Σκέψεις για την πεζογραφία του Γιώργου Ιωάννου, με αφορμή τα σαράντα χρόνια από τον θάνατό του. Στην κεντρική εικόνα, σχέδιο στο οποίο απεικονίζεται ο συγγραφέας, που κόσμησε το πόστερ της εκδήλωσης «1927-1985 - 40 χρόνια από τον θάνατο του Γιώργου Ιωάννου» στη Βιβλιοθήκη ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ.
Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου
Ποιος ήταν ο Γιώργος Ιωάννου; Θα μπορούσαν, άραγε, να απαντήσουν επαρκώς σε αυτή την ερώτηση τα άτομα της ηλικίας μου που δεν έχουν αποκτήσει ακαδημαϊκό υπόβαθρο από κάποια Φιλοσοφική Σχολή; Τα άτομα που επισκέπτονται τα βιβλιοπωλεία συχνά πυκνά κι ενδιαφέρονται για τον πολιτισμό, αυτά τα άτομα πόσο χρόνο χρειάζονται μέχρι να στραφούν προς την πεζογραφία του; Για ποιους λόγους το έργο άλλων, συνομήλικών του συγγραφέων, όπως του Κώστα Ταχτσή, φαίνεται να αντέχει με μεγαλύτερη άνεση στον χρόνο;
Την παραγνώριση του Ιωάννου είχε θίξει το μακρινό 2005 ο Νάσος Βαγενάς, σε κείμενό του που προσφάτως αναδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Τα Νέα. Στο άρθρο αναφέρει πως ο Ιωάννου, όσο βρισκόταν εν ζωή, ήταν «ο πλέον ‘’ευπώλητος’’ από τους πεζογράφους της εποχής του», το «εμπορικό ανάλογο του πλέον επιτυχημένου σημερινού Έλληνα ‘’μπεστσελερίστα’’». Φαίνεται πως ο προβληματισμός παραμένει. Η Ελλάδα έχει αλλάξει πολύ από το 2005, όμως ο Ιωάννου εξακολουθεί να μην διαβάζεται με την ίδια θέρμη όπως παλιά.
Ο Γιώργος Ιωάννου επέδειξε έργο με σαφείς καλλιτεχνικές αξιώσεις, όμως ήταν ένας συγγραφέας χαμηλόφωνος. Επέλεξε μια έκφραση λιτή, χωρίς να μεγαληγορεί. Οι ιστορίες του δεν εντυπωσιάζουν όσον αφορά στην πλοκή, στο «story». Ίσως αυτά τα χαρακτηριστικά να τον φέρνουν πίσω σε μια εποχή στην οποία πριμοδοτείται παγκοσμίως η μαζική κουλτούρα, η δεικτική, ηθικοπλαστική τέχνη, που όμως έχει χάσει στην πραγματικότητα την κοινωνική της λειτουργία, η λογοτεχνία που μπορεί να εμπνεύσει το σινεμά, το επιφανειακό φολκλόρ που θυμίζει στοιχείο των καρτ ποστάλ.
Βεβαίως, και οι καλοί συγγραφείς ξεχωρίζουν και πάντα θα ξεχωρίζουν. Ο Ιωάννου έχει καθιερωθεί στο λογοτεχνικό στερέωμα της χώρας μας
Βεβαίως, και οι καλοί συγγραφείς ξεχωρίζουν και πάντα θα ξεχωρίζουν. Ο Ιωάννου έχει καθιερωθεί στο λογοτεχνικό στερέωμα της χώρας μας κι αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει από τα στοιχεία των πωλήσεων. «Παραμένει ισχυρό πεδίο αναφοράς», γράφει η Σοφία Ιακωβίδου στο αφιέρωμα στα Νέα.
Ωραία, στρωτά ελληνικά
Ποιος ο λόγος να διαβάζει κανείς τις μυθοπλασίες του Ιωάννου σήμερα; Η πρώτη απάντηση, που θα ‘πρεπε να μοιάζει αυτονόητη, είναι τα ωραία, στρωτά ελληνικά του. Το μόνο που μετράει είναι το ύφος, είχε υποστηρίξει ο Φλωμπέρ. Στον Ιωάννου, παρατηρείται ένα ιδιαίτερο πάντρεμα της λόγιας γλώσσας, των χριστιανικών όρων και του βιβλικού λόγου με λέξεις της δημοτικής, ορισμένες μικρασιατικής προέλευσης, και την αργκό των πεζοδρομίων και των αμαρτωλών.
Στο διήγημα «Επιτάφιος θρήνος», της ομότιτλης συλλογής, ο πρωταγωνιστής καταλήγει σ’ ένα ξενοδοχείο της Ομόνοιας μια Μεγάλη Παρασκευή και μοιράζεται το δωμάτιό του μ’ ακόμα τρεις απόκληρους. Στο διπλανό χώρο μπαίνει ένα ζευγαράκι. Ο αφηγητής και οι σύντροφοί του κρυφοκοιτάζουν. Η κατάσταση εξελίσσεται ως εξής: «Και ύστερα εκείνος [ο νεαρός της διπλανής πόρτας] ξάπλωσε στο γκριζωπό σεντόνι του ξενοδοχείου, που αμέσως έλαμψε ολόλευκο, και μελετήσαμε το σώμα του προσεχτικά με τις διάφορες χαρακιές της δύναμης, όπως κεντάνε το Χριστό στον επιτάφιο (…)».
Στο συγκεκριμένο διήγημα, και σε πολλά ακόμα, ο Ιωάννου συνδυάζει τον ερωτισμό με τη χριστιανική πίστη. Στην προσπάθεια αυτή, αποθησαυρίζει λέξεις με αμφισημία. «(…) κι έβλεπα εγώ τα χρώματα που έχει εκείνη η άλως, το αλώνι γύρω γύρω από τη θηλή, κι ομολογώ πως προτιμούσα αυτά που ήταν χρώματος μαβί ή καφετί, και μάλιστα σαν κάπως σπειρωτά, ενώ τα ξασπρουλιάρικα, ξανθά ή ροζ, ομολογώ καθόλου». Παρότι στις πρώτες μου σπουδές διδάχθηκα ανατομία και φυσιολογία, ομολογώ με τη σειρά μου πως δεν γνώριζα πως η άλως, πέρα από τον φωτεινό δακτύλιο γύρω από το κεφάλι του ιερού προσώπου, είναι η σκουρόχρωμη επιφάνεια που περιβάλει τη θηλή. Το διδάχθηκα, όμως, από το πεζό του Ιωάννου, στο οποίο η σαρκική αγάπη συμφιλιώνεται με την αγιοσύνη.
Ας δούμε πόσο τρυφερά συστήνει ο συγγραφέας ακόμα μία ηρωίδα του: «Όταν γεννήθηκε είχε ένα μαγνάδι, μια διάφανη σκέπη, πάνω στο πρόσωπό της, που την τράβηξε αμέσως η μαμή. Όλοι όσοι το έμαθαν, είπαν πως το κορίτσι αυτό θα ήταν ευτυχισμένο στη ζωή του, κι έτσι, όταν ήρθε ο καιρός, το ονόμασαν Ευτυχία».
Η Ευτυχία του Ιωάννου είναι ένα κορίτσι που έχει όλα τα φόντα να κατακτήσει σπουδαίους στόχους, αλλά επιλέγει μια ήσυχη ζωή. Ούτε τον έρωτα γνωρίζει. Ο τίτλος του πεζογραφήματος, «Ευτυχούλα». Με υποκοριστικό. Η μητέρα της ηρωίδας διαβάζει «το θρησκευτικό περιοδικό Ζωή κι ο μπαμπάς της τη δεξιά εφημερίδα Φως, ιδιαίτερα το κύριο άρθρο. Γι’ αυτό και κανένας δεν τους πείραξε ποτέ».
Υπαινικτική πρόζα
Και κάπου εδώ, ας περάσουμε στον δεύτερο λόγο για να διαβάσει κανείς τον Γιώργο Ιωάννου: να εμπεδώσει τη σημασία της υπαινικτικής πρόζας. Όσο ρεαλιστής κι αν είναι ένας συγγραφέας, όσο αντικειμενικός κι αν στοχεύει να γίνει, πάντοτε σχολιάζει μέσα από την αφήγησή του. Ο Ιωάννου υπαινίσσεται τον τρόπο σκέψης ενός ανθρώπου μέσα από μια απλή αναφορά σε μία εφημερίδα. «Ιδιαίτερα το κύριο άρθρο», προσθέτει κωμικά.
Υπαινιγμοί ανιχνεύονται ακόμα και στο αυτοβιογραφικό κείμενο Πολλαπλά κατάγματα, που εξιστορεί τη νοσηλεία του Ιωάννου μετά από το χτύπημα του από αυτοκίνητο στα Εξάρχεια. Κατά την παραμονή του στο νοσοκομείο, ξεσπούν συχνά καταιγίδες κι ο ίδιος, ανήμπορος να κουνηθεί, σ’ έναν θάλαμο γεμάτο με εύφλεκτα υλικά, τρομοκρατείται από το ενδεχόμενο μιας πυρκαγιάς. Στη συνέχεια, όμως, προϊδεάζει τον αναγνώστη πως τίποτε σοβαρό δεν πρόκειται να συμβεί, εφόσον το σύμβολο της φωτιάς χρησιμοποιείται σ’ όλο και πιο κωμικές αναφορές:
«(…) το κάπνισμα στα νοσοκομεία είναι από τα πιο συνηθισμένα φαινόμενα. Όλοι σχεδόν καπνίζουν. Ακόμα κι εγώ, που έχω από χρόνια κόψει το τσιγάρο, άρχισα να καπνίζω από ένα δυο την ημέρα».
Και συνεχίζει: «Μου είπαν μια μέρα πως ένιωσαν κάποιον ελαφρό σεισμό. (…) Δεν μου κάηκε καρφάκι». Ώσπου η φωτιά συνδέεται με κάποια σκοτεινή απόλαυση: «Όσο μου αρέσει -ναι, μου αρέσει!- να την αγναντεύω από μακριά, τόσο τη φοβάμαι όταν είναι κοντά μου. Ο αδελφός μου ο Θοδωράκης, που πέθανε, γινόταν σαν το λεμόνι και μόνο που άκουγε τις αντλίες. Εγώ, αντίθετα, όταν ακούω αντλίες, θέλω να ξεπορτίσω, να πάω να βρω τη φωτιά».
Όταν ο Ιωάννου παίρνει εντέλει το πολυπόθητο εξιτήριο, διάφορα κοντινά του πρόσωπα αρχίζουν να εμπλέκονται σε τροχαία. Μεταξύ σοβαρού κι αστείου, ο συγγραφέας πλάθει θεωρίες συνωμοσίας. Προσπαθεί να μας πείσει πως τον έχει βρει κάποιο μεταφυσικό κακό. Ώσπου φτάνουμε στο εξής χωρίο: «Αισθάνομαι πια λιγάκι σαν το δαιμονισμένο εκείνο Μωρό της Ροζμαρί, που είχαμε δει στον κινηματογράφο. Ήταν τέτοια η γρουσουζιά του, ώστε όχι μόνο τα πρόσωπα της ταινίας εξόντωσε -αυτό επιτέλους ήταν αποφασισμένο-, αλλά και την ηθοποιό που έπαιζε το ρόλο της Αντιπαναγίας οδήγησε στον όλεθρο. Όλοι μας θυμόμαστε ότι βρέθηκε σε λίγο σφαγμένη».
Η απόλυτη αυτοϋπονόμευση. Ο Ιωάννου έχει μπερδέψει τη Μία Φάροου, την πρωταγωνίστρια της ταινίας του Ρόμαν Πολάνσκι, με τη σύζυγο του Πολάνσκι, τη Σάρον Τέιτ, που δολοφονήθηκε από την οικογένεια του Μάνσον.
Η απόλυτη αυτοϋπονόμευση. Ο Ιωάννου έχει μπερδέψει τη Μία Φάροου, την πρωταγωνίστρια της ταινίας του Ρόμαν Πολάνσκι, με τη σύζυγο του Πολάνσκι, τη Σάρον Τέιτ, που δολοφονήθηκε από την οικογένεια του Μάνσον. Η ανακρίβεια έχει να κάνει με κάποια συνειδητή επιλογή, άραγε; Ή ξέφυγε ακόμα κι απ’ τον επιμελητή της πρώτης έκδοσης; Σε κάθε περίπτωση, δύσκολα παίρνει κανείς στα σοβαρά τη θεωρία περί κατάρας έπειτα από αυτή τη φράση.
Η συλλογική περιπέτεια του λαού μας
Ακόμα ένας λόγος για τον οποίο η πεζογραφία του Ιωάννου μάς αφορά είναι επειδή αποτυπώνει τη συλλογική περιπέτεια του λαού μας μέσα στα χρόνια, ειδικά στη συλλογή Η μόνη κληρονομιά, που επανακυκλοφόρησε πρόσφατα από τον Κέδρο. Και την αποτυπώνει με τη λοξή ματιά την οποία επιτρέπει η λογοτεχνία· μ’ άλλα λόγια, πολύ πιο ζωντανά και παραστατικά από ένα βιβλίο Ιστορίας.
Ο αφηγητής, μέσα στην Κατοχή μεγαλωμένος, πηγαίνει με τους φίλους του στο δάσος του Σέιχ Σου, όπου οι Γερμανοί εκπαιδεύουν άγρια σκυλιά
Ας εξετάσουμε εν συντομία κι ενδεικτικά το πεζογράφημα «Τα σκυλιά του Σέιχ Σου». Ο αφηγητής, μέσα στην Κατοχή μεγαλωμένος, πηγαίνει με τους φίλους του στο δάσος του Σέιχ Σου, όπου οι Γερμανοί εκπαιδεύουν άγρια σκυλιά: «Οι σκύλοι αυτοί προορίζονταν βέβαια για εμάς. Εκπαιδεύονταν για να μας κυνηγήσουν, να μας ανακαλύψουν ή να μας κατασπαράξουν. Σίγουρα πως θα τους συνήθιζαν στη μυρωδιά και στα ίχνη μας. Και είχαμε μια μυρωδιά τότε, άλλο πράμα. Πάντως, το αντάρτικο είχε για καλά φουντώσει κι όλοι οι Έλληνες της προκοπής ήταν λίγο ή πολύ οργανωμένοι».
Από το κρυφοκοίταγμα των σκυλιών, ο αφηγητής περνά στο κρυφοκοίταγμα νεαρών ζευγαριών που συνευρίσκονταν ανάμεσα στα δέντρα και «κατέφθαναν λαχανιασμένα για να προλάβουν την ώρα της κυκλοφορίας».
Η βία, όμως, που φαίνεται πως πηγάζει από τις κατοχικές συνθήκες, δεν σταματά
Η βία, όμως, που φαίνεται πως πηγάζει από τις κατοχικές συνθήκες, δεν σταματά – άλλωστε, ιστορικοί μας έχουν υποστηρίξει πως ο εμφύλιος εν μέρει πυροδοτήθηκε εξαιτίας της συνήθειας των ανθρώπων στην απόλυτη σκληρότητα που επέφερε η Κατοχή. Στο αφήγημα του Ιωάννου, το δάσος του Σέιχ Σου παραμένει απαγορευμένος τόπος. Αρχικώς, λόγω των δράκων, που «είχαν προσελκύσει πάνω κει σμήνη από χωροφύλακες και δρακοφύλακες, επιστρατευμένους δηλαδή για την περίσταση πολίτες». Αργότερα, όταν ο ήρωας επιδιώκει να επισκεφτεί με μία φίλη του την περιοχή, τους σταματά μια πάνοπλη περίπολος. «Verboten, παιδιά, verboten;», ρωτά ένας από τους αστυφύλακες. «Σαν μοραΐτης μου φάνηκε, μπορεί και κρητικός. Αυτοί μας σαλαγάνε πλέον. Κι ένας θεός ξέρει για πόσο ακόμα».
Όταν ένας Γερμανός, φίλος του πρωταγωνιστή, εκπλήσσεται από την αυστηρή επιτήρηση υπό την οποία βρίσκεται η Ελλάδα, ο Ιωάννου γράφει: «Τι να του πρωτοπείς; Για τους πρώτους που δίδαξαν και σχεδόν αγόγγυστα ανέχτηκαν τα απειράριθμα ‘’verboten’’ και ‘’απαγορεύεται’’ ή να του πεις την ιστορία για τα σκυλιά, το Κόκκινο Σπίτι με τις αμέτρητες εκτελέσεις, εξαιτίας αυτών των ‘’verboten’’ ακριβώς»;
Το πέρασμα μιας χώρας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στη δεκαετία του ’60 και στη συνέχεια στη Χούντα παρουσιάζεται μέσω περίτεχνων χρονικών αλμάτων.
Το πέρασμα μιας χώρας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στη δεκαετία του ’60 και στη συνέχεια στη Χούντα παρουσιάζεται μέσω περίτεχνων χρονικών αλμάτων. Πάντοτε, για να γίνει λόγος για το παρόν – τα δεκαεφτά κείμενα της συλλογής κυκλοφόρησαν τους τελευταίους μήνες της δικτατορίας.
Η εποχή μας
Ένας τελευταίος λόγος για να συνεχίσουμε να διαβάζουμε τον Ιωάννου έχει να κάνει με τη δική μας εποχή, την εποχή του αναγνώστη. Κι αυτό καθώς η λογοτεχνικότητα οποιουδήποτε έργου αποτελεί θέμα υπό συζήτηση. Όπως έχει επισημάνει ο Τέρι Ίγκλετον: «Δεν υπήρχε κάποιο λογοτεχνικό έργο ή παράδοση που να είναι αφ' εαυτών πολύτιμα, ανεξάρτητα με το τι θα μπορούσε να έχει πει ή να πει στο μέλλον κάποιος σχετικά με αυτά. Η ‘’αξία’’ είναι ένας ευμετάβλητος όρος».
Η κουήρ κριτική, που επιχειρείται τεκμηριωμένα όλο περισσότερο στα μέρη μας, μπορεί να σχολιάσει εκτενώς τα πεζογραφήματα του Γιώργου Ιωάννου.
Διάφορα ρεύματα σκέψης αναπτύσσονται μέσα στα χρόνια. Η κουήρ κριτική, που επιχειρείται τεκμηριωμένα όλο περισσότερο στα μέρη μας, μπορεί να σχολιάσει εκτενώς τα πεζογραφήματα του Γιώργου Ιωάννου. Η αβάσταχτη μοναξιά των ομοφυλόφιλων ατόμων διαφαίνεται σ’ αρκετά από αυτά: «Θέλω να πω πως για να σε πουν παππού, πρέπει να σε πουν πρώτα πατέρα. Κι όταν δεν έχει γίνει το δεύτερο, και τα χρόνια έχουν κάπως περάσει, αποκλείεται φυσικά ν’ ακούσεις το πρώτο. Δεν είναι όμως ούτε και τότε τα πράγματα σίγουρα. Πολλοί είναι οι πατεράδες, που δεν προφταίνουν ν’ ακούσουν τη λέξη «παππού» […] Οι δικοί μου πήγαν ίσως με το παράπονο πως πεθαίνουν νέοι και δεν πρόλαβαν. Μα κι αν ζούσαν, δεν επρόκειτο ν’ ακούσουν τίποτε παραπάνω. Ο θάνατος σώζει από πολλές πίκρες».
Πρέπει να γίνει ειδική μνεία στο διήγημα «Η κυρία Μινωταύρου», που περικλείεται στη συλλογή Επιτάφιος θρήνος.
Πρέπει να γίνει ειδική μνεία στο διήγημα «Η κυρία Μινωταύρου», που περικλείεται στη συλλογή Επιτάφιος θρήνος. Η τριτοπρόσωπη αφήγηση παρουσιάζει με θηλυκές αντωνυμίες και καταλήξεις μια τερατώδη μορφή που κατοικεί σ’ ένα ημιυπόγειο του αθηναϊκού κέντρου, και περιτριγυρίζεται από νεαρούς φαντάρους. Όμως οι αρχικές εντυπώσεις ανατρέπονται, όταν αποκαλύπτεται πως το άτομο έχει ανδρικά βιολογικά χαρακτηριστικά. Η διαχείριση του έμφυλου ζητήματος στο συγκεκριμένο πεζογράφημα -που διακρίνεται για τον παραληρηματικό τόνο και το σκωπτικό του ύφος- μπορεί να εξεταστεί διεξοδικά με τη σκευή των σύγχρονων σπουδών φύλου.
Αντίστοιχα, η φεμινιστική κριτική σίγουρα θα στεκόταν σε σημεία όπως το εξής: «Η γυναικεία φύση, που είναι, βέβαια, διαμορφωμένη έτσι αυτόματα και όχι λόγω συνθηκών, προϊστορίας και άλλα φεμινιστικά κολοκύθια, ξεπρόβαλε ακόμα μία φορά ανάγλυφη εμπρός μου», αλιευμένο από τα Πολλαπλά κατάγματα.
Υπό αυτό το πρίσμα, λοιπόν, το έργο του Ιωάννου θα συνεχίσει να μας απασχολεί και να «αλλάζει» μέσα στα χρόνια
Για να επιστρέψω μία τελευταία φορά στον Νάσο Βαγενά, απομόνωσα την εξής φράση από το προαναφερθέν άρθρο του: «Το γιατί ο Ιωάννου είναι ένας από τους κορυφαίους πεζογράφους μας το έχει εξηγήσει με πειστικότητα η κριτική». Και θα συνεχίσει να το εξηγεί, θα προσθέσω με τη σειρά μου. Κάθε κοινωνία και κάθε πολιτισμός εξελίσσονται. Κάθε εποχή κομίζει κάτι νέο. Υπό αυτό το πρίσμα, λοιπόν, το έργο του Ιωάννου θα συνεχίσει να μας απασχολεί και να «αλλάζει» μέσα στα χρόνια, όπως άλλωστε και το έργο του Ρίζου Ραγκαβή, του Καρκαβίτσα και του Εμπειρίκου. Είναι υποχρέωση της υπεύθυνης και νηφάλιας κριτικής να φωτίσει άγνωστες πλευρές παλαιότερων έργων και να προσδιορίσει τη θέση του Γιώργου Ιωάννου, καθώς και κάθε πεζογράφου, στον λογοτεχνικό κανόνα και την παράδοσή μας, η οποία δεν είναι στατική, αλλά διαρκώς εμπλουτίζεται.
➙ Το παραπάνω κείμενο διαβάστηκε στην εκδήλωση «1927-1985 - 40 χρόνια από τον θάνατο του Γιώργου Ιωάννου»
＊Ο ΣΟΛΩΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
Δυο λόγια για τον συγγραφέα
Ο ποιητής και πεζογράφος Γιώργος Ιωάννου (1927-1985) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη (Ραιδεστός-Κεσσάνη). Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης, στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό Τμήμα. Για ένα διάστημα υπηρέτησε ως βοηθός στην έδρα της Αρχαίας Ιστορίας. Στη συνέχεια εργάστηκε ως καθηγητής σε ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας και της επαρχίας, μέχρι τον διορισμό του στη δημόσια Mέση Εκπαίδευση. Το 1962 στάλθηκε από την υπηρεσία του στη Βεγγάζη της Λιβύης, όπου ίδρυσε ελληνικό γυμνάσιο, στο οποίο δίδαξε επί δύο χρόνια. Το 1971 μετατέθηκε σε γυμνάσιο της Αθήνας και αργότερα αποσπάστηκε στο Υπουργείο Παιδείας. Το 1979 μετατέθηκε ως γυμνασιάρχης στο Καρλόβασι Σάμου, αλλά σύντομα ανακλήθηκε στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου.
Μετά τη Μεταπολίτευση ήταν μέλος της επιτροπής η οποία επέλεξε τα κείμενα της λογοτεχνίας που περιλήφθηκαν στο Ανθολόγιο για το δημοτικό σχολείο και στα Νεοελληνικά αναγνώσματα για τη Μέση Εκπαίδευση.
Πρώτο βιβλίο του, η μικρή ποιητική συλλογή Ηλιοτρόπια (Θεσσαλονίκη, 1954). Η δεύτερη συλλογή του, Τα χίλια δέντρα, εκδόθηκε το 1963 (Διαγώνιος). Το 1964 κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο πεζογραφημάτων Για ένα φιλότιμο. Ο ενθουσιασμός με τον οποίο έγιναν δεκτά τα πεζογραφήματά του αλλά και μια ισχυρή εσωτερική παρόρμηση οδήγησαν τον Γιώργο Ιωάννου στην απόφαση να αφοσιωθεί σχεδόν αποκλειστικά στην πεζογραφία. Ακολούθησαν: Η σαρκοφάγος (1971), Η μόνη κληρονομιά (1974), Το δικό μας αίμα (1978), Επιτάφιος θρήνος (1980), Ομόνοια (1980), Κοιτάσματα (1981), Πολλαπλά κατάγματα (1981), Εφήβων και μη (1982), Καταπακτή (1982), Εύφλεκτη χώρα (1982) και Η πρωτεύουσα των προσφύγων (1984), που αποτέλεσε το τελευταίο πεζογραφικό έργο του. Εξέδωσε επίσης το θεατρικό έργο για παιδιά Το αυγό της κότας (1981), που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο. Μετά τον θάνατό του εκδόθηκε και το παιδικό ανάγνωσμα Ο Πίκος και η Πίκα (1986).
Ήταν βασικός συνεργάτης του περιοδικού Διαγώνιος (1958-1965), εξέδιδε το περιοδικό Φυλλάδιο, το οποίο έγραφε ολόκληρο μόνος του (1978-1985, τεύχη 1-8) και συνεργάστηκε με το μαθητικό περιοδικό Ελεύθερη Γενιά (1976-1982). Έδινε επίσης συνεργασίες σε άλλα περιοδικά, όπως μεταφράσεις του Τσέχου ποιητή Πετρ Μπέζρουτς και μεταφράσεις κεφαλαίων από τις Εξομολογήσεις του Αγίου Αυγουστίνου.
Η συνεργασία του με ελληνικές εφημερίδες και περιοδικά ήταν πολύ τακτική. Ποιήματά του καθώς και πεζογραφήματά του μεταφράστηκαν και δημοσιεύτηκαν σε αγγλικά και γαλλικά περιοδικά.
Το 1979 του απονεμήθηκε το Α´ Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για Το δικό μας αίμα.
