alt

Για το μυθιστόρημα του Paul Beatty Ο πουλημένος (μτφρ. Νίκος Α. Μάντης, εκδ. Καστανιώτη).

Του Δημήτρη Αναστασόπουλου

Ένα σύννεφο μαριχουάνας καλύπτει την αίθουσα του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Είναι ο μαύρος ήρωάς μας που καπνίζει την πίπα του σε επίδειξη θράσους απέναντι στους δικαστές. Άλλωστε η χρήση ναρκωτικών είναι έλασσον πρόβλημα μπροστά στην κατηγορία που αντιμετωπίζει για τη επαναφορά της δουλείας στις ΗΠΑ. 

Ο Πουλημένος είναι η ιστορία ενός μαύρου, που συνειδητοποίει ότι δεν αρκεί να είναι «μαύρος και περήφανος» για να τα βγάλει πέρα στο σύγχρονο Λος Άντζελες. Και ότι το να έχεις ένα μαύρο σκλάβο είναι μία κάποια λύση, ιδιαίτερα αν ο σκλάβος νιώθει ευγνωμοσύνη προς τον αφέντη.

Μόνο που ξεκινώντας ένα παραλήρημα από το εδώλιο του κατηγορουμένου, αυτός ο αρνητής των αγώνων της ίδιας του της φυλής, δεν ηχεί και τόσο παράλογος. Αναθρεμμένος από έναν πατέρα ενθουσιώδη ερασιτέχνη ψυχολόγο, αυτός ο συντηρητικός ριζοσπάστης υπήρξε προϊόν ενός κοινωνικού πειράματος. Μεγάλωσε στα επίφοβα γκέτο του Λος Άντζελες, σε μια αγροτική κοινότητα, το Ντίκενς. Ενώ οι συνομήλικοί του κυκλοφορούσαν με «πειραγμένα» αυτοκίνητα ακούγοντας γκάνγκστα ραπ και πουλώντας κρακ, ο μικρός άρμεγε αγελάδες, φύτευε κηπευτικά και μάθαινε τα λόγια του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Μάλκολμ Χ. Η δολοφονία του πατέρα του σε ένα διαπληκτισμό με κάποιους ρατσιστές αστυνομικούς τον αφήνει ορφανό με ένα κτήμα στην μέση του γκέτο. Οπότε η προσφορά ενός γέρου μαύρου πρώην ηθοποιού να γίνει δούλος του, μοιάζει λογική εξέλιξη. Φυσικά η κατάσταση παρεκτρέπεται και ο μαύρος δουλοκτήτης πρέπει να υπερασπίσει την επιλογή του στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Ο Πωλ Μπέιτι, μαύρος και ο ίδιος, και προφανώς μπουχτισμένος από την κυριαρχία της πολιτικής ορθότητας και της εμμονής περί αφροαμερικάνικης κουλτούρας, έγραψε με κέφι ένα σαρκαστικό μυθιστόρημα. Ο Πουλημένος είναι η ιστορία ενός μαύρου που συνειδητοποίει ότι δεν αρκεί να είναι «μαύρος και περήφανος» για να τα βγάλει πέρα στο σύγχρονο Λος Άντζελες. Και ότι το να έχεις ένα μαύρο σκλάβο είναι μια κάποια λύση, ιδιαίτερα αν ο σκλάβος νιώθει ευγνωμοσύνη προς τον αφέντη. Οπότε οι αγώνες του λαού του μπορούν να παραμεριστούν μπροστά στην δική του ευκολία. Από την άλλη, αυτός ο αλλόκοτος ιδιοκτήτης σκλάβων δεν ζει κάποια αξιοζήλευτη ζωή. Είναι μάλλον ένας μικρομεσαίος αμερικανός τσακισμένος από τα χρέη.

alt

Οι Βρετανοί δεν δίστασαν να δώσουνε το βραβείο Booker σε αυτή την ανελέητη σάτιρα, βραβεύοντας για πρώτη φορά αμερικανό, συγκρίνοντας τον Μπέιτι με τον Σουίφτ.

Οι Βρετανοί δεν δίστασαν να δώσουνε το βραβείο Booker σε αυτή την ανελέητη σάτιρα, βραβεύοντας για πρώτη φορά αμερικανό, συγκρίνοντας τον Μπέιτι με τον Σουίφτ. Και διακρίνοντας την γενναιότητα ενός συγγραφέα να εμπαίζει τα ιερά και τα όσια των σύγχρονων αφροαμερικανών. Ο Μπέιτι προτιμάει να αναφέρεται στον Αριστοφάνη, ίσως επειδή η γραφή του είναι έξοχα αντισυμβατική, όπως ταιριάζει στη γλώσσα του δρόμου. Άλλωστε ο Μπέιτι ξεκίνησε την πορεία του στην λογοτεχνική σκηνή της Αμερικής ως slam poet -ποιητής του δρόμου- ένας ράπερ χωρίς μουσική υπόκρουση.

Αλλά πέρα από την βράβευση, το μυθιστόρημά του είναι υπόγεια προφητικό για την τωρινή Αμερική. Ο ήρωας του μοιάζει με όλους εκείνους τους Αμερικανούς που απηύδησαν με αυτήν τη υπερβολή σε θέματα φυλετικής ισότητας που έφτασε να ζητήσει την εξάλειψη της λέξης «νέγρος» από τα μυθιστορήματα του Μαρκ Τουέιν. Και ψήφισαν τον Τραμπ κάνοντας στροφή 180 μοιρών μετά τον Ομπάμα, όχι επειδή πίστεψαν ότι θα τα καταφέρει καλύτερα αλλά επειδή αηδίασαν με την επιθετική στάση των οπαδών της πολιτικής ορθότητας. 

Έτσι ο Μπέιτι εξηγεί μέσα σε τετρακόσιες σελίδες και με περίσσιο σαρκασμό αυτό που αδυνατούν να παραδεχτούν οι στρατιές των πολιτικών αναλυτών. Ότι η εξέγερση του συντηρητισμού μόλις ξεκίνησε και επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις.

* Εικονογράφηση: Dom McKenzie για το Big Issue

* Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ είναι δημοσιογράφος.


Απόσπασμα από το βιβλίο

Δυστυχώς δεν είδα ποτέ τρισδιάστατο θηλαστικό ως την αυγή των δέκατων έκτων γενεθλίων μου, μια νύχτα που ξύπνησα και βρήκα την Τάσα, μία από τις «βοηθούς διδασκαλίας» του πατέρα μου, να κάθεται στη άκρη του κρεβατιού μου, γυμνή, αναβλύζοντας μετασυνουσιακό μούστο και μοσχάτο, και διαβάζοντας δυνατά Νάνσι Τσοντορόου.

(...) Μέχρι σήμερα όποτε νιώθω μοναξιά αγγίζω το εαυτό μου και σκέφτομαι τα βυζάκια της Τάσα, και το πως η φρουδική ερμηνευτική δεν έχει εφαρμογή στο Ντίκενς. Ένα μέρος όπου πολύ συχνά το παιδί είναι αυτό που ανατρέφει τους γονείς, όπου τα συμπλέγματα του Οιδίποδα και της Ηλέκτρας είναι απλά, γιατί δεν έχει σημασία αν είσαι γιός, κόρη, θετός γονιός ή ξάδερφος αφού όλοι πηδάνε τους πάντες πατόκορφα και ο φθόνος του πέους δεν υπάρχει […]. 


altΟ πουλημένος
Paul Beatty
Μτφρ. Νίκος Α. Μάντης
Εκδ. Καστανιώτη 2016
Σελ. 416, τιμή εκδότη €19,08

alt

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

Για το μυθιστόρημα του Σαλμάν Ρούσντι (Salman Rushdie) «Κισότ όπως Κιχώτης» (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Ψυχογιός).

Του Διονύση Μαρίνου

Ερώτηση απ’ αυτές που δεν χρειάζεται –και δεν μπορείς– να απαντήσεις, καθώς είναι γνωστό πως «το ρόδο είναι ρόδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

02 Μαΐου 2022 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οι δώδεκα συμβουλές του Ρομπέρτο Μπολάνιο για τη συγγραφή διηγημάτων

Ο Χιλιανός πεζογράφος και ποιητής Roberto Bolaño ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ισπανόφωνους λογοτέχνες. Μετανάστευσε σε μικρή ηλικία στο Μεξικό και αργό

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ