Το μετέωρο βήμα στη Μικρασία 1919-1922, ΓΙΩΡΓΟΣ Δ. ΜΙΚΡΟΥΔΗΣ

Η Μικρασιατική Εκστρατεία αποτελεί αναμφισβήτητα το πλέον φιλόδοξο εγχείρημα στη νεοελληνική Ιστορία, εγχείρημα που κατέρρευσε με παταγώδη αποτυχία, εδαφικό ακρωτηριασμό, εκατόμβη θυμάτων, προσφυγοποίηση 1.000.000 και πλέον ανθρώπων. Η αποτυχία όμως του όλου εγχειρήματος οφείλεται μόνο στη δυσκολία του ή και στις εσωτερικές αντιθέσεις ενός πολιτικά, κοινωνικά και γεωγραφικά διαιρεμένου έθνους; Οι αντιθέσεις αυτές προέκυψαν μόνο από ιδεολογικοπολιτικούς λόγους ή πρωτίστως από τον φόβο των κατοίκων της Παλαιάς Ελλάδας για τυχόν μετατόπιση του κέντρου βάρους της λήψης των αποφάσεων στις Νέες Χώρες; Μια πιο συνετή πολιτική θα είχε εξασφαλίσει την απρόσκοπτη παραμονή του μικρασιατικού ελληνισμού στις πατρογονικές του εστίες ή πολύ περισσότερο την προσάρτηση της Θράκης, Ανατολικής και Δυτικής;
Μακριά από μανιχαϊστικές προσεγγίσεις περί προδοτών-πατριωτών και θεωρίες συνωμοσίας κατά του ανάδελφου έθνους, θα δούμε τις βασικές αιτίες που οδήγησαν στην έναρξη αλλά και στη συνέχιση της Μικρασιατικής Εκστρατείας -και μάλιστα με μεγαλύτερη ένταση- από τους αρχικούς επικριτές της όταν αυτοί ήλθαν στην εξουσία, ενέργεια που δεν πρέπει να αποδοθεί σε συνήθη αθέτηση προεκλογικών υποσχέσεων.
Ο συγγραφέας καταδεικνύει επίσης μια αντίφαση που θεωρεί ότι επικρατεί σε μεγάλη μερίδα του επιστημονικού κόσμου: επικροτείται η ιδιαίτερα παράτολμη (έως το 1917) απόφαση για τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ κατακρίνεται η διεκδίκηση της περιοχής της Σμύρνης -του μοναδικού σταθερού ανταλλάγματος που προσφέρθηκε για τη συμμετοχή αυτή- ενώ εμφανίζεται ως αυτονόητη η προσάρτηση της Θράκης, μολονότι αυτή έπεται χρονολογικά. Τέλος, αναδεικνύει την έμμεση σύνδεση της Μικρασιατικής Καταστροφής με τις άλλες δύο μεγάλες τραγωδίες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, το Κυπριακό και τον Εμφύλιο. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)