symvoules se neo logptexni

«Βλέπε μπροστά. Δεν είναι το φευγαλέο παρόν, είναι το αύριο και το μέλλον που μετράνε. Αν θεωρείς πως στο ξεκίνημα οι συναναστροφές και οι παρέες είναι το παν, κάνεις λάθος. Στα γεράματα θα χρειαστείς ακόμη περισσότερο την ανεκτίμητη βοήθεια των Φίλων».

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Βλέπε μπροστά. Δεν είναι το φευγαλέο παρόν, είναι το αύριο και το μέλλον που μετράνε. Αν θεωρείς πως στο ξεκίνημα οι συναναστροφές και οι παρέες είναι το παν, κάνεις λάθος. Στα γεράματα θα χρειαστείς ακόμη περισσότερο την ανεκτίμητη βοήθεια των Φίλων.

Μάθε να περιμένεις τη σειρά σου. Διαμαρτυρίες του τύπου ότι τα βραβεία απονέμονται με επετηρίδα, στα τριάντα σου μπορεί ν’ ακούγονται εύλογες. Όταν θα καβαντζάρεις τα εξήντα ωστόσο θα καταλάβεις ότι συνιστούν πραξικόπημα κατά των συμφερόντων σου και μπορούν να σε βλάψουν.

Μην εκφέρεις ποτέ γνώμη επιφυλακτική για συνάδελφο δημοσίως. Το κατ’ ιδίαν θάψιμο φτάνει και περισσεύει.

Ασκήσου στον δίκοπο, τον διφορούμενο λόγο. Το «καλός συγγραφέας» όσο και νά ’ναι δηλώνει κάτι το άκαμπτα θετικό. Το «αξιόλογος» όμως είναι απλώς ο «άξιος λόγου». Τώρα λόγου επαινετικού ή ψογερού, τρέχα γύρευε.

Εξίσου εύκολα τα «επίγονος», «μιμητής», «αντιγραφέας» (Θεός φυλάξοι!), τ’ αντικαθιστάς μ’ ένα «διακειμενικός» και ξεμπέρδεψες.

Μη γράφεις κριτικές. Τα ανθρώπινα είναι απρόβλεπτα, αύριο μεθαύριο θα τις βρεις μπροστά σου.

Αν πάντως δεν γίνεται να τις αποφύγεις, τότε υπό δύο απαράβατους όρους: α) οι κριτικές σου να είναι απαρέγκλιτα εγκωμιαστικές, και β) για βιβλία ανθρώπων που έχεις ή σ’ έχουν ανάγκη. Έτσι θα σου είναι πιο εύκολο να τις προσπεράσεις όταν προκύψει ανάγκη.

Γράφε με γρίφους. Τίποτα δεν κολακεύει πιο πολύ το κοινό. Μέσα στα αινίγματα και τον ερμητισμό, πίσω από τις θολές και μετέωρες λέξεις κάθε τύπος αναγνώστη βρίσκει αυτό ακριβώς που αποζητά. Ο κοινότοπος, λ.χ., θα βρει εκεί μέσα όλα τα αγαπημένα του κλισέ. Ο εκλεπτυσμένος, την ικανοποίηση ότι εκείνος ειδικά είναι μυημένος και ξεχωριστός. Ο γεννημένος οπαδός, μια αυθεντία αξιοθαύμαστη και απρόσιτη για να λατρέψει. Και ο επαγγελματίας σχολιαστής, μια αφορμή για να μας καταπλήξει με την ερμηνευτική του δεινότητα.

Έχε τα καλά με όλες τις αντίζηλες μερίδες. Γράφε σε όλα τα περιοδικά. Τίμα με την παρουσία σου όλων τις εκδηλώσεις. Δίνε σ’ όλους συγχαρητήρια για τα καινούργια τους έργα. Ωστόσο μείνε έξω από τις κόντρες και τις έριδές τους. Ξεκαθάρισε σε όσους σου το ζητούν ότι, όλα κι όλα, η Τέχνη την οποία υπηρετείς σου απαγορεύει να έχεις γνώμη.

Το πιο σπουδαίο τμήμα του έργου σου είναι οι αφιερώσεις, τεμάχισε τον χρόνο σου λοιπόν αναλόγως. Οι κολακείες και οι γαλιφιές πρέπει να μοιάζουν εντελώς αυθόρμητες κι αυτό πάλι προϋποθέτει μακρά άσκηση και σπουδή. Καλού κακού απομνημόνευσε καμιά δεκαριά φανταχτερές φράσεις και έχε ανά πάσα στιγμή τα βιβλία σου στην τσάντα – κανείς δεν ξέρει ποιον θα συναντήσεις. Πέννα χρυσή συνδυασμένη με βυζαντινή καλλιγραφία δίνουν το πειστικότερο αποτέλεσμα.

Από τα καυτά θέματα της επικαιρότητας κρατήσου μακριά. Ας παριστάνουν άλλοι τους Ζολά και τους Μπάιρον. Δική σου Μούσα ο Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης.

Η ειδίκευση είναι το παν. Διάλεξε ένα ανθυποείδος (λ.χ. ποιήματα ποιητικής, μοιρολόγια για σαλούς και παραλοϊσμένους, ρωπογραφίες της χαμοζωής ή τρέντυ περιπέτειες του campus) και ταυτίσου μαζί του. Think big: άλλο νά ’σαι «αντιπροσωπευτικός», κι άλλο να ’χεις τα κλειδιά της Αντιπροσωπείας στην τσέπη. 

Νά ’σαι εκλεκτικός. Μετά τα είκοσι, τα καινούργια πράγματα μόνο σύγχυση προξενούν. Μείνε πιστός λοιπόν στα αναγνώσματα της εφηβείας σου.

Από τους ξένους συγγραφείς μην παραλείπεις ν’ αναφέρεις τους επίκαιρους, αυτούς που τους θαυμάζουν πάνω κάτω μια δεκαετία. Απ’ τους παλιούς, μείνε στους αναπόφευκτους. Βεβαίωνε όταν σε ρωτούν ότι η ποίηση πέθανε μετά τον Έλιοτ και ότι η τελευταία λέξη της πεζογραφίας είναι ο Μπόρχες.

Για τη σύγχρονη λογοτεχνία σ’ άλλες γλώσσες να ενημερώνεσαι από τους δημοσιογράφους. Αυτούς που εξανίστανται κάθε χρονιά που το Βραβείο Νόμπελ δεν πάει σε Αμερικανό μπεστσελερίστα.

Από τους Έλληνες τους τωρινούς μην αναφέρεις κανέναν. Όλη η στάση σου πρέπει να δηλώνει ότι βρίσκεις την ελληνική λογοτεχνία επαρχιώτικη και καθυστερημένη. Αν δεν γίνεται αλλιώς, μνημόνευε τους φίλους σου, με τρόπο όμως που να τους μειώνει.

Αν τύχει αργότερα και αποκτήσεις κάποια φήμη, φρόντισε να τη χειριστείς σωστά. Για τους νεώτερούς σου τήρησε σιωπή. Πάντοτε ωστόσο να δηλώνεις γενικά και αόριστα την έγνοια και τον θαυμασμό σου για τη «νέα γενιά».

Σνόμπαρε τους συγγραφείς που γράφουν πολλά. Ιδίως ποιητής που τα άπαντά του δεν χωρούν άνετα σ’ έναν τομίδιο φτενό είναι, να λες, το δίχως άλλο για τα μπάζα.

Στις συνεντεύξεις δεν έχει την παραμικρή σημασία τι θα σε ρωτήσουν. Εσύ να έχεις έτοιμες τις απαντήσεις.

Δείχνε την ευαισθησία σου καθημερινά. Από τους ποιητές να προτιμάς τους αυτόχειρες. Κι από τους πεζογράφους τους δυσκοίλιους και τους βαρυστομαχιασμένους.


* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ είναι ποιητής και μεταφραστής. Τελευταίο βιβλίο του, ο τόμος που περιλαμβάνει την ποιητική του σύνθεση «Η κόρη μου» και τη μετάφρασή του στο ποίημα του William B. Yeats «Προσευχή για την κόρη μου» (εκδ. Κίχλη).

Στην κεντρική εικόνα: Πίνακας του Constantin Nepo «Πορτρέτο της Elsa Maxwell», λάδι σε καμβά, 1961.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικοκτονίας το ανάγνωσμα

Γυναικοκτονίας το ανάγνωσμα

Οι δολοφονίες γυναικών από τους συντρόφους τους είναι πλέον καθημερινά στο προσκήνιο στη χώρα μας. Η κακοποίηση των γυναικών επίσης. Η έμφυλη βία και οι γυναικοκτονίες είναι φαινόμενα παγκόσμια και διαχρονικά και συγκροτούν ένα αλληλοτροφοδοτούμενο κύκλωμα με τις πολιτισμικές αναπαραστάσεις τους, μεταξύ των οποίων κ...

Για την Αγγελική Ιονάτος

Για την Αγγελική Ιονάτος

Η Αγγελική Ιονάτου, τραγουδοποιός, τραγουδίστρια και κιθαρίστρια που έκανε καριέρα ως Angélique Ionatos και αγαπήθηκε πολύ, ιδίως στην Γαλλία όπου έζησε πάνω από τρεις δεκαετίες, πέθανε σε ηλικία 67 ετών. 

Της Ιουλίτας Ηλιοπούλου

Αυθεντική κα...

Πέντε Έλληνες συγγραφείς γράφουν για ένα δυστοπικό μυθιστόρημα

Πέντε Έλληνες συγγραφείς γράφουν για ένα δυστοπικό μυθιστόρημα

Η πανδημία του κορωνοϊού covid-19, ο εγκλεισμός, οι εξωφρενικές θεωρίες συνωμοσίας για την προέλευση του ιού, επανέφεραν στο προσκήνιο ερωτήματα για τη φύση της δυστοπίας, καθώς και για την αισθητική της απεικόνιση στην τέχνη (λογοτεχνία, σινεμά, εικαστικά). Ζητήσαμε από πέντε Έλληνες συγγραφείς (Μιχάλης Μακρόπουλος...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Για την ποιητική συλλογή της –βραβευμένης με Νόμπελ Λογοτεχνίας– Louise Glück «Πιστή και ενάρετη νύχτα» (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, Δήμητρα Κωτούλα, εκδ. Στερέωμα).

Του Διονύση Μαρίνου

Τη γνώριζα ελάχιστα, την είχα διαβάσει, ίσως, λίγο περισσότερ...

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί αρχές Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Για το βιβλίο του Walter Benjamin «Ημερολόγιο Μόσχας» (μτφρ. Έμη Βαϊκούση, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και η Λετονή μπολσεβίκα ηθοποιός και σκηνοθέτιδα θεάτρου Άζια Λάτσις.

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Βάλτερ Μπένγια...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί αρχές Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο χρόνο για ανάγνωση, ίσως και περισσότερη περιέργεια για κάτι αλλιώτικο. Έτσι, στον κατάλογο με τις προτάσεις μας, αν και δεσπόζουν τα μεταφρασμένα μυ...

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Επιλογές 18 ελληνικών και μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Και για τους «σκληροπυρηνικούς» του είδους προτείνεται ενθέρμως μια μελέτη για το «Latin Noir».

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Ιουλίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ