Πώς κρίνεται η μεταφραστική ποιότητα; Είναι προτιμότερη μια μετάφραση που επιλέγει να διασώσει την «ξενότητα» του πρωτοτύπου ή μια εξομαλυντική προσέγγιση με στόχο ένα κείμενο που «ρέει»; Κάποιες σκέψεις, με αφορμή τη σύγκριση της μετάφρασης του Μάικλ Χόφμαν και του Αλέξανδρου Κυπριώτη, στα αγγλικά και στα ελληνικά αντίστοιχα, του μυθιστορήματος της Τζέννυ Έρπενμπεκ «Καιρός».

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Τι δείχνει πραγματικά η Θεωρία της Εξέλιξης του Καρόλου Δαρβίνου; Γιατί μέχρι σήμερα αμφισβητείται από διάφορες ομάδες; Ποια είναι η σύγχρονη εκδοχή της και πώς η διαδικασία επηρεάζεται από το αστικό περιβάλλον; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Wikipedia. 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Κάποιες σκέψεις για τη μελέτη «Σεφέρης και Καμύ: Ζήτημα φωτός» (εκδ. Πατάκη) του Γιάννη Κιουρτσάκη, αλλά και για το σύνολο του έργου του. 

Γράφει ο Νίκος Αλιάγας

Ποιος είναι ο σκοπός και ποια η σημασία ενός λογοτεχνικού βραβείου; Ποια είναι τα διεθνή πρότυπα θεσμών βράβευσης και ποια η ελληνική πραγματικότητα; Θα μπορούσαν οι «ριψοκίνδυνες επιλογές» και η θεσμική τόλμη να οδηγήσουν σε αλλαγές προς το καλύτερο; Κάποιες σκέψεις.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης 

Πώς διαμορφώνεται η αξία ενός έργου; Είναι μια ακίνητη ιδιότητα, μια κατασκευή των θεσμών ή μήπως ένα γεγονός συναπαρτισμού που συγκροτείται εντός της διαλεκτικής σχέσης μεταξύ μορφής και πρόσληψης; Κάποιες σκέψεις. 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης 

Η Ρέα Γαλανάκη καταθέτει τη δική της ματιά στο μυθιστόρημα της Φωτεινής Τσαλίκογλου «Ο Ιωσήφ ήρθε μετά» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Η Φωτεινή Τσαλίκογλου παρακολουθεί τη Ρέα Γαλανάκη να μιλά για το βιβλίο της στην εκδήλωση που διοργανώθηκε στο βιλβιοπωλείο Ιανός. Ανάμεσά τους, η δημοσιογράφος Εριφύλη Μαρωνίτη.

Γράφει η Ρέα Γαλανάκη

Με αφορμή τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΣΔΕΛ για τον δανεισμό βιβλίων, κάποιες σκέψεις για τον ρόλο των λαϊκών βιβλιοθηκών στην προώθηση της ανάγνωσης και τους άξονες στους οποίους πρέπει να κινηθεί η συζήτηση για τη φιλαναγνωσία. Εικόνα: Εκδήλωση στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Κόνιτσας.

Γράφουν τα μέλη του «Δικτύου των 8»

Πώς πρέπει ο συγγραφέας να αντιμετωπίζει την κριτική που δέχεται το έργο του; Πότε πρέπει να παρεμβαίνει; Είναι εφικτή η αποστασιοποίηση στον ψηφιακό κόσμο; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο Ρολάν Μπαρτ.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Κείμενο ανάλυση για το ύφος και τη φιλοσοφία του σινεμά του Μπέλα Ταρ [Béla Tarr, 21 July 1955 – 6 January 2026], του σπουδαίου Ούγγρου σκηνοθέτη που έφυγε από τη ζωή πριν από λίγες μέρες. Στην κεντρική εικόνα, σκίτσο που φιλοτέχνησε ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Σπύρος Μαντζαβίνος.

Γράφει ο Ανδρέας Κωσταγεώργος

Πώς το φιλοσοφικό σύστημα του Gavagai μας βοηθά στην κατανόηση της «φύσης» της γλώσσας και της λογοτεχνίας; Με ποιον τρόπο αποκτούν νόημα οι λέξεις και πώς επιδρούν η ασάφεια και η πολλαπλότητα των νοημάτων; Κάποιες σκέψεις.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Σκέψεις για το έργο της Σόφι Κινσέλα (Sophie Kinsella), που έφυγε χθες από τη ζωή. Γιατί συχνά χαρακτηρίζεται αδίκως ως «παραλογοτεχνία» και πώς αποτυπώνει με επιτυχία τη γυναικεία εμπειρία στον σύγχρονο, καταναλωτικό κόσμο.

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την αναγνωρισιμότητα ενός έργου πέρα από την αισθητική του αξία; Με ποιους τρόπους η πρόσληψη ενός έργου είναι στην ουσία μια κοινωνικά και ιστορικά συγκροτημένη εμπειρία; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο πίνακας Throes of Creation του Leonid Pasternak [1862 – 1945].

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Πώς γράφει η Τεχνητή Νοημοσύνη; Πώς αναπαριστά την πραγματικότητα, και πώς, από «εργαλείο», καταλήγει να εργαλειοποιεί τον χρήστη της; Θα μπορούσε ποτέ ένα πρόγραμμα ΤΝ να γράψει όπως ο Φλομπέρ; Εικόνα: Από την ταινία «Her» (2013). 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Πρόσφατη έρευνα του ΟΣΔΕΛ για τα έτη 2023 και 2024 έδειξε πως οι τίτλοι που προτιμά το κοινό ανήκουν κατά πλειοψηφία στη λεγόμενη κατηγορία της «παραλογοτεχνίας». Πώς εξηγείται αυτό το φαινόμενο; Κάποιες σκέψεις. 

Γράφει η Εύα Στάμου 

Το Συμπόσιο Λογοτεχνίας του περιοδικού Παρέμβαση πραγματοποιήθηκε για 9η χρονιά στην Κοζάνη, υπό την αιγίδα της Εταιρείας Συγγραφέων, με απόδοση τιμής στον Σταύρο Ζουμπουλάκη. Μια αποτίμηση και μια συνέντευξη με τη διοργανώτρια Δήμητρα Καραγιάννη. Εικόνα: Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης με τον εκδότη του της Παρέμβασης Βασίλη Καραγιάννη.

Γράφει η Έλενα Χουζούρη 

Πώς συνδέεται η λογοτεχνική κριτική με τη θεωρία; Τι διαχωρίζει την ερμηνεία από την αξιολόγηση; Πρέπει η κριτική να προσκαλεί σε διάλογο πρώτα από όλα; Κάποιες σκέψεις... Εικόνα: Ο πίνακας του Έντβαρτ Μουνκ «Andreas reading».

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης 

«Το όριο μεταξύ κοινωνικής λογοτεχνίας και μελό αποτύπωσης τέτοιων ζητημάτων δεν φαίνεται πάντα εύκολα».

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Σκέψεις για το παρόν και το μέλλον της λογοτεχνίας με αφορμή τις προτάσεις πολιτιστικών προϊόντων μέσα από τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

Πολλές γυναίκες συγγραφείς από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα επιλέγουν να γράφουν με ανδρικά ψευδώνυμα. Πώς αυτή η κίνηση συνδέεται με τις πατριαρχικές προκαταλήψεις για το φύλο; Είναι ορθή η επανακυκλοφορία παλαιότερων έργων με τη χρήση του πραγματικού ονόματος της συγγραφέα, όπως συνέβη με την εκστρατεία «Reclaim her name»; Κάποιες σκέψεις... Εικόνα: Η Ζορζ Σαντ, φωτογραφημένη από τον Φελίξ Ναντάρ (1864).

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου

Ποιος είναι ο ρόλος της λογοτεχνικής κριτικής και ποιες οι προϋποθέσεις για την άσκησή της; Ποια η σχέση συγγραφέα και κριτικού και πώς επιτυγχάνεται η αντικειμενικότητα; Κάποιες σκέψεις... 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Πώς ορίζεται η σύνθετη σχέση μεταξύ κοινού και δημιουργού και ποιος ο ρόλος του κριτικού; Πώς εγγράφεται το πολιτικοκοινωνικό στο πολιτιστικό; Μερικές σκέψεις... Εικόνα: Ο πίνακας «Άντρας που διαβάζει» του Georges Lemmen.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης 

Είναι κάθε βιβλίο περισσότερο γεγονός παρά αντικείμενο; Μπορεί ένα βιβλίο να «τελειώσει» πραγματικά, ιδίως την εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, κατά την οποία τα αποφθέγματα κυκλοφορούν αυτονομημένα και η ανάγνωση οδηγεί σε περισσότερες συζητήσεις και διαλόγους; Κάποιες σκέψεις... 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Πόσο σημαντική είναι η ανάγνωση για την ενεργοποίηση ενός κειμένου; Πώς η ερμηνεία ενός έργου αλλάζει ανά εποχή και ποια η συμμετοχή του αναγνώστη στη σημασιοδότηση του κειμένου; Σκέψεις για τη σημασία της αναγνωστικής εμπειρίας… Εικόνα: Ο Χανς Ρόμπερτ Γιάους, θεμελιωτής της θεωρίας της πρόσληψης.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Είναι η λογοτεχνία όχημα της ιδεολογίας ή μήπως ο χώρος όπου η ιδεολογία αποκαλύπτεται, αποδομείται και γίνεται δυνατόν να αμφισβητηθεί; Σκέψεις για τη στράτευση, την πολιτικοποίηση και την πολυσημία στη γραφή. Εικόνα: Ο Ζαν-Πολ Σαρτρ σε διαδήλωση κατά του ρατσισμού. 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Σκέψεις για τη λογοτεχνία και τον μοναδικό της τρόπο να αποτυπώνει την επικαιρότητα -στη συγκεκριμένη περίπτωση, την τραγική κατάσταση στη Γάζα-, με αφορμή τη νουβέλα του Νικήτα Σινιόσογλου «Απομονωτήριο λοιμύποπτων ζώων» (εκδ. Κίχλη). Κεντρική εικόνα: από τη Ραμάλα της Δυτικής Όχθης.

Γράφει ο Σωτήρης Γρηγοράκης

Σημείωμα για τις πλούσιες αναφορές που παρατηρούνται στο ποιητικό έργο του Νίκου Καββαδία, έναν «παράδεισο διακειμενικότητας». 

Γράφει ο Δημήτρης Μπαλτάς

Σκέψεις για το είδος της «βιογραφίας»: πώς εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια, γιατί δεν έχει μεγάλη απήχηση στην Ελλάδα και πώς συγγενεύει με τη «βιομυθοπλασία»; Πώς μπορεί να αποδοθεί η προσωπικότητα ενός ανθρώπου, όταν είναι «ασύλληπτη όπως το ουράνιο τόξο», κατά τη Βιρτζίνια Γουλφ; Στην κεντρική εικόνα, η Βιρτζίνια Γουλφ. 

Γράφει ο Μάκης Καραγιάννης 

Με αφορμή την κυκλοφορία της πρόσφατης ταινίας «Superman» (2025) και τον ισχυρισμό ορισμένων πως η νέα εκδοχή «παραείναι woke», διατρέχουμε την έντυπη ιστορία του ήρωα, ο οποίος ανέκαθεν πρέσβευε τις αξίες της δικαιοσύνης και της βοήθειας προς τους καταπιεσμένους. 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός

Η κριτική του Νίκου Ξένιου για την παράσταση της «Αντιγόνης» του Ούλριχ Ράσε, άνοιξε μια ευρύτερη συζήτηση με τον Δημήτρη Δημητριάδη για την προσέγγιση των κλασικών κειμένων από σύγχρονους σκηνοθέτες. Πόσα δικαιώματα πάνω στο κείμενο έχει ο σκηνοθέτης; Ποια είναι τα όρια της καλλιτεχνικής έκφρασης; Αυτά και παρόμοια ερωτήματα τίθενται σε έναν ζωντανό διάλογο που, καθώς φαίνεται, θα έχει συνέχεια. 

Επιμέλεια: Κώστας Ι. Αγοραστός

Σκέψεις για τέσσερα βιβλία του Γιάννη Ατζακά με όχημα και γέφυρα τα «Μικρά πράγματα σαν κι αυτά» (μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο), της Κλερ Κίγκαν. Κεντρική εικόνα: Ο μικρός Φίλιππος Μηλίκας, στην ταινία «Θολός βυθός» της Ελένης Αλεξανδράκη.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

Σκέψεις για την εξέλιξη του μυθιστορηματικού είδους και της λογοτεχνίας ανά τους αιώνες, καθώς και τη σημερινή θέση της, στην εποχή «μετά» τον μεταμοντερνισμό. Στην κεντρική εικόνα, ο Φρέντρικ Τζέιμσον (Fredric Jameson), θεωρητικός που μελέτησε αναλυτικά τον μεταμοντερνισμό. 

Γράφει ο Μάκης Καραγιάννης 

Τι είναι το διήγημα της μεταμυθοπλασίας; Μια προσπάθεια ορισμού, κατηγορίες μεταμυθοπλασίας και ενδεικτικά παραδείγματα.

Του Π. Ένιγουεϊ