Δέκα πρωτοεμφανιζόμενοι και πρωτοεμφανιζόμενες στην πεζογραφία και άλλοι τόσοι,-ες στην ποίηση βρίσκονται στις βραχείες λίστες για τα Βραβεία «Μένης Κουμανταρέας» και «Γιάννης Βαρβέρης», αντίστοιχα, της Εταιρείας Συγγραφέων. Δείτε όλες τις υποψηφιότητες και λίγα λόγια για τον Χρίστο Αλεξίου που φέτος τιμάται με το Μεγάλο Βραβείο «Διδώ Σωτηρίου».
Επιμέλεια: Book Press
Στον διακεκριμένο φιλόλογο και μελετητή της νεοελληνικής λογοτεχνίας Χρίστο Αλεξίου θα απονεμηθεί φέτος το Μέγαλο Βραβείο «Διδώ Σωτηρίου» της Εταιρείας Συγγραφέων που απονέμεται κάθε χρόνο σε σημαίνουσες προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων.
Παράλληλα, ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας», για πρωτοεμφανιζόμενους/ες ποιητές/τριες και πρωτοεμφανιζόμενους/ες πεζογράφους, αντίστοιχα.
Όλα τα βραβεία θα απονεμηθούν στην καθιερωμένη ετήσια εκδήλωση της ΕΣ που φέτος θα γίνει στο Ινστιτούτο Γκαίτε, την Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου, στις 19:00.
Βραβείο «Γιάννης Βαρβέρης» για πρωτοεμφανιζόμενο/η ποιητή/τρια
Η επιτροπή κρίσης της Εταιρείας Συγγραφέων για το βραβείο «Γιάννης Βαρβέρης» σε βιβλία ποίησης πρωτοεμφανιζόμενων δημιουργών κατά το έτος 2025, αποτελούμενη από τους/τις ποιητές/ποιήτριες Παναγιώτη Κερασίδη, Μαρία Κουλούρη και Αντώνη Φωστιέρη (Πρόεδρος Επιτροπής), κατέληξε στην ακόλουθη βραχεία λίστα προτεινόμενων προς βράβευση ποιητών και ποιητριών με αλφαβητική σειρά:
Βραχεία Λίστα (βιβλία έκδοσης 2025)
Μαρίνα Θάνου, Αν είναι να ’ρθει η συντέλεια (εκδ. Ιωλκός)
Πέτρος Ισαακίδης, Ηφαιστειωθείς (εκδ. Θράκα)
Γεωργία Καλαφάτη, Η Αγέραστος Ρόζα (εκδ. ΑΩ)
Βασίλειος Κλήμης, Αλγόριθμοι σιωπής (εκδ. ΑΩ)
Άννα Κούρτη, Ικέντζου, χαϊκού και σένριου (εκδ. Κοντύλι)
Άγγελος Μπέρτος, Καρπάθια (εκδ. Θίνες)
Ιωάννης Μωραΐτης, Νορβηγικό τοπίο (εκδ. Ιωλκός) - Διαβάστε επίσης: Ιωάννης Μωραΐτης: «Ψάχνω συνεχώς τη χρυσή τομή ανάμεσα στη σκληρότητα και στον λυρισμό»
Κατερίνα Τσιλιαγκού, Το μέσα φως (εκδ. Ιωλκός) - Διαβάστε επίσης: Κατερίνα Τσιλιαγκού: «Η τέχνη φέρνει στη ζωή μας το φως ως δεδομένο και ζητούμενο ταυτόχρονα»
Λάζαρος Φίλης, Αν κανείς από εσάς έχει στραγγαλίσει ποτέ ένα πουλί (εκδ. Θράκα)
Χρήστος Χατζηγεωργίου, Γυμνή ζωή (εκδ. Περισπωμένη)
Το βραβείο «Γιάννη Βαρβέρη» για πρωτοεμφανιζόμενους/ες ποιητές/ποιήτριες θεσπίστηκε από την Εταιρεία Συγγραφέων στη μνήμη του ποιητή και μέλους της Γιάννη Βαρβέρη (1955-2011) και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες φωνές στην ελληνική ποίηση.
Βραβείο «Μένης Κουμανταρέας» σε πρωτοεμφανιζόμενο/η πεζογράφο
Η αποτελούμενη από τους/τις πεζογράφους, μέλη της Εταιρείας, Κάλλια Παπαδάκη, Μαρία Σκιαδαρέση (Πρόεδρος Επιτροπής) και Άρη Σφακιανάκη επιτροπή κρίσης για το βραβείο Μένη Κουμανταρέα σε πρωτοεμφανιζόμενο/η πεζογράφο κατά το έτος 2025 ανακοίνωσε την παρακάτω βραχεία λίστα υποψηφίων με αλφαβητική σειρά:
Βραχεία Λίστα (βιβλία έκδοσης 2025)
Μαρίνα Αγαθαγγελίδου, Ρεπεράζ (εκδ. Πατάκη) - Διαβάστε κριτική εδώ: «Ρεπεράζ» της Μαρίνας Αγαθαγγελίδου (κριτική) – Δομικός ρατσισμός και «εσωτερικοί μετανάστες» στην ενωμένη Γερμανία
Χρηστίνα-Καλλιρόη Γαρμπή, Τώρα όμως δεν έχουν συμβεί όλα αυτά (εκδ. Κείμενα) - Διαβάστε κριτική εδώ: «Τώρα όμως δεν έχουν συμβεί όλα αυτά» της Χρηστίνας-Καλλιρόης Γαρμπή (κριτική) – Κωμικοτραγικές ιστορίες για την επέλαση του παράδοξου
Άγγελος Ευαγγελίδης, Η πέτρα (εκδ. Περισπωμένη)
Νικόλας Ευαντινός, Τράνταγμα (εκδ. Κέδρος)
Μάρτιν Κούκα, Υπέρθεση υπό κατάρρευση (εκδ. Ισνάφι)
Eυάρεστος Πιμπλής, Πέρα από τη συναίνεση (εκδ. Πόλις) - Διαβάστε κριτική εδώ: «Πέρα από τη συναίνεση» του Ευάρεστου Πιμπλή (κριτική) – Όταν λέμε όχι εννοούμε όχι, όταν λέμε ναι, τι εννοούμε;
Κατερίνα Σερίφη, Κιτ επιβίωσης (εκδ. Καστανιώτης) - Διαβάστε κριτική εδώ: «Κιτ επιβίωσης» της Κατερίνας Σερίφη (κριτική) – Ιστορίες μακριά από ειδυλλιακά τοπία
Στεφανία Τσουκαλίδου, Παλμαρέ (εκδ. Βακχικόν) - Διαβάστε σύντομη συνέντευξή της: Στεφανία Τσουκαλίδου: «Είμαστε όλα όσα ζήσαμε, διαβάσαμε, φανταστήκαμε»
Γιώργος Ψωμιάδης, Η φωλιά (εκδ. Κίχλη) - Διαβάστε ένα απόσπασμα εδώ: «Η φωλιά» του Γιώργου Ψωμιάδη (προδημοσίευση)
Qabel, Ο πατέρας μου, η πόλη μου και τα τριάντα μου (εκδ. Loggia) - Διαβάστε κριτική εδώ: «Ο πατέρας μου, η πόλη μου και τα τριάντα μου» του Qabel (κριτική) – Η σιωπηλή οργή των μιλένιαλς
Το βραβείο «Μένη Κουμανταρέα» για πρωτοεμφανιζόμενους/ες πεζογράφους θεσπίστηκε από την Εταιρεία Συγγραφέων στη μνήμη του πεζογράφου και μέλους της Μένη Κουμανταρέα (1931-2014) και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες φωνές στην ελληνική πεζογραφία.
Βραβείο «Διδώ Σωτηρίου»
Το βραβείο «Διδώ Σωτηρίου» απονέμεται σε σημαίνουσες προσωπικότητες που με το έργο τους συντελούν στη διάδοση των ελληνικών γραμμάτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ο Χρίστος Αλεξίου γεννήθηκε το 1930 στο Σκλήθρο Λάρισας. Σε ηλικία 12 χρονών συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση. Tο 1956 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο «Eκδοτικό Iνστιτούτο Aθηνών», όπου μεταξύ άλλων εξέδωσε βιβλία των George Thomson, Georg (Gyorgy) Lukacs και Παναγή Λεκατσά. Έχει εκδώσει δίτομο έργο για τη δημοτική γλώσσα (σε συνεργασία με Peter Bien, κ.ά.) και μελέτες για θέματα και πρόσωπα της νεοελληνικής λογοτεχνίας (δημοτικό τραγούδι, Παλαμάς, Σικελιανός, Καζαντζάκης, Βάρναλης, Ρίτσος).
Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ (1963–1987), στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (1987–1988) και στο νεοσύστατο τότε Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (1988 – 1994), όπου οργάνωσε από την αρχή την Βιβλιοθήκη του. Ίδρυσε και διεύθυνε το περιοδικό Θέματα Λογοτεχνίας (1995–2017).
Το φιλολογικό του έργο, που εκτείνεται σε όλο το εύρος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό μελετημάτων, διαλέξεων και μαθημάτων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπου είχε πολύτροπη συμβολή στη θεμελίωση και ανάπτυξη των νεοελληνικών σπουδών, στη διοργάνωση συνεδρίων, στην επιμέλεια και τον σχολιασμό τόμων για πρόσωπα και θέματα της Λογοτεχνίας.
Το 1992 ίδρυσε την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων και αφιέρωσε πολύ μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς του στον αγώνα για τα άτομα με αναπηρία. Ως Ειδικός Γραμματέας Ειδικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας εισηγήθηκε και συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία του πρώτου και μοναδικού έως σήμερα Πανεπιστημιακού Τμήματος Ειδικής Αγωγής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Το 2018 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και του Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Η καθιερωμένη τελετή απονομής των βραβείων θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2026, στις 19:00, στο Ινστιτούτο Γκαίτε της Αθήνας. Στην τελετή θα πραγματοποιηθούν η παρουσίαση Επετειακής Έκδοσης για τα 45 χρόνια της Εταιρείας Συγγραφέων καθώς και η υποδοχή νέων μελών.
Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων Κώστας Κατσουλάρης και θα παρουσιάσουν τα μέλη Δ.Σ. Νίκος Ερηνάκης και Λίλα Κονομάρα.
Ο Αντιπρόεδρος Χρήστος Αστερίου θα παρουσιάσει την Επετειακή Έκδοση για τα 45 χρόνια της Εταιρείας Συγγραφέων.
Η Γενική Γραμματέας Άννα Αφεντουλίδου θα καλωσορίσει τα νέα μέλη.
Βραβείο «Διδώ Σωτηρίου» στον Χρίστο Αλεξίου
Τον τιμώμενο Χρίστο Αλεξίου θα παρουσιάσει η Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Ελισάβετ Αρσενίου και το βραβείο, το οποίο φιλοτέχνησε η ποιήτρια και εικαστικός Ηρώ Νικοπούλου, θα του επιδώσει ο Καθηγητής Νεοελληνικής Γραμματείας του ΑΠΘ Δημήτρης Κόκορης.
Οι δημιουργοί που θα λάβουν τα βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας», για την ανάδειξη πρωτοεμφανιζόμενων ποιητών/τριών και πεζογράφων, θα ανακοινωθούν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης. Τα δύο βραβεία πρωτοεμφανιζομένων συνοδεύονται από χρηματικό έπαθλο, προσφορά του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) και θα επιδοθούν, το μεν Βραβείο Βαρβέρη από τον ποιητή Γιώργο Βέη, μέλος Δ.Σ., το δε Βραβείο Κουμανταρέα από τον πεζογράφο, μέλος Ε.Σ., Θεόδωρο Γρηγοριάδη.
Στα μουσικά ιντερλούδια, η τραγουδίστρια, μουσικός και συγγραφέας Γεωργία Συλλαίου (τραγούδι) και ο συνθέτης, συγγραφέας και μέλος της Εταιρείας μας Σάκης Παπαδημητρίου (πιάνο).
Βίντεο εκδήλωσης: Παντελής Αναστασιάδης
