David Michelangelo

Η ικανότητα της Αισθητικής είναι να αποδιώχνει το κακό και μέσω της εμπειρίας του ωραίου να οδηγεί τους ανθρώπους σε αυτοαποκαλύψεις, σε γνωστικές περιπέτειες, αλλά και σε ιατρικές θεραπείες. Κεντρική εικόνα: O Δαβίδ του Μιχαήλ Άγγελου ©Wikipedia. 

Γράφει ο Δημοσθένης Δαββέτας

Πριν γεννηθεί ως όρος η Αισθητική, το 1755 από τον Γερμανό φιλόσοφο Μπάουμγκαρντεν υπήρχε ήδη ως έννοια στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Υπήρχε ως τρίπτυχο που συμπεριλάμβανε το Ωραίο, το καλό και το Αληθές. Αυτή η τριάδα ήταν το θεμέλιο της ευζωίας, της ευδαιμονίας που απασχολούσε τόσο πολύ την ελληνική σκέψη. Για τους Έλληνες το να είναι κάποιος ευτυχής έπρεπε να έχει συμμετοχή (μετοχή, μέθεξη) σε αυτήν την προαναφερθείσα τριάδα.

Η επιθυμία του μαγνητισμένου

Το Ωραίο ελκύει, γοητεύει, μαγνητίζει. Και η επιθυμία του μαγνητισμένου από αυτό είναι τόσο ισχυρή ώστε τον ωθεί στο να προσπαθήσει να το αποκτήσει. Στην προσπάθειά του αυτή ανακαλύπτει τον καλύτερο εαυτό του, ανακαλύπτει το καλό, το οποίο είναι και το Αληθές του γιατί είναι γέννημα της αυτογνωσιακής του εμπειρίας. Συνεπώς, όποιος μετέχει του Ωραίου, δηλαδή όποιος το επιθύμησε και το έζησε ως εσωτερική κι εξωτερική ομορφιά, αυτός λοιπόν έχει ανακαλύψει ταυτόχρονα και το καλό που βρήκε μέσα του αλλά κι αυτό που θα δείξει προς τα έξω, στην εξωτερική του συμπεριφορά.

Η αναζήτηση του Ωραίου στη ζωή μας ήταν, είναι και θα είναι ένα αίτημα που αφορά την υγιή ισορροπία μας με τον κόσμο, τον εαυτό μας το περιβάλλον μας.

Η Αισθητική, που πήρε τεράστιες διαστάσεις από τον Διαφωτισμό ως σήμερα, αφορά, όπως ήδη αναφέρθηκε, την εμπειρία του καθένα μας με το Ωραίο, την Ομορφιά. Η αναζήτηση του Ωραίου στη ζωή μας ήταν, είναι και θα είναι ένα αίτημα που αφορά την υγιή ισορροπία μας με τον κόσμο, τον εαυτό μας το περιβάλλον μας.

Η γοητεία της ομορφιάς

Όλοι μας γοητευτήκαμε από την ομορφιά ενός προσώπου, ενός σώματος, ενός τοπίου, ενός έργου τέχνης, ενός καινοτόμου ευρήματος. Αυτή η γοητεία, όταν επιδρά στους τρόπους, τις αποφάσεις, τις σκέψεις και τις πράξεις μας, πάει να πει ότι ζήσαμε πλήρως την εμπειρία της ομορφιάς. Όμως έχουμε και την ανάγκη να μιλήσουμε γι’ αυτό το θαυμάσιο που ζήσαμε. Άλλοι με λόγια, άλλοι με έργα τέχνης, άλλοι με κείμενα κλπ. Έτσι γεννήθηκε κατ’ ουσίαν η Αισθητική, ως εμπειρία του καθένα στο Ωραίο, ως νίκη της ομορφιάς απέναντι στη φθορά. Η Αισθητική είναι φάρμακο κατά οποιασδήποτε απειλής θανάτου, κατά οποιασδήποτε απειλής ασχήμιας που μπορεί να λερώσει τη ζωή μας.

Art therapy

nikas davvetas to telos ths aisthitisΗ Αισθητική είναι η αναζήτηση και η εύρεση του ωραιότερου εαυτού μας ως δημιουργική εμπειρία στην καθημερινότητά μας. Πόσες και πόσες φορές, σε στιγμές θλίψης, ασθένειας, αμφιβολιών ή απογοήτευσης, δεν είδαμε ένα φιλμ, δεν διαβάσαμε ένα βιβλίο, δεν σταθήκαμε μπροστά σε έναν πίνακα, σε ένα έργο τέχνης και δεν νιώσαμε καλύτερα;

Υπάρχει και μια διάσταση θεραπείας στην Αισθητική. Γιατί η ανακάλυψη του καλού και του Αληθούς, μέσα από την εμπειρία του ωραίου, μπορεί να οδηγήσει σε αυτοαποκαλύψεις, σε νέες γνωστικές περιπέτειες αλλά και σε ιατρικές θεραπείες.

Θυμάμαι που κάποτε ο μέγας Ισπανός καλλιτέχνης Αντόνι Τάπιες, όταν κάποια στιγμή είχα πονοκέφαλο, μου είπε: «Ακούμπησε το κεφάλι σου σε ένα έργο τέχνης που αγαπάς και θα δεις, θα σου περάσει αμέσως ο πονοκέφαλος».

Έχει μια ικανότητα η Αισθητική, ως εμπειρία ομορφιάς ν’ απορροφά το κακό, να το διώχνει. Γι’ αυτό και σήμερα έχει καθιερωθεί η art therapy, ως μια ιατρική μέθοδος. Υπάρχει μια θεραπευτική διάσταση στην Αισθητική, αλλά και μια σωτηριακή. Γι’ αυτό κι ο Φιόντορ Ντοστογιέφσκι έλεγε: «Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο».


*O ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΔΑΒΒΕΤΑΣ είναι καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, συγγραφέας, εικαστικός και γεωπολιτιστικός αναλυτής.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χρήστος Νάτσης: Ο Γουίλιαμ Μπάροουζ και οι αρνητικές αξίες της ζωής

Χρήστος Νάτσης: Ο Γουίλιαμ Μπάροουζ και οι αρνητικές αξίες της ζωής

Μια συνολική αποτίμηση του έργου του Γουίλιαμ Μπάροουζ [William S. Burroughs]. Το ύφος, οι θεματικές και η γλώσσα που ανέπτυξε ο σημαντικός Αμερικανός συγγραφέας στα εμβληματικότερα βιβλία του. Κεντρική εικόνα: © Wikipedia. 

Γράφει ο Χρήστος Νάτσης

...
«Αυτός ήταν ο Κώστας...» – Λίγα λόγια για τον Κώστα Παπαϊωάννου από τον Άγγελο Στάγκο

«Αυτός ήταν ο Κώστας...» – Λίγα λόγια για τον Κώστα Παπαϊωάννου από τον Άγγελο Στάγκο

Το βράδυ της Δευτέρας 11 Μαρτίου, δύο χρόνια από τον θάνατο του δημοσιογράφου και εκδότη της εφημερίδας «Το Ποντίκι» (1979-2005), Κώστα Παπαϊωάννου (1938-2022), διοργανώθηκε στην Ένωση Συντακτών τιμητική εκδήλωση στη μνήμη του. Βασικοί ομιλητές ήταν οι (από αριστερά στη φωτογραφία) Μιχάλης Ιγνατίου, Αλέξης Παπαχελάς...

«Λογοτεχνικά περιοδικά»: Ποια είναι, ποιο το στίγμα τους, ποιοι τα βγάζουν – Μια απόπειρα καταγραφής των λογοτεχνικών περιοδικών που κυκλοφορούν σήμερα σε έντυπη μορφή

«Λογοτεχνικά περιοδικά»: Ποια είναι, ποιο το στίγμα τους, ποιοι τα βγάζουν – Μια απόπειρα καταγραφής των λογοτεχνικών περιοδικών που κυκλοφορούν σήμερα σε έντυπη μορφή

Σαράντα πέντε λογοτεχνικά περιοδικά: Τα μακροβιότερα, τα καινούργια, τα σπάνια. Μια απόπειρα καταγραφής των λογοτεχνικών και βιβλιολογικών περιοδικών που κυκλοφορούν σήμερα σε έντυπη μορφή, παρουσιάζοντας το πρώτο και το τελευταίο τεύχος από το καθένα. Μια αναδρομή, επίσης, σε ορισμένα από τα σημαντικότερα, που...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

1, 2 και 3 Ιουνίου ο Nick Cave θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead.

Επιμέλεια: Book Press

Η Στέγη ανοίγει για πρώτη φορά την αγκαλιά της στον αξεπέραστο Nick Cave, ο οποίος επιστρέφει...

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

Υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, θα πραγματοποιηθεί η 16η έκδοση του Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις), στο πλαίσιο του οποίου θα υλοποιηθούν διάφορα πρότζεκτ από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους, λειτουργώντας έτσι ως Πολιτιστική και Λογοτεχνική Γέφυρα μετ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη «Πίσω από τις κλειστές πόρτες – Αστέρες, ηγέτες, γαλαζοαίματοι και καθημερινοί άνθρωποι», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δύο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Για τα μυθιστορήματα «Strangers in the Night» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά) της Χέδερ Γουέμπ [Heather Webb], «Τα Μυστήρια της Μις Μόρτον Μόρτον» (μτφρ. Χρήστος Μπαρουξής) της Κάθριν Λόιντ [Catherine Lloyd] και «Κωδικός Coco» (μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής) της Τζιόια Ντιλιμπέρτο [Gioia Diliberto]. Τρία μυθιστορήματα που μας μεταφ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ