alt

Για το μυθιστόρημα του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες «Οι δύστυχες πουτάνες της ζωής μου» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ψυχογιός).

Της Τέσυς Μπάιλα

Αναντίλεκτα, ο αφηγηματικός πυρήνας αυτού του μικρού έργου που πρωτοκυκλοφόρησε το 2004, δέκα χρόνια πριν από τον θάνατο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες και επανεκδίδεται σε νέα μετάφραση της Μαρίας Παλαιολόγου από τις εκδόσεις Ψυχογιός, δεν είναι ο τόσο αταίριαστος έρωτας του ενενηντάχρονου προς την μόλις δεκατεσσάρων ετών Ντελγαδίνα, αλλά η αβάσταχτη μοναξιά μπροστά στο τέλος που πλησιάζει. Και η συναίσθηση των ενοχών, ενδεχομένως, απέναντι στο μέλλον. 

Για τον κεντρικό ήρωα αυτό που έχει μεγάλη σημασία είναι ο ανυπολόγιστος καημός ενός ατομικού κραδασμού που συνταράζει τη συνείδησή του, όταν πλέον διαπιστώνει ότι ο έρωτας δεν μπορεί να φέρει όλες εκείνες τις λεπταίσθητες αποχρώσεις της εφηβικής ορμής, ούτε να εγγυηθεί τη νεότητα. Επιπλέον, η συνειδητοποίηση του χρέους μπροστά στο μέλλον που έρχεται, και η συναίσθηση της ατομικής του ευθύνης για όλα όσα δεν κατάφερε να αλλάξει, τον φέρουν προ των ευθυνών του σε μια χώρα που μαστίζεται από την κοινωνική ανισότητα.

Ο Μάρκες σκηνοθετεί κόσμους στους οποίους οι ήρωες πεθαίνουν και ανασταίνονται, λυτρώνονται ή κατακρημνίζονται ακόμα κι όταν ο έρωτας θριαμβεύσει. Σε τούτο όμως το μυθιστόρημα δημιουργεί έναν έρωτα αγνό...

Είναι σαφές ότι στο σύνολο του έργου του Μάρκες ο έρωτας είναι ένα κραταιό θέμα. Δεξιοτεχνικά δημιουργεί έρωτες ανεκπλήρωτους και δονικιχωτικούς, χιμαιρικούς και βασανιστικούς, μετουσιώνει εμπειρίες σε λογοτεχνικούς θρύλους. Από το εξαιρετικό Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας μέχρι το Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων και το εμβληματικό Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου, ο Μάρκες σκηνοθετεί κόσμους στους οποίους οι ήρωες πεθαίνουν και ανασταίνονται, λυτρώνονται ή κατακρημνίζονται, ακόμα κι όταν ο έρωτας θριαμβεύει. Σε τούτο όμως το μυθιστόρημα δημιουργεί έναν έρωτα αγνό, αντιστύλι απέναντι στον θάνατο που καραδοκεί να σβήσει την ύπαρξη. Έναν έρωτα που θα λυτρώσει από τη θλίψη της συνειδητής αντίληψης πως ο θάνατος είναι ο μόνος τελικά αδιαφιλονίκητος νικητής της υπαρκτικής μας εξέλιξης. 

Όλα αρχίζουν όταν ένας ενενηντάχρονος δημοσιογράφος αποφασίζει την ημέρα των γενεθλίων του να κάνει ένα δώρο στον εαυτό του. Να κοιμηθεί δίπλα σε μια παρθένα. Για τον σκοπό αυτό επισκέπτεται το πορνείο της Ρόζας Καμπάρκας –ύστερα από είκοσι χρόνια– για να «αγοράσει» μια κοπέλα. Άλλωστε, όπως μας εξηγεί, πάντα πλήρωνε τις γυναίκες με τις οποίες κοιμόταν, ακόμα και όταν αυτές πήγαιναν μαζί του επειδή το ήθελαν.

Πολύ σύντομα θα βρεθεί με τη Ντελγαδίνα στο ίδιο κρεβάτι για να ανακαλύψει ότι η κουρασμένη έφηβη παρθένα θα αποκοιμηθεί και ο ίδιος θα παραμείνει δίπλα της να παρατηρεί το σώμα της προτού κοιμηθεί, για να φύγει το επόμενο πρωί, πριν ακόμα ξυπνήσει εκείνη. Μια σκηνή που θα επαναληφθεί αρκετές φορές και θυμίζει αρκετά το εμβληματικό Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών και άλλες ιστορίες του Γιασουνάρι Καουαμπάτα. 

Ο Μάρκες όμως δε γράφει το βιβλίο αυτό για να μιλήσει μόνο για έναν παράδοξο έρωτα, και να ξενίσει τον αναγνώστη, ούτε υπεκφεύγει σε κάποιο πορνογράφημα, για να ελκύσει το ενδιαφέρον. Και σίγουρα δεν τον ενδιαφέρει να γράψει για τα γηρατειά και τη σχέση τους με τον έρωτα. Το μοτίβο, άλλωστε, της νεαρής κόρης που αγοράζεται από μεγάλους άντρες το έχει ξαναχρησιμοποιήσει πριν από χρόνια, όταν έγραφε το Η απίστευτη και θλιβερή ιστορία τής αθώας Ερέντιρα και της άσπλαχνης γιαγιάς της, παρόλο που οι ιστορίες των δύο κοριτσιών παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές. Αυτό που θέλει να στηλιτεύσει είναι η κοινωνική εξαθλίωση της Κολομβίας. Συμπάσχει για τη χώρα του και θέλει να καταδείξει τις τραγικές συνθήκες που αναγκάζουν ένα νεαρό κορίτσι να μετατρέπεται σε εμπορεύσιμο είδος στα πορνεία της χώρας. Παρουσιάζει τις άθλιες συνοικίες των οίκων ανοχής, τις φτωχογειτονιές, τα θλιβερά σπίτια από φοινικόφυλλα, και την κατάσταση που επικρατεί στις οικογένειες που τα κατοικούν, όπου ένα παιδί συχνά εργάζεται –ακόμα και σε πορνεία– για να επιβιώσει μια πολυμελής οικογένεια. 

Μπροστά στο μέλλον ο ενενηντάχρονος αντιπαραβάλλει το παρελθόν και την αγιάτρευτη μοναξιά που του κληροδότησε, επειδή δεν κατάφερε να αλλάξει κάτι...

Η ηλικιακή διαφορά ανάμεσα στον ηλικιωμένο και στην έφηβη Ντελγαδίνα και ο σεβασμός που τελικά δείχνει σ’ αυτό το κορίτσι εκείνος, συμβολίζει τη σχέση ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον της Κολομβίας που παραμένει το ίδιο άθλιο. Μπροστά στο μέλλον ο ενενηντάχρονος αντιπαραβάλλει το παρελθόν και την αγιάτρευτη μοναξιά που του κληροδότησε, επειδή δεν κατάφερε να αλλάξει κάτι, να κινητοποιήσει τους μηχανισμούς εκείνους που θα πυροδοτούσαν μια εξέλιξη στη ζωή της Κολομβίας. Ο ενενηντάχρονος αντιλαμβάνεται πια ότι το μέλλον αξίζει κάτι καλύτερο. Την αξιοπρέπεια που του στερεί η ταξική ανισότητα. Και αποφασίζει να τη χαρίσει στη νεαρή Ντελγαδίνα δείχνοντάς της τον σεβασμό του για όλα όσα στερεί η δική του γενιά από τη δική της. Αυτό θα είναι το έσχατο έργο της ζωής του, μήπως και καταφέρει με αυτόν τον τρόπο να αλλάξει όσα δεν κατάφερε σε όλη του τη ζωή. 

Για μια ακόμα φορά ο Μάρκες ξετυλίγει τη συγγραφική του δεινότητα. Είναι, άλλωστε, ένας συγγραφέας με κοινωνικές και πολιτικές ανησυχίες που πρωταρχικό στόχο του έργου του είχε να αναδείξει τον λατινοαμερικανικό κόσμο μέσα στο αφηγηματικό του σύμπαν. Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα δεν αποτελεί εξαίρεση. Αποτελεί σίγουρα ένα σημαντικό έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

* Η ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο της βιβλίο, το μυθιστόρημα «Άγριες θάλασσες» (εκδ. Ψυχογιός).

→ Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία από την κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος το 2011, σε σκηνοθεσία Henning Carlsen.


altΟι δύστυχες πουτάνες της ζωής μου
Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες
Μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου
Ψυχογιός 2019
Σελ. 128, τιμή εκδότη €11,10

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ GABRIEL GARCÍA MÁRQUEZ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Για το μυθιστόρημα του Laird Hunt «Neverhome» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Φωτογραφία: Η Φράνσις Κλέιτον κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. © Library of Congress.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Ποιος είπε...

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Για τη συλλογή διηγημάτων της María Fernanda Ampuero «Κοκορομαχία» (μτφρ. Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Σκαρίφημα). Φωτογραφία: Rinaldo Wurglitsch, σε ανάρτηση του Borgen Project για το Human Trafficking στο Εκουαδόρ.

Του Διονύση Μαρίνου

Σ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ