Για τη συλλογή διηγημάτων της Ούρσουλας Φωσκόλου «Το κήτος. Μικρά και μεγάλα πεζά» (εκδ. Κίχλη).

Του Δημήτρη Χριστόπουλου

Για το μυθιστόρημα του Richard Ford Ημέρα ανεξαρτησίας (μτφρ. Θωμάς Σκάσσης, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Για τη νέα ποιητική συλλογή της Κικής Δημουλά Άνω τελεία (εκδ. Ίκαρος). 

Του Γιώργου Βέη

Για το βιβλίο του Edward Grant Τα θεμέλια της σύγχρονης επιστήμης στον Μεσαίωνα (μτφρ. Σαββίνα Παπαδάκη, εκδ. Ροπή).

Του Μάνου Σαββάκη

Το βιβλίο του Grant, σε μια πρώτη ανάγνωση, φαίνεται να απευθύνεται σε εξειδικευμένο επιστημονικό κοινό, αλλά στην ουσία μπορεί να διαβαστεί από οποιοδήποτε διαθέτει τη στοιχειώδη υπομονή να απολαύσει ένα απαιτητικό αλλά καλογραμμένο βιβλίο.

Για το δοκίμιο του Γρηγόρη Μ. Σηφάκη «Ζητήματα ποιητικής, φιλολογίας και λαογραφίας» (εκδ. Κίχλη).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Για τη νουβέλα της Μαριαλένας Σπυροπούλου Ρου (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Ηλία Μαγκλίνη

Λένε οι ειδικοί της αφήγησης ότι οι ιστορίες δεν είναι απλώς βασισμένες σε αρχέτυπα αλλά σε ένα πολύ συγκεκριμένο αρχέτυπο, γνωστό ως «Το ταξίδι του ήρωα»: σε αυτό, ο ήρωας ξεκινά μια εξερεύνηση σε μιαν άγνωστη, αλλόκοτη, απειλητική χώρα γεμάτη μάγους και κινδύνους, για να επιστρέψει εσωτερικά μεταμορφωμένος και νικητής.

Για τη συλλογή κειμένων του Σταύρου Ζουμπουλάκη Υπό το φως του μυθιστορήματος (εκδ. Πόλις).

Της Διώνης Δημητριάδου

«Η αλήθεια της λογοτεχνίας σώζεται όχι με την απαλλαγή της από το μυθοπλαστικό ψέμα αλλά με την επινόηση ακόμη μεγαλύτερου και υπερβολικότερου ψέματος· ο ρεαλισμός της κερδίζεται όχι με την εξάλειψη του φανταστικού αλλά με τη διόγκωσή του», επισημαίνει ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, δείχνοντας έτσι πώς η μυθοπλασία της λογοτεχνίας διασώζει τη μαγεία του δικού της ψέματος, δηλαδή της εξαπάτησης του αναγνώστη μέσω της αληθοφάνειας των χαρακτήρων, χρησιμοποιώντας ακόμη πιο απόκοσμα στοιχεία. Άλλωστε μας θυμίζει την άποψη του Ντοστογιέφσκι: «Το ψέμα σώζει το ψέμα» (Ημερολόγιο ενός συγγραφέα, 1877).

Για το μυθιστόρημα του Wilkie Collins Η γυναίκα με τα άσπρα (μτφρ. Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, εκδ. Gutenberg).

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Όταν το 1860 Η Γυναίκα με τα Άσπρα άρχισε να κυκλοφορεί σε συνέχειες στο περιοδικό του Κάρολου Ντίκενς All the Year Round και απέκτησε φανατικούς αναγνώστες που περίμεναν με αδημονία το επόμενο τεύχος, οι πρώτοι κριτικοί συγκρατημένα είπαν πως επρόκειτο για ένα ανάγνωσμα για εφήβους καθώς οι χαρακτήρες κινούνται στα όρια του εξωπραγματικού και οι απίθανες περιπέτειές τους προκαλούν την κοινή λογική. Στη συνέχεια οι ίδιοι αλλά και οι επόμενοι κριτικοί σήκωσαν τα χέρια ψηλά μη όντας σε θέση να ερμηνεύσουν την ενθουσιώδη υποδοχή, τον λόγο που η ανάγνωσή του προκαλούσε εθισμό στο βικτοριανό κοινό αλλά και στους επερχόμενους αναγνώστες. Η εξέλιξη της πλοκής αποτελούσε θέμα συζήτησης στις λέσχες, στοιχήματα παίζονταν για την έκβαση των σκοτεινών υποθέσεων που παρουσιάζονταν στις σελίδες του, πλήθη πολιορκούσαν τα γραφεία του περιοδικού την ημέρα που θα κυκλοφορούσε το φύλλο με τη νέα συνέχεια και όταν κυκλοφόρησε σε βιβλίο ο Ουίλκι Κόλλινς εκλιπαρούσε τους δημοσιογράφους να μην αποκαλύψουν την εξέλιξη στα σημειώματά τους. Βρισκόμασταν μπροστά στην αρχή ενός καινούργιου φαινομένου για την εποχή που συνεχίζεται ακόμα στις μέρες μας: την εμφάνιση του μυθιστορήματος μυστηρίου, ή καλύτερα του Sensation novel – ο όρος στα ελληνικά αποδίδεται καλύτερα, μετά από πρόταση του μεταφραστή, ως «αισθηματικό μυθιστόρημα δράσης και μυστηρίου».

Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίας Κουγιουμτζή Όλα μπορούν να συμβούν μ' ένα άγγιγμα (εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Παρόλο που το «άγγιγμα» οδηγεί τη σκέψη σε ερωτική τρυφερότητα και το «όλα μπορούν να συμβούν» σε μια ευχάριστη ανατροπή, τα διηγήματα της Μαρίας Κουγιουμτζή είναι σκληρά σαν τον θάνατο και σοκαριστικά σαν χαστούκι. Όποιος όμως έχει διαβάσει τις δύο πρώτες συλλογές της (Άγριο βελούδο, 2008, - Γιατί κάνει τόσο κρύο στο δωμάτιό σου;, 2011) και το συμβολικό μυθιστόρημά της (Κι αν δεν ξημερώσει;, 2013) δεν παραξενεύεται, παρά μόνο ίσως με μερικές μετακινήσεις του κέντρου βάρους της γραφής της.

Για τη νουβέλα του Κυριάκου Δημητρίου Το χειρόγραφο (εκδ. Πορεία).

Της Χάρης Ν. Σπανού

Το βιβλίο ξεκινά με μια μικρή άτιτλη αφήγηση στην οποία ο Γκέιλ Έλιοτ δηλώνει ότι υποφέρει και αφυπνίζεται από έναν επαναλαβανόμενο εφιάλτη: περπατά με προορισμό το Πανεπιστημιακό κολέγιο, φθάνει στην κλειστή πύλη, χτυπά το κουδούνι, ο «συνοφρυωμένος φύλακας» τον αντιμετωπίζει «σαν ξένο», με ένα νεύμα αρνείται την είσοδο στον Γκέιλ και χάνεται στις σκιές. Ο Γκέιλ στέκει καθηλωμένος, η άσφαλτος τον καταβροχθίζει. Στον ξύπνιο του, στη μονοκατοικία στο Χάιγκειτ, ο Γκέιλ απωθεί τον εφιάλτη. Την 20η Δεκεμβρίου, ο εφιάλτης επαναλαμβάνεται, με διαφορετικό τέλος: ο Γκέιλ, με γερασμένη σκιά, αποκαμωμένος, παραδίδει τη δερμάτινη τσάντα στο φύλακα – δεν αντέχει πια, το βάρος του χειρογράφου. Η αφήγηση έχει προμετωπίδα ένα μικρό στίχο του Βιργίλιου.

Για το μυθιστόρημα του Paul Beatty Ο πουλημένος (μτφρ. Νίκος Α. Μάντης, εκδ. Καστανιώτη).

Του Δημήτρη Αναστασόπουλου

Ένα σύννεφο μαριχουάνας καλύπτει την αίθουσα του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Είναι ο μαύρος ήρωάς μας που καπνίζει την πίπα του σε επίδειξη θράσους απέναντι στους δικαστές. Άλλωστε η χρήση ναρκωτικών είναι έλασσον πρόβλημα μπροστά στην κατηγορία που αντιμετωπίζει για τη επαναφορά της δουλείας στις ΗΠΑ. 

Για τη συλλογή διηγημάτων της Ευγενίας Μπογιάνου Μόνο ο αέρας ακουγόταν (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Δημήτρη Χριστόπουλου

«Διαβάζω ένα βιβλίο σημαίνει αποδεσμεύομαι από το συγκεκριμένο, κατανοώ το αφηρημένο, ανασυνθέτω το παρελθόν μου και αναρωτιέμαι για το μέλλον μου. Διαβάζω σημαίνει, πάνω απ’ όλα, προσπαθώ να είμαι ευτυχισμένος». Αυτά έλεγε η Μάρω Δούκα πριν από είκοσι χρόνια για την αξία της ανάγνωσης. Εμένα πάντως κάτι άλλο με απασχολεί· «οι αναγνώστες», πίστευε ο Κωστής Παπαγιώργης, «είναι άνθρωποι που διάβασαν μεν, αλλά προϊόντος του βίου λησμονούν μάλλον παρά θυμούνται. Ό,τι μοιάζει ξένο, επίκτητο, διαλύεται για να παραχωρήσει τη θέση του σε κάποιες ανθεκτικότερες εντυπώσεις. Το βιβλίο μένει, στον βαθμό που συναιρείται με τη ζωή».

Για το βιβλίο με τις Ερωτικές επιστολές (μτφρ. Μαριάννα Τσάτσου, εκδ. Ροπή) του Albert Einstein και της Mileva Maric.

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Δεκαοκτώ ετών το 1897 ο Άλμπερτ Άινσταϊν (1879-1955) είναι δευτεροετής φοιτητής στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και ενδιαφέρεται για ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων, όπως: ηλεκτροδυναμική, θερμοηλεκτρισμός, ατομική θεωρία, κινητική θεωρία αερίων και υγρών, διαφορικές εξισώσεις, προβολική γεωμετρία, κινητικότητα των στοιχείων της ατμόσφαιρας, ηλεκτρομαγνητικά πεδία, ηλεκτροχημικά ισοδύναμα, ταχύτητα διάδοσης του φωτός σε διαφανή σώματα, ηλεκτρομαγνητική θεωρία του φωτός, κίνηση στερεών σωμάτων, ακτινοβολία ηλεκτρικής ενέργειας μέσω κενού χώρου, ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, χημικές ενώσεις, σχέση ανάμεσα στη θερμοκρασία και στη διεργασία της ακτινοβολίας, μοριακές και βαρυτικές δυνάμεις. Στο πλαίσιο αυτό διατυπώνει επιφυλάξεις για τις μελέτες του Μαξ Πλανκ (1858-1947) περί ακτινοβολίας, διαφωνεί με τους καθηγητές του, εκφράζει κριτικές σκέψεις επάνω στα επιστημονικά ισχύοντα της εποχής του σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της φυσικής, αξιοποιεί ως «κρυφή πηγή» των μελετών του την περίφημη έκδοση (1853-1856, 1880) περί φυσικής του Άαρον Μπέρνσταϊν (1812-1884).

Για το βιβλίο της Έλσας Μυρογιάννη Τα φαντάσματα του Θόδωρου Παπαγιάννη (εκδ. Καλειδοσκόπιο)

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Για το βιβλίο του Θεοδόση Μίχου Κράτα το σόου! 18+1 (σχεδόν) αληθινές ιστορίες (εκδ. Key Books).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Υπάρχει μια σχετικά μικρή συνομοταξία ανθρώπων που θεωρούν τη μουσική «σημαντική όσο και η ζωή σου». Για πολλά χρόνια, ένα παράπονο όλων αυτών -μέχρι την έλευση του ιντερνέτ- ήταν η έλλειψη μεταφρασμένων βιβλίων για τη γέννηση, εξέλιξη και θεωρία της ροκ μουσικής – γράφω ροκ για λόγους συντομίας, αλλά εννοώ όλο το φάσμα της μουσικής που ξεπήδησε από τη συνάντηση των μαύρων μπλουζ με τα λευκά αμερικανικά/ευρωπαϊκά μουσικά υβρίδια, δημιουργώντας το rock'n'roll και όλες τις παραφυάδες του (punk, soul, funk, indie, grunge, trip-hop κλπ).

Για την ποιητική συλλογή της Λένας Καλλέργη «Περισσεύει ένα πλοίο» (εκδ. Γαβριηλίδη).

Του Γιώργου Κ. Ψάλτη

Για τη συλλογή διηγημάτων της Καλλιρόης Παρούση Κανείς δεν μιλάει για τα πεύκα (εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Οι νέες γενιές συγγραφέων μάς ξαφνιάζουν υπέροχα, καθώς έρχονται ορμητικές να ταράξουν τα νερά της παγιωμένης πεζογραφίας μας. Τόσο οι πεζογράφοι όσο και οι ποιητές, εξοπλισμένοι με γνωστικά εφόδια, υποψιασμένοι για τον κόσμο και την ξένη λογοτεχνία, επίμονοι στη γλώσσα και στη γραφή, φρέσκοι στις ιδέες, κατεβαίνουν στην άγραφη σελίδα με γερή πένα και κοφτερή αξίνα.

Για το μυθιστόρημα του Sinclair Lewis «Δεν γίνονται αυτά εδώ» (μτφρ. Νίκος Μάντης, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Για την ανθολογία του Franz Kafka Έρευνες ενός σκύλου και άλλα διηγήματα (μτφρ. - επίμετρο: Αλεξάνδρα Ρασιδάκη, εκδ. Πατάκη).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Αν ο Ουμπέρτο Έκο έχει δίκιο να υποστηρίζει, στις Εξομολογήσεις ενός νέου μυθιστοριογράφου, ότι ένα κείμενο είναι «μια μηχανή που έχει επινοηθεί με στόχο να εκμαιεύει ερμηνείες», τότε όταν διαβάζουμε ένα κείμενο αξίζει να αναρωτιόμαστε, μεταξύ άλλων, πόσο ισχυρή είναι η μηχανή του. Όπερ μεθερμηνευόμενον εστί: πόσες ερμηνείες «σηκώνει» η εκάστοτε κειμενική μηχανή και, κατ’ επέκταση, πόσο μακριά μπορεί να μας πάει;

Για το μυθιστόρημα του Κώστα Κουτσομύτη και του Ευάγγελου Μαυρουδή Το κόκκινο τανγκό. Νίκος Ζαχαριάδης: Η άνοδος και η πτώση ενός ηγέτη (εκδ. Κέδρος).

Του Μιχάλη Πιτένη

Μπορεί, άραγε, ο κινηματογράφος να γεννήσει λογοτεχνία; Μ' αυτό το ερώτημα ξεκινά ο Κώστας Κουτσομύτης τον πρόλογό του στο βιβλίο Το κόκκινο τανγκό, που συνέγραψε με τον Ευάγγελο Μαυρουδή, ελπίζοντας να απαντηθεί, μέσω του κειμένου που ακολουθεί, το οποίο είναι αφιερωμένο σ' ένα μεγάλο διάστημα της ζωής μιας αμφιλεγόμενης ιστορικής προσωπικότητας, του Νίκου Ζαχαριάδη. Του ανθρώπου που από ίνδαλμα και λατρεμένος αρχηγός του ΚΚΕ, κατέληξε με το στίγμα του προδότη και του ενόχου για μια σειρά από λανθασμένες αποφάσεις με ολέθρια αποτελέσματα, εξόριστος στο Σουργκούτ της Σιβηρίας, όμηρος του Κ.Κ. Σοβιετικής Ένωσης.

Για το μυθιστόρημα του Μιχάλη Μοδινού Τελευταία έξοδος Στυμφαλία (εκδ. Εστία).

Της Νότας Χρυσίνα

Το μυθιστόρημα του Μιχάλη Μοδινού Τελευταία Έξοδος Στυμφαλία ξεκινά, στην προμετωπίδα, με μΙα ειρωνική προτροπή χαράς, «Gaudemus Igitur», από το βιβλίο του Σενέκα του Νεότερου «De Brevitate Vitae». Ακολουθούν δύο οραματικές «προφητείες». Η πρώτη ανήκει στον Γέητς και το ποίημά του «Η Δευτέρα Παρουσία», η οποία καταλήγει «…η τελετή της αθωότητας πνίγεται», και η δεύτερη είναι αντιγραμμένη από το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα χαρακτηρίζοντας τον άνθρωπο ή μάλλον την κοινωνία «έθνος αμαρτωλόν…». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας σχολιάζει έμμεσα την τραγικότητα της ζωής η οποία επιβαρύνεται επιπλέον και με μια ιστορική καμπή, την κοινωνικοοικονομική κρίση, αλλά και την εσωτερική καμπή του ήρωα με την αποκαθήλωση του νοήματος σε όλα τα επίπεδα. Παράλληλα ο συγγραφέας σχηματίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί το αφήγημα.

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Ακρίβου Τελευταία νέα από την Ιθάκη (εκδ. Μεταίχμιο).

Της Έλενας Μαρούτσου

«Μυθιστορίες» ονομάζει τις ιστορίες που περιλαμβάνονται στην τελευταία του συλλογή Τελευταία νέα από την Ιθάκη ο συγγραφέας Κώστας Ακρίβος. Στην πραγματικότητα, η σύγχρονη ελληνική φιλολογία χρησιμοποιεί τον όρο «μυθιστορία» για να αναφερθεί στα εκτενή ερωτικά αφηγήματα των Βυζαντινών, όμως αν και φιλόλογος δεν νομίζω πως ο συγγραφέας χρησιμοποιεί εδώ τον όρο με την παραδοσιακή φιλολογική του σημασία. Παίρνω το θάρρος να υποθέσω πως οι «μυθιστορίες» του έχουν παιγνιωδώς βαφτισθεί έτσι, καθώς πατούν με το ένα πόδι στο μυθιστόρημα και με το άλλο στις ιστορίες, τα μικρά δηλαδή διηγήματα, καθώς θα μπορούσε κανείς να τα δει ως πολύχρωμες ψηφίδες που συνθέτουν μια ευρύτερη εικόνα. Σε μια δεύτερη ανάγνωση βέβαια, ο όρος θα μπορούσε να παραπέμπει επίσης στην ταυτόχρονη χρήση του «μύθου» αλλά και της «Ιστορίας».

Για το βιβλίο της Μαρίζας Ντεκάστρο «Με τους ζωγράφους της Πινακοθήκης Αβέρωφ. Οδηγός για νέους» (Ίδρυμα Ευαγγέλου Αβέρωφ - Τοσίτσα).

Του Γεώργιου Δ. Παπαντωνάκη

Για το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Moby Porcelain (μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού, εκδ. Ροπή).

Του Δημήτρη Αναστασόπουλου

Οι περισσότερες βιογραφίες των πρωταγωνιστών της σύγχρονης μουσικής σκηνής είναι λίγο πολύ όμοιες. Ένα παλίμψηστο από διηγήσεις για διονυσιακά όργια και μπόλικα ναρκωτικά, τσαμπουκάδες σε συναυλίες και κάποιες βαρετές και σίγουρα ανούσιες ιστορίες από το στούντιο. Ο Μόμπι δεν ήταν ποτέ σύμφωνος με το κλισέ αυτοκαταστροφικό λάιφσταιλ που συνοδεύει τους μουσικούς.

Για τη νουβέλα του Ιορδάνη Κουμασίδη Δώδεκα γραμματόσημα στον τοίχο (εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Από γράμμα σε γράμμα –σε σύνολο δώδεκα επιστολών– ο ανώνυμος αποστολέας που γράφει στην άγνωστή του Ροζαλί Μεντώ, κάτοικο Παρισιού, ξετυλίγει το κουβάρι της νουβέλας του Θεσσαλονικιού συγγραφέα. Κι αυτό το αφηγηματικό δεδομένο είναι η πρώτη βάση σε ένα παιχνίδι μπέιζμπολ, που δεν αποκαλύπτει εξ αρχής τα μυστικά του, αλλά περιμένει με υπομονή να τα παρουσιάσει, επιστολή την επιστολή.

Για την ανθολογία του Thomas Hardy Ο παραστρατημένος εφημέριος και άλλες ιστορίες (μτφρ. Γιάννης Κωστόπουλος, εκδ. Καστανιώτη).

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Ο Τόμας Χάρντι (1840-1928) δεν υπήρξε μόνο πολυγραφότατος μυθιστοριογράφος και σπουδαίος ποιητής αλλά και διηγηματογράφος – αν και ορισμένα από τα 53 διηγήματα που έγραψε στη διάρκεια της ζωής του, λόγω της έκτασης και της δυναμικής των χαρακτήρων, πλησιάζουν περισσότερο το είδος της νουβέλας. Άρχισε να δημοσιεύσει ανάλογες «ιστορίες» το 1874 σε περιοδικά για βιοπορισμό και η παραγωγή συνεχίστηκε για τα επόμενα τριάντα χρόνια.

Για το βιβλίο του George Steiner Περί λόγου, τέχνης και ζωής (μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος, εκδ. Πατάκη).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Συγκεντρωμένα στο Περί λόγου, τέχνης και ζωής είναι κάποια από τα κείμενα του Στάινερ για το New Yorker, κι ομολογώ ότι θα μπορούσα να συνεχίσω να διαβάζω με την ίδια βαθιά απόλαυση, πέρα από τούτες τις ανθολογημένες σελίδες, κι όλες τις υπόλοιπες (περίπου ισάριθμες με τις εδώ) που απαριθμούνται στο τέλος της έκδοσης: για τον Χέμινγουεϊ, τον Βίκο, τον Φόρστερ, τον Μαλρό, τον Γκόμπριχ, τον Κόνραντ…  

Για το μυθιστόρημα του εγγονού του Τσε Γκεβάρα Canek Sánchez Guevara 33 Στροφές (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Μνήμες υπανάπτυξης, αλλά και θέληση αν μη τι άλλο να πεις, να μιλήσεις, να εκφράσεις. Κοντά στον Πέδρο Χαουάν Γκουτιέρες, αλλά με μια ιδιάζουσα, σπαρακτικά μελαγχολική, συμπυκνωμένη σοφία (το βάρος του ονόματος, βλέπεις), ο Κανέκ Σάντσες Γκεβάρα [Canek Sánchez Guevara] (Αβάνα, 1974 - Πόλη του Μεξικού, 2015) μιλάει για την Κούβα που, ως φαίνεται, δεν μπορείς παρά να τη λατρεύεις μισώντας την και να τη μισείς λατρεύοντάς την.

Για τη συλλογή διηγημάτων του Παναγιώτη Ρίζου Ικετηρία (εκδ. Παπαδόπουλος).

Της Έλενας Μαρούτσου

Ο Παναγιώτης Ρίζος έδωσε το πρώτο στίγμα της γραφής του το 2014 με τις Τηγανητές Γοργόνες, μια συλλογή από σύντομα αφηγήματα με κυρίαρχα χαρακτηριστικά το χιούμορ, την παραδοξολογία, το λογοπαίγνιο, τη λοξή ματιά πάνω στην καθημερινότητα. Όπως είθισται μάλιστα στις πρώτες συγγραφικές απόπειρες πολλών από εμάς, η συλλογή εκείνη, παρότι ελπιδοφόρα και αρκετά απολαυστική, ήταν άνιση ως προς την λογοτεχνική αξία των μικροδιηγημάτων που την αποτελούσαν, αλλά και ανομοιογενής, καθώς συστέγαζε κείμενα από μια ευρεία θεματική και υφολογική γκάμα.

Για τη συλλογή Ναυαγοῦ τάφος εἰμί: Επιτύμβια επιγράμματα από την Παλατινή Ανθολογία, προλεγόμενα-μετάφραση-σημειώσεις Τασούλα Καραγεωργίου (εκδ. Γαβριηλίδης)

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Συχνά, πολύ συχνά, όταν μιλάμε για μεταφράσεις από την αρχαία λογοτεχνία, ελληνική και ρωμαϊκή, από τα δύο σκέλη του όρου το πρώτο –την αρχαιότητα του κειμένου– το τονίζουμε υπέρμετρα, ενώ το δεύτερο –τη λογοτεχνικότητά του– το φέρνουμε στο προσκήνιο στην καλύτερη περίπτωση υποφωτισμένο. Ως αποτέλεσμα, η φιλολογική σκευή του μεταφράζοντος (η επαγγελματική επάρκεια, ή προϋπηρεσία ή "αρμοδιότητά" του) συνήθως υπερτονίζεται, ενώ οι λογοτεχνικές του επιδόσεις τίθενται κατά μέρος ή περιβάλλεται με μια ευμενή σκιά. Θα μπορούσα να φέρω πρόσφατα, τρανταχτά παραδείγματα. Δεν θα το κάνω. 

Για το βιβλίο Χωρίς εχθρούς, χωρίς μίσος (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Πατάκης) του βραβευμένου με Νόμπελ Ειρήνης διανοούμενου και πολιτικού ακτιβιστή Liu Xiaobo. 

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Μέχρι τη δεκαετία του 80 οι Κινέζοι αντιφρονούντες δεν προλάβαιναν, καν, να γίνουν αντιφρονούντες, γιατί είτε δολοφονούνταν αμέσως είτε φυλακίζονταν, εξορίζονταν και εξαφανίζονταν. Σήμερα η πρόοδος είναι μεγάλη. Αυτοί προλαβαίνουν να ασκήσουν κριτική και να γίνουν «αντιφρονούντες». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι γλυτώνουν τη φυλάκιση και, σε κάποιες περιπτώσεις, και την εξαφάνιση. 

Για το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Oliver Sacks Εν κινήσει. Μια ζωή (μτφρ. Ευαγγελία Μόσχου, εκδ. Ροπή).

Του Μάνου Σαββάκη