Για τη νουβέλα Μπερλίν της Άντζης Σαλταμπάση (εκδ. Πόλις)

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Για την τριλογία του Δημήτρη Νόλλα Δύσκολοι Καιροί («Το ταξίδι στην Ελλάδα», «Μάρμαρα στη μέση», «Ο κήπος στις φλόγες», εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

«Σφιχτοδεμένα μεταξύ τους τα ανθρώπινα σέρνουν ξοπίσω τους όσα μέλλει ν' ακολουθήσουν,
πάντα καταμεσής όλων όσα ήταν, και είναι ήδη, σε εξέλιξη».
Δημήτρης Νόλλας

Το ταξίδι στην Ελλάδα του Δημήτρη Νόλλα είναι το πρώτο μέρος της μυθιστορηματικής τριλογίας «Δύσκολοι καιροί», που καλύπτει εβδομήντα χρόνια νεοελληνικής ιστορίας. Η τριλογία συνεχίζεται με το Μάρμαρα στη μέση στα τέλη του περασμένου αιώνα, ενώ το τρίτο μέρος Ο κήπος στις φλόγες, φτάνει ως σήμερα. «Μερικοί από τους χαρακτήρες πηγαινοέρχονται από το ένα βιβλίο στο άλλο, όπως κάνουν όλοι οι άνθρωποι ενόσω είναι ακόμη ζωντανοί», λέει ο συγγραφέας χαρακτηριστικά. Τα τρία βιβλία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ίκαρος, με πολύ φροντισμένα συμβολικά εξώφυλλα.

Για το μυθιστόρημα της Τέσυς Μπάιλα Άγριες θάλασσες (εκδ. Ψυχογιός).

Της Έφης Ριζά

Άραγε η Ιστορία εμπνέει τη Λογοτεχνία ή η Τέχνη του Λόγου είναι αυτή που τελικά γεννά πραγματικά την Ιστορία, μια και αρκετές φορές την ανασύρει από την αφάνεια, τη διασώζει από τη λήθη, εγκαθιστώντας τη στο κέντρο της ζωής, στη μήτρα της κοινωνικής πραγματικότητας; Αυτής της πραγματικότητας που με τη σειρά της θα μπολιάσει τα ανθρώπινα ήθη και θα δημιουργήσει καινούριες κοσμογονικές εκδηλώσεις, όσες θα αποτελέσουν την «Ιστορία» του μέλλοντος.

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές Άπαντα διηγήματα (μτφρ. Κλαίτη Σωτηριάδου, εκδ. Νεφέλη).

Του Παναγιώτη Γούτα

Για το μυθιστόρημα του Oscar Hijuelos Το κορίτσι απ’ την Αβάνα (μτφρ. Βασίλης Χατζηδημητράκης, εκδ. Κέδρος).

Του Μιχάλη Πιτένη

Για το βιβλίο του Αστέρη Μαυρουδή Η ατυχία (εκδ. Κέδρος)

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Όπως ο ουρουγουανός Εδουάρδο Γκαλεάνο, στο τελευταίο του βιβλίο, Κυνηγός ιστοριών, «αφηγείται ιστορίες, αναζητώντας τα χνάρια της χαμένης μνήμης, της αγάπης και του πόνου, που μπορεί να μη φαίνονται, αλλά δεν σβήνουν», έτσι και ο Αστέρης Μαυρουδής «αναζητάει πληροφορίες και υλικό...» στην ευρύτερη κοινότητα της Θεσσαλονίκης, να τις καταγράψει και να τις μεταπλάσει σε διήγημα. Η συγκομιδή είναι τυχερή και έχουμε στα χέρια μας την Ατυχία, εικοσιένα διηγήματα, το δεύτερο πεζογραφικό βιβλίο του συγγραφέα. 

Για την ποιητική συλλογή του Τόλη Νικηφόρου Φλόγα απ' τη στάχτη (εκδ. Μανδραγόρας)

Της Κυριακής Αν. Λυμπέρη

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Γ. Παπαστεργίου Έλαβον (εκδ. Σαιξπηρικόν)

Της Έλσας Κορνέτη

Για το μυθιστόρημα του Hans Fallada «Και τώρα, ανθρωπάκο;» (μτφρ. Ιωάννα Αβραμίδου, εκδ. Gutenberg)

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Για τη συλλογή με Ποιήματα του πολωνού Ζbigniew Herbert (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, εκδ. Πατάκη)

Του Γιώργου Βέη

Για την ποιητική συλλογή της Δήμητρας Χριστοδούλου «Παράκτιος οικισμός» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι. 

Του Κώστα Λογαρά 

Για τη συλλογή διηγημάτων του Διονύση Μαρίνου Όπως και αν έρθει αυτό το βράδυ (εκδ. Μελάνι)

Της Διώνης Δημητριάδου

Τη ζωή μας είχε πάψει προ καιρού να τη χαρακτηρίζει μια συμμετρία. Ήμασταν κομμάτια, ο καθένας μέσα του κι ακόμη πιο μέσα. 

Για το δοκίμιο της Μυριάμ Ρεβώ ντ’ Αλλόν Γιατί δεν αγαπάμε τη δημοκρατία (μτφρ. Μιχάλης Πάγκαλος, εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Μπορεί σήμερα να φαίνεται ότι μόνο κάποιοι ακραίοι τάσσονται κατά της δημοκρατίας, τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. Η καθηγήτρια Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού Μυριάμ Ρεβώ ντ’ Αλλόν προσεγγίσει εδώ ένα φαινόμενο που η ίδια ονομάζει «συνθήκη απογοήτευσης του δημοκρατικού ανθρώπου». Όσο και να φαίνεται ότι «είμαστε όλοι δημοκράτες», αυτό που είναι ξεκάθαρο για τη φιλόσοφο είναι ότι δεν αγαπάμε τη δημοκρατία.

Για το μυθιστόρημα της Anna Katharine Green Υπόθεση Λέβενγουορθ (μτφρ. Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, εκδ. Gutenberg).

Να, δες. Κοίτα πρώτα τούτη την εικόνα κι ύστερα αυτή.
Άμλετ

Στην αρχή του κάθε κεφαλαίου υποδέχεται τον αναγνώστη ένα μικρό παράθεμα, συνήθως από τον Σαίξπηρ, καθοδηγώντας την αναγνωστική του πρόσληψη ή προϊδεάζοντάς τον υπαινικτικά για την πορεία της πλοκής. Το παραπάνω απόσπασμα από τον Άμλετ θα μπορούσε, ωστόσο, να αφορά όλο το μυθιστόρημα, έτσι που φαίνεται να σε βοηθά να στρέψεις το βλέμμα σου σε κάθε μία εικόνα, όπως αυτές σταδιακά θα σου αποκαλύπτονται. Γιατί το αστυνομικό μυθιστόρημα απαιτεί την παρατηρητικότητα του αναγνώστη, παράλληλα προκαλεί αλλά και επιβραβεύει την οξυδέρκειά του, όταν κατορθώνει να υποψιαστεί τις αποκαλύψεις του συγγραφέα. Και εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε ένα τόσο καλά δουλεμένο κείμενο, που οδηγεί στη λύση του μυστηρίου κινητοποιώντας ταυτόχρονα δημιουργικά τη σκέψη του αναγνώστη.

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Μακριδάκη Όλα για καλό (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Χωρίς να λέγεται ρητά, τόπος (και) του τελευταίου νεοηθογραφικού μυθιστορήματος του Γιάννη Μακριδάκη είναι η Χίος. Κι αυτή τη φορά αξιοποιείται γόνιμα η θέση του νησιού και η υποδοχή που επεφύλασσε και επιφυλάσσει στους εκ Τουρκίας αφιχθέντες πρόσφυγες και μετανάστες, καθώς τα τελευταία χρόνια αυτό έχει αποτελέσει μαζί με τα άλλα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου κατώφλι εισόδου χιλιάδων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Για το μυθιστόρημα της Σύνθια Ντ’ Άπριξ Σουήνι Η φωλιά (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου, εκδ. Ωκεανός)

Του Μιχάλη Πιτένη

Τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν στο μυθιστόρημα Η φωλιά της Αμερικανίδας Σύνθια Ντ’ Άπριξ Σουήνι ζουν και δρουν στη σημερινή Νέα Υόρκη. Θα μπορούσε όμως να τα εντοπίσει και να τα αναγνωρίσει κανείς σε οποιαδήποτε άλλη σύγχρονη ανεπτυγμένη κοινωνία. Δεν έχουν κάτι ξεχωριστό και κανένα απ’ αυτά δεν διαθέτει στοιχεία που θα του επέτρεπαν να διεκδικήσει μια θέση στο παγκόσμιο στερέωμα των ηρώων που ξεπηδούν από τις λογοτεχνικές σελίδες και γίνονται σημεία αναφοράς. Είναι οι συνηθισμένοι, αθέατοι χαρακτήρες της καθημερινότητας, που οι ζωές τους, πέρα από κάποιες μικρές αναταράξεις, ακολουθούν μια σταθερή προδιαγεγραμμένη πορεία.

Για το μυθιστόρημα του Έιρικουρ Ερτν Νόρδνταλ Illska, Το Κακό (μτφρ. Ρούλα Γεωργακοπούλου, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Οι αδιάκοπες μετακινήσεις στον χώρο και, κυρίως, στον χρόνο· η ανάγκη επαρκούς, για να μην πούμε πολύπλευρης ή/και βαθιάς γνώσης του παρελθόντος, ώστε να μπορούμε να κατανοήσουμε στοιχειωδώς το παρόν και να κατορθώσουμε να υπάρχουμε σε ενεστώτα χρόνο δίχως να είμαστε ανερμάτιστοι· η φιλοδοξία ως κινητήρια δύναμη· ο άλλοτε κρυφός και άλλοτε κατάφωρος διάλογος με όσους και όσα αποφασίσαμε να είναι οι οδοδείκτες μας – να τι μας κινεί να ζούμε και να δημιουργούμε, να γράφουμε: ιδού πώς σκέφτονται οι θαυμαστοί μυθιστοριογράφοι που καταπιάνονται με τη σύνθεση μεγαμυθιστορημάτων στους καιρούς μας. Ανίψια του Τόμας Πίντσον και εγγόνια του Τζέιμς Τζόις, αλλά και ξαδέρφια του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, αυτοί οι τολμητίες ανακατεύουν την τράπουλα της μυθιστοριογραφίας και πάλι, όχι τόσο για να ταράξουν τα νερά που είναι ήδη μονίμως ταραγμένα όσο για να εισχωρήσουν σαν σφήνες στο συμπαγές εκδοτικό λογοτεχνικό σύμπαν, καθώς και για μας θυμίσουν από τι μακελειό καταγόμαστε.

Για την επιστολική νουβέλα του Δημήτρη Φύσσα Μουσείο Λαογραφίας (εκδ. Εστία).

Της Ασημίνας Ξηρογιάννη

Μετά την ποιητική συλλογή Εμένα μου λες που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΩ, αλλά και τα περιβόητα Τραγούδια της φυλακής, ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας επανέρχεται με μια δυνατή επιστολική νουβέλα που αποτελείται από είκοσι τρεις επιστολές. Η υπόθεση είναι απλή αλλά η νουβέλα δεν εξαντλείται στο πρώτο επίπεδο ανάγνωσης. Θίγονται πολλά επιμέρους ζητήματα που ξεδιπλώνονται σιγά σιγά και κεντρίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Για το μυθιστόρημα του Mathias Enard «Πυξίδα» (μτφρ. Σοφία Διονυσοπούλου, εκδ. Στερέωμα).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Για την ποιητική συλλογή της Ευτυχίας–Αλεξάνδρας Λουκίδου Αφόρετα θαύματα (εκδ. Κέδρος).

Του Μάριου Μιχαηλίδη

Η ποιήτρια Ευτυχία–Αλεξάνδρα Λουκίδου, με την πρόσφατη έκδοση του έβδομου κατά σειρά ποιητικού της έργου Αφόρετα Θαύματα, επιβεβαιώνει τη γόνιμη και ξεχωριστή παρουσία της στα ποιητικά πράγματα. Σ’ αυτό, άλλωστε, συγκλίνουν και οι απόψεις κριτικών εγνωσμένου κύρους που ασχολήθηκαν ειδικότερα με το έργο της ποιήτριας. Επιπλέον, στο ενεργητικό της καταγράφονται και τρεις μελέτες–δοκίμια για την ποίηση.

Για το μυθιστόρημα της Yasmine El Rashidi Χρονικό ενός τελευταίου καλοκαιριού (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

Η σιωπή και η συνενοχή στις έντονες, σημαντικές στιγμές της ζωής, καθώς και μια ιμπρεσιονιστική καταγραφή του κατακερματισμού μιας οικογένειας μέσα από τις πολιτικές διαφωνίες, διατρέχουν ως μοτίβα το μυθιστόρημα της Γιασμίν Αλ Ρασίντι Χρονικό ενός τελευταίου καλοκαιριού, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική σε ιδιαίτερα ευαίσθητη και φροντισμένη μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου. Το μυθιστόρημα καταγράφει τα υπόγεια ρεύματα ανησυχίας που αλλοίωσαν τη φυσιογνωμία της Αιγύπτου μέσα από απανωτές πολιτικές ανακατατάξεις των τριών τελευταίων δεκαετιών, ωθώντας μια αιγύπτια διανοούμενη της Αμερικής να αναζητήσει την «ενήλικη» ταυτότητά της ψηλαφώντας τα μέρη που κατέγραψε η μνήμη της.

Για το δραματικό ποίημα του Ρίχαρντ Βάγκνερ Τριστάνος και Ιζόλδη (μετάφραση-εισαγωγή Αλέξανδρος Ίσαρης, εκδ. Ίκαρος).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Για το δοκίμιο του Λάκη Προγκίδη Υπό την παπαδιαμαντικήν δρυν (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ο Λάκης Προγκίδης, με τη ζέση και το πάθος του για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, μπορεί και να μας πείσει ότι ο Σκιαθίτης είναι ο σημαντικότερος Έλληνας πεζογράφος. Εξήντα χρόνια διαλέγεται στο μυαλό του με το έργο του συγγραφέα και –παράλληλα– με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Έτσι, και στο παρόν δοκίμιό του εξετάζει πλευρές της σύγχρονης ζωής με το πρίσμα της παπαδιαμαντικής σκέψης, με έναν αιρετικό, θα έλεγα, και sui generis τρόπο, συνέχεια των δύο προηγούμενων τόμων, της Κατάκτησης του μυθιστορήματος (Εστία 1998) και του Ο Παπαδιαμάντης και η Δύση (Εστία 2002).

Για το μυθιστόρημα του Αντρέι Μπέλυ Πετρούπολη (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Κίχλη).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Στην Πετρούπολή του (πρώτη έκδοση, 1913) ο Αντρέι Μπέλυ, χάρη στην παραισθησιακή του γραφή, προικίζει όλα τα αντικείμενα με κακόβουλη ζωή. Μέσα τους διαχέονται τα πρόσωπα του μυθιστορήματος, και με τη σειρά τους τα αντικείμενα κατακυριεύουν τα πρόσωπα, τα χαρακτηρίζουν και τα ορίζουν. Τα σπίτια είναι οι κάτοικοί τους – από την αστική κατοικία των Αμπλεούχοφ ως την άθλια καμαρούλα του Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς Ντούντκιν («Για να κάνει την τουαλέτα του, ο Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς χρησιμοποιούσε τη βρύση, τον νεροχύτη και ένα σαρδελοκούτι που περιείχε ένα απολειφάδι σαπούνι του Καζάν, που κολυμπούσε στην ίδια του τη γλίτσα [....] Η τρύπια ακρούλα μιας στραβοπατημένης παντόφλας ξεμύτιζε κάτω από το κρεβάτι. Ο Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς ονειρεύτηκε ότι αυτή η τρύπια παντόφλα ήταν, τάχα, ζωντανό πλάσμα, ένα κατοικίδιο, κάτι σαν σκυλάκι ή γατί [....] Όταν ο Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς πήγε να το ταΐσει στο στόμα με μασημένο ψωμί, τότε το κινούμενο τούτο πλάσμα του δάγκωσε το δάχτυλο με την τρύπα του, κι αυτό τον έκανε να ξυπνήσει»). Όπως η ίδια η Πετρούπολη, ο πρωταγωνιστής εντέλει του μυθιστορήματος, είναι ενσάρκωση των κατοίκων της. «Οι δρόμοι της Πετρούπολης έχουν μια αναμφισβήτητη ιδιότητα: μετατρέπουν σε σκιές τους διαβάτες· όσο για τις σκιές, οι δρόμοι της Πετρούπολης τις μετατρέπουν σε ανθρώπους». Υπάρχει μια οργανική σχέση ανάμεσα στο άψυχο και το έμψυχο. «Ο δρόμος της Πετρούπολης κυλά σαν πυρετός στο αίμα» γράφει ο Μπέλυ.

Για τις μυθιστορίες του Γιάννη Ευσταθιάδη Κλεινόν (εκδ. Μελάνι).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πώς μπορεί κανείς να αποδώσει λογοτεχνικά την Αθήνα των τελευταίων 100-120 χρόνων; Με τις πινελιές της αθηναϊκής Γενιάς του ’30; Με τη χαρτογραφική αίσθηση του Πέτρου Μάρκαρη που βάζει τον αστυνόμο Χαρίτο να σεργιανίζει την πρωτεύουσα με το αυτοκίνητο; Με την επιτόπια αυτοψία του Γιώργου Κουτσούκου στο Ενυδρείο, του οποίου ο ήρωας περιδιαβαίνει πεζός τους δρόμους της; Με τις εικόνες από γειτονιές και σπίτια, δρόμους και λεωφόρους, μέγαρα και δημόσια κτίρια, μαγαζιά και μπαράκια, που άφησαν σποραδικά ο Γιάννης Μαρής, ο Κώστας Ταχτσής, ο Μένης Κουμανταρέας, ο Κώστας Κατσουλάρης κ.ά. Στα περισσότερα από τα βιβλία των παραπάνω πεζογράφων η Αθήνα απεικονίζεται με βάση την όραση, φωτογραφίζεται, ζωγραφίζεται, κινηματογραφείται με ένα πανταχού παρόν βλέμμα που καταγράφει εικόνες και σκηνές.

Για το μυθιστόρημα του Αντρέι Μπιέλυ Πετρούπολη (μτφρ. Ελένη Μπακοπούλου, εκδ. Αντίποδες).

Του Νίκου Ξένιου

Το είπαν «πρόζα σε γλώσσα ποίησης», το είπαν «συμφωνία σε πρόζα», «στιχοπρόζα», «γκροτέσκα, καρναβαλική εποποιία», ενώ μεγάλοι συγγραφείς το κατέλεξαν στα σπουδαιότερα μυθιστορήματα του εικοστού αιώνα. Ένα έργο που βρίθει από υφολογικές και γραμματικές παραδοξότητες, από επαναλήψεις ολόκληρων παραγράφων και από σύμβολα. Ένα μυθιστόρημα με θεματικό άξονα τη δολοφονία του πατέρα, με όλες τις φροϋδικές της συνδηλώσεις, η μοντερνιστική Πετρούπολη του Αντρέι Μπιέλυ κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις «Αντίποδες»** σε μετάφραση Ελένης Μπακοπούλου και με επίμετρο του Τζ. Ντ. Έλσγουορθ [1].

Μυθιστορήματα για όλες τις αναγνωστικές προτιμήσεις, ελληνικά και μεταφρασμένα, κλασικά και σύγχρονα, μοντερνιστικά και κλασικότροπα, μπεστ σέλερ αλλά και «επιλεκτικού κοινού», διαλεγμένα ένα προς ένα από την εκδοτική παραγωγή του τελευταίου έτους.

Των Κώστα Αγοραστού και Κ.Β. Κατσουλάρη

Για το μυθιστόρημα της Τζέννυ Έρπενμπεκ Η συντέλεια του κόσμου (μτφρ. Αλέξανδρος Κυπριώτης, εκδ. Καστανιώτης).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Υπάρχει ένα αναπόφευκτο τέλος, και αυτό είναι ο θάνατος, αλλά «στο τέλος μιας ημέρας που κάποιος πέθανε δεν ήρθε και η συντέλεια του κόσμου». Σε αυτή την υπόθεση στηρίζεται η Έρπενμπεκ για να γράψει ένα μυθιστόρημα στο οποίο η βασική ηρωίδα (της οποίας το όνομα μαθαίνουμε μόνο στο τέλος) πεθαίνει πέντε φορές. Για να υποστηριχθεί αυτό το παράδοξο, το μυθιστόρημα οργανώνεται σε πέντε επιμέρους βιβλία (κεφάλαια) και τέσσερα ιντερμέδια. Σε κάθε κεφάλαιο βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα διαφορετικό σενάριο κατάληξης της ηρωίδας, την οποία κάθε φορά συναντούμε σε μια διαφορετική ηλικία: στο πρώτο κεφάλαιο, πρόκειται για ένα βρέφος, γεννημένο το 1902‧ στο τελευταίο, για μια ενενηντάχρονη κυρία. Καλύπτεται με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά το σύνολο σχεδόν του 20ού αιώνα και αυτό που είναι κρίσιμο για τη συγγραφέα, να δώσει το στίγμα των πρώτων χρόνων μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου.

Βιβλία για την πολιτική, την Ιστορία, τη Δημοκρατία και την Αναρχία, για τη μνήμη και τη λήθη, για τη Φιλοσοφία, για την Τουρκία του Ερντογάν, τη Ρωσία του Πούτιν, βιβλία που μπορούν να μας κάνουν καλύτερους. 

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Επιλογές από τον ευρύτερο χώρο της αστυνομικής και crime λογοτεχνίας. 20 μεταφρασμένα και 5 ελληνικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Με αφορμή το μυθιστόρημα του Enrique Vila-Matas Στο Κάσελ δεν υπάρχει λογική (μτφρ. Ναννά Παπανικολάου, εκδ. Ίκαρος).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Οι ευφυείς και πετυχημένοι κάνουν πάντα άνοιγμα στο αίνιγμα. Δεν κοντοστέκονται διστακτικά, οδεύουν με τα μάτια ανοιχτά στην επικράτεια της πρόκλησης, ενδίδουν στο δέλεαρ του άγνωστου, του ξένου, του ανοίκειου. Η documenta του Κάσελ (και ως γνωστόν, φέτος, για πρώτη φορά στην ιστορία της από το 1955, διοργανώνεται σε δύο πόλεις, στο Κάσελ και στην Αθήνα) θέλει καταστατικά, και καταστασιακά, να είναι ένα αίνιγμα, μια διερώτηση, μια έρευνα, μια αναζήτηση. Ο Ενρίκε Βίλα-Μάτας (Enrique Vila-Matas, Βαρκελώνη, 31 Μαρτίου 1948) είναι ο ιδανικός ιχνηλάτης στις άγνωστες γαίες ενος τέτοιου τολμηρού εγχειρήματος, ίσως του πιο τολμηρού παγκοσμίως στο σύμπαν των εικαστικών τεχνών από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά.

Για τη συγκεντρωτική συλλογή πεζογραφημάτων του Αχιλλέα Κυριακίδη Τεχνητές αναπνοές και άλλα πεζά της πόλεως [2003-2010] (επίμετρο Αριστοτέλης Σαΐνης, εκδ. Πατάκης).

Της Διώνης Δημητριάδου

Προλογίζει ένα από τα διηγήματά του ο Αχιλλέας Κυριακίδης με τα λόγια του Τάκη Σινόπουλου:

Ενδεχομένως αυτή να είναι η σαφέστερη οριοθέτηση του αληθινού και βιωμένου από το νοητό και δανεικό – εννοώ, τα ποικίλα δάνεια μέσω της συσσωρευμένης εμπειρίας των άλλων που ακούς ή διαβάζεις. Να είσαι μέσα στο ποτάμι ταυτόχρονα σε συμφιλιώνει με την έννοια του χρόνου, καθώς η ροή του υδάτινου σώματος αναλογεί στο πέρασμα των χρονικών διαστημάτων που φεύγουν ανεπιστρεπτί καταργώντας τα όρια μεταξύ τους – παρελθόν, παρόν και μέλλον. Προτίμησα αυτή την είσοδο στο βιβλίο, θεωρώντας ότι όλες οι ιστορίες του αντιπαλεύουν μέσα τους τον βιωμένο χρόνο (άλλωστε αυτό είναι ίδιον της καλής λογοτεχνίας) ανοίγοντας και κλείνοντας την αίσθηση του ελάχιστου ή του διαρκούς, μεταποιώντας τον τόπο σε χρονικές στιγμές μέσα από μαγικές εικόνες.