Για το μυθιστόρημα του Ροδρίγο Ασμπούν «Δεσμοί στοργής» (μτφρ. Γεωργία Ζακοπούλου, εκδ. Πατάκη).
Της Χριστίνας Μουκούλη
Τι γίνεται όταν ανατρέπεται ριζικά η ζωή των μελών μιας οικογένειας; Ποιες είναι οι πρώτες αντιδράσεις και ποιες στη συνέχεια οι επιμέρους συμπεριφορές; Και αυτό γίνεται συνειδητά ή ασυνείδητα;
Έτος 1950. Μία πενταμελής οικογένεια Γερμανών, καταφεύγει στην Βολιβία για πολιτικούς λόγους. Είναι η οικογένεια του Χανς Έρτλ, του παλιού εικονολήπτη της Λένι Ρίφενσταλ, της κινηματογραφίστριας του Χίτλερ. Ο πατέρας της οικογένειας εικονολήπτης, φωτογράφος και εξερευνητής. Κάνει διαρκώς ταξίδια. Για κείνον είναι ο μόνος τρόπος για να ξεφεύγει από την πραγματικότητα. Η μητέρα ακολουθεί τους ρυθμούς του πατέρα, παίζοντας πάντα δευτερεύοντα ρόλο στην οικογένεια. Μένει στο σπίτι περιμένοντάς τον να γυρίσει και φροντίζοντας τα τρία τους παιδιά. Οι τρεις αδελφές, η κάθε μια με τις ιδιαιτερότητές της στον χαρακτήρα, στη συμπεριφορά και στην ψυχοσύνθεση. Και μια ιστορία δοσμένη τμηματικά, μέσα από τις αφηγήσεις των ηρώων της. Εκ περιτροπής. Πράγμα το οποίο αρχικά ξενίζει και μπερδεύει. Στη συνέχεια όμως, προσδίδει στο κείμενο ιδιαίτερη γοητεία και μοναδικότητα και προσφέρει στον αναγνώστη σφαιρική γνώση των γεγονότων.
Αναζήτηση σκοπού ζωής
«Ο πατέρας της ποτέ δεν είχε ιδιαίτερη κλίση προς την νοσταλγία, ένα χαρακτηριστικό που ευτυχώς είχε κληρονομήσει κι εκείνη»
Όταν η οικογένεια του Χανς Έρτλ εγκαταλείπει το Μόναχο και φτάνει στη Βολιβία, «όλα φαίνονται επισφαλή και βρώμικα». Πρέπει να ξαναρχίσουν από το μηδέν και «η μόνη τους επιλογή είναι να συνεχίσουν». Ο Χανς, πρωτοπόρος σε πολλά πράγματα, δίνει μεγάλη σημασία στη μέθεξη με τη φύση και έχει βάλει ως σκοπό της ζωής του να ανακαλύψει μια αρχαία πόλη των Ίνκας. Προσπαθεί να αφήσει πίσω το παρελθόν και να χαράξει νέα πορεία.
Η σύζυγός του αντίθετα, αφήνεται να την παρασύρει το ρεύμα, ζει με τις αναμνήσεις της παλιάς τους ζωής και παρουσιάζει παθητική συμπεριφορά στην αντιμετώπιση των νέων δεδομένων. Όσο για τις τρεις κόρες της οικογένειας, η κάθε μια ανταποκρίνεται διαφορετικά στον πόνο, στις αλλαγές και στις προκλήσεις. Η μία δέχεται μοιρολατρικά τα γεγονότα, υποταγμένη στα μικρά πάθη της καθημερινότητας. Η άλλη αναζητά τη λύτρωση μέσω του έρωτα και της δημιουργίας οικογένειας. Και η τρίτη, η μεγαλύτερη, ορθώνει το ανάστημά της και παλεύει με αυτοπεποίθηση, με δύναμη ψυχής και χωρίς συμβιβασμούς.
«Ο πατέρας της ποτέ δεν είχε ιδιαίτερη κλίση προς την νοσταλγία, ένα χαρακτηριστικό που ευτυχώς είχε κληρονομήσει κι εκείνη». Γιατί «τίποτα δεν την έκανε να νιώθει πιο άβολα από την σκλαβιά. Η σκλαβιά, αυτό ακριβώς της επιβεβαίωνε πάντα την αναγκαιότητα της πάλης». Και «ζωή τελικά σημαίνει να ανήκεις στον εαυτό σου».
Πέντε άνθρωποι μέσα στην ίδια οικογένεια. Με κοινά βιώματα, δεσμούς αίματος, δεσμούς συναισθηματικούς, όμως και με τόσες διαφορές ταυτόχρονα: στον χαρακτήρα, στις απόψεις, στην ψυχοσύνθεση, στις ιδέες, στην αγωνιστικότητα, στη στοχοθεσία και στους τρόπους που χρησιμοποιούν για την επίτευξη των στόχων τους. Θα καταφέρουν άραγε να διατηρήσουν την επαφή και την επικοινωνία μεταξύ τους ή κινδυνεύουν να φτάσουν στην απόλυτη αποξένωση;
Ο συγγραφέας
Ο Ροδρίγο Ασμπούν γεννήθηκε το 1981 στην Κοτσαμπάμπα της Βολιβίας. Είναι συγγραφέας, μουσικός και σεναριογράφος. Παρά το νεαρό της ηλικίας του, έχει ήδη γράψει συλλογές διηγημάτων, αφηγήματα και μυθιστορήματα. Έχει αποσπάσει διακρίσεις και βραβεία. Το 2010 το λογοτεχνικό περιοδικό Granta τον κατέταξε ανάμεσα στους 22 καλύτερους νέους ισπανόφωνους συγγραφείς.
* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι νηπιαγωγός.
→ Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία © Alexis Duclos.
Δεσμοί στοργής
Ροδρίγο Ασμπούν
Mτφρ.: Γεωργία Ζακοπούλου
Επιμέλεια: Γιώργος Κασαπίδης
Πατάκης 2019
Σελ. 160 Τιμή εκδότη €10,90
