symvoules se neo logptexni

«Βλέπε μπροστά. Δεν είναι το φευγαλέο παρόν, είναι το αύριο και το μέλλον που μετράνε. Αν θεωρείς πως στο ξεκίνημα οι συναναστροφές και οι παρέες είναι το παν, κάνεις λάθος. Στα γεράματα θα χρειαστείς ακόμη περισσότερο την ανεκτίμητη βοήθεια των Φίλων».

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Βλέπε μπροστά. Δεν είναι το φευγαλέο παρόν, είναι το αύριο και το μέλλον που μετράνε. Αν θεωρείς πως στο ξεκίνημα οι συναναστροφές και οι παρέες είναι το παν, κάνεις λάθος. Στα γεράματα θα χρειαστείς ακόμη περισσότερο την ανεκτίμητη βοήθεια των Φίλων.

Μάθε να περιμένεις τη σειρά σου. Διαμαρτυρίες του τύπου ότι τα βραβεία απονέμονται με επετηρίδα, στα τριάντα σου μπορεί ν’ ακούγονται εύλογες. Όταν θα καβαντζάρεις τα εξήντα ωστόσο θα καταλάβεις ότι συνιστούν πραξικόπημα κατά των συμφερόντων σου και μπορούν να σε βλάψουν.

Μην εκφέρεις ποτέ γνώμη επιφυλακτική για συνάδελφο δημοσίως. Το κατ’ ιδίαν θάψιμο φτάνει και περισσεύει.

Ασκήσου στον δίκοπο, τον διφορούμενο λόγο. Το «καλός συγγραφέας» όσο και νά ’ναι δηλώνει κάτι το άκαμπτα θετικό. Το «αξιόλογος» όμως είναι απλώς ο «άξιος λόγου». Τώρα λόγου επαινετικού ή ψογερού, τρέχα γύρευε.

Εξίσου εύκολα τα «επίγονος», «μιμητής», «αντιγραφέας» (Θεός φυλάξοι!), τ’ αντικαθιστάς μ’ ένα «διακειμενικός» και ξεμπέρδεψες.

Μη γράφεις κριτικές. Τα ανθρώπινα είναι απρόβλεπτα, αύριο μεθαύριο θα τις βρεις μπροστά σου.

Αν πάντως δεν γίνεται να τις αποφύγεις, τότε υπό δύο απαράβατους όρους: α) οι κριτικές σου να είναι απαρέγκλιτα εγκωμιαστικές, και β) για βιβλία ανθρώπων που έχεις ή σ’ έχουν ανάγκη. Έτσι θα σου είναι πιο εύκολο να τις προσπεράσεις όταν προκύψει ανάγκη.

Γράφε με γρίφους. Τίποτα δεν κολακεύει πιο πολύ το κοινό. Μέσα στα αινίγματα και τον ερμητισμό, πίσω από τις θολές και μετέωρες λέξεις κάθε τύπος αναγνώστη βρίσκει αυτό ακριβώς που αποζητά. Ο κοινότοπος, λ.χ., θα βρει εκεί μέσα όλα τα αγαπημένα του κλισέ. Ο εκλεπτυσμένος, την ικανοποίηση ότι εκείνος ειδικά είναι μυημένος και ξεχωριστός. Ο γεννημένος οπαδός, μια αυθεντία αξιοθαύμαστη και απρόσιτη για να λατρέψει. Και ο επαγγελματίας σχολιαστής, μια αφορμή για να μας καταπλήξει με την ερμηνευτική του δεινότητα.

Έχε τα καλά με όλες τις αντίζηλες μερίδες. Γράφε σε όλα τα περιοδικά. Τίμα με την παρουσία σου όλων τις εκδηλώσεις. Δίνε σ’ όλους συγχαρητήρια για τα καινούργια τους έργα. Ωστόσο μείνε έξω από τις κόντρες και τις έριδές τους. Ξεκαθάρισε σε όσους σου το ζητούν ότι, όλα κι όλα, η Τέχνη την οποία υπηρετείς σου απαγορεύει να έχεις γνώμη.

Το πιο σπουδαίο τμήμα του έργου σου είναι οι αφιερώσεις, τεμάχισε τον χρόνο σου λοιπόν αναλόγως. Οι κολακείες και οι γαλιφιές πρέπει να μοιάζουν εντελώς αυθόρμητες κι αυτό πάλι προϋποθέτει μακρά άσκηση και σπουδή. Καλού κακού απομνημόνευσε καμιά δεκαριά φανταχτερές φράσεις και έχε ανά πάσα στιγμή τα βιβλία σου στην τσάντα – κανείς δεν ξέρει ποιον θα συναντήσεις. Πέννα χρυσή συνδυασμένη με βυζαντινή καλλιγραφία δίνουν το πειστικότερο αποτέλεσμα.

Από τα καυτά θέματα της επικαιρότητας κρατήσου μακριά. Ας παριστάνουν άλλοι τους Ζολά και τους Μπάιρον. Δική σου Μούσα ο Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης.

Η ειδίκευση είναι το παν. Διάλεξε ένα ανθυποείδος (λ.χ. ποιήματα ποιητικής, μοιρολόγια για σαλούς και παραλοϊσμένους, ρωπογραφίες της χαμοζωής ή τρέντυ περιπέτειες του campus) και ταυτίσου μαζί του. Think big: άλλο νά ’σαι «αντιπροσωπευτικός», κι άλλο να ’χεις τα κλειδιά της Αντιπροσωπείας στην τσέπη. 

Νά ’σαι εκλεκτικός. Μετά τα είκοσι, τα καινούργια πράγματα μόνο σύγχυση προξενούν. Μείνε πιστός λοιπόν στα αναγνώσματα της εφηβείας σου.

Από τους ξένους συγγραφείς μην παραλείπεις ν’ αναφέρεις τους επίκαιρους, αυτούς που τους θαυμάζουν πάνω κάτω μια δεκαετία. Απ’ τους παλιούς, μείνε στους αναπόφευκτους. Βεβαίωνε όταν σε ρωτούν ότι η ποίηση πέθανε μετά τον Έλιοτ και ότι η τελευταία λέξη της πεζογραφίας είναι ο Μπόρχες.

Για τη σύγχρονη λογοτεχνία σ’ άλλες γλώσσες να ενημερώνεσαι από τους δημοσιογράφους. Αυτούς που εξανίστανται κάθε χρονιά που το Βραβείο Νόμπελ δεν πάει σε Αμερικανό μπεστσελερίστα.

Από τους Έλληνες τους τωρινούς μην αναφέρεις κανέναν. Όλη η στάση σου πρέπει να δηλώνει ότι βρίσκεις την ελληνική λογοτεχνία επαρχιώτικη και καθυστερημένη. Αν δεν γίνεται αλλιώς, μνημόνευε τους φίλους σου, με τρόπο όμως που να τους μειώνει.

Αν τύχει αργότερα και αποκτήσεις κάποια φήμη, φρόντισε να τη χειριστείς σωστά. Για τους νεώτερούς σου τήρησε σιωπή. Πάντοτε ωστόσο να δηλώνεις γενικά και αόριστα την έγνοια και τον θαυμασμό σου για τη «νέα γενιά».

Σνόμπαρε τους συγγραφείς που γράφουν πολλά. Ιδίως ποιητής που τα άπαντά του δεν χωρούν άνετα σ’ έναν τομίδιο φτενό είναι, να λες, το δίχως άλλο για τα μπάζα.

Στις συνεντεύξεις δεν έχει την παραμικρή σημασία τι θα σε ρωτήσουν. Εσύ να έχεις έτοιμες τις απαντήσεις.

Δείχνε την ευαισθησία σου καθημερινά. Από τους ποιητές να προτιμάς τους αυτόχειρες. Κι από τους πεζογράφους τους δυσκοίλιους και τους βαρυστομαχιασμένους.


* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ είναι ποιητής και μεταφραστής. Τελευταίο βιβλίο του, ο τόμος που περιλαμβάνει την ποιητική του σύνθεση «Η κόρη μου» και τη μετάφρασή του στο ποίημα του William B. Yeats «Προσευχή για την κόρη μου» (εκδ. Κίχλη).

Στην κεντρική εικόνα: Πίνακας του Constantin Nepo «Πορτρέτο της Elsa Maxwell», λάδι σε καμβά, 1961.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μια θετή πατρίδα

Μια θετή πατρίδα

Σκέψεις και ερωτήματα με αφορμή το βιβλίο του Theo Dorgan «Ελληνικά – Ορφέας» (μτφρ. Σωκράτης Καμπουρόπουλος, εκδ. Το Ροδακιό).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Εκείνον το χειμώνα κατάλαβα ότι είμαστε φτωχοί, ...

Στρογγυλή κριτική και μάρκετινγκ βιβλίου

Στρογγυλή κριτική και μάρκετινγκ βιβλίου

Σκέψεις, ερωτήματα και απαντήσεις γύρω από την κριτική βιβλίου και τις σχέσεις μεταξύ εκδοτών, κριτικών και αναγνωστών. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

«Εν μέρει για να εξακριβώσω μια εποχή,
εν μέρει και την ώρα να περάσω,
την νύχτα χθες πήρα μια [σειρά]
[βιβλιοκρι...


Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Δέκα χρόνια μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου για την Ημέρα της Γυναίκας. Τι μεσολάβησε; Τι άλλαξε; 

Της Εύας Στάμου

Στα δέκα χρόνια που μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου με τον τίτλο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 20 Απριλίου 1922, γεννήθηκε στην Αθήνα ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης. Τον έχουν αποκαλέσει ποιητή του έρωτα και της επανάστασης, έναν μοντέρνο κομμουνιστή. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ήταν Μεγάλο Σάββατο όταν γεννήθηκε το πέμπτο παιδί τ...

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Η ηθοποιός Μαρία Παπαφωτίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Μια μέρα σαν σήμερα, 18 Απριλίου 1927, γεννήθηκε ο πολιτικός επιστήμονας Σάμιουελ Χάντινγκτον. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο συγγραφέας του πολυσυζητημένου βιβλίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ευσταθίας Ματζαρίδου «Φτερά στο τσιμέντο», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[…] Τις ώρες που αυτοί κοιμούνται, αν εξαιρέσω, το ροχαλητό το...

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον συλλογικό τόμο «Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση», σε επιμέλεια του Ιωάννη Βαρτζόπουλου, που κυκλοφορεί στις 16 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι στη φύση του ανθρώπου η δυνατότ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ