edgar-allan-poe250

Για την ανθολογία από το έργο του Έντγκαρ Άλαν Πόε «21 ιστορίες και Το κοράκι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μεταίχμιο). 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Αν είναι αλήθεια ότι κλασικό είναι το βιβλίο που δεν εξαντλείται σε ορισμένο αριθμό αναγνώσεων, ανεξάρτητα χρονικής συγκυρίας και γεωγραφικού προσδιορισμού, και κλασικός είναι ο συγγραφέας που μας μεταδίδει αλήθειες φωτίζοντας σκοτεινές περιοχές, ακόμη και προσωπικές που μέχρι την ανάγνωση αγνοούσαμε, που αποκαλύπτει κάποιο αιώνιο πάθος σε εκείνες τις καρδιές όπου όλα πριν θεωρούνταν γνωστά και αποκαλυμμένα, τότε δύσκολα μπορούμε να σκεφτούμε αντιπροσωπευτικότερο χαρακτηρισμό για τον Αμερικανό διηγηματογράφο Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Και η καινούρια, ιδιαίτερα φροντισμένη έκδοση που κυκλοφόρησε από το Μεταίχμιο Edgar Allan Poe, 21 ιστορίες και το Κοράκι (μτφρ. Κατερίνας Σχινά) το αποδεικνύει περίτρανα αυτό. 

Το έργο του Πόε επηρέασε καθοριστικά όχι μόνο την ιστορία της λογοτεχνίας του υπερφυσικού αλλά και της τέχνης του διηγήματος στο σύνολό της, διαμορφώνοντας τις τάσεις μια νέας αισθητικής σχολής. Σημαντική σε αυτό ήταν η συμβολή του μεγάλου Γάλλου θαυμαστή του, Σαρλ Μποντλέρ, που τον σύστησε και τον καθιέρωσε στην Ευρώπη, για να ακολουθήσουν στην συνέχεια και άλλοι – Πωλ Βαλερί, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Τσβεντάν Τοντορόφ. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Πόε ευεργετήθηκε από την προσοχή συναδέλφων συγγραφέων και κριτικών που ανακάλυψαν μέσα στο έργο του την τέλεια απεικόνιση του φανταστικού αλλά και την δυνατότητά του να το παρουσιάζει κάθε φορά με ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο. Πραγματικά, εκείνος που θα ήθελε να προσεγγίσει με πληρότητα το έργο του δεν θα μπορούσε να μην εντυπωσιασθεί από το γεγονός ότι τα διηγήματά του εμπίπτουν σε αρκετές κατηγορίες. Διηγήματα φανταστικά, ιστορίες τρόμου και άλλες που εντάσσονται στο είδος του γκροτέσκου, καθαρά περιπετειώδη αφηγήματα, πρόδρομοι της αστυνομικής λογοτεχνίας και της επιστημονικής φαντασίας, και φιλοσοφικές νουβέλες. 

Πέντε κατηγορίες σε μια πλήρη ανθολογία για να γνωρίσουμε τον Πόε

Ωστόσο, μία τέτοια συστηματική ταξινόμηση και πληρότητα συχνά σπανίζει, αν όχι απουσιάζει εντελώς, από τις συλλογές διηγημάτων του που κυκλοφορούν στα ελληνικά. Η καινούρια έκδοση διαφέρει σε αυτό, καθώς χωρίζει τις 21 περιεχόμενες ιστορίες σε πέντε θεματικά κατηγορίες: «Τρόμος», «Φαντασία», «Μυστήριο», «Περιπέτεια», «Επιστημονική φαντασία» και «Σάτιρα». Στον Τρόμο, συναντάμε τις χαρακτηριστικότερες και γνωστότερες ίσως αφηγήσεις του συγγραφέα, όπως «Ο μαύρος γάτος», η «Μαρτυριάρα καρδιά», «Η πτώση του Οίκου των Άσερ» κ.α. Ιστορίες αυτοκαταστροφής, αυτής της ανερμήνευτης αλλά τόσο επίμονης ενάντια στην λογική διαστροφής που καταλαμβάνει πολλές φορές τον άνθρωπο, μετατρέποντάς τον σε εχθρό του ίδιου του εαυτού, ιστορίες σπάνιας οξύτητας και διεισδυτικότητας όπου η ψυχολογία του παθολογικού και της μονομανίας αναλύεται με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται το αίσθημα του τρόμου χωρίς την ανάγκη υπερφυσικών στοιχείων. Στην Φαντασία τοποθετούνται η «Ελεονόρα», η «Ερωτική συνάντηση», η «Μορέλα» κ.α. Ιστορίες αθεράπευτα ρομαντικές, που περιλαμβάνουν τις μαρτυρίες μιας ερεθισμένης μελαγχολίας, εκείνης της παράκλησης των αισθήσεων που βρίσκονται εξόριστες μέσα στην ατέλεια, παραληρήματα ενός αφηγητή που θα ήθελε να γίνει αμέσως κάτοχος πάνω σε αυτή την γη ενός φανερωμένου παραδείσου, κι όμως καταδικασμένου να ζει μέσα στην σαγήνη των απατηλών ονείρων.

 Ο Πόε ευεργετήθηκε από την προσοχή συναδέλφων συγγραφέων και κριτικών που ανακάλυψαν μέσα στο έργο του την τέλεια απεικόνιση του φανταστικού αλλά και την δυνατότητά του να το παρουσιάζει κάθε φορά με ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο. 

Στην κατηγορία του Μυστηρίου βρίσκονται τα διηγήματα συλλογιστικής και λογικής επαγωγής, όπως «Οι δολοφονίες της Οδού Μοργκ», «Το μυστήριο της Μαρί Ροζέ», «Το κλεμμένο γράμμά» κ.α., τα οποία αποτέλεσαν πρόδομοι της κατοπινής αστυνομικής λογοτεχνίας επηρεάζοντας συγγραφείς όπως ο Άρθουρ Κόναν Ντόιλ και η Αγκάθα Κρίστι. Αποτελούν τις πρώτες ιστορίες όπου κάνει την εμφάνισή του ο ιππότης Ογκίστ Ντιπέν, μάστορας στις λύσεις εγκληματικών γρίφων, ικανός να συνθέτει φαινομενικά ασύνδετα στοιχεία σε παραγωγικούς συλλογισμούς, ανακαλύπτοντας την αλήθεια των πραγμάτων μέσα από την διαίσθηση της μερικότητάς τους. Στην Περιπέτεια ανθολογούνται το «Χειρόγραφο σε μπουκάλι», που βασίζεται στον θρύλο του Ιπτάμενου Ολλανδού, του καταραμένου πειρατικού πλοίου που προμηνύει τον όλεθρο στους ναυτικούς, και η «Κάθοδος στο Μαέλστρομ», που αφορά σε μια τρομερή ρουφήχτρα στην θάλασσα, πηγή ανείπωτου τρόμου για τους άτυχους ναυτικούς – και οι δύο είναι ιστορίες όπου η φοβερή θαλασσοταραχή δεν βρίσκεται πια ‘‘μέσα’’ αλλά ‘‘εκεί έξω’’, στα αδυσώπητα στοιχεία της φύσης. 

Τέλος, ιδιαίτερη είναι η συνεισφορά του εν λόγω τόμου στην παρουσίαση της σχετικά άγνωστης νουβέλας επιστημονικής φαντασίας «Μέλλοντα ταύτα» (ο πρωτότυπος τίτλος στα ελληνικά), όπου ο Πόε αναδιφά στις επιστημονικές μελέτες των αρχαίων και ειρωνεύεται τις σύγχρονές του επιστημονικές ανακαλύψεις. Με φιλοσοφικό και θεολογικό βάθος, πολύπλοκες αναφορές σε αστρονομικά ζητήματα και φιλοπαίγμονες μνείες στην πολιτική, συνιστά ένα επιστημονικοφανές σχόλιο στην ημιμάθεια της εποχής του. Ενώ τα σατιρικά «Ο άγγελος του παραδόξου» και «Απώλεια αναπνοής» επίσης παρωδούν τα κακώς κείμενα της εποχής, περιέχοντας πλούσιες αναφορές σε βιβλικές, αρχαιοελληνικές και σύγχρονες πηγές, λειτουργώντας ταυτόχρονα και σαν αλληγορίες για την χριστιανική παράδοση και τα μετά θάνατον ταξίδια της ψυχής. 

Ξεχωριστή αναφορά οφείλουμε στην εξαιρετική δουλειά της Κατερίνας Σχινά, που επωμίσθηκε την ανθολόγηση, την μετάφραση και τις εντυπωσιακά πλήρεις και διακριτικές υποσημειώσεις του τόμου. Ο Πόε ομολογουμένως δεν είναι εύκολος συγγραφέας για να αναμετρηθεί κανείς μαζί του. Η πλούσια θεματική ποικιλία του χρειάζεται την συνεχή εγρήγορση του μεταφραστή, ενώ οι συχνές αναφορές σε βιβλία, συγγραφείς, τόπους και πρόσωπα, που περιέχονται στις ιστορίες του, απαιτούν μια ισχυρή προεργασία. Η Κατερίνα Σχινά όχι μόνο ικανοποιεί πλήρως τον αναγνώστη με μια μετάφραση πιστή, πλούσια και ρέουσα, αλλά κατορθώνει να δώσει μια επαρκέστατη εικόνα του πολυσύνθετου πεζογραφικού έργου του Πόε. 

Πόε: ο διερμηνέας του ανομολόγητου, ο εκφραστής του τρόμου

Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε είναι ο διερμηνέας εκείνων των ισχυρών συναισθημάτων και των ανομολόγητων συμβάντων που συνοδεύουν κυρίως τον πόνο παρά την απόλαυση, την παρακμή παρά την ανάπτυξη, τον τρόμο παρά την γαλήνη. Αυτή η εξύψωση της ασθένειας, της διαστροφής και της παρακμής στο επίπεδο των καλλιτεχνικά εκφράσιμων θεμάτων είναι το βασικό χαρακτηριστικό του που άσκησε ευρύτατη επίδραση. Και σήμερα δεν μπορούμε παρά να ανακαλύψουμε ξανά πόσο ζωντανό είναι το έργο του. Οι ιστορίες του, διαθέτοντας μια σχεδόν απόλυτη τελειότητα καλλιτεχνικής μορφής, αποτελούν πραγματικούς φάρους στον χώρο του διηγήματος. Και οι αλλόκοτες ιδέες του, τόσο δύσχρηστες σε αδέξια χέρια, γίνονται κάτω από την δική του μαγεία ένας ζωντανός, πειστικός τρόμος που εξακολουθεί να μας στοιχειώνει…

Έντγκαρ Άλαν Πόε
ανθολόγηση: Κατερίνα Σχινά
μετάφραση: Κατερίνα Σχινά
Μεταίχμιο, 2013
Σελ. 437, τιμή € 9,90
politeia-link

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ EDGAR-ALLAN POE

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

Για το μυθιστόρημα «Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πώς φαντάζει η ζωή και ο κόσμος μας μέσα από τα μάτια ενός παιδιού; Τι κερδίζεις και τι χάνεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Σκέψεις του γνωστού συγγραφέα σχετικά με την ανυποληψία της νεοελληνικής πεζογραφίας στο ελληνικό κοινό. Στην κεντρική εικόνα, τμήμα από το έργο «Portrait of George Dyer in a Mirror» (1968), του Φράνσις Μπέικον.

Του Αλέξη Πανσέληνου

Έγινε πρόσφατα μεγά...

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, σκηνοθέτης Παναγιώτης Εξαρχέας απαντά σε 20 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

Το «Μυθιστόρημα» του Γιώργου Χειμωνά στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού

Το «Μυθιστόρημα» του Γιώργου Χειμωνά στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού

Το διήγημα του σπουδαίου Έλληνα λογοτέχνη Γιώργου Χειμωνά, «Μυθιστόρημα», μεταφέρεται στη σκηνή, από την Τρίτη 11 Οκτωβρίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00, στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού.

Επιμέλεια: Book Press

Ό,τι αξίζε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ