alt

Για το μυθιστόρημα του Μαρκήσιου ντε Σαντ «Η φιλοσοφία στο μπουντουάρ» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, Μεταίχμιο).

Του Βαγγέλη Γραμματικόπουλου

alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Tobias Wolff «Η χαρά του πολεμιστή» (μτφρ. Γιάννης Παλαβός, Τάσος Αναστασίου, εκδ. Ίκαρος).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Τα διηγήματα του Tobias Wolff είναι «ανοιχτά», το νιώθεις διαβάζοντάς τα. Όχι πως γυρνά ο συγγραφέας την πλάτη στη στερεή ιστορία –τα διηγήματά του είναι καθαρές αφηγήσεις, όπου το εσωτερικό των προσώπων φαίνεται στο καθρέφτισμά του στα εξωτερικά συμβάντα–, μα ο Γουλφ μοιάζει ν’ αφήνει τις ιστορίες του και τα πρόσωπά τους να τον πηγαίνουν κάθε φορά εκεί που θέλουν αυτές κι αυτά να πάνε. Όσο τις γράφει, άλλο τόσο γράφονται, με προτάσεις απλές, αψιμυθίωτες, με φωνή χαρακτηριστικά αμερικανική: λιτή και εύστοχη – και με υπόκωφη γραφή που γεννά μια απόσταση ανάμεσα στους χαρακτήρες και σ’ ό,τι τους συμβαίνει, λες και ταυτόχρονα συμβαίνει σ’ αυτούς και σε κάποιον άλλον, ενώ οι ίδιοι κατά κάποιον τρόπο είναι αμέτοχοι θεατές.

Laszlo Krasznahorkai

Συνθετικό κείμενο για το έργο του Ούγγρου συγγραφέα, εστιάζοντας σε τέσσερα μυθιστορήματά του: Πόλεμος και Πόλεμος, Μελαγχολία της Αντίστασης, Satantango, Seiobo There Below. 

Του Βασίλη Καγιά 

Μετά από δύο μεταφρασμένα μυθιστορήματα, ο Έλληνας αναγνώστης του Laszlo Krasznahorkai μπορεί να αφήσει πίσω του τον ενθουσιασμό της πρώτης εντύπωσης, ο οποίος βέβαια αποτελεί το έναυσμα των περισσότερων κριτικών προσεγγίσεων, και να τον αντικαταστήσει με τη σχετική αποστασιοποίηση που επιτρέπει αυτή η πρώτη οικειότητα με το έργο του, δηλαδή με την πραγμάτωσή τους. Η Μελαγχολία της Αντίστασης και το Πόλεμος και Πόλεμος, αμφότερα κανονιστικά στη βιβλιογραφία του Ούγγρου συγγραφέα, καθιστούν προσεγγίσιμη τόσο την εξέλιξη της πρόζας του από το πρώτο στο δεύτερο όσο και τις θεματικές μετατοπίσεις που συντελέστηκαν μεταξύ των δύο βιβλίων. Αυτό που δεν μας επιτρέπουν, ωστόσο, είναι να ξεφύγουμε από τη στενή χρονικότητα της εκδοτικής τους αλληλουχίας: κάθε εξέταση που περιορίζεται στα δύο αυτά έργα, πόσο μάλλον σε ένα εξ αυτών, είναι καταδικασμένη να αγνοεί ό,τι προηγήθηκε ή ακολούθησε –κι αυτό αθροιστικά σημαίνει μια σειρά τίτλων του Krasznahorkai οι οποίοι είναι μεταφρασμένοι σε μια σειρά από βασικές γλώσσες (Αγγλικά, Γερμανικά, Γαλλικά). 

alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές Άπαντα διηγήματα (μτφρ. Κλαίτη Σωτηριάδου, εκδ. Νεφέλη).

Του Παναγιώτη Γούτα

oscarhijuelos700

Για το μυθιστόρημα του Oscar Hijuelos Το κορίτσι απ’ την Αβάνα (μτφρ. Βασίλης Χατζηδημητράκης, εκδ. Κέδρος).

Του Μιχάλη Πιτένη

little man what now 2

Για το μυθιστόρημα του Hans Fallada Και τώρα, ανθρωπάκο; (μτφρ. Ιωάννα Αβραμίδου, εκδ. Gutenberg)

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

The Leavenworth Case700

Για το μυθιστόρημα της Anna Katharine Green Υπόθεση Λέβενγουορθ (μτφρ. Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, εκδ. Gutenberg).

Της Διώνης Δημητριάδου

Να, δες. Κοίτα πρώτα τούτη την εικόνα κι ύστερα αυτή.
Άμλετ

Στην αρχή του κάθε κεφαλαίου υποδέχεται τον αναγνώστη ένα μικρό παράθεμα, συνήθως από τον Σαίξπηρ, καθοδηγώντας την αναγνωστική του πρόσληψη ή προϊδεάζοντάς τον υπαινικτικά για την πορεία της πλοκής. Το παραπάνω απόσπασμα από τον Άμλετ θα μπορούσε, ωστόσο, να αφορά όλο το μυθιστόρημα, έτσι που φαίνεται να σε βοηθά να στρέψεις το βλέμμα σου σε κάθε μία εικόνα, όπως αυτές σταδιακά θα σου αποκαλύπτονται. Γιατί το αστυνομικό μυθιστόρημα απαιτεί την παρατηρητικότητα του αναγνώστη, παράλληλα προκαλεί αλλά και επιβραβεύει την οξυδέρκειά του, όταν κατορθώνει να υποψιαστεί τις αποκαλύψεις του συγγραφέα. Και εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε ένα τόσο καλά δουλεμένο κείμενο, που οδηγεί στη λύση του μυστηρίου κινητοποιώντας ταυτόχρονα δημιουργικά τη σκέψη του αναγνώστη.

pholia700

Για το μυθιστόρημα της Σύνθια Ντ’ Άπριξ Σουήνι Η φωλιά (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου, εκδ. Ωκεανός)

Του Μιχάλη Πιτένη

Τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν στο μυθιστόρημα Η φωλιά της Αμερικανίδας Σύνθια Ντ’ Άπριξ Σουήνι ζουν και δρουν στη σημερινή Νέα Υόρκη. Θα μπορούσε όμως να τα εντοπίσει και να τα αναγνωρίσει κανείς σε οποιαδήποτε άλλη σύγχρονη ανεπτυγμένη κοινωνία. Δεν έχουν κάτι ξεχωριστό και κανένα απ’ αυτά δεν διαθέτει στοιχεία που θα του επέτρεπαν να διεκδικήσει μια θέση στο παγκόσμιο στερέωμα των ηρώων που ξεπηδούν από τις λογοτεχνικές σελίδες και γίνονται σημεία αναφοράς. Είναι οι συνηθισμένοι, αθέατοι χαρακτήρες της καθημερινότητας, που οι ζωές τους, πέρα από κάποιες μικρές αναταράξεις, ακολουθούν μια σταθερή προδιαγεγραμμένη πορεία.

ninthfortmonument

Για το μυθιστόρημα του Έιρικουρ Ερτν Νόρδνταλ Illska, Το Κακό (μτφρ. Ρούλα Γεωργακοπούλου, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Οι αδιάκοπες μετακινήσεις στον χώρο και, κυρίως, στον χρόνο· η ανάγκη επαρκούς, για να μην πούμε πολύπλευρης ή/και βαθιάς γνώσης του παρελθόντος, ώστε να μπορούμε να κατανοήσουμε στοιχειωδώς το παρόν και να κατορθώσουμε να υπάρχουμε σε ενεστώτα χρόνο δίχως να είμαστε ανερμάτιστοι· η φιλοδοξία ως κινητήρια δύναμη· ο άλλοτε κρυφός και άλλοτε κατάφωρος διάλογος με όσους και όσα αποφασίσαμε να είναι οι οδοδείκτες μας – να τι μας κινεί να ζούμε και να δημιουργούμε, να γράφουμε: ιδού πώς σκέφτονται οι θαυμαστοί μυθιστοριογράφοι που καταπιάνονται με τη σύνθεση μεγαμυθιστορημάτων στους καιρούς μας. Ανίψια του Τόμας Πίντσον και εγγόνια του Τζέιμς Τζόις, αλλά και ξαδέρφια του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, αυτοί οι τολμητίες ανακατεύουν την τράπουλα της μυθιστοριογραφίας και πάλι, όχι τόσο για να ταράξουν τα νερά που είναι ήδη μονίμως ταραγμένα όσο για να εισχωρήσουν σαν σφήνες στο συμπαγές εκδοτικό λογοτεχνικό σύμπαν, καθώς και για μας θυμίσουν από τι μακελειό καταγόμαστε.

enard compass

Για το μυθιστόρημα του Mathias Enard Πυξίδα (μτφρ. Σοφία Διονυσοπούλου, εκδ. Στερέωμα).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Ο Ματιάς Ενάρ συναρμόζει σε ένα μυθιστόρημα 472 σελίδων στην ελληνική έκδοση (400 στη γαλλική), έναν ασυνήθιστο πλούτο πληροφοριών, εγκυκλοπαιδικών γνώσεων, στοχασμών και αφηγήσεων, στη βάση μίας πανανθρώπινης σταθεράς: του ύπνου. Στην προκειμένη περίπτωση, ξεκινάμε από μια συνθήκη διαταραχής του ύπνου: Ο Φραντς Ρίττερ, που είναι και ο κεντρικός αφηγητής, δεν μπορεί να κοιμηθεί. Ο Ενάρ επιβάλλει το άγχος και την αγωνία της αϋπνίας, όταν η ώρα, που αποτελεί το βασικό δομικό στοιχείο του βιβλίου, εμφανίζεται για πρώτη φορά, στη σελίδα 59, ως τίτλος κεφαλαίου.

alt

Για το μυθιστόρημα της Yasmine El Rashidi Χρονικό ενός τελευταίου καλοκαιριού (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

Η σιωπή και η συνενοχή στις έντονες, σημαντικές στιγμές της ζωής, καθώς και μια ιμπρεσιονιστική καταγραφή του κατακερματισμού μιας οικογένειας μέσα από τις πολιτικές διαφωνίες, διατρέχουν ως μοτίβα το μυθιστόρημα της Γιασμίν Αλ Ρασίντι Χρονικό ενός τελευταίου καλοκαιριού, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική σε ιδιαίτερα ευαίσθητη και φροντισμένη μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου. Το μυθιστόρημα καταγράφει τα υπόγεια ρεύματα ανησυχίας που αλλοίωσαν τη φυσιογνωμία της Αιγύπτου μέσα από απανωτές πολιτικές ανακατατάξεις των τριών τελευταίων δεκαετιών, ωθώντας μια αιγύπτια διανοούμενη της Αμερικής να αναζητήσει την «ενήλικη» ταυτότητά της ψηλαφώντας τα μέρη που κατέγραψε η μνήμη της.

Petersburg nevsky700

Για το μυθιστόρημα του Αντρέι Μπέλυ Πετρούπολη (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Κίχλη).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Στην Πετρούπολή του (πρώτη έκδοση, 1913) ο Αντρέι Μπέλυ, χάρη στην παραισθησιακή του γραφή, προικίζει όλα τα αντικείμενα με κακόβουλη ζωή. Μέσα τους διαχέονται τα πρόσωπα του μυθιστορήματος, και με τη σειρά τους τα αντικείμενα κατακυριεύουν τα πρόσωπα, τα χαρακτηρίζουν και τα ορίζουν. Τα σπίτια είναι οι κάτοικοί τους – από την αστική κατοικία των Αμπλεούχοφ ως την άθλια καμαρούλα του Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς Ντούντκιν («Για να κάνει την τουαλέτα του, ο Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς χρησιμοποιούσε τη βρύση, τον νεροχύτη και ένα σαρδελοκούτι που περιείχε ένα απολειφάδι σαπούνι του Καζάν, που κολυμπούσε στην ίδια του τη γλίτσα [....] Η τρύπια ακρούλα μιας στραβοπατημένης παντόφλας ξεμύτιζε κάτω από το κρεβάτι. Ο Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς ονειρεύτηκε ότι αυτή η τρύπια παντόφλα ήταν, τάχα, ζωντανό πλάσμα, ένα κατοικίδιο, κάτι σαν σκυλάκι ή γατί [....] Όταν ο Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς πήγε να το ταΐσει στο στόμα με μασημένο ψωμί, τότε το κινούμενο τούτο πλάσμα του δάγκωσε το δάχτυλο με την τρύπα του, κι αυτό τον έκανε να ξυπνήσει»). Όπως η ίδια η Πετρούπολη, ο πρωταγωνιστής εντέλει του μυθιστορήματος, είναι ενσάρκωση των κατοίκων της. «Οι δρόμοι της Πετρούπολης έχουν μια αναμφισβήτητη ιδιότητα: μετατρέπουν σε σκιές τους διαβάτες· όσο για τις σκιές, οι δρόμοι της Πετρούπολης τις μετατρέπουν σε ανθρώπους». Υπάρχει μια οργανική σχέση ανάμεσα στο άψυχο και το έμψυχο. «Ο δρόμος της Πετρούπολης κυλά σαν πυρετός στο αίμα» γράφει ο Μπέλυ.

alt

Για το μυθιστόρημα του Αντρέι Μπιέλυ Πετρούπολη (μτφρ. Ελένη Μπακοπούλου, εκδ. Αντίποδες).

Του Νίκου Ξένιου

Το είπαν «πρόζα σε γλώσσα ποίησης», το είπαν «συμφωνία σε πρόζα», «στιχοπρόζα», «γκροτέσκα, καρναβαλική εποποιία», ενώ μεγάλοι συγγραφείς το κατέλεξαν στα σπουδαιότερα μυθιστορήματα του εικοστού αιώνα. Ένα έργο που βρίθει από υφολογικές και γραμματικές παραδοξότητες, από επαναλήψεις ολόκληρων παραγράφων και από σύμβολα. Ένα μυθιστόρημα με θεματικό άξονα τη δολοφονία του πατέρα, με όλες τις φροϋδικές της συνδηλώσεις, η μοντερνιστική Πετρούπολη του Αντρέι Μπιέλυ κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις «Αντίποδες»** σε μετάφραση Ελένης Μπακοπούλου και με επίμετρο του Τζ. Ντ. Έλσγουορθ [1].

erpenbeck allertage

Για το μυθιστόρημα της Τζέννυ Έρπενμπεκ Η συντέλεια του κόσμου (μτφρ. Αλέξανδρος Κυπριώτης, εκδ. Καστανιώτης).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Υπάρχει ένα αναπόφευκτο τέλος, και αυτό είναι ο θάνατος, αλλά «στο τέλος μιας ημέρας που κάποιος πέθανε δεν ήρθε και η συντέλεια του κόσμου». Σε αυτή την υπόθεση στηρίζεται η Έρπενμπεκ για να γράψει ένα μυθιστόρημα στο οποίο η βασική ηρωίδα (της οποίας το όνομα μαθαίνουμε μόνο στο τέλος) πεθαίνει πέντε φορές. Για να υποστηριχθεί αυτό το παράδοξο, το μυθιστόρημα οργανώνεται σε πέντε επιμέρους βιβλία (κεφάλαια) και τέσσερα ιντερμέδια. Σε κάθε κεφάλαιο βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα διαφορετικό σενάριο κατάληξης της ηρωίδας, την οποία κάθε φορά συναντούμε σε μια διαφορετική ηλικία: στο πρώτο κεφάλαιο, πρόκειται για ένα βρέφος, γεννημένο το 1902‧ στο τελευταίο, για μια ενενηντάχρονη κυρία. Καλύπτεται με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά το σύνολο σχεδόν του 20ού αιώνα και αυτό που είναι κρίσιμο για τη συγγραφέα, να δώσει το στίγμα των πρώτων χρόνων μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου.

alt

Επιλογές από τον ευρύτερο χώρο της αστυνομικής και crime λογοτεχνίας. 20 μεταφρασμένα και 5 ελληνικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

DOCUMENTA 13

Με αφορμή το μυθιστόρημα του Enrique Vila-Matas Στο Κάσελ δεν υπάρχει λογική (μτφρ. Ναννά Παπανικολάου, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Οι ευφυείς και πετυχημένοι κάνουν πάντα άνοιγμα στο αίνιγμα. Δεν κοντοστέκονται διστακτικά, οδεύουν με τα μάτια ανοιχτά στην επικράτεια της πρόκλησης, ενδίδουν στο δέλεαρ του άγνωστου, του ξένου, του ανοίκειου. Η documenta του Κάσελ (και ως γνωστόν, φέτος, για πρώτη φορά στην ιστορία της από το 1955, διοργανώνεται σε δύο πόλεις, στο Κάσελ και στην Αθήνα) θέλει καταστατικά, και καταστασιακά, να είναι ένα αίνιγμα, μια διερώτηση, μια έρευνα, μια αναζήτηση. Ο Ενρίκε Βίλα-Μάτας (Enrique Vila-Matas, Βαρκελώνη, 31 Μαρτίου 1948) είναι ο ιδανικός ιχνηλάτης στις άγνωστες γαίες ενος τέτοιου τολμηρού εγχειρήματος, ίσως του πιο τολμηρού παγκοσμίως στο σύμπαν των εικαστικών τεχνών από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά.

neverwhere 700

Για το μυθιστόρημα του Neil Gaiman Ποτέ και πουθενά (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

«Τα παραμύθια είναι κάτι παραπάνω από αληθινά. Όχι γιατί μας λένε πως υπάρχουν οι δράκοντες.
Αλλά γιατί μας λένε πως τους δράκοντες μπορούμε να τους κατατροπώσουμε».
Neil Gaiman

Αρχαιολογία της πόλης, αστικοί μύθοι για τέρατα που κατοικούν στον Υπόγειο (Underground), υλική ιστορία της πόλης, θεωρίες συνωμοσίας, κόμικ και θρίλερ, κυρίως όμως μια τολμηρή αποστολή, συνθέτουν ένα μυθιστόρημα που επιχειρεί μια καταβύθιση στα ήθη του σύγχρονου αναγνωστικού κοινού, εισάγοντας τον υπερφυσικό τρόμο στο σκηνικό του σύγχρονου μητροπολιτικού Λονδίνου. Το μυθιστόρημα Ποτέ και Πουθενά του Νιλ Γκέιμαν κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος σε εξαιρετική μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου και απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους λάτρεις του είδους.

Myn clais salvaire

Για το βιβλίο της Lydie Salvayre Μην κλαις (μτφρ. Αλέξης Εμμανουήλ, εκδ. Utopia).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Αυτές είναι οι τελευταίες μνήμες μου από τη Lydie Salvayre (Λιντί Σαλβέρ): να μιλάει με ό,τι φωνή της έχει απομείνει, να πηγαίνει από κανάλι σε κανάλι, από εκπομπή σε εκπομπή, τότε, τον Νοέμβριο του 2014, όταν ανακοινώθηκε ότι είναι η νικήτρια του περίβλεπτου βραβείου Γκονκούρ. Πολλοί θεώρησαν ότι αυτή η βράβευση ήρθε αργά, για την ίδια ήταν σίγουρα μια δικαίωση, δεν ξέρω άλλωστε πόσο συχνά συμβαίνει να βλέπει κάποιος έναν συγγραφέα στα εξήντα έξι του χρόνια (η Σαλβέρ είναι γεννημένη το 1948) να τον παίρνουν τα κλάματα από τη συγκίνηση. Όχι βέβαια ότι το έργο της δεν έτυχε της προσοχής που έπρεπε. Στα ελληνικά, για παράδειγμα, έχει μεταφραστεί ήδη από το 1997 (Η δύναμη της μύγας, εκδ. Καστανιώτη, αλλά και Η συντροφιά των φαντασμάτων, εκδ. Καστανιώτη, 1999 και οι Όμορφες ψυχές, εκδ. Μεταίχμιο, 2001).

Sommerset

Για το μυθιστόρημα του Φιλίπ Κερ Η άλλη πλευρά της σιωπής (μτφρ. Γιώργος Μαραγκός, εκδ. Κέδρος).

Του Δημήτρη Αναστασόπουλου

Ο ηλικιωμένος Σόμερσετ Μομ, κατά την παραμονή του στη βίλα του στην Κυανή Ακτή, αντιμετωπίζει μια εφιαλτική κατάσταση. Ένας πρώην αξιωματούχος του ναζιστικού κόμματος, μετρ των εκβιασμών, απειλεί να καταστρέψει την υπόληψή του, αποκαλύπτοντας ένα σκοτεινό μυστικό. Έτσι, ο Μπέρνι Γκούντερ, ο ήρωας του Φιλίπ Κερ, βγαίνει από την κατάθλιψή του για να σώσει τον Βρετανό συγγραφέα στην Άλλη πλευρά της σιωπής, σε μια περιπέτεια όπου ο πάλαι ποτέ αστυνομικός επιθεωρητής συναντάει μοιραίες γόησσες, διπλούς πράκτορες, μερικά πτώματα και αναμετριέται ξανά με το παρελθόν.

polanski

Για το μυθιστόρημα της Delphine de Vigan Μια αληθινή ιστορία (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, εκδ. Utopia).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Μάστορας της χαρτογράφησης των ορίων ανάμεσα στην πραγματικότητα και την επινόηση, και μέγας παίκτης/ρέκτης στη ρουλέτα της παρατεταμένης παράβασης αυτών των ορίων, ο Όρσον Ουέλλες δημιούργησε το φιλμ F for Fake (1973), το απόλυτο σχόλιο στη διαλεκτική αλήθεια/ψέμα, ιδίως όταν αυτή η διαλεκτική διακονείται από δαιμόνιους δημιουργούς όπως ο ίδιος ο Ουέλλες. Στη λογοτεχνία, πολλοί παίζουν με τους πεσσούς της πράβασης των ορίων, πολλοί οι ζηλωτές της ζαβολιάς.

alt

Για το μυθιστόρημα (τρίτο μέρος της Τετραλογίας της Νάπολης) της Έλενα Φερράντε Αυτοί που φεύγουν κι αυτοί που μένουν (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Πατάκη).

Της Δέσποινας Μπάτρη

Τι είναι αυτό που κάνει τους αναγνώστες ανά τον κόσμο να περιμένουν με αγωνία την έκδοση του επόμενου μέρους της Τετραλογίας της Νάπολης της Έλενα Φερράντε; Το τρίτο βιβλίο στη σειρά, που πρόσφατα εκδόθηκε και στην Ελλάδα, θέτει εκ νέου το ερώτημα.

alt

Για το μυθιστόρημα του Υμπέρ Χαντάντ Παλαιστίνη (μτφρ. Αλέξης Εμμανουήλ, εκδ. Utopia).

Του Νίκου Ξένιου

Ο Υμπέρ Χαντάντ γεννήθηκε το 1947 στην Τυνησία και ανατράφηκε με την ιουδαιο-βερβερίνικη κουλτούρα. Στο μυθιστόρημά του Παλαιστίνη διαχειρίζεται το ζήτημα της εβραιοπαλαιστινιακής διαμάχης χωρίς μανιχαϊσμούς, φιλοτεχνώντας ένα ποιητικό μυθιστόρημα που αποτυπώνει την ψυχή και το αίσθημα και των δύο λαών, που κατά βάθος μοιάζουν τόσο πολύ. Το μυθιστόρημα έχει βραβευθεί με το Prix Renaudot Poche 2009 και με το Prix des cinq continents de la Francophonie 2008. Ο Χαντάντ πρωτοεμφανίστηκε στα γαλλικά γράμματα το 1967. Τα βιβλία του Ο ζωγράφος της βεντάλιας, Το επιθυμητό σώμα και Τα πρώτα χιόνια στο Ποντισερί γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία στο γαλλόφωνο κοινό. Είναι ιδρυτής και εκδότης του περιοδικού «Apulée» [1].

alt

Για τα μυθιστορήματα του Colm Tóibín, Μπρούκλιν (εκδ. Ίκαρος) και Καραβοφάναρο στο μαύρο νερό (εκδ. Gutenberg). Και τα δύο σε μετάφραση της Αθηνάς Δημητριάδου.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Γίνεται παγκόσμιος εμμένοντας στον μικρόκοσμό του, έναν μικρόκοσμο όπου όλα συμβαίνουν δίχως υπερχειλίσεις συναισθημάτων, αλλά απλά, ήπια, μειλίχια, με μιαν ακλόνητη αξιοπρέπεια. Σουρντίνα και σιγαστήρας στα ουρλιαχτά. Και τα δάκρυα να μένουν στις κόγχες των ματιών, να μην κυλάνε, να μην εκτονώνουν, να μην εκβιάζουν. Διαβάζοντάς τον, σου έρχεται στο νου η μουσική του Ερίκ Σατί μείον την ειρωνεία. Ο Κολμ Τομπίν (Colm Tóibín, Ιρλανδία, 1955) ξέρει να γέρνει το κεφάλι με αγάπη, με συμπόνια, και, κυρίως, με κατανόηση πάνω από των ανθρώπων τα καθημερινά, ζωτικά και κρίσιμα γι᾽ αυτούς, προβλήματα. Ξέρει να εισδύει στην ψυχονοητική τους ιδιοσυστασία, να ταξιδεύει μαζί τους στα μύχια, στα έσω τοπία τους. Και, σαν ένας κατευνασμένος, ήμερος και ήρεμος Τένεσι Γουίλιαμς, ξέρει να μετατρέπει σε πολύτιμα μυθιστορήματα τις μικρές συσπάσεις του νου καιι της ψυχής των γυναικών όταν βρίσκονται αντιμέτωπες με διλήμματα.

alt

Για το μυθιστόρημα του Carl Aderhold Κόκκινοι (μτφρ. Κώστας Κατσουλάρης, εκδ. Στερέωμα).

Του Νίκου Ξένιου

«Ποιος δεν βλέπει πως ο κομμουνιστής είναι, στις μέρες μας, ο κληρονόμος και ο εκπρόσωπος κάθε ανθρώπινου μεγαλείου, κάθε πνεύματος αυτοθυσίας και ηρωϊσμού; Ο χριστιανός που ακολουθεί τις Γραφές, ζει και πεθαίνει σύμφωνα με τις αρχές της πίστης του, οραματίζεται μετά τον θάνατο έναν άλλο κόσμο, κόσμο ανταμοιβής και τιμωρίας: αυτό στα μάτια μου δεν μειώνει τον χριστιανό, γιατί αυτό που με απασχολεί στον κόσμο ετούτο είναι η αγνότητα, η ομορφιά, η ανιδιοτέλεια. Ε, σκεφτείτε απλά πως και ο κομμουνιστής δεν περιμένει στην πραγματικότητα να κερδίσει τίποτε απολύτως».
Louis Aragon, L' Homme Communiste

Αδειάζοντας το σπίτι του πεθαμένου πατέρα του, ο Καρλ ανακαλύπτει ένα παιδικό τετράδιο που στην πρώτη σελίδα έχει χειρόγραφο τίτλο «Ιστορία της οικογένειάς μου - Από την Κολωνία στο Παρίσι, τέσσερεις γενιές Αντερόλντ». Οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας ορθώνονται για να συνθέσουν ένα βιβλίο καταγγελτικό, απολογητικό, ειλικρινές και αυτοαναφορικό που ξεκαθαρίζει κάποιους ψυχικούς «λογαριασμούς»: το μυθιστόρημα Κόκκινοι του Καρλ Αντερόλντ[1], που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στερέωμα σε μετάφραση Κώστα Κατσουλάρη. «Κανείς δεν ζει μια ζωή που να του ανήκει», είχε πει ο Ουγκώ, και ο συγγραφέας υλοποιεί στους Κόκκινους αυτήν τη δήλωση, δημιουργώντας την εικόνα του εαυτού του επενεπινοώντας την ιστορία της οικογένειάς του και φιλοτεχνώντας ένα κοινωνικό/ιστορικό fresco της Γαλλίας της παιδικής του ηλικίας.

alt

Για το μυθιστόρημα του Jo Nesbø Η Δίψα (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Η επιτυχημένη δικηγόρος Ελίζε Χέρμανσεν έχει έναν εθισμό: τα ραντεβού στα τυφλά μέσω Tinder, της εφαρμογής γνωριμιών που κάνει θραύση παγκοσμίως. Ο φόνος της είναι άραγε έργο κάποιου περιστασιακού συντρόφου της; Αλλά γιατί το πτώμα της βρίσκεται στραγγισμένο κυριολεκτικά από αίμα και η Σήμανση βρίσκει ίχνη σκουριάς και μπογιάς στην πληγή στον λαιμό της; Όταν μια δεύτερη χρήστρια του Tinder βρίσκεται δολοφονημένη με παρόμοιο τρόπο, ο διευθυντής της αστυνομίας του Όσλο αναγκάζεται να ζητήσει τη βοήθεια του Χάρι Χόλε, ο οποίος εργάζεται πια σαν καθηγητής στην Αστυνομική Ακαδημία. Στους φόνους, οι οποίοι εντωμεταξύ έχουν γίνει τρεις, ο Χάρι Χόλε αναγνωρίζει στοιχεία της μοναδικής υπόθεσης που δεν έχει εξιχνιάσει. Το γεγονός αυτό ξαναζωντανεύει την ανάγκη του για δράση και αδρεναλίνη –έναν εθισμό χειρότερο από το αλκοόλ– αλλά τον βάζει σε δίλημμα: γίνεται να οπισθοχωρήσει από την υπόσχεση που έχει δώσει στη γυναίκα του τη Ράκελ, ότι δεν θα ξαναγυρίσει στην ενεργό δράση; Να είσαι κάπου χρήσιμος: αυτό είναι το πιστεύω του Χάρι Χόλε και για άλλη μια φορά, θα διακινδυνέψει τη ζωή του και τη ζωή των αγαπημένων και των φίλων του για να συλλάβει έναν παράφρονα βαμπιριστή. Μα… υπάρχουν βαμπιριστές; θα αναρωτηθείτε. Η συνέχεια στο βιβλίο…

alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Henry James Έντεκα ιστορίες και ένας αποχαιρετισμός (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μεταίχμιο)

Της Αργυρώς Μαντόγλου

alt

Για τη νουβέλα του Εμίλ Ζολά Η πλημμύρα (μτφρ. Μανώλης Πιμπλής, εκδ. Ποικίλη Στοά)

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

alt

Για το μυθιστόρημα του Τζον Γουίλιαμς Ο Στόουνερ (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Αυτοί που ξέρουνε ν' ακούν τη χλόη να βλασταίνει, γνωρίζουν καλά και τι σημαίνει το βουητό του καταρράκτη του χρόνου, τι σημαίνει αδυσώπητο κύλισμα των δευτερολέπτων. Και αυτοί ακριβώς, είτε ρητά είτε υπόρρητα, καταφάσκουν, λένε το περίφημο yes, yes, yes στη ζωή. Άλλοτε το κάνουν με συγκρούσεις μετωπικές και άλλοτε πλαγιοκοπώντας, πάντως εμμένουν στις εμμονές τους και άλλο δεν τους ενδιαφέρει πέρα από το να προσκυνούν τις προσηλώσεις τους. Μπορεί να μένουν στη σκιά, μπορεί να μη φωνασκούν και να μη διαλαλούν καμία πραμάτεια, μπορεί να μοιάζουν ακόμα και υποτονικοί, αλλά αυτοί είναι εντέλει οι αληθινοί κινητήρες της κοινωνίας, οι γνήσιοι αναρχικοί φιλόσοφοι, οι έστω με σιγαστήρα, με σουρντίνα, τελάληδες του Απόλυτου.

alt

Για το μυθιστόρημα του Thomas Mann Το μαγικό βουνό (μτφρ. Θόδωρος Παρασκευόπουλος, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ήδη το 1889 στο Δοκίμιο για τα άμεσα δεδομένα της συνείδησης (Essai sur les données immediates de la conscience) ο φιλόσοφος Ανρί Μπερξόν επιχείρησε να θεμελιώσει την έννοια της διάρκειας, ή του βιωμένου χρόνου, σε αντίθεση προς αυτό που θεωρούσε «χωροποιημένη» σύλληψη του χρόνου, ο οποίος μετριέται από κάποιο χρονόμετρο που χρησιμοποιείται από την επιστήμη. Και στο Ύλη και μνήμη: ∆οκίμιο για τη σχέση σώματος και πνεύματος (Matière et mémoire: Essai sur la relation du cops à l’ esprit, 1896) διακρίνει την έκταση από τον χώρο και τη διάρκεια από τον χρόνο. Ο ομοιογενής χώρος και χρόνος δεν είναι ούτε ιδιότητες των πραγμάτων ούτε ουσιώδεις συνθήκες της γνώσης μας για τα πράγματα. Με την ειδική σχετικότητα που διατύπωσε το 1905 ο θεωρητικός «αντίπαλός» του, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, περιγράφει τη δομή του χωροχρόνου και εισάγει έννοιες όπως αυτή της διαστολής του χρόνου. Κι ο χρόνος, παύοντας να είναι υπόδουλος του ωροδείκτη, βιώνεται υποκειμενικά εν απείρω εκτάσει στο μνημειώδες Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (À la recherche du tempsperdu, 1913-1927) του Μαρσέλ Προυστ.

alt

Για το μυθιστόρημα του Thomas Wolfe Γύρνα σπίτι, άγγελέ μου (μτφρ. Κοσμάς Πολίτης, εκδ. Μεταίχμιο). 

Ο συγγραφέας γράφει ένα βιβλίο για να το ξεχάσει, ενώ ο αναγνώστης διαβάζει ένα βιβλίο για να το θυμάται.
Τόμας Γουλφ

Του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου

Το μυθιστόρημα του Τόμας Γουλφ (1900-1938) φέρει, από το άκουσμά του ακόμα, ένα ειδικό βάρος μυθικών σχεδόν διαστάσεων. Είναι ο αισθαντικός και αινιγματικός τίτλος, είναι το πάχος του βιβλίου, αλλά κυρίως η φήμη του συγγραφέα ως μιας ιδιόρρυθμης, πρόωρα χαμένης αμερικανικής ιδιοφυΐας. O Γουλφ αναγνωρίστηκε από την πρώτη του ακόμα εμφάνιση, το Γύρνα σπίτι, άγγελέ μου (έγραψε άλλα τρία μυθιστορήματα, καθώς και συλλογές διηγημάτων και θεατρικά), ως μια νέα ορμητική δύναμη ικανή να αφήσει το στίγμα της στην αμερικανική λογοτεχνία, υπήρξε διασημότητα όσο ζούσε, αλλά πέθανε λίγο πριν κλείσει τα 38 του χρόνια από φυματίωση.

alt

Για το μυθιστόρημα του Ford Madox Ford Ο καλός στρατιώτης (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Gutenberg)

Του Γιώργου Λαμπράκου

Ο Φορντ Μάντοξ Φορντ (1873-1939), ψευδώνυμο του Φορντ Χέφερ, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές του αγγλικού μοντερνισμού: πεζογράφος, ποιητής, κριτικός, εκδότης ενός διάσημου περιοδικού, στενός συνεργάτης του Κόνραντ, φίλος και συνοδοιπόρος με συγγραφείς της εποχής του που όλοι μαζί και ο καθένας χωριστά συνέβαλαν στη ριζική αναδιαμόρφωση της λογοτεχνικής έκφρασης, παραμένει εντούτοις ελάχιστα γνωστός στην Ελλάδα. Το για πολλούς κορυφαίο μυθιστόρημά του Ο καλός στρατιώτης (1915) είχε εκδοθεί τη δεκαετία του ’90 από τις εκδόσεις Δελφίνι (οίκο που πρωτογνώρισε στο ελληνικό κοινό εξέχοντες συγγραφείς του περασμένου αιώνα, λόγου χάρη τον αδίκως λησμονημένο Ρέιμοντ Φέντερμαν) και δυστυχώς παρέμενε για χρόνια εξαντλημένο. Χάρη στον αείμνηστο Δημήτρη Αρμάο και στον μεταφραστή του βιβλίου Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη, το μυθιστόρημα επανακυκλοφόρησε πρόσφατα στην εξαιρετική σειρά Aldina των εκδόσεων Gutenberg σε ξαναδουλεμένη μετάφραση, μαζί με ένα τεκμηριωμένο επίμετρο του μεταφραστή.

alt

Για τη συλλογή μικροδιηγημάτων της Άνα Μαρία Σούα Ονειροπαγίδα (μτφρ. Άννα Βερροιοπούλου, εκδ. Απόπειρα).

Του Σταύρου Σταυρόπουλου 

Είναι όλα όσα βλέπουμε σ' αυτόν εδώ τον κόσμο
ένα όνειρο ατέλειωτο κρυμμένο μέσα σ' άλλο;
Edgar Allan Poe «A Dream Within a Dream» (μτφρ. Κώστας Ουράνης)

Στα Πρωτόκολλα ονείρων (μτφρ. Λευτέρης Αναγνώστου, εκδ. Αλεξάνδρεια 2009) που περιλαμβάνονται στους τόμους των Απάντων του, ο Adorno προτάσσει το ακόλουθο κείμενο, εισάγοντας τον αναγνώστη στη διαδικασία της αποκρυπτογράφησής τους: «Τα πρωτόκολλα ονείρων, διαλεγμένα από ένα εκτενές απόθεμα, είναι αυθεντικά. Τα κατέγραφα κάθε φορά, αμέσως μετά το ξύπνημα, και για τη δημοσίευσή τους διόρθωσα μόνο τις πιο αισθητές γλωσσικές ατέλειες». Για να καταλήξει, μεταξύ άλλων, στο συμπέρασμα: «Ορισμένες εμπειρίες ονείρων μού δίνουν την αφορμή να υποθέσω ότι το άτομο βιώνει τον θάνατό του ως κοσμική καταστροφή».

alt

Για τη συλλογή διηγημάτων της Κέιτ Σοπέν Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα (μτφρ. Δέσποινα Σαραφείδου, εκδ. Ροές).  

Tου Θοδωρή Τσαπακίδη Ah! si tu savais Ce que tes yeux me disent
Kate ChopinThe Awakening

Η Κέιτ Σοπέν (1850-1904) εστιάζει στις μικρές χειρονομίες. Έτσι, τους προσδίδει ένα είδος ορμής, και φανερώνει τον χώρο όπου η χειρονομία και, ως εκ τούτου, η χειραφέτηση είναι ενδεχόμενες. Η χειρονομία -αδιάφορο άντρα ή γυναίκας- συνιστά νόημα, κινείται στην επικράτεια του πνεύματος, και άρα μετα-κινείται και μετακινεί: η ορμή νοείται ως παρόρμηση. Σ’ αυτό τον χώρο όπου το σώμα εκφράζει –αναγκαστικά, ανυπότακτα– και εκφράζεται (παρορμείται). Εκεί, η αυτοσυναίσθηση, ως ενδεχόμενο, μπορεί να συμβεί, μπορεί και όχι. Η ανάδυση της επιθυμίας, η «αναζήτησή» της στα τυφλά, ασυνείδητα, ψηλαφώντας, με σταδιακές ή αιφνίδιες αποκαλύψεις, με συγκαλύψεις, με αναστολές και υπαναχωρήσεις, με άρνηση ή παραδοχή, με συστολή ή τόλμη, δεν είναι προϊόν απόφασης, αλλά αποτέλεσμα αυτής της παρόρμησης, της ορμής προς την απαρτίωση του εαυτού, της φύσης του, της Φύσης, τελικά.

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ