Σκέψεις για την Κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture) και την πατριαρχία στη λογοτεχνία, με αφορμή την έντονη συζήτηση για τον σεξισμό στη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Γίνεται ο δημιουργός να κρατήσει έξω από το φράγμα του ατομικού του δημιουργικού χώρου την ιστορική πλημμυρίδα; Έχει τη δυνατότητα να μην γίνει ένας απλός καταγραφέας παροδικών συμβάντων, αλλά να μετρήσει τις οικείες δυνάμεις μόνος του, μακριά από τις απαιτήσεις των αναγνωστών; 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης 

Μήνας pride o Ιούνιος, αλλά αυτά τα ζητήματα που μας απασχολούν όλους πρέπει να τα συζητάμε και να τα προβάλλουμε όλον τον χρόνο. Το Τζούντιθ Μπάτλερ είναι από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στο χώρο των σπουδών φύλου στις μέρες μας. Στο τελευταίο του βιβλίο «Who's Afraid of Gender» γράφει ότι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να κινούνται, να αναπνέουν και να αγαπούν ή να περπατούν στο δρόμο χωρίς να φοβούνται τη βία. Φωτογραφία: Maria Baranova

Γράφει η Φανή Χατζή

Η Τεχνητή Νοημοσύνη παράγει τέχνη; Οι αναγνώστες μπορούν να κάνουν τον διαχωρισμό μεταξύ ενός λογοτεχνικού έργου υπογεγραμμένου από συγγραφέα, ενός προερχόμενου από την Τεχνητή Νοημοσύνη, κι ενός αξιόλογου λογοτεχνικού κειμένου;

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Ο ουμανιστής συγγραφέας και φιλόσοφος της Αναγέννησης, Τόμας Μορ, λόγω του αντιφατικού χαρακτήρα του απασχόλησε πολλούς θεατρικούς συγγραφείς, μεταξύ άλλων και τον Σαίξπηρ. Το συγκεκριμένο έργο μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νίκας. Kεντρική εικόνα: © thomasmorestudies.org.

Γράφει η Σοφία Κανόνη

«Η λογοτεχνία πάντα συνομιλούσε με την πραγματικότητα (δηλαδή την έξω από αυτή ζωή), με όσες σημασίες κι αν δώσει κανείς στην πραγματικότητα και με όσους τρόπους επιχειρήσει να ορίσει αυτή τη συνδιαλλαγή».

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μια συνολική αποτίμηση του έργου του Γουίλιαμ Μπάροουζ [William S. Burroughs]. Το ύφος, οι θεματικές και η γλώσσα που ανέπτυξε ο σημαντικός Αμερικανός συγγραφέας στα εμβληματικότερα βιβλία του. Κεντρική εικόνα: © Wikipedia. 

Γράφει ο Χρήστος Νάτσης

Η ικανότητα της Αισθητικής είναι να αποδιώχνει το κακό και μέσω της εμπειρίας του ωραίου να οδηγεί τους ανθρώπους σε αυτοαποκαλύψεις, σε γνωστικές περιπέτειες, αλλά και σε ιατρικές θεραπείες. Κεντρική εικόνα: O Δαβίδ του Μιχαήλ Άγγελου ©Wikipedia. 

Γράφει ο Δημοσθένης Δαββέτας

Το βράδυ της Δευτέρας 11 Μαρτίου, δύο χρόνια από τον θάνατο του δημοσιογράφου και εκδότη της εφημερίδας «Το Ποντίκι» (1979-2005), Κώστα Παπαϊωάννου (1938-2022), διοργανώθηκε στην Ένωση Συντακτών τιμητική εκδήλωση στη μνήμη του. Βασικοί ομιλητές ήταν οι (από αριστερά στη φωτογραφία) Μιχάλης Ιγνατίου, Αλέξης Παπαχελάς, Νίκος Κιάος, Άγγελος Στάγκος και Γιώργος Κοντογιάννης. Δημοσιεύουμε εδώ τα όσα είπε στη βραδιά ο Άγγελος Στάγκος, στενός συνεργάτης του από τα πρώτα χρόνια της έκδοσης του «Π» και για πολλά χρόνια. Κεντρική εικόνα: Γιώργος Γρηγορόπουλος.

Του Άγγελου Στάγκου

Σαράντα πέντε λογοτεχνικά περιοδικά: Τα μακροβιότερα, τα καινούργια, τα σπάνια. Μια απόπειρα καταγραφής των λογοτεχνικών και βιβλιολογικών περιοδικών που κυκλοφορούν σήμερα σε έντυπη μορφή, παρουσιάζοντας το πρώτο και το τελευταίο τεύχος από το καθένα. Μια αναδρομή, επίσης, σε ορισμένα από τα σημαντικότερα, που πλέον δεν κυκλοφορούν, και στο τέλος μερικά λόγια για δύο περιοδικά που αποτελούν εξαιρέσεις.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Μερικές παρατηρήσεις από τη σκοπιά των Σπουδών Κινηματογραφικής Μεταφοράς. Φωτογραφίες © Γιώργος Τατάκης, από τα γυρίσματα της ταινίας «Φόνισσα».

Γράφει ο Γιάννης Βαγγελοκώστας

Για το μυθιστόρημα του Μετίν Αρντιτί [Metin Arditi] «Φονικό καρναβάλι» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, εκδ. Πατάκη).

Γράφει η Ρίτα Κολαΐτη

Για τον ποιητή με τα απειράριθμα προσωπεία. Με αφορμή το βιβλίο «Αρχίλοχος, ο ποιητής του δόρατος και της αιχμής» (εκδ. Νίκας).

Γράφει η Ευσταθία Δήμου

«Το λογοτεχνικό αρχέτυπο που δημιούργησε ο Παπαδιαμάντης, η ιστορία, δηλαδή, μιας ηλικιωμένης γυναίκας που σκοτώνει μόνο θηλυκά βρέφη και παιδιά για να τα απαλλάξει από τα μελλοντικά τους βάσανα, εάν είχε γραφτεί σήμερα θα γινόταν σημαία του φεμινιστικού κινήματος».

Γράφει η Φανή Χατζή

Με αφορμή την εξαιρετική παράσταση «Ενσαρκώνοντας τον Παζολίνι» που ανέβηκε πρόσφατα στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση με την οσκαρική Τίλντα Σουίντον, κάνουμε μια αναδρομή σε όλες τις μελέτες και τις εκθέσεις γύρω από τους ενδυματολογικούς κώδικες που εμφανίζονται στο έργα του Ιταλού σκηνοθέτη. Κεντρική εικόνα: Από την παράσταση «Ενσαρκώνοντας τον Παζολίνι». 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

Ορισμένες σκέψεις του γνωστού κριτικού λογοτεχνίας με αφορμή την πρόσφατη «αποκαθήλωση» έργου τέχνης που απεικόνιζε την ελληνική σημαία από έκθεση στο γενικό προξενείο της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η πόλη, οι άνθρωποι, οι συνήθειες, αλλά και το έντονο αναγνωστικό ενδιαφέρον στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Όλα όσα κατέγραψε ο ποιητής και εκδότης Γιώργος Αλισάνογλου κατά την επίσκεψή του στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Σάρτζα.

Γράφει ο Γιώργος Αλισάνογλου

Είναι τόσο χρήσιμοι οι διάλογοι στη λογοτεχνία; Μήπως η πραγματική «δύναμη» ενός κειμένου βρίσκεται στην περιγραφή και την αφήγηση και λιγότερο στα διαλογικά μέρη, ειδικά αν αυτά είναι ανέμπνευστα; Κεντρική εικόνα: ο Τσαρλς Ντίκενς. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Μερικές σκέψεις γύρω από την πληθώρα εργαστηρίων δημιουργικής γραφής. 

Γράφει ο Αχιλλέας ΙΙΙ

Τα έργα του Γιον Φόσε (θεατρικά, πεζογραφικά και ποίηση) είναι ποτισμένα από το σκοτεινό τοπίο της πατρίδας του, αλλά με μια διάθεση ελπίδας απέναντι στη φθορά και τον θάνατο. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Σκέψεις, αναμνήσεις, εντυπώσεις και στοχασμοί για την προσωπικότητα και το έργο του Λάκη Παπαστάθη. Κεντρική εικόνα: Γιάννης Κιουρτσάκης, Υβόννη Μαλτέζου, Λάκης Παπαστάθης, Νόρα Αναγνωστάκη. Φωτογραφία © Γιώργος Ζεβελάκης

Γράφει ο Γιάννης Κιουρτσάκης

Μια συνοπτική παρουσίαση του πεζογραφικού και δοκιμιακού έργου του Μίλαν Κούντερα [Milan Kundera, 1929-2023].

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Σκέψεις γύρω από την ελευθερία της Τέχνης και τα όρια της κοσμιότητας με αφορμή την παράσταση «Σφήκες» της Λένας Κιτσοπούλου, η οποία παρουσιάστηκε στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στις 14 και 15 Ιουλίου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Σκέψεις για τη σχέση της Ιστορίας με τη λογοτεχνία και για τα αξιολογικά κριτήρια της λογοτεχνικότητας, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Από Φύλο σε Φύλο – 10 ιστορίες για την ελευθερία και την ισότητα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας» (εκδ. Free Thinking Zone/Athens Voice). Κεντρική εικόνα: © Freepik.

Γράφει η Άννα Αφεντουλίδου

Το 3ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ θα απονεμηθεί φέτος την ημέρα έναρξης του Φεστιβάλ, στις 13 Ιουνίου 2023, στο Μουσείο Ακρόπολης. Με αυτήν την αφορμή, αναδημοσιεύουμε άρθρο του Μιχάλη Κλαπάκι, νικητή του 1ου διαγωνισμού, το οποίο δημοσιεύτηκε πρώτα στο ισπανικό λογοτεχνικό περιοδικό Vasos comunicantes.

Γράφει ο Μιχάλης Κλαπάκις

Μια αναδρομή στην ιστορία των Διαβαλκανικών Συναντήσεων, με αφορμή τη συμμετοχή συγγραφέων και μεταφραστών από βαλκανικές χώρες στη Διαβαλκανική Συνάντηση που διοργάνωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στη 19η ΔΕΒΘ. Στο κέντρο της φωτογραφίας, η αντιπρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Έλενα Χουζούρη, ενώ όρθιοι στα αριστερά στέκονται οι Αλέξης Ζήρας (παλιότερος πρόεδρος της Εταιρείας) και Ιωσήφ Βεντούρας (νυν πρόεδρος). 

Γράφει η Έλενα Χουζούρη

«Είμαστε συλλογές διηγημάτων, όχι μυθιστορήματα» υποστηρίζει ο Τζον Γκρέι, δίνοντας έμφαση στις λεπτομέρειες που εμπεριέχουν το όλον. Κεντρική εικόνα: James Joyce, John Gray, Vladimir Nabokov.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Η σχέση της όπερας με το αρχαίο δράμα και τη μυθολογία εντοπίζεται εν τη γενέσει της. Με αφορμή τη «Μήδεια» του Κερουμπίνι, που ανεβαίνει στην Εθνική Λυρική Σκηνή στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Έτος Μαρία Κάλλας», σταχυολογούμε κάποιες χαρακτηριστικές όπερες βασισμένες σ' αυτή τη σχέση και αναδυκνύουμε τη βαθιά σχέση της Μαρίας Κάλλας με τον ρόλο της Μήδειας.

Γράφει η Έλενα Χουζούρη

Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία: Μια ψύχραιμη καταγραφή της νεότερης ιστορίας των λογοτεχνικών βραβείων καθώς και επτά σαφείς και άμεσα εφαρμόσιμες προτάσεις. 

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Για το μαλαισιανό-ινδονησιακό ποιητικό είδος «παντούν» ή «παντούμ».

Γράφει ο Κώστας Κουτσουρέλης

Ζητήματα που θα απασχολήσουν την ελληνική πεζογραφία τον 21ο αιώνα, καταγράφονται και εξετάζονται υπό το διαρκές βλέμμα κριτικών, αναγνωστών και συγγραφέων. Κεντρική εικόνα: Θεραπεία κρυοπαγημάτων σε νοσοκομείο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Αθήνα, 1940-1941 © Βούλα Παπαϊωάννου / Μουσείο Μπενάκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Σκέψεις για τις αντίδρομες πορείες του μυθιστορήματος και του κινηματογράφου. Πώς το πολύτομο μυθιστόρημα παρήκμασε και έδωσε τη θέση του στο επίτομο και πώς, αντίθετα, οι πολύωρες τηλεοπτικές σειρές παίρνουν τη θέση των ταινιών. Στην κεντρική εικόνα, η φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου του Γκυ Ντεμπόρ «Η κοινωνία του θεάματος» (1983).

Γράφει ο Κώστας Κουτσουρέλης