symvoules se neo logptexni

«Βλέπε μπροστά. Δεν είναι το φευγαλέο παρόν, είναι το αύριο και το μέλλον που μετράνε. Αν θεωρείς πως στο ξεκίνημα οι συναναστροφές και οι παρέες είναι το παν, κάνεις λάθος. Στα γεράματα θα χρειαστείς ακόμη περισσότερο την ανεκτίμητη βοήθεια των Φίλων».

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Βλέπε μπροστά. Δεν είναι το φευγαλέο παρόν, είναι το αύριο και το μέλλον που μετράνε. Αν θεωρείς πως στο ξεκίνημα οι συναναστροφές και οι παρέες είναι το παν, κάνεις λάθος. Στα γεράματα θα χρειαστείς ακόμη περισσότερο την ανεκτίμητη βοήθεια των Φίλων.

Μάθε να περιμένεις τη σειρά σου. Διαμαρτυρίες του τύπου ότι τα βραβεία απονέμονται με επετηρίδα, στα τριάντα σου μπορεί ν’ ακούγονται εύλογες. Όταν θα καβαντζάρεις τα εξήντα ωστόσο θα καταλάβεις ότι συνιστούν πραξικόπημα κατά των συμφερόντων σου και μπορούν να σε βλάψουν.

Μην εκφέρεις ποτέ γνώμη επιφυλακτική για συνάδελφο δημοσίως. Το κατ’ ιδίαν θάψιμο φτάνει και περισσεύει.

Ασκήσου στον δίκοπο, τον διφορούμενο λόγο. Το «καλός συγγραφέας» όσο και νά ’ναι δηλώνει κάτι το άκαμπτα θετικό. Το «αξιόλογος» όμως είναι απλώς ο «άξιος λόγου». Τώρα λόγου επαινετικού ή ψογερού, τρέχα γύρευε.

Εξίσου εύκολα τα «επίγονος», «μιμητής», «αντιγραφέας» (Θεός φυλάξοι!), τ’ αντικαθιστάς μ’ ένα «διακειμενικός» και ξεμπέρδεψες.

Μη γράφεις κριτικές. Τα ανθρώπινα είναι απρόβλεπτα, αύριο μεθαύριο θα τις βρεις μπροστά σου.

Αν πάντως δεν γίνεται να τις αποφύγεις, τότε υπό δύο απαράβατους όρους: α) οι κριτικές σου να είναι απαρέγκλιτα εγκωμιαστικές, και β) για βιβλία ανθρώπων που έχεις ή σ’ έχουν ανάγκη. Έτσι θα σου είναι πιο εύκολο να τις προσπεράσεις όταν προκύψει ανάγκη.

Γράφε με γρίφους. Τίποτα δεν κολακεύει πιο πολύ το κοινό. Μέσα στα αινίγματα και τον ερμητισμό, πίσω από τις θολές και μετέωρες λέξεις κάθε τύπος αναγνώστη βρίσκει αυτό ακριβώς που αποζητά. Ο κοινότοπος, λ.χ., θα βρει εκεί μέσα όλα τα αγαπημένα του κλισέ. Ο εκλεπτυσμένος, την ικανοποίηση ότι εκείνος ειδικά είναι μυημένος και ξεχωριστός. Ο γεννημένος οπαδός, μια αυθεντία αξιοθαύμαστη και απρόσιτη για να λατρέψει. Και ο επαγγελματίας σχολιαστής, μια αφορμή για να μας καταπλήξει με την ερμηνευτική του δεινότητα.

Έχε τα καλά με όλες τις αντίζηλες μερίδες. Γράφε σε όλα τα περιοδικά. Τίμα με την παρουσία σου όλων τις εκδηλώσεις. Δίνε σ’ όλους συγχαρητήρια για τα καινούργια τους έργα. Ωστόσο μείνε έξω από τις κόντρες και τις έριδές τους. Ξεκαθάρισε σε όσους σου το ζητούν ότι, όλα κι όλα, η Τέχνη την οποία υπηρετείς σου απαγορεύει να έχεις γνώμη.

Το πιο σπουδαίο τμήμα του έργου σου είναι οι αφιερώσεις, τεμάχισε τον χρόνο σου λοιπόν αναλόγως. Οι κολακείες και οι γαλιφιές πρέπει να μοιάζουν εντελώς αυθόρμητες κι αυτό πάλι προϋποθέτει μακρά άσκηση και σπουδή. Καλού κακού απομνημόνευσε καμιά δεκαριά φανταχτερές φράσεις και έχε ανά πάσα στιγμή τα βιβλία σου στην τσάντα – κανείς δεν ξέρει ποιον θα συναντήσεις. Πέννα χρυσή συνδυασμένη με βυζαντινή καλλιγραφία δίνουν το πειστικότερο αποτέλεσμα.

Από τα καυτά θέματα της επικαιρότητας κρατήσου μακριά. Ας παριστάνουν άλλοι τους Ζολά και τους Μπάιρον. Δική σου Μούσα ο Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης.

Η ειδίκευση είναι το παν. Διάλεξε ένα ανθυποείδος (λ.χ. ποιήματα ποιητικής, μοιρολόγια για σαλούς και παραλοϊσμένους, ρωπογραφίες της χαμοζωής ή τρέντυ περιπέτειες του campus) και ταυτίσου μαζί του. Think big: άλλο νά ’σαι «αντιπροσωπευτικός», κι άλλο να ’χεις τα κλειδιά της Αντιπροσωπείας στην τσέπη. 

Νά ’σαι εκλεκτικός. Μετά τα είκοσι, τα καινούργια πράγματα μόνο σύγχυση προξενούν. Μείνε πιστός λοιπόν στα αναγνώσματα της εφηβείας σου.

Από τους ξένους συγγραφείς μην παραλείπεις ν’ αναφέρεις τους επίκαιρους, αυτούς που τους θαυμάζουν πάνω κάτω μια δεκαετία. Απ’ τους παλιούς, μείνε στους αναπόφευκτους. Βεβαίωνε όταν σε ρωτούν ότι η ποίηση πέθανε μετά τον Έλιοτ και ότι η τελευταία λέξη της πεζογραφίας είναι ο Μπόρχες.

Για τη σύγχρονη λογοτεχνία σ’ άλλες γλώσσες να ενημερώνεσαι από τους δημοσιογράφους. Αυτούς που εξανίστανται κάθε χρονιά που το Βραβείο Νόμπελ δεν πάει σε Αμερικανό μπεστσελερίστα.

Από τους Έλληνες τους τωρινούς μην αναφέρεις κανέναν. Όλη η στάση σου πρέπει να δηλώνει ότι βρίσκεις την ελληνική λογοτεχνία επαρχιώτικη και καθυστερημένη. Αν δεν γίνεται αλλιώς, μνημόνευε τους φίλους σου, με τρόπο όμως που να τους μειώνει.

Αν τύχει αργότερα και αποκτήσεις κάποια φήμη, φρόντισε να τη χειριστείς σωστά. Για τους νεώτερούς σου τήρησε σιωπή. Πάντοτε ωστόσο να δηλώνεις γενικά και αόριστα την έγνοια και τον θαυμασμό σου για τη «νέα γενιά».

Σνόμπαρε τους συγγραφείς που γράφουν πολλά. Ιδίως ποιητής που τα άπαντά του δεν χωρούν άνετα σ’ έναν τομίδιο φτενό είναι, να λες, το δίχως άλλο για τα μπάζα.

Στις συνεντεύξεις δεν έχει την παραμικρή σημασία τι θα σε ρωτήσουν. Εσύ να έχεις έτοιμες τις απαντήσεις.

Δείχνε την ευαισθησία σου καθημερινά. Από τους ποιητές να προτιμάς τους αυτόχειρες. Κι από τους πεζογράφους τους δυσκοίλιους και τους βαρυστομαχιασμένους.


* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ είναι ποιητής και μεταφραστής. Τελευταίο βιβλίο του, ο τόμος που περιλαμβάνει την ποιητική του σύνθεση «Η κόρη μου» και τη μετάφρασή του στο ποίημα του William B. Yeats «Προσευχή για την κόρη μου» (εκδ. Κίχλη).

Στην κεντρική εικόνα: Πίνακας του Constantin Nepo «Πορτρέτο της Elsa Maxwell», λάδι σε καμβά, 1961.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

Για τη συλλογή διηγημάτων του Sergio del Molino «Το δέρμα» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία © Larm Rmah / Unsplash

Του Γιώργου Αθανασιάδη

 

...

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Τρεις μεταφραστικές απόπειρες ενός ποιήματος του Luis García Montero αφιερωμένο στην Almudena Grandes, που απεβίωσε πρόσφατα.

Tου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Στις 27 Νοεμβρίου 2021 απεβίωσε στα 61 της χρόνια εξαιτίας ενός καρκίνου, η πολύ σημαντ...

Ο Σεφέρης και ο χορός του Ζορμπά

Ο Σεφέρης και ο χορός του Ζορμπά

Γιατί ο Γιώργος Σεφέρης χάρισε τον Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη σε επιφανείς ξένους, αφού πρώτα τον είχε απορρίψει στο ημερολόγιό του; Μυστήρια, στο περιθώριο της λογοτεχνικής ιστορίας.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τέσσερα ισπανικά έργα στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς

Τέσσερα ισπανικά έργα στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς

Το ισπανικό θέατρο έχει την τιμητική του στις αθηναϊκές σκηνές του Ιανουαρίου. Ιδού τέσσερα έργα που ξεχωρίσαμε. 

Του Νίκου Ξένιου

Σε σημαντική χοροθεατρική διασκευή είδαμε το «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, που συνοψίζει ...

Η Φανί Αρντάν διαβάζει Σολωμό στη Σορβόννη – Εκδήλωση του ΕΙΠ για τα 200 χρόνια από το 1821

Η Φανί Αρντάν διαβάζει Σολωμό στη Σορβόννη – Εκδήλωση του ΕΙΠ για τα 200 χρόνια από το 1821

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στη Σορβόννη: «Η Ελλάδα και η Γαλλία τον 19ο αιώνα». Την εκδήλωση διοργάνωσε και παρουσίασε ο συγγραφέας και Πρέσβης Πολιτισμού του ΕΙΠ στο Παρίσι Γιώργος Αρχιμανδρίτης. 

Επιμέλεια: Book Press

Κατάμεστο το Αμφιθέ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Την ώρα της αλλαγής του χρόνου, τη μαγική στιγμή που φέρει την υπόσχεση της επανεκκίνησης και την ελπίδα πως αυτή τη νέα χρονιά όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα, το ωραιότερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στους αγαπημένους μας είναι ένα βιβλίο. Επιλέξαμε και προτείνουμε δεκαπέντε όμορφα, εμπνευσμένα, ξεχωριστά βιβλία, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ