alt

Για τη συλλογή διηγημάτων της Καλλιρόης Παρούση Κανείς δεν μιλάει για τα πεύκα (εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Οι νέες γενιές συγγραφέων μάς ξαφνιάζουν υπέροχα, καθώς έρχονται ορμητικές να ταράξουν τα νερά της παγιωμένης πεζογραφίας μας. Τόσο οι πεζογράφοι όσο και οι ποιητές, εξοπλισμένοι με γνωστικά εφόδια, υποψιασμένοι για τον κόσμο και την ξένη λογοτεχνία, επίμονοι στη γλώσσα και στη γραφή, φρέσκοι στις ιδέες, κατεβαίνουν στην άγραφη σελίδα με γερή πένα και κοφτερή αξίνα.

Ο μακροπερίοδος λόγος της, οι απανωτές φράσεις της, οι εναλλαγές μέσα στην ίδια πρόταση, οι μεγάλες παράγραφοι δείχνουν μια ακατάσχετη ορμή, δείχνουν πως δεν χωράνε στα παλιά καλούπια.

Η πρωτοεμφανιζόμενη Καλλιρρόη Παρούση ανήκει σ’ αυτήν την κατηγορία των τριαντάρηδων (γεννημένη η ίδια το 1988), που βλέπουν το διήγημα ως το βήμα από το οποίο θα αλώσουν την πραγματικότητα, μετουσιώνοντάς την σε κάψουλες λέξεων και βλήματα ιδεών. Ο βομβαρδισμός της δεν ξεκινάει από παλαιάς κοπής κανόνια αλλά από έναν συνδυασμό σφοδρότητας και σύγχρονης αισθητικής αντίληψης. Η γραφή είναι ο τρόπος να σκίσει και να ξαναράψει το φθαρμένο φόρεμα της καθημερινότητας. Ο μακροπερίοδος λόγος της, οι απανωτές φράσεις της, οι εναλλαγές μέσα στην ίδια πρόταση, οι μεγάλες παράγραφοι δείχνουν μια ακατάσχετη ορμή, δείχνουν πως δεν χωράνε στα παλιά καλούπια.

Τα θέματά της είναι επίκαιρα, χωρίς να γίνονται κακέκτυπα της μιντιακής εικόνας: ο έρωτας κι ο χωρισμός, η πολιτική βία, τα χρέη και η ελευθερία του ανθρώπου, η κρίση ταυτότητας, η εργασιακή επανάσταση, η πατροκτονία ως αντίδραση, η ομοφυλοφιλία, η καριέρα, ο κύκλος των φίλων κ.λπ. Το ιδιωτικό προσπαθεί να χωρέσει το δημόσιο και ταυτόχρονα να χωρέσει μέσα σ’ αυτό, η επανάσταση αρχίζει από μια προσωπική ανάφλεξη, η ανάγκη για έξοδο φαντάζει προσιτή και μαζί απρόσιτη, ο καθένας φτιάχνει μικρές ζώνες διαφυγής και αντίστασης, προκειμένου να περισώσει την ψυχοσύνθεσή του… Μέσα σ’ αυτά τα θέματα, η Καλλιρόη Παρούση ξαναδιαβάζει το σήμερα, χωρίς να το φωτογραφίζει ρεαλιστικά, αλλά προσπαθώντας να δείξει το σπασμένο τσόφλι ενός αυγού που κανείς δεν ξέρει τι θα γεννήσει. Το σίγουρο δεν είναι το μέλλον, αίσιο ή απαίσιο, αλλά το ραγισμένο παρόν, το οποίο δείχνει παντού τα χάσματά του και πνίγει τους νέους ανθρώπους που βλέπουν με τρόμο την αβεβαιότητα να τους απειλεί.

Η πραγματικότητα που συντρίβει

Νευρώδης γραφή που ξέρει να πηγαίνει και να έρχεται ανάμεσα στο σύνολο και στις λεπτομέρειες, πολύ καλός χειρισμός ενός δομημένου χάους, ενός ελεγχόμενου χείμαρρου, ενός μεταμοντέρνου χείμαρρου που παίρνει μαζί του σκέψεις, πράξεις, φωνές και αισθήματα, πάνω σε μια κοίτη που αντικατοπτρίζει τον σκληρό κόσμο που ζούμε.

Ο αναγνώστης εισπράττει την αψιά γεύση των κειμένων, επειδή αυτά προκαλούν μικρά και μεγάλα σοκ από τη βία που αντανακλούν. «Οι αποχρώσεις σβήνουν στη συντριβή της πραγματικότητας», γράφει σε ένα σημείο η νεαρή διηγηματογράφος κι αποτυπώνει αποφθεγματικά τα χαστούκια που δέχεται ο σύγχρονος άνθρωπος σε μια κοινωνία, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο τον αφήνει απ’ έξω. Η πραγματικότητα τον συντρίβει κι αυτός ξεθωριάζει μέσα στις μυλόπετρές της.

Το δυνατό σημείο της συγγραφέως είναι ο τρόπος με τον οποίο αποδίδει αυτήν την εφιαλτική κατάσταση. Νευρώδης γραφή που ξέρει να πηγαίνει και να έρχεται ανάμεσα στο σύνολο και στις λεπτομέρειες, πολύ καλός χειρισμός ενός δομημένου χάους, ενός ελεγχόμενου χείμαρρου, ενός μεταμοντέρνου χείμαρρου που παίρνει μαζί του σκέψεις, πράξεις, φωνές και αισθήματα, πάνω σε μια κοίτη που αντικατοπτρίζει τον σκληρό κόσμο που ζούμε. Πρόκειται για ένα είδος ταυτοχρονισμού, ο οποίος συναιρεί στιγμές, εικόνες και βιώματα, ετερόκλητα συμβάντα και σχόλια, που έρχονται από αλλού, αλλά συγκλίνουν απίστευτα φυσικά.

Παρόλο που τα τελευταία διηγήματα του τόμου είναι κάπως εξασθενημένα, δεν μπορεί κανείς να μην αναγνωρίσει την πολύ ώριμη γραφή της Καλλιρόης Παρούση. Είναι μια γραφή που δεν στέκεται στην πλοκή, ή μάλλον στην ιστορία, αλλά διά της πλοκής κανοναρχεί την αίσθηση, την πυγμή του λόγου και την ορμή των εικόνων, την καταιγιστική υποβολή της ατμόσφαιρας… Οι πευκοβελόνες που υπεισέρχονται σε κάθε κείμενο κάνουν το σκηνικό πιο ελληνικό και δη πιο οικείο.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«”Μαρία, αν θέλεις, μπορείς να συζητήσεις με τον αναπληρωτή γενικό γραμματέα", κλικ, ενεργοποιεί τον μηχανισμό, βγαίνει από την τουαλέτα, κοιτάζονται έντονα στα μάτια, ο φωτισμός επανέρχεται, η Μαρία του λέει “συγγνώμη”, πατάει το κουμπί, κι εκείνος αντιδρά με τρόπο που κανείς δεν περιμένει, κρατά το κόκκινο κουμπί κάτω από το γραφείο του πατημένο, πώς γίνεται να το υποψιάστηκε, σκέφτεται η Μαρία με μια απορία παγωμένη στο πρόσωπο που καταστράφηκε, έμεινε χωρίς χέρια η Μαρία, από τις τρύπιες κάλτσες στα πόδια της έβλεπαν όλοι τα ματωμένα μέλη της».


altΚανείς δεν μιλάει για τα πεύκα
Καλλιρόη Παρούση
Κέδρος 2016
Σελ. 168, τιμή εκδότη €11,00

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος παρουσιάζει ένα πρόγραμμα εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δράσεων, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την εισαγωγή της Μαρίας Καβάλα, η οποία είχε και την ευρύτερη επιμέλεια στον συλλογικό τόμο «Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός. Η δυναμική παρουσία. Η οδυνηρή απουσία. Το σήμερα», ο οποίος κυκλοφορεί στις 11 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις University Studio Press.

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ