pamuk thumb large

Με αφορμή το βιβλίο το Ορχάν Παμούκ Κάτι παράξενο στο νου μου (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Ωκεανίδα)

Της Μαρίας Λιλιμπάκη-Σπυροπούλου

Ακόμα ένα βιβλίο από τον νομπελίστα συγγραφέα Ορχάν Παμούκ, ακόμα ένα δείγμα του ύφους και του στόχου που έχει υιοθετήσει και προβάλλει στα βιβλία του: Την ανάδειξη της πολύμορφης Πόλης. Έχει ειπωθεί πως κάθε συγγραφέας γράφει το ίδιο πάντα βιβλίο και ο Ορχάν Παμούκ είναι μια περίπτωση που το αποδεικνύει. Συχνά απλώνεται, μακραίνει από την πόλη, μετακινείται στην ύπαιθρο, στην ενδοχώρα και δίνει την πνοή και τη γνώση του και από εκεί. 

vienna2 0

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αντώνη Γκόλτσου Η αφιέρωση (εκδ. Μεταίχμιο).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο 35χρονος Αλκιβιάδης Πικρός, ένας μοναχικός κι εμμονικός τύπος, είναι συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ή όπως περιγράφει ο ίδιος τον εαυτό του: «Ήταν σίγουρος, μικρός πρέπει να είχε καταπιεί έναν μεγεθυντικό φακό, κάτι σαν το μαγικό ζουμί των Γαλατών. Τα έβλεπε όλα υπό κλίμακα, μεγαλύτερη ή μικρότερη και πάντως διαφορετική από όσο τα έβλεπαν οι άλλοι, εντόπιζε στροφές εκεί όπου όλοι έβλεπαν ευθείες, έφτιαχνε μικρές ιστορίες με ανθρώπους τυχαίους που συναντούσε στο δρόμο: Αυτή η κυρία με τα ψώνια, με αυτό τον κύριο που κούτσαινε· το παιδί που πούλαγε κουλούρια, με τον ζητιάνο που το 'βλεπε πεινασμένα· ένα περιστέρι που έτρεχε ανάμεσα στα αυτοκίνητα και που βαριόταν να πετάξει· ο τροχαίος που τηλεφωνούσε στο κορίτσι του την ώρα που μια θάλασσα πεζών περνούσε με κόκκινο. Το ίδιο κι όταν έπεφτε να κοιμηθεί. Αν δεν σκάρωνε μια μικρή ιστορία ήταν αδύνατο να τον πάρει ο ύπνος. Παραμυθάς από κούνια».

Anagnostakis 700black

Μικρό σχόλιο για τα Συμπληρωματικά, τα κριτικά σημειώματα του Μανόλη Αναγνωστάκη.

Της Άννας Αφεντουλίδου

madonna 700

Για τη συλλογή ιστοριών Πρόστυχοι, εκστατικοί, ειλικρινά θλιμμένοι (εκδ. Απόπειρα) του Μάνθου Γιουρτζόγλου.

Του Σταύρου Σταυρόπουλου

Ο Jean Paul Sartre είχε πει ότι «με το να δίνει κανείς ονόματα στα πράγματα τα δείχνει, και δείχνοντάς τα, τα αλλάζει». Πώς ονομάζει όμως κανείς τα πράγματα; Κατ’ εμέ, γράφοντάς τα και έτσι, αναγκάζοντάς τα να συμβούν.

hemingway mod

Για το μυθιστόρημα του Ernest Hemingway Νησιά της Καραϊβικής (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιάννη Λειβαδά

Η λογοτεχνική περιουσία του Έρνεστ Χέμινγουεϊ. Η σπασμωδική διακριτικότητα της δράσης και των χαρακτήρων. Η στιβαρή γοητεία που οδήγησε εκατομμύρια αναγνώστες ανά τον κόσμο να απολαμβάνουν το κέντημα της ζωής του συγγραφέα πάνω στου χρόνου το δέρμα. Τα Νησιά Της Καραϊβικής ήταν το δεύτερο μυθιστόρημα του Χέμινγουεϊ που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του, το οποίο οι Έλληνες αναγνώστες θα έχουν στο εξής τη δυνατότητα να απολαύσουν, εφόσον το βιβλίο κυκλοφόρησε πολύ πρόσφατα από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε καλή μετάφραση του Αντώνη Καλοκύρη.

Soumission

Για το μυθιστόρημα του Michel Houellebecq, Υποταγή (μτφρ. Λίνα Σιπητάνου, εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Στο Λονδίνο μόλις πριν από λίγο καιρό εκλέχτηκε δήμαρχος ο Πακιστανός Σαντίκ Χαν, μουσουλμανικού θρησκεύματος· ανάλογα στη Γαλλία η Ραμά Γιαντ, η μαύρη μουσουλμάνα υπουργός Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όταν ήταν πρόεδρος ο Νικολά Σαρκοζί, θέτει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές του 2017. Σ’ αυτή τη Γαλλία -θα έλεγα σ’ αυτήν Ευρώπη του 21ού αιώνα- ο Γάλλος συγγραφέας Μισέλ Ουελμπέκ γράφει ένα μυθιστόρημα που συνδυάζει την προσωπική με την πολιτική ζωή και το ζητούμενο είναι να δούμε πόσο αυτές οι δύο μπορούν να ταιριάξουν.

alt

Για την ποιητική συλλογή του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου Εγώ το μαύρο θα κρατάω έως θανάτου (εκδ. Κέδρος).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Ο Κώστας Γ. Παπαγεωργίου, επί σειρά πολλών ετών, προσφέρει ενδιαφέροντα τεκμήρια δημιουργικής γραφής που παραβιάζουν με ευρηματική δομή θεματικής και γλωσσικής οργάνωσης τα συμβατικά όρια ανάμεσα στις περιοχές της ποίησης και της πεζογραφίας (υπό την προϋπόθεση ότι αυτά τα δύο είδη αποτελούν διαφορετικά κατά την κοινή αντίληψη πεδία λογοτεχνικής παραγωγής). Με αυτά τα δεδομένα, τα ποιητικά κείμενα του Κ. Γ. Παπαγεωργίου χαρακτηρίζει ιδιαίτερος ρυθμός που αποδίδει τα μετρημένα βήματα του ελεύθερου στίχου σε συνδυασμό με τη ροή ενός συχνά ελλειπτικού αφηγηματικού λόγου.

generation gap

Για τη νουβέλα του Michele Serra Οι αραχτοί (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος).

Του Παναγιώτη Γούτα

Οι σινεφίλ που ήδη πάτησαν τα πενήντα τους χρόνια, θα θυμούνται ασφαλώς μια σκληρή νατουραλισιτκή ταινία του 1983, που υπέγραφε ο Ιάπωνας σκηνοθέτης Σοέι Ιμαμούρα και είχε τον τίτλο Η μπαλάντα του Ναραγιάμα. Θυμίζω επιγραμματικά το στόρι αυτής της ταινίας: Στα τέλη του 19ου αιώνα, η εβδομηντάχρονη Ορίν, αφού τακτοποίησε τις οικογενειακές της υποθέσεις, έφυγε για να πεθάνει στο βουνό Ναραγιάμα, σύμφωνα με το έθιμο του χωριού, που απαιτούσε οι γέροι ν’ αυτοθυσιάζονται για να μην είναι βάρος στις φτωχικές οικογένειές του. Η ταινία, που θεωρείται ένα μικρό αριστούργημα της ιαπωνικής κινηματογραφικής τέχνης, θυμάμαι πως με είχε εντυπωσιάσει με την ωμότητά της, τη σκληρότητά της αλλά και ένα βαθιά κρυμμένο ουμανισμό, που σήμερα διακρίνω καθαρότερα, από τότε, που ως φοιτητής Νομικής, είχα πρωτοδεί και πρωτοθαυμάσει.

alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Κίμωνα Θεοδώρου Μερικοί το λένε αγάπη (εκδ. Φαρφουλάς).

Της Εύης Λαμπροπούλου

Η αγάπη μερικές φορές είναι το να διαβάζεις Τσιφόρο σ' ένα μνήμα, μερικές φορές είναι το να κομματιάσεις τον άλλον κυριολεκτικά ή μεταφορικά, και μερικές άλλες το να τριγυρνάς αγκαλιά με έναν ντραγκ-ντήλερ στο γκέτο της πόλης. 

Elena Ferrante

Για το πρώτο μέρος της τετραλογίας της Elena Ferrante Η υπέροχη φίλη μου (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Πατάκη).

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Πριν ένας συγγραφέας ενηλικιωθεί έχει υπάρξει παιδί και έφηβος. Αν, δε, πρόκειται για γυναίκα έχει βιώσει το μυστήριο του σώματός της, την έλλειψη αποδεκτών λέξεων για τις λειτουργίες του, την κρυφή (ή απροκάλυπτη) βία που ασκείται καθημερινά στο περιβάλλον της αλλά και τη διαφυγή σε έναν υπόγειο, μυστικό κόσμο που –αν είναι τυχερή– τον μοιράζεται και τον ανακαλύπτει μαζί με κάποια στενή της φίλη. Πριν βγει στον κόσμο (η γυναίκα συγγραφέας) και βρει τη δική της φωνή, έχει ήδη κληρονομήσει τη φωνή/φωνές του τόπου και της κοινότητας που έχει μεγαλώσει, τα πρόσωπα με τα οποία μοιράστηκε τις πρώτες συγκινήσεις και που εν πολλοίς την έκαναν τη γυναίκα που είναι σήμερα, εκείνη που γράφει και τους επαναφέρει στη ζωή μέσα από την αναδιήγησή της. Αόρατοι και ορατοί, ζωντανοί και νεκροί ηχούν μέσα της και υπαγορεύουν στην πένα της να γράψει, έστω και αν η ίδια έχει δραπετεύσει μακριά από τις απαιτήσεις και τις απαγορεύσεις αυτής της πρώτης στενής κοινότητας που εν προκειμένω είναι μια φτωχογειτονιά της Νάπολης, τη δεκαετία του πενήντα, όπου η έλλειψη χώρου τους υποχρέωνε να ζουν ο ένας σχεδόν πάνω στον άλλο, η γλώσσα τους ήταν η ναπολιτάνικη διάλεκτος και μόνο οι πιο προνομιούχοι και καλλιεργημένοι ήταν σε θέση να μιλήσουν Ιταλικά, ενώ η μοναδική δυνατότητα να «ξεφύγει» κάποιος ήταν να μάθει γράμματα – μια πραγματικότητα γνώριμη και στα καθ’ ημάς.

alt

Για το μυθιστόρημα του Alejandro Zambra Τρόποι να γυρίζεις σπίτι (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

Το βιβλίο του Aλεχάντρο Σάμπρα Τρόποι να γυρίζεις σπίτι είναι το τρίτο μυθιστόρημά του (Μπονσάι - 2006, Η ιδιωτική ζωή των δέντρων - 2007), εκτός από δύο συλλογές ποιημάτων, μια συλλογή διηγημάτων και μια συλλογή δοκιμίων. Διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί σε πολλές ανθολογίες λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας ανά τον κόσμο και σε γνωστά λογοτεχνικά περιοδικά. Ο Σάμπρα γεννήθηκε στο Σαντιάγκο της Χιλής το 1975 και σήμερα διδάσκει λογοτεχνία στο πανεπιστήμιο του Ντιέγο Πορτάλες. Σε όλα του τα βιβλία αναπολεί μια παιδική ηλικία ελεύθερη, όχι ακόμη υποκείμενη στις κρίσεις των ενηλίκων: τα σχολικά χρόνια στη Χιλή, μια ζωή που ξεκινά δυο χρόνια μετά το πραξικόπημα που εκτόπισε τον Αγιέντε και εγκαθίδρυσε τον δολοφόνο Πινοσέτ στην εξουσία. Τον ήρωα-συγγραφέα βασανίζει ο παλιός στόχος κάθε ρεαλιστή: πώς θα ολοκληρώσει εκείνο το (ούτως ή άλλως ημιτελές) μυθιστόρημα που θα περιλαμβάνει την αλήθεια μιας ολόκληρης ζωής, αποφεύγοντας το τεχνήεν μέλημα και τον αισθητισμό της συγκεκριμένης φόρμας και εισάγοντας μια νέα εκδοχή ρεαλισμού: την καταγραφή της λίστας των νεκρών χωρίς τον επικήδειο που συνοδεύει, συνήθως, τη λίστα αυτήν. Ο τίτλος του βιβλίου αναφέρεται στους πολλούς διαφορετικούς τρόπους επανεπίσκεψης του παρελθόντος, κατανόησής του και συνδιαλλαγής με την παρεννοημένη ιστορία μιας πατρίδας.

salgado 700

Για το βιβλίο του Sebastiao Salgado «Από τη γη μου στη Γη», σε συνεργασία με την Isabelle Francq (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Στερέωμα)

Της Ελένης Κορόβηλα

alt

Για το μυθιστόρημα του Ζάουμε Καμπρέ Confiteor (μτφρ. Ευρυβιάδης Σοφός, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Καταλαβαίνεις ότι ένα μυθιστόρημα είναι σπουδαίο από την πρώτη σελίδα, ενίοτε και από την πρώτη φράση. Μπαίνεις κατευθείαν στο πνεύμα, σε δεξιώνεται από την αρχή ένας χώρος με πολλά δωμάτια, που οδηγούν σε άλλα δωμάτια, όλα γεμάτα καθρέφτες, μια λαβυρινθώδης μαγεία που ωστόσο παραμένει καθαρή, διαυγής, και σε οδηγεί, αφού χαθείς και ξαναχαθείς, εκεί από όπου άρχισες, στην πρώτη σελίδα, στην πρώτη φράση, όπου συμπυκνώνονται όλες οι σημασίες, όλα τα γεγονότα, όλες οι περιπέτειες, όλες οι ευτυχίες και οι δυστυχίες που περικλείονται σ᾽ εκείνη την πρώτη σελίδα, στην πρώτη εκείνη φράση. Επί εκατό περίπου ώρες, με ελάχιστα διαλείμματα και ελάχιστο ύπνο, και αφού παράτησα κάθε τι άλλο, περιπλανήθηκα στις 725 σελίδες (που δεν έπαυαν να με παραπέμπουν σε χιλιάδες άλλες σελίδες, σε εκατοντάδες άλλες ώρες ξενυχτιού και επίμονης ανάγωσης, σε δεκάδες άλλα μεγαλειώδη έργα του ανθρώπινου νου), του μυθιστορήματος Confiteor που συνέθεσε, ανάμεσα στα 2003 και 2011, ο Καταλανός συγγραφέας Jaume Cabré (Ζάουμε Καμπρέ).

alt

Για το μυθιστόρημα του Paul Auster Το παλάτι του φεγγαριού (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Βέη

Ιστορίες βιδωμένες μέσα στην κεντρική αφήγηση, οι οποίες θυμίζουν τις ανάλογες τεχνικές του προϋπάρξαντος Δασκάλου υφών Ουίλιαμ Φώκνερ, συχνές αναμοχλεύσεις διαφόρων συγκινησιακών δεδομένων, απρόοπτες εξομολογήσεις και προφανώς ειλικρινείς αυτοαναλύσεις αυτοκαταστροφικών ατόμων, αδιέξοδα ναρκισσιστών, απονενοημένα διαβήματα, πικρίες ερώτων, καταδύσεις σε εθνολογικά καταπιστεύματα, μελέτες ανθρωπολογικές και βεβαίως οικογενειακά ρομάντζα συναποτελούν τους χαρακτηριστικότερους δείκτες των αναφορών. Ήρεμα αφηγηματικοί τρόποι διαδέχονται, όταν κριθεί σκόπιμο, τους καταιγιστικούς ρυθμούς μιας εξαιρετικά ενδιαφέρουσας και πρωτότυπης πλοκής. Ο ταλαντούχος συγγραφέας γνωρίζει όσο ελάχιστοι στην εποχή μας πώς να οργανώνει άδολα, πλην όμως εμπύρετα κεφάλαια παθών.

alt

Για την ποιητική συλλογή του Μάριου Μιχαηλίδη Τέφρα ονείρων (εκδ. Γαβριηλίδη).

Του Νικήτα Παρίση

Είναι η 5η ποιητική συλλογή του Μάριου Μιχαηλίδη. Η αμέσως προηγούμενη, με τον τίτλο Σαν άλλοθι οι λέξεις, είχε εκδοθεί το 2003. Εκπλήσσει, ασφαλώς, η ποιητική σιωπή των 13 ετών. Στην ουσία όμως, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα δημιουργικό μεσοδιάστημα ζωής. Σ’ αυτά τα 13 χρόνια, που η ποιητική φωνή είχε σιγήσει, εκδοτικά μόνο, τον Μιχαηλίδη τον κέρδισε η αφηγηματική ευρυχωρία της πεζογραφίας. Η δημιουργική γονιμότητα εκφράστηκε με τέσσερα μυθιστορήματα.

Metaxas390

Για το βιβλίο του Σπυρίδωνα Γ. Πλουμίδη Το καθεστώς Ιωάννη Μεταξά (1936- 1941) (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Η επιστήμη της ιστορίας είναι από τους λίγους τομείς της ελληνικής πραγματικότητας για τους οποίους μπορεί κανείς άφοβα να δηλώσει ότι τα τελευταία χρόνια –από τις αρχές της πρώτης δεκαετίας του 2000– υπάρχει μεγάλη άνοδος, η οποία αντί να μειωθεί στα χρόνια της κρίσης, συνεχίζει με υψηλούς ποσοτικούς και πολύ ανώτερους ποιοτικά ρυθμούς. 

syntelis

Για την ποιητική συλλογή διαδρομή, του Σέργιου Συντελή (εκδ. Περιτεχνών)

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Η διαδρομή είναι η τέταρτη ποιητική συλλογή του Σέργιου Συντελή. Σε όλο το ποιητικό του έργο διαπιστώνουμε το συνεχή προβληματισμό και την αγωνία του για όσα συμβαίνουν γύρω μας που άλλοτε σηματοδοτούνται με αναφορές σε πρόσωπα ή καταστάσεις γνωστές, τις περισσότερες φορές όμως η σκέψη διαθλασμένη αποτυπώνεται ποιητικά μέσα από γενικεύσεις: «Πέτρα πάνω στην πέτρα. / Λιθάρι πάνω στο λιθάρι. / Αγωνίες σωριασμένες / σ’ ένα μονοπάτι.» («Εκεί πέρα» από τη συλλογή Αγωνία, 1997).

the ghosts

Για τη νουβέλα του Joseph Conrad Η επιστροφή (μτφρ. Τάκης Μενδράκος, εκδ. Πατάκη).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Στην Επιστροφή του Τζόζεφ Κόνραντ, ο Άλβαν Χέρβεϋ επιστρέφει στη συζυγική του εστία και, μπαίνοντας στην ιματιοθήκη, πολλαπλασιάζεται καθρεφτισμένος στις πόρτες της γκαρνταρόμπας, και στον μεγάλο καθρέφτη της συζύγου του, σε «ένα σωρό καθωσπρέπει μιμητικά αντίγραφα, ντυμένα ακριβώς όπως αυτός. Είχαν τις δικές του συγκρατημένες χειρονομίες, κουνιόντουσαν όταν κουνιόταν, ακινητούσαν μαζί του και είχαν την παρουσία ζωής και αισθημάτων που, όπως φανταζόταν εκείνος, τιμούσαν και πρόβαλλαν τον οποιονδήποτε άντρα».

alt

Για το μυθιστόρημα Πρωινή γαλήνη του Ηλία Μαγκλίνη (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το μυθιστόρημα του Ηλία Μαγκλίνη αφορά στην προσπάθεια του Δημήτρη να γίνει αεροπόρος ξεκινώντας από το σιδεράδικο του πατέρα του στην Έδεσσα κι ακολουθώντας διαδοχικά την πορεία προς την Αθήνα, την Αμερική, την Κορέα. Τελικά δεν το πέτυχε κι αυτό έμεινε για πάντα ένα μαράζι, ένα ακανθώδες απωθημένο, παρόλο που ακολούθησε στρατιωτική καριέρα στον στρατό ξηράς.

alt

Για την ποιητική συλλογή της Ελένης Κοφτερού Στο λάμδα των χελιδονιών (Εκδόσεις των φίλων).

Του Δημήτρη Παπακωνσταντίνου

Έπεσε στα χέρια μου ένα ιδιαίτερα καλαίσθητο βιβλίο, μια αρκετά μεγάλη σε έκταση ποιητική συλλογή, της Ελένης Κοφτερού με τίτλο Στο λάμδα των χελιδονιών. Η ποιήτρια οργανώνει τα εξήντα πέντε ποιήματα της συλλογής της σε τρεις ενότητες που φέρουν τους τίτλους "σφηνωμένη σε φωνήεντα", "ραβδοσκοπώντας λέξεις" και "στο τίποτα οι ποιητές ενδίδουν". Μελετώντας προσεκτικά αυτά τα ποιήματα είχα την αίσθηση που έχει όποιος προσπαθεί να διασχίσει ένα φαινομενικά ήρεμο ποτάμι, όμως νιώθει ξαφνικά ότι βαθαίνει απότομα κι επικίνδυνα και είναι ολοένα και πιο δύσκολο να βρει ασφαλείς πέτρες που δε γλιστρούν στον λασπερό βυθό. Αν η παραπάνω περιγραφή φανεί υπερβολική, ας πούμε πως μετά τις χαριτωμένες χαμηλές πτήσεις των χελιδονιών της και χωρίς κάποια προειδοποίηση, ολοένα και πιο συχνά το έδαφος χάνεται από τα μάτια μας και νιώθουμε πως η ουσία διαφεύγει και κρύβεται. Με δυο λόγια, κάποια διάσπαρτα ποιήματα της Ελένης Κοφτερού είναι αισθητά πιο περιεκτικά, πιο δυσνόητα από τα υπόλοιπα.

alt

Για το μυθιστόρημα του Diego Marani Νέα φινλανδική γραμματική (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Αιώρα).

Του Κώστα Δρουγαλά

Η Νέα φινλανδική γραμματική είναι μόλις το πρώτο βιβλίο του Ιταλού Ντιέγκο Μαράνι (Φεράρα 1959) που εκδίδεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αιώρα. Ο συγγραφέας εργάζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες, όπου ασχολείται με την προώθηση της πολυγλωσσίας. Η –αν μη τι άλλο ενδιαφέρουσα– δουλειά του είναι κάτι που προφανέστατα έχει βοηθήσει τον Μαράνι στη σύλληψη του μυθιστορήματος που παρουσιάζουμε.

kokkino kaskol 700 2

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Δουατζή Το κόκκινο κασκόλ (εκδ. Μανδραγόρας).

Του Απόστολου Μπενάτση

Στην ποιητική συλλογή Το κόκκινο κασκόλ, ο Γιώργος Δουατζής, όπως σε όλη την ποιητική και πεζογραφική πορεία του, συνεχίζει να καταγράφει μια κοσμοθεωρία συνεχώς εμπλουτιζόμενη με νέα στοιχεία, τα οποία και συγκροτούν το αξιακό του σύστημα.

Prokofiev shostakovich khachaturian

Για το μυθιστόρημα του Julian Barnes Ο αχός της εποχής (μτφρ. Θωμάς Σκάσσης, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Ο Τζούλιαν Μπαρνς (γεν. 1946) δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις στον Έλληνα αναγνώστη σύγχρονης μυθοπλασίας: πολλά βιβλία του, μεταξύ αυτών ιδιαίτερα έργα όπως Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ και Η ιστορία του κόσμου σε 10 ½ κεφάλαια, έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί με επιτυχία. Στο τελευταίο του μυθιστόρημα, Ο αχός της εποχής, μεταφρασμένο από τον συγγραφέα Θωμά Σκάσση, που έχει μεταφράσει αρκετά ακόμα βιβλία του Μπαρνς, ο Βρετανός πεζογράφος μάς μεταφέρει στη Σοβιετική Ένωση προκειμένου να μας αφηγηθεί κρίσιμες στιγμές από τη ζωή του περίφημου συνθέτη Ντμίτρι Ντμιτρίεβιτς Σοστακόβιτς (1906-1975) (στη φωτογραφία βρίσκεται στο κέντρο, με τον Σεργκέι Προκόβιεφ στα δεξιά του και τον Αράμ Χατσατουριάν στα αριστερά του, το 1945).

heldenplatz700

Για το βιβλίο του Thomas Bernhard Πλατεία Ηρώων (μτφρ. Βασίλης Τσαλής, εκδ. Κριτική).

Του Νίκου Ξένιου

«Αυτό που συμβαίνει τώρα είναι αυτό που επιθυμεί η πλειοψηφία των Αυστριακών: θέλουν τους Εθνικοσοσιαλιστές στην εξουσία»
(Τόμας Μπέρνχαρντ, Πλατεία Ηρώων, τρίτη σκηνή).

vladimir mayakovsky 700b

Για την ανθολογία των ποιημάτων του Vladimir Mayakovsky, Ποιήματα (απόδοση - πρόλογος Γιάννης Ρίτσος, εκδ. Κέδρος).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Louis Marin Bonnet Le sommeil

Για το βιβλίο του Κώστα Βούλγαρη Αυθάδεια λαγνεύουσα - Ερωτικές ιστορίες και φαντασίες (εκδ. Κέδρος)

Του Γιώργου Βέη

Πιστεύω εμέ, ότι εγώ εσύ∙ εγώ όλη. (Από το βιβλίο, σελ. 72)

Το πρώτο κινούν, το ορμέμφυτο του έρωτα, διοργανώνει κατ΄αποκλειστικότητα τη γραφή, την καθιστά εκούσα άκουσα σύντροφό του, την ανανεώνει, για να την οδηγήσει εκ του ασφαλούς στην ενδοχώρα της Λαλιάς.

alt

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

non verbal communication

Του Παναγιώτη Χαλάτση

Το δοκίμιο Ψυχοκοινωνιολογία των μαζικών επικοινωνιών του Νικόλα Χρηστάκη καταγράφει και συνθέτει με τρόπο συστηματικό και πρωτότυπο τις διαφορετικές και συχνά αντιφατικές προσεγγίσεις αναφορικά με τις ψυχοκοινωνικές λειτουργίες των Μαζικών Επικοινωνιών. Καταδεικνύει δε εμφατικά ότι αυτές, αν και ευλόγως νοούνται και εξετάζονται στο πλαίσιο της νεωτερικότητας, σχετίζονται άμεσα με διαχρονικά κοινωνιο-ανθρωπολογικά και ψυχο-πολιτικά ζητήματα όπως, για παράδειγμα: Πώς και πού παράγονται και διακινούνται τα νοήματα; Πόσο ατομική ή κοινωνική είναι η διαδικασία δόμησης της πραγματικότητάς μας; Ποιος ο ρόλος της λογικής και ποιος του συναισθήματος στη διαδικασία αντίληψης και ερμηνείας των κοινωνικών καταστάσεων από το άτομο; Είμαστε εντέλει λογικά άτομα; Πόσο ανεξάρτητη είναι η ατομικότητα στο πλαίσιο των μικρών ή μεγάλων κοινωνικών ομάδων; Πώς αλλάζουν οι κοινωνίες; Ποιος ο ρόλος των συλλογικών μύθων στον τρόπο που νοηματοδοτούμε τη σύγχρονη πραγματικότητα;

alt

Για το μυθιστόρημα της Έρσης Σωτηροπούλου Τι μένει από τη νύχτα (εκδ. Πατάκη).

Της Έλενας Μαρούτσου

«Κρις κραφτ σε μπανιέρα»: έτσι είχε χαρακτηρίσει τη γραφή της Έρσης Σωτηροπούλου ο Δημοσθένης Κούρτοβικ, με αφορμή το μυθιστόρημά της Ζιγκ ζαγκ στις νεραντζιές. Με αυτή την ευφάνταστη μεταφορά, ο Κούρτοβικ ήθελε να μεταφέρει την εντύπωσή του πως η συγγραφέας διασχίζει έναν στενό, περιορισμένο χώρο (το θέμα της) με ένα εξαιρετικά σύγχρονο ταχύπλοο (την πένα της). Με λίγα λόγια, πρέσβευε πως η εκφραστική ικανότητα της Σωτηροπούλου χαραμίζεται μη μπορώντας να ξανοιχτεί σε πιο πλατιά νερά.

putto guido reni700

Για το βιβλίο του Ροβήρου Μανθούλη Οι μεταμορφώσεις της Αφροδίτης (εκδ. Γαβριηλίδη).

Της Μαρίας Γιαγιάννου

«Όταν γέννηση, έρως και θάνατος συγχέονται τόσο με τη σωματική ζωή, όσο και με την υπέρβασή της, παράγεται Τέχνη εδώ και τριανταπέντε χιλιάδες χρόνια» γράφει ο Ροβήρος Μανθούλης προς το τέλος του βιβλίου που θα μας απασχολήσει εδώ, περικλείοντας σε μια συνοπτική φράση το αισθησιακό και θανατηφόρο σύμπλεγμα του Απόλλωνα με τον Διόνυσο (ή χριστιανιστί: του Θεού με τον Διάβολο), που φαίνεται να αποτελεί το λάιτμοτιφ της δυτικής τέχνης από την αρχαιότητα έως σήμερα.

alt

Για τα «Σονέτα» του William Shakespeare σε μετάφραση της Λένιας Ζαφειροπούλου από τις εκδόσεις Gutenberg.

Του Νίκου Ξένιου

thessaloniki 700

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τόλη Νικηφόρου Αγνώστου στρατιώτου (εκδ. Μανδραγόρας).

Του Παναγιώτη Γούτα

Η ρεαλιστική (και όχι καθαρώς μυθοπλαστική) απεικόνιση της πόλης της Θεσσαλονίκης στην πεζογραφία αφορά, σε γενικές γραμμές, τρεις άξονες, τρεις ξεχωριστές τάσεις, με συγκεκριμένους εκπροσώπους η κάθε μία. Στους παλιότερους συγγραφείς της πόλης που ανήγαγαν την πόλη σε μύθο, πλέκοντας και υφαίνοντας κατά συνέπεια και τον δικό τους λογοτεχνικό μύθο (Ιωάννου, Πεντζίκης και, δευτερευόντως, η περίπτωση του Αλβέρτου Ναρ, αναφορικά με το εβραϊκό στοιχείο της πόλης). Αυτοί οι εμβληματικοί συγγραφείς ταυτίστηκαν στα κείμενά τους ακόμη και σωματικά με την πόλη, παρά τη μεγάλη αξία τους όμως και την απαράμιλλη δεξιοτεχνία τους, δεν απέφυγαν ένα στοιχείο υπερβολής στα κείμενά τους, για να μην πω πως κάποιες φορές εκβίασαν κατά κάποιο τρόπο την ανάδειξη της πόλης σε υπέρτατη αξία (Μητέρα Θεσσαλονίκη, Η πρωτεύουσα των προσφύγων, Σαλονικάι δηλαδή Σαλονικιός κτλ.).

alt

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Λίλλη Αρλεκίνος (εκδ. Περισπωμένη).

Της Μυρένας Σερβιτζόγλου

Όταν γράφει κανείς, κάθε του πρόταση οφείλει να είναι γυριστή, να θυμίζει πολεμική λαβή προκειμένου να καταφέρει το καίριο χτύπημα, έλεγε ο Κωστής Παπαγιώργης. Απέτρεπε, δε, τους νεαρούς επίδοξους γραφιάδες να καταπιαστούν με την ποίηση, διότι διατηρούσε την πεποίθηση ότι η ποίηση είναι τόσο σπάνια, όσο ένα θαύμα. Το τελευταίο ποιητικό βιβλίο του Γιώργου Λίλλη απαρτίζεται από έξι ποιήματα, καθένα εξ αυτών δίχως τίτλο, μήτε αρίθμηση. Θα μπορούσαν να λογιστούν ως ένα ενιαίο σύνολο, με πέντε ενδιάμεσες παύσεις, ή βαθιές ανάσες. Οι λέξεις κι εκφράσεις που συνοψίζουν το βιβλίο είναι τρεις: “Άκουσέ με”, “Αρλεκίνος”, “στην διάρκεια”.

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ