«Να αδράχνεις τα χρώματα του ουρανού»

Για την ποιητική συλλογή της Λιλύς Εξαρχοπούλου «Λαθραία οργή» (εκδ. Μελάνι).

Του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Η Λίλυ Εξαρχοπούλου, με λαθραία οργή ξεσπάει στον εαυτό της για τα λάθη του άλλου. Διαβάζοντας την ποίησή της αισθάνεσαι πως έχεις αποκομίσει μια γλυκιά πικρία. Μέσα από την πλούσια γλώσσα και τις δυνατές έννοιες των ποιημάτων της νιώθεις μετέωρος μπροστά στην απειλητική εξόντωση της πραγματικότητας.

Μέσα από τους στίχους της ενυπάρχει έντονο το υπαρξιακό στοιχείο που ως κύρια έκφραση στην αγωνία του σύγχρονου ανθρώπου καταγράφει το άγχος και την οργή που απορρέει από κάθε συγκρουσιακή δοκιμασία.

Σαν μοναχική διαβάτης σε μια ξένη ενδοχώρα, κρατώντας στα χέρια της το ιερό σπαθί ενός μύθου, αναζητεί την ελευθερία μέσα από τη γραφίδα της που ανήσυχη καταπιάνεται με τα μεγαλύτερα, δυσκολότερα και ουσιώδη θέματα που έχουμε στη ζωή μας: αγάπη, πόνος, οργή, ελευθερία, θάνατος. Πρόκειται για ποίηση που καταγίνεται με τα ανθρώπινα εκείνα συστατικά που στοιχειοθετούν πράξεις και πρακτικές. Μέσα από τους στίχους της ενυπάρχει έντονο το υπαρξιακό στοιχείο που ως κύρια έκφραση στην αγωνία του σύγχρονου ανθρώπου καταγράφει το άγχος και την οργή που απορρέει από κάθε συγκρουσιακή δοκιμασία. Με ευαισθησία και ενσυναίσθηση, η ποιήτρια, ως άλλη φιλόσοφος, κρατά την οργή της αθάνατη, αφού είναι θνητή και η αισθαντικότητά της αναζητάει διέξοδο. Γράφει στο ποίημα της:

Φοβάμαι

ότι θα με ροκανίσεις χειρότερα από χρόνο φονιά

Ρανίδα τη ρανίδα μην πιεις απ’ τα συκώτια μου

μη μασουλήσεις

Όλη τη χολή μου στάλα τη στάλα

μαύρη και κίτρινη

«Επιστολή στον Βαλμόν»

Σαν ελεύθερη πολιορκημένη αγγίζει με ψυχικό μένος λέξεις που η προαιώνια ιστορία τους και η λυρική διάθεσή τους τονίζουν το δυνατό, καλλιεργημένο και πλούσιο σε αποθέματα ιδεών χαρακτήρα της. Πάντοτε έτοιμος αυτός μέσα από τη φόρτιση μιας αυτοκυριαρχίας αγκαλιάζει με φιλοσοφική διάθεση τις πυκνές ερμηνείες των ποιημάτων της σαν μια ελπίδα που δεν θα σβήσει ποτέ.

Είναι σημαντικό

να αδράχνεις τα χρώματα του ουρανού

να γεύεσαι τη μεταξένια απαλότητά τους

να κάνεις μια βόλτα στο νοτισμένο δάσος

να οσφραίνεσαι τη γιορτή της ευωχίας του

να μαδάς μιαν ανέμελη παρδαλή μαργαρίτα.

«Έκκληση»

Οι άρρηκτες προσεγγίσεις των ζητημάτων που καταπιάνεται προσδίδουν στην ποίηση τη δυναμική μιας δραματικής καθαρότητας γεμάτη προεκτάσεις και προτερήματα.

Με ύφος γραφής ως έκφραση του απροσδόκητου να αποτελεί την προσωπική ποιητική της συνείδηση, η Λίλυ Εξαρχοπούλου εμφανίζει εικόνες λόγου με σαφήνεια που αναγκάζουν τον αναγνώστη να εμβαθύνει με ρεαλισμό στην εσωτερική παρόρμηση των αφηγηματικών εμπειριών της ποιήτριας. Στον αυθεντικό λόγος της κανένα είδος εξιλασμού ή κάποια συγκράτηση της οργής για καταπράυνσή δεν υπάρχει. Λέει τα πράγματα με το όνομά τους κατεχόμενη με παράπονο για τα κακώς κείμενα της ζωής. Με σκέψη ίσως ακόμη και προφητική φωτίζει γεγονότα σημαντικά που ανέκαθεν σηματοδοτούν τη ζωή μας. Με λαθραία οργή οι στίχοι της τείνουν να λειτουργούν ως ψίθυροι στο συνειδησιακό τοπίο με επιμονή, σε μια υποτιθέμενη επιφανειακή ηρεμία.

Γεμάτοι στίχοι από ρεαλιστική διάθεση δίνουν με κάθε λεπτομέρεια τη δραματική καθαρότητα στον τόνο, στον ρυθμό στην έκφραση, που δεν αφήνει περιθώρια να περάσει κάποια στροφή της απαρατήρητη. Με απλό τρόπο και χωρίς στομφώδεις εκφράσεις προβάλλει την εσώτερη έντασή της επιτακτικά, να μας αφυπνίσει και κυριεύσει. Οι άρρηκτες προσεγγίσεις των ζητημάτων που καταπιάνεται προσδίδουν στην ποίηση τη δυναμική μιας δραματικής καθαρότητας γεμάτη προεκτάσεις και προτερήματα.

* Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Anima mia» (εκδ. Εντύποις).

Λαθραία Οργή