little man what now 2

Για το μυθιστόρημα του Hans Fallada «Και τώρα, ανθρωπάκο;» (μτφρ. Ιωάννα Αβραμίδου, εκδ. Gutenberg)

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Το ζεύγος Πίνεμπεργκ –η Έμα, το «Μανάρι», κι ο Γιοχάνες, ο «Μικρός» της– έχουν μετακομίσει πλέον από τη μικρή πόλη –το Ντούχεροβ, όπου ο Γιοχάνες έχασε τη δουλειά του στο Κατάστημα Κλάινχολτς, που εμπορεύεται δημητριακά, ζωοτροφές και λιπάσματα– και ξανά μετακομίσει από τη βερολινέζικη κατοικία της φράου Πίνεμπεργκ, της μητέρας του Γιοχάνες, μιας γυναίκας ανήθικης και παραδόπιστης, που συζεί με τον εραστή της, τον Γιάχμαν, και τα βράδια «ψυχαγωγεί» συντροφιές στο σπίτι της· και τώρα κατοικούν σε μια τρύπα πάνω από έναν κινηματογράφο, όπου περιμένουν να γεννήσει η Έμα το πρώτο τους παιδί. Χάρη στον αντιφατικό μα όχι κι άπονο Γιάχμαν, ο Γιοχάνες, ένας «κανονικός άνθρωπος, κανονικά ήσυχος, κανονικά φοβητσιάρης», έχει βρει ξανά δουλειά, στο τμήμα ανδρικού ρουχισμού του Πολυκαταστήματος Μάντελ, και η έγκυος Έμα, λογαριάζοντας πως θα έχουν μισθό 200 μάρκα το μήνα, συντάσσει έναν ΤΑΚΤΙΚΟ ΜΗΝΙΑΙΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ, υπολογίζοντας στα 62 μάρκα τις δαπάνες για τρόφιμα (βούτυρο και μαργαρίνη, αβγά, κρέας, αλλαντικά και τυροκομικά, κ.λπ.), και στα 134 μάρκα τα διάφορα έξοδα (ασφάλειες και φόροι, εισφορά στην Εργ. Πρόνοια, ενοίκιο, θέρμανση, κ.λπ.) –υπόλοιπο, 4 μάρκα–, και τον υπογράφουν και οι δύο.

Αυτό το στρίμωγμα, και η προσπάθεια να βγει ο μήνας, μήπως είναι πράγματα γνώριμα σε κάποιους από εμάς;

altΤούτη δω η λογοτεχνία, του Χανς Φάλαντα, είναι λογοτεχνία κοινών μικρών ανθρώπων και τετριμμένων συμφορών. Πρώτα βάζουν στη δουλειά νόρμα, κι ο Γιοχάνες παλεύει να την πιάσει, και τέλος τον απολύουν – και το αντρόγυνο βρίσκεται να μένει ενδεές σε μια παράγκα έξω από την πόλη, αυτός ήδη στον δεύτερο χρόνο ανεργίας, εκείνη οικονομώντας κάποια χρήματα με ραψίματα και καρικώματα, και με τον Μπόμπιρα να έχει γεννηθεί, μοναδικό φως στη μουντή ζωή του Γιοχάνες.

Στο μυθιστόρημα του Φάλαντα, όλοι μιλάνε για λεφτά, όλοι κυνηγούν τα λεφτά – είτε γιατί τα στερούνται, είτε γιατί δεν τα χορταίνουν. 

Μα πίσω από το μικροαστικό δράμα των Πίνεμπεργκ, και υπαίτιά του, αναδεύεται και κοχλάζει μια κοινωνία δέσμια της ύλης (και ναζιστική οσονούπω). Στο μυθιστόρημα του Φάλαντα, όλοι μιλάνε για λεφτά, όλοι κυνηγούν τα λεφτά – είτε γιατί τα στερούνται, είτε γιατί δεν τα χορταίνουν. Όλα είναι ύλη – μια ύλη ακαταπράυντη: από τη φιλοχρηματία της φράου Πίνεμπεργκ και των εργοδοτών του Γιοχάνες, ως τα χτυπήματα κάτω από τη μέση και τις σπιουνιές που καταφέρνει ο ένας υπάλληλος στον άλλον, στην αμείλικτη προσπάθειά τους να πιάσουν τη νόρμα, κι ως τα γυμνά σώματα των χορευτριών, όταν ο χουβαρντάς Γιάχμαν παίρνει το ζεύγος Πίνεμπεργκ σε μια νυχτερινή περιοδεία από το ένα βερολινέζικο κέντρο στο άλλο. Ακόμα κι ο μοναδικός συνάδερφος του Γιοχάνες που τον βοηθά, ο Χάιλμπουτ, βρίσκει στο γυμνισμό διέξοδο από τον καθωσπρεπισμό των γύρω του· «επαναστατεί», μα δεν ξεφεύγει από την παντοδυναμία της ύλης.

Ούτε καν η ταινία που παρακολουθούν ένα βράδυ οι Πίνεμπεργκ στον κινηματογράφο κάτω από το σπίτι τους δεν προσφέρει την παραμικρή φυγή ή παραμυθία· απεναντίας, αδυσώπητα αποτυπωμένη στο σελιλόιντ είναι η ζωή τους, που σ’ όλο το βιβλίο η νατουραλιστική ματιά του Χανς Φάλαντα την περιγράφει με πνιγερή διεξοδικότητα, αλλά όχι χωρίς τρυφερότητα και συμπόνια.

Το Και τώρα, ανθρωπάκο; (Kleiner Mann, was nun?, 1932), μεταφρασμένο από την Ιωάννα Αβραμίδου με γλυκύτητα και ζεστασιά που μας βοηθούν να νιώσουμε αυτούς τους μικρούς ανθρώπους και να συγκινηθούμε με τις καθημερινές τους αγωνίες, είναι το τρίτο μυθιστόρημα του Φάλαντα. Είχε μεμιάς τεράστια επιτυχία με το που κυκλοφόρησε, μεταφράστηκε στα αγγλικά κι επιλέχθηκε από το Book-of-the-Month Club στις Ηνωμένες Πολιτείες, και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, πρώτα στη Γερμανία, το 1933, και κατόπιν με επιτυχία στο Χόλιγουντ, με τίτλο Little Man, What Now?, το 1934. Ο Τόμας Μαν το χαρακτήρισε «οδυνηρά πιστό στη ζωή» κι ο Γκράχαμ Γκρην το εγκωμίασε για τους «εξαίρετους» χαρακτήρες του.

* Η κεντρική φωτογραφία είναι από την μεταφορά του μυθιστορήματος στον κινηματογράφο από τον Frank Borzage (1934). 

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. 
Τελευταίο του βιβλίο, η νουβέλα «Μαύρο νερό» (εκδ. Κίχλη).


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Μόλις πριν λίγο βγήκε από του Λέμαν, προσωπάρχη των Καταστημάτων Μάντελ, ζήτησε μια θέση εκεί και την πήρε, μια επαγγελματική συναλλαγή πολύ απλή. Αλλά κάπου μέσα του ο Πίνεμπεργκ νιώθει ότι εξαιτίας αυτής της συναλλαγής, και παρόλο που βρίσκεται πάλι από την πλευρά εκείνων που βγάζουν τα προς το ζην, νιώθει πιο κοντά σ’ αυτούς που δεν κερδίζουν τίποτε παρά σ’ αυτούς που κερδίζουν πολλά. Είναι ένας απ’ αυτούς, μπορεί από τη μια μέρα στην άλλη να βρεθεί κι αυτός εδώ να περιμένει, δε μπορεί να κάνει τίποτε γι’ αυτό, τίποτε δεν τον προστατεύει. Αλληλεγγύη των υπαλλήλων, έκκληση στον γερμανικό λαό, η εθνική κοινότητα, υπάρχει μόνο μια κοινότητα, η μικροβιακή κοινότητα, δεν πα να ψοφήσεις, τι σημασία έχει, υπάρχουν εκατομμύρια σαν εσένα».


fallada what nowΚαι τώρα, ανθρωπάκο;
Hans Fallada
Μτφρ. Ιωάννα Αβραμίδου
Εκδ. Gutenberg 2016
Σελ. 640, τιμή εκδότη €23,00
 
politeia link more
 
 
 
 
 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ HANS FALLADA

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις, της Ορνέλα Βόρπσι

Για τη νουβέλα της Ornela Vorpsi «Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις» (μτφρ. Μαρία Σιδηροπούλου, εκδ. Πλέθρον). Φωτογραφία: Η Vefi Redhi και η Αμαλία Αρσένη από τη θεατρική παράσταση που βασίζεται στο βιβλίο, σε σκηνοθεσία Ένκε Φεζολλάρι.

Του Αχιλλέα Σύρμου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιώργου Κακουλίδη.

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τον θάνατο του καταξιωμένου ποιητή Γιώργου Κακουλίδη. Συγγραφέας αλλά και ζωγράφος, ο Γιώργος Κακουλίδης υιοθέτησε από νέος, έναν τρόπο ζωή...

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή των αρχαίων ημών – και όχι μόνο.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Συγγενής και σύντροφος του Αλκιβιάδη, ο Αξίοχος (γράφει ο Λυσίας) τον ακολούθησε στην Άβυδο. Εκεί και οι δυο τους νυμφεύθηκαν τη Μεδοντιάδα. Όταν από τον γάμο των τριών γεννήθηκ...

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ