσα Φάντη

Κάποιες σκέψεις για το έργο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου (1939-2026) ως βιβλιογράφου. © Irene Savaidis 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Για το βιβλίο των Ίρβιν & Μπέντζαμιν Γιάλομ (Irvin D. Yalom, Benjamin Yalom) «Η ώρα της καρδιάς» (μτφρ. Ευαγγελία Ανδριτσάνου, εκδ. Άγρα). 

Γράφει η Εύα Ντανάση

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Ν. Πολίτη «Ο μαύρος άγγελος της νοσταλγίας» (εκδ. Αλεξάνδρεια). Εικόνα: Ο συγγραφέας

Γράφει η Όλγα Αυγουστάτου

Για την ποιητική συλλογή του Μιχάλη Παπαντωνόπουλου «Εμιγκρενιάδα» (σειρά: Τάιγκα, εκδ. Κοβάλτιο).

Γράφει η Λαμπριάνα Οικονόμου

Για το βιβλίο-μαρτυρία «Ασπασία Καρρά, μια γυναίκα του καναπέ» (εκδ. Νησίδες). Εικόνα: (από αριστέρα) Χαρούλα Αποστολίδου, Εύα Μαθιουδάκη, Λίζυ Τσιριμώκου, Αρχοντούλα Διαβάτη, Αθηνά Παπανικολάου στην παρουσίαση του βιβλίου στην 22η ΔΕΒΘ.

Γράφει η Εύα Μ. Μαθιουδάκη

Σκέψεις του συγγραφέα με αφορμή την οριστική έκδοση του βιβλίου του «Ο Βομβιστής του Παρθενώνα» από τις εκδόσεις Έρμα, τριάντα χρόνια έπειτα από την πρώτη κυκλοφορία του.

Γράφει ο Χρήστος Χρυσόπουλος