cavafy 700

Συχνά έχω αναρωτηθεί τι ακριβώς έχουν κατά νουν όσοι υποστηρίζουν ενίοτε ότι ο Καβάφης υπερέχει των άλλων μας ποιητών. Πέρα από τις προτιμήσεις του καθενός (de gustibus non est disputandum…), υπάρχει εδώ ένα κριτήριο χειροπιαστό, συγκεκριμένο, που έχουν υπ’ όψιν;

Του Κώστα Κουτσουρέλη

alt

Ο Ισπανός συγγραφέας επιστρέφει στην εποχή που αγάπησε τα βιβλία. Όχι τόσο το περιεχόμενό τους όσο την ανάμνηση των γονιών του να τα βιβλιοδετούν.

Του Χεσούς Καρράσκο
Μετάφραση: Λένα Φραγκοπούλου

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

alt

Της Αθηνάς Δημητριάδου

prototypia epanalipsi katsoularis

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Σ’ ένα αξιολάτρευτο ποιηματάκι του ο Χάινε σατιρίζει μια ευσυγκίνητη νεαρά που την παίρνουν τα δάκρυα στη θέα του ηλιοβασιλέματος.

alt

Σκέψεις και μια αποτίμηση του στιχουργικού έργου του Θανάση Παπακωνσταντίνου

Του Παναγιώτη Λογγινίδη

winnicott

Προδημοσίευση του επίμετρου του Θανάση Χατζόπουλου από το βιβλίο του D.W. Winnicott «Αποστέρηση και Παραβατικότητα» που θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης. 

Του Θανάση Χατζόπουλου

alt

Της Αθηνάς Δημητριάδου

Old Woman at the Mirror Bernardo Strozzi 1615 cropped

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Συνηθίζουν να μιλούν για έργα της ωριμότητας και έργα της νεότητας. Η διάκριση είναι χρήσιμη, φτάνει να έχουμε πάντοτε υπ’ όψιν μας ότι η σχέση αυτών των δύο μεταξύ τους δεν είναι ιεραρχική – το λογοτέχνημα, το καλλιτέχνημα που εκφράζει τη μέθη και την ένταση της βιολογικής ακμής, δεν υστερεί απ' αυτό που βασίζεται στην πείρα και την περισυλλογή της ηλικίας. Ακόμη και ο υπέρμετρος ιδανισμός της νιότης, η έφεση προς το ουτοπικό και το ανέφικτο, δεν βλάπτουν το άξιο έργο. Με τα λόγια του Βάρναλη: «ό,τι είναι ψέμα για την πείρα και για την επιστήμη, γίνεται αλήθεια αισθητική μέσα στα ηλύσια περιβόλια της Τέχνης, όταν ο δημιουργός μπορεί να τα μετουσιώσει σε ζωντανή ομορφιά». 

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

Το 2006, όταν εισήγαγα την ιδέα πως ο ποιητής είναι νεκρός ως αληθινός φανερωμένος [1] συνθέτοντας κατ’ αυτόν τρόπο την ποίηση του γίγνεσθαι η οποία ακυρώνει τις προθέσεις και τα αποτελέσματα της ποίησης του είναι –καθιστώντας την παρωχημένη, οπισθοδρομική∙ και όχι ανάξια λόγου και κρίσεως όπως λανθασμένα συμπέραναν πολλοί– γνώριζα εκ των προτέρων πως αρκετοί θα έσπευδαν αυτή την ιδέα να την οικειοποιηθούν, στρεβλώνοντάς την και εντάσσοντάς την αυθαίρετα στα πλαίσια της ευλογοφάνειας και του ευρηματισμού τους.

balzac

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Ένα απ’ τα καθήκοντα από τα οποία ο ηθογράφος δεν μπορεί ποτέ να αποστεί, είναι να μην αλλοιώσει την πραγματικότητα με τις δραματουργικές υποτίθεται παρεμβάσεις του, πρωτίστως όταν αυτή έχει μπει στον κόπο να γίνει ρομαντική. Τα κοινωνικά πράγματα απ' τη φύση τους επισύρουν, ιδίως στο Παρίσι, τέτοιες συμπτώσεις, τόσο ιδιότροπες καταστάσεις και περιπλοκές που υπερβαίνουν τη φαντασία του επινοητή. Η αποκοτιά της πραγματικότητας αίρεται σε συνδυασμούς που είναι απαγορευμένοι στην τέχνη, τόσο απίθανοι ή αταίριαστοι φαντάζουν αν ο συγγραφέας δεν τους μετριάσει, δεν τους λειάνει και περικόψει. (Ονορέ ντε Μπαλζάκ) 

people looking at paintings

Σκέψεις για τον πεζό λόγο και τη συγγραφή.*

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Ν’ ακούς. Να υποχωρείς. Και να φροντίζεις τη γλώσσα σου. Αυτές είναι οι σπουδαιότερες αρετές του πεζογράφου, όπως τις αντιλαμβάνομαι πλέον μέσα από τη διπλή, συμπληρωματική, ιδιότητα του αναγνώστη-συγγραφέα.

Borges Desmazieres

Σκέψεις για το διήγημα του Χόρχε-Λουίς Μπόρχες «Αμπενχακάν ελ Μποχαρί, νεκρός στον λαβύρινθό του», που περιλαμβάνεται στον πρώτο τόμο του «Χόρχε-Λουίς Μπόρχες: Άπαντα τα πεζά» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Πατάκης).

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Στο διήγημα του Μπόρχες «Αμπενχακάν ελ Μποχαρί, νεκρός στον λαβύρινθό του», η δομή μοιάζει πιο απλή από εκείνη των πιο αλληγορικών και διανοητικών έργων της συλλογής Το Άλεφ· διατηρεί όμως τη διαυγή ευθύτητα μιας ξεχωριστής τάξης διηγημάτων του Μπόρχες, και, μαζί με το ίσως ακόμα πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα του τύπου τους στην ίδια συλλογή, τον «Άνθρωπο στο κατώφλι», συνοδεύει, κομψά και διακριτικά, έργα πολυεπίπεδα όπως το «Σπίτι του Αστερίου».

alt

Σκέψεις για τον Κώστα Ταχτσή με αφορμή το μυθιστόρημά του «Το τρίτο στεφάνι».

Της Σοφίας Ιακωβίδου

alt

Της Μυρένας Σερβιτζόγλου

Η Πανδρόσου είναι μια μικρή οδός κάτω από την Ακρόπολη που ξεκινάει από τα υπερμεγέθη πλατάνια –που θυμίζουν Ήπειρο και Βορρά– της Πλατείας Μητροπόλεως και καταλήγει στην Πλατεία Μοναστηρακίου. Αφού κανείς διασχίσει την Αιόλου που την τέμνει κάθετα, λίγα μόλις μέτρα προτού φτάσει στον Σταθμό του Ηλεκτρικού, στο δεξί του χέρι, σε δύο σκαλάκια, δίπλα ακριβώς από ένα κατάστημα που προσφέρει φρέσκους χυμούς και απέναντι από ένα γραφικό κοσμηματοπωλείο με βαριά κεχριμπαρένια κομπολόγια και παχιές αργυρές αλυσίδες, τρία παιδιά ταξιδεύουν ανυποψίαστους και μυημένους τουρίστες, ντόπιους και κάθε λογής περαστικούς στου παραδείσου τα μπεντίρ.

alt

Με αφορμή τα βιβλία του Τσαρλς Μπουκόβσκι «Υπεραστικό μεθύσι» (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Απόπειρα), «Η αγάπη είναι ένας σκύλος απ’ την κόλαση» (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Απόπειρα), «Βρώμικος κόσμος» (μτφρ. Έφη Καλλιφατίδη, Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Απόπειρα) και «Pulp» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Παναγιώτη Γούτα

alt

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο νεκρός ζει όσο συνεχίζει να ζει το όνομά του. Το όνομα είναι η ελάχιστη ζωή του άσημου νεκρού, που όμως δεν είναι ανώνυμος. Τα τέκνα είναι οι συνεχιστές της ζωής του νεκρού, όχι τόσο γιατί φέρουν το όνομά του, όσο γιατί το μνημονεύουν. Μα κι ο άτεκνος με καλούς φίλους που μετά τον θάνατό του θα πίνουν κρασί στο όνομά του, κι ο αγαπητός άνθρωπος, έχουν εξασφαλίσει τη μεταθανάτια ζωή, κληροδοτώντας το όνομά του σε χείλη που δεν θα πάψουν να το προφέρουν. 

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

Συνοψίζω εδώ, ανεπαρκώς, από τα διατρέξαντα και τα διατρέχοντα μιας ποίησης, επιχειρώντας συνάμα μέσα από το σύνολο των δοκιμίων και των σημειωμάτων που κατέθεσα την τελευταία δεκαετία∙ για την όποια σημασία μπορεί να έχουν ή να μην έχουν αυτά τα χαμένα λόγια, τα οποία εντούτοις συχνά εντάχθηκαν και ενσωματώθηκαν κατακρεουργημένα σε κείμενα τρίτων, ώστε να φέρουν κάποιο αποτέλεσμα – εφόσον στο αυθεντικό τους σώμα, στον δικό τους χρόνο, γράφτηκαν για το τίποτα. Οι «χρήστες» αυτών των κειμένων χρειάζεται να επανεγκύψουν σε αυτά, να κατανοήσουν τι ακριβώς διαλαμβάνονται, ειδάλλως εκείνο που απολαμβάνουν εκ των προτέρων, με την εσκεμμένη αποφυγή παραπομπών, είναι απλώς η ζέση μίας αψήφισης η οποία θα προκαλέσει έντονη αμηχανία εκ των υστέρων. 

nelli 1

Της Χριστίνας Μπάνου

Κάθε κείμενο μπορεί να είναι ένας χαιρετισμός, μια ανάμνηση, ένας ξανακερδισμένος χρόνος, μια εκδοχή, ένας εξαγνισμός, ίσως αποχαιρετισμός. Για την πολυαγαπημένη φίλη των βιβλιοπωλείων και της νεότητας Νέλλη Βουτσινά το κείμενο αυτό δεν μπορεί να είναι νεκρολογία, όχι μόνο γιατί η λέξη ηχεί σκληρή, αλλά γιατί ο τροχός των βιβλίων και του χρόνου της Νέλλης μοιάζει να εξακολουθεί να γυρίζει με τους δικούς του ρυθμούς ατέρμονα. Γιατί στη Νέλλη ταιριάζει μόνο ένα κείμενο για βιβλία και βιβλιοπωλεία, για τη ζωή μέσα και πέρα από τα μυθιστορήματα, πίσω από τα ράφια και μέσα από τις λέξεις. Πέρα από το ότι η Νέλλη ήταν προνομιακή συνομιλήτρια της λογοτεχνίας, χαρισματική αναγνώστρια, ταλαντούχος βιβλιοπώλης και εξαιρετικός άνθρωπος, νομίζω ότι είχε την ευλογία και το ταλέντο των βιβλίων. Υπό αυτή την έννοια, ο τροχός του χρόνου στην εικονογραφία, ο τροχός των βιβλίων στην αναγνωστική μηχανή περασμένων αιώνων, ο τροχός της φιλίας, των διαδρομών και των σελίδων προφανώς γυρίζει για όσους τη γνωρίσαμε και την αγαπήσαμε. 

posa vivlia xreiazomai 700

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Το ερώτημα παραλλάσσει βέβαια τον τίτλο του περίφημου διηγήματος του Τολστόι «Πόση γη χρειάζεται ο άνθρωπος;» Σ’ αυτό ο ήρωας, ένας άπληστος γαιοκτήμονας βρίσκει όντως τελικά την απάντηση, πεθαίνοντας πάνω στην προσπάθεια να αυξήσει το έχειν του: δυο μέτρα όλη κι όλη. 

The Caring Hand Eva Oertli and Beat Huber

Του Κώστα Κουτσουρέλη

«Και να σκεφτόμουν ποτέ να γράψω ποίηση, με όλα αυτά που διαβάζω εδώ, αποκλείεται να το τολμήσω», μου έγραφε τις προάλλες φίλη στο facebook για ένα κείμενό μου όπου σχολίαζα τις τεχνικές αδυναμίες της σύγχρονης ποίησης. Και συνέχιζε: «Καταλαβαίνω ότι η πρόθεση είναι αγαπητική, μήπως όμως είστε λίγο σκληρός;» Και μια άλλη φίλη, για την ίδια ανάρτηση, λίγο παρακάτω: «Σαφώς ο ποιητής οφείλει να γνωρίζει καλά τη γλώσσα, αλλά αναρωτιέμαι πόσοι από τους μεγάλους ποιητές μας ήσαν φιλόλογοι. Και το λέω αυτό γιατί με μια πρώτη ανάγνωση του κειμένου αγχώθηκα... Τα πράγματα σαφώς δεν είναι απλά αλλά η ποίηση δεν γράφεται, συνήθως, με μοιρογνωμόνιο.» 

alt

Σκέψεις για το διήγημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες «Ο θάνατος και η πυξίδα» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Πατάκη).

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Το διήγημα του Μπόρχες «La muerte y la brújula» –ο τίτλος του οποίου έχει αποδοθεί στα ελληνικά ως «Ο θάνατος και η πυξίδα», αν και το όργανο που χρησιμοποιείται είναι ένας διαβήτης– είναι μέρος της συλλογής Μυθοπλασίες. Εξωτερικά, και ιδίως στην αρχή του, παρουσιάζει τα στοιχεία ενός αστυνομικού αφηγήματος. Μάλιστα ο διανοούμενος λύτης του αινίγματος χαρακτηρίζεται ως εφάμιλλος του περίφημου Ωγκύστ Ντυπέν, του χαρακτήρα που επινόησε ο Πόε...

alt

Του Γιάννη Παπακώστα

Δεν είναι μόνο η αυτοκτονία που συνδέει το όνομα του Καρυωτάκη με την Πρέβεζα. Το συνδέει και μια σειρά κειμένων που ο αυτόχειρας έγραψε κατά τις τριάντα τρεις μέρες που έζησε στην πόλη αυτή (18 Ιουνίου έως 21 Ιουλίου 1928) και ακόμη μια σειρά μελετών και ποιημάτων διαφόρων ποιητών με επίκεντρο τον Καρυωτάκη και την Πρέβεζα. Ποιήματα που γράφτηκαν από την ημέρα της αυτοχειρίας του κι εδώθε και τα οποία έως σήμερα παρέμεναν διάσπαρτα. Τα ποιήματα αυτά, ύστερα από ενδελεχή έρευνα, με ευαισθησία και γνώση, τα συγκέντρωσε ο γνωστός σε όλους μας πρεβεζιάνος ποιητής Στέλιος Μαφρέδας και τα παρέδωσε στον επίσης γνωστό λόγιο εκδότη του Ιδρύματος Ακτία Νικόπολις κύριο Νίκο Καράμπελα, με τη φροντίδα του οποίου προέκυψε ο καλαίσθητος αυτός τόμος με τα 110 ποιήματα, στο επίκεντρο των οποίων στέκει ο Καρυωτάκης από τη μια και η Πρέβεζα από την άλλη. Ένας τόμος που έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά άλλους, με επίκεντρο πάντοτε την Πρέβεζα.

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

Επανέρχομαι στην περίπτωση του Ουίλιαμ Γκάντις[1] και των Αναγνωρίσεων, εφόσον ο συγγραφέας και το έργο επιβάλλουν την επιστροφή, καθότι στη μοναδικότητα και των δύο είχε συλληφθεί ο προσδιοριστικός διασκελισμός του λογοτεχνικού επέκεινα, μέσα στο οποίο εξακολουθούν οι τωρινές, και ίσως ένα μεγάλο μέρος από τις ερχόμενες, διαμορφώσεις.

ginsberg reading700

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Αγάπησα τις λέξεις πολύ προτού καταφέρω να τις διαβάσω. Τι αντιπροσώπευαν, τι συμβόλιζαν και τι σήμαιναν, με απασχόλησε πολύ αργότερα. Μόνο ο ήχος τους μ’ ένοιαζε, την ώρα εκείνη που ξεπήδαγαν απ’ τα χείλη κάποιων ενήλικων όντων, ολότελα αδιάφορων και ακατανόητων σε μένα. - ΝΤΥΛΑΝ ΤΟΜΑΣ

james joyce in trieste intensivelight

Με αφορμή την έκδοση του «Τζάκομο Τζόις» του James Joyce (εισαγωγή-απόδοση-σχόλια Άρης Μαραγκόπουλος, εκδ. Τόπος).

Του Γιάννη Λειβαδά

alt

Παράλληλη ανάγνωση δύο κειμένων, του Μπόρχες και του Κάφκα.

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Αν κανείς ήθελε να παρουσιάσει τις διαφορές ανάμεσα στους λαβυρίνθους που περιγράφονται από τον Μπόρχες και τον Κάφκα, θα μπορούσε να συγκρίνει τον λαβύρινθο στη «Βιβλιοθήκη της Βαβέλ», και εκείνον στο διήγημα «Η Κατασκευή». Στο πρώτο, έργο του Μπόρχες, από τη συλλογή Μυθοπλασίες, διαβάζουμε για μια αχανή βιβλιοθήκη, ενώ στο δεύτερο, ένα μεγάλο διήγημα του Κάφκα, παρατηρούμε μια σύνθετη υπόγεια κατασκευή.

alt

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Στο ερώτημα ποιος είναι ο μεγαλύτερος ποιητής που ανέδειξε η νεώτερη Ελλάδα, απαντήσεις κατά καιρούς έχουν δοθεί ποικίλες, με το όνομα του Σολωμού, τα τελευταία εκατό χρόνια αν μη τι άλλο, να επικρατεί. Σε κάθε περίπτωση, είναι και ζήτημα υποκειμενικό, οι εποχές μεταξύ τους δύσκολα ζυγιάζονται και μετριούνται με κριτήρια κοινά. Ποιος όμως θεωρείται εκάστοτε ο μεγαλύτερος εν ζωή ποιητής, αυτό είναι σε σημαντικό βαθμό εκτιμήσιμο, το βλέπει κανείς στην ιστορία της πρόσληψής της λογοτεχνίας μας την συγκεκριμένη περίοδο.

arxeio kavafi

Του Διονύση Στεργιούλα

Ο τρόπος διαχείρισης του Αρχείου Καβάφη από το Ίδρυμα Ωνάση, τον τωρινό ιδιοκτήτη του, αποτέλεσε, πριν από έναν περίπου χρόνο, κεντρικό θέμα της πολιτιστικής επικαιρότητας. Πρώτη φορά δημοσιεύτηκαν σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης τόσο πολλά κείμενα με αναφορές στον Καβάφη. Κατά τη γνώμη μου, το σημαντικό στην υπόθεση, πιο πολύ και από το περιεχόμενο των διαφωνιών, είναι η ενασχόληση με τον ποιητή καθεαυτή. Μέσα σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για την Ελλάδα, μόνο θετικό αντίκτυπο μπορεί να έχει στην περιρρέουσα απογοητευτική ατμόσφαιρα η εστίαση σε ζητήματα πνευματικού περιεχομένου.

alt

Του Γιάννη Λειβαδά

Είναι γνωστό ότι στην επικράτεια της ποίησης καμιά ακαδημία, καμιά δημοσιογραφική ομάδα, κανένας λογοτεχνικός παράγοντας, καμιά λογοτεχνική φιέστα, ουδένας κύκλος κριτικών, δεν υπεισέρχεται. Εάν αυτό δεν είναι γνωστό τότε δεν είναι γνωστή η αποσυνθετική ανάπτυξη τόσο της ποίησης όσο και του ποιητή.

alt

Σκέψεις με αφορμή το διήγημα του Φραντς Κάφκα «Κρίση».

Του Κυριάκου Χαλκόπουλου

Η «Κρίση» είναι ένα αρκετά μικρό διήγημα. Όπως συμβαίνει πολύ συχνά σε όσα έργα του Κάφκα η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη, έτσι και στην «Κρίση», ο διάλογος εμφανίζει μεγάλη έκταση. Εν προκειμένω ο διάλογος γίνεται μεταξύ του πρωταγωνιστή και του γέρου πατέρα του. Ο Γκέοργκ είναι ένας νέος άνθρωπος, που απ’ ό,τι φαίνεται ακούσια εκτόπισε τον πατέρα του στην οικογενειακή επιχείρηση, της οποίας έχει εδώ και κάποιο καιρό αναλάβει τα ηνία. Ο Γκέοργκ θεωρεί πως αυτό είναι φυσικό, και επίσης πως ο πατέρας είναι καιρός να ξεκουραστεί. Μάλιστα η εν λόγω εξέλιξη δεν είναι καθόλου στο προσκήνιο των σκέψεων του Γκέοργκ, που ετοιμάζεται για τον γάμο του με τη Φρίντα Μπράντεφελντ.

periptero gallofonias DEVTH 2018

Εντυπώσεις και σκέψεις για τις ποικίλες όψεις και προοπτικές της 15ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

Του Σωκράτη Καμπουρόπουλου

depth 2018 motionteam

Σκέψεις για την 15η ΔΕΒΘ.

Της Εύας Στάμου

Τι είναι η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης; Θα μπορούσε κάποιος να απαντήσει: η επέλαση των Αθηναίων συγγραφέων που έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα βιβλία τους στο κοινό της Μακεδονίας. Παρουσιάσεις που έχουν γίνει στα κεντρικά αθηναϊκά βιβλιοπωλεία μεταφέρονται στην Έκθεση, συχνά με τους ίδιους ομιλητές κι ενίοτε με τα ίδια ακριβώς κείμενα.

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

05 Οκτωβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Για τη Χρυσή Αυγή, την άκρα δεξιά, τον ελληνικό εθνικισμό: 20 βιβλία που έπρεπε να διαβάσουν

Μια σχεδόν εξαντλητική περιήγηση στα βιβλία που αφορούν την ελληνική ακροδεξιά και τη Χρυσή Αυγή και κυκλοφόρησαν την τελευταία 10ετία στη χώρα μας. Ένα αξιανάγνωστο «σ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ