Κάποιες σκέψεις για τη σύνδεση της θρησκείας με τα ολοκληρωτικά καθεστώτα του 20ού αιώνα, με αφορμή την ανάγνωση έργων των Φρίντριχ Ντύρενματ [Friedrich Dürrenmatt], Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig‎‎], Τσβετάν Τοντόροφ [Tzvetan Todorov] και Χάνα Άρεντ [Hannah Arendt]. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον πίνακα «Galileo before the Holy Office» του ζωγράφου Ζοζέφ-Νικολά Ρομπέρ-Φλερύ [Joseph-Nicolas Robert-Fleury].

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το βιβλίο του Δημήτρη Αγγελάτου «Κοραής – Κουμανούδης: Η θεωρία του νεοελληνικού διαφωτισμού για τη λογοτεχνία και τη ζωγραφική», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg. Στην κεντρική εικόνα, ο Αδαμάντιος Κοραής.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Βιβλία και μελέτες που διερευνούν την εξέλιξη του αντισημιτισμού μέσα στα χρόνια, στη Δύση και στον αραβικό κόσμο. André Taguieff, Immanuel Kant, Matthias Küntzel, Τρία βιβλία, τρεις διαφορετικές ή/και συμπληρωματικές προσεγγίσεις στο ζήτημα.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το βιβλίο του Μάκη Καραγιάννη «Η τέχνη του μυθιστορήματος» (εκδ. Επίκεντρο).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Για το δοκίμιο του Παναγιώτη Θωμά «Μια ανέφικτη ανάσταση - Σχόλιο στη Μεταμόρφωση του Φραντς Κάφκα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το βιβλίο «Πίνοντας καφέ με τον Αριστοτέλη – Τον φιλόσοφο της αρετής και της ευδαιμονίας μέσα στην πόλη», των Θανάση Λάλα και Βασίλειου Μπετσάκου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός. 

Γράφει ο Βασίλης Πανόπουλος

Δυο μελέτες που εξετάζουν τη διαμόρφωση της σύγχρονης επιστήμης, χάρη στη συμβολή του Γαλιλαίου και του Νεύτωνα. Πρόκειται για τα δοκίμια «Γαλιλαίος» (μτφρ. Τάσος Κυπριανίδης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), του Στίλμαν Ντρέικ [Stillman Drake] και «Η συγκρότηση της σύγχρονης επιστήμης» (μτφρ. Κρινιώ Ζήση, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), του Ρίτσαρντ Σ. Γουέστφολ [Richard S. Westfall]. Στην κεντρική εικόνα, ο Νεύτωνας.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το δοκίμιο του Αλεξάντερ Κοζέβ [Alexandre Kojève] «Λατινική Αυτοκρατορία – Σχεδίασμα ενός δόγματος για τη γαλλική πολιτική», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρμα, σε μετάφραση Ιφιγένειας Καμτσίδου. Στην κεντρική εικόνα, ο συγγραφέας. 

 Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης 

Η δημοκρατία, οι παλιές επαναστάσεις και ο αμείλικτος και ο αμείλικτος «δαρβινισμός» των ΜΜΕ σήμερα. Με οδηγό τα βιβλία «Το δικαίωμα στην τεμπελιά» του Πολ Λαφάργκ (μτφρ. Γιάννης Καυκιάς, εκδ. Μεταίχμιο), «Κριτική της υπάρχουσας κοινωνίας», του Μιχαήλ Μπακούνιν (μτφρ. Ζήσης Σαρίκας, εκδ. Πανοπτικόν), «Η κατήχηση του επαναστάτη» του Σεργκέι Νετσάγεφ (Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης, εκδ. Αρμός) και «Το Αλφαβητάρι των μέσων» του Norbert Bolz (μτφρ. Λευτέρης Αναγνώστου, εκδ. Σμίλη)

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το βιβλίο του Θανάση Χατζόπουλου «Ονομαστική αξία – Δοκίμια για τη μετάφραση» (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου).

Γράφει η Άλκηστις Σουλογιάννη

Ο Ακινάτης, η νεωτερικότητα και μια νέα ερμηνεία για τον μηδενισμό, μέσα από τα βιβλία «Thomas Latinus, Thomas Graecus: Ο Θωμάς Ακινάτης και η πρόσληψή του στο Βυζάντιο» (επιμ. Γιάννης Α. Δημητρακόπουλος, εκδ. Άρτος Ζωής) και «Ο μηδενισμός πριν από τον Νίτσε» του Michael Allen Gillespie (μτφρ. Γιώργος Μερτίκας, εκδ. Πατάκη)

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Χέρφριντ Μίνκλερ [Herfried Münkler], «Ένας κόσμος σε αναταραχή, Μαρξ, Βάγκνερ, Νίτσε» (μτφρ. Έμη Βαϊκούση, εκδ. Διόπτρα, 2024). «Ένα μεγάλο βιβλίο και ένας εξαιρετικός συγγραφέας που με την πένα του ξέρει να προβληματίζει, να προκαλεί το ενδιαφέρον και να συγκινεί».

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Με αφορμή τις ραγδαίες εξελίξεις στη Συρία, μια πραγματεία για τους πολέμους, την ανοχή και τους αμφίρροπους αγώνες για αναγνώριση μέσα από μια ανάγνωση του έργου του Αμερικανού πολιτικού φιλοσόφου Μάικλ Γουόλτσερ [Michael Walzer]. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το βιβλίο του Μάρκου Αυρήλιου [Marcus Aurelius] «Τα εις εαυτόν» (μτφρ. Αναστασία Καλλιοντζή, εκδ. Οξύ).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Μια κριτική προσέγγιση, με πολλές διασαφηνίσεις, με αφορμή το βιβλίο «Woke Culture, Η βαρβαρότητα της "σωστής πλευράς" της Ιστορίας» (Ελληνοεκδοτική) του Γιώργου Χ. Πανόπουλου, στο οποίο «ο συγγραφέας μεταφέρει ποικίλες ανακρίβειες και παραθέτει αταξινόμητα μια ευρεία γκάμα ψευδοεπιχειρηματολογίας βασισμένης σε σοφίσματα».

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός

Για τη μελέτη του Μάσιμο Φιλίππι [Massimo Filippi] «Ζητήματα είδους» (μτφρ. Παναγιώτης Τσιαμούρας, εκδ. Επέκεινα). Η έννοια του είδους, όπως και του φύλου ή της φυλής, είναι περισσότερο ένα «πολιτικό/επιτελεστικό κατασκεύασμα παρά μια αθώα, αφελής και ουδέτερη περιγραφή ομάδων πολύ όμοιων έμβιων όντων».

Γράφει ο Γεράσιμος Κακολύρης

Για το βιβλίο του Τιμ Γουίτμαρς [Tim Whitmarsh] «Θεομαχία» (μτφρ. Γιώργος Καζαντζίδης, εκδ. Polaris) και τον συλλογικό τόμο σε επιμέλεια του Παναγιώτη Αρ. Υφαντή «Χριστιανικός Βίος και πολιτική εξουσία – Ιστορικά ζητήματα και σύγχρονες προοπτικές στην Ανατολή και στη Δύση» (εκδ. Αρμός).

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για τις δύο μεταφράσεις του ανολοκλήρωτου έργου του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ [Jean-Jacques Rousseau] «Ρεμβασμοί του μοναχικού περιπατητή» (μτφρ. Θάνος Σαμαρτζής) από τις εκδόσεις Δώμα και «Οι ονειροπολήσεις ενός μοναχικού περιπατητή» (μτφρ. Έφη Κορομηλά) από τις εκδόσεις Printa.

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Με μια άγνωστη πλευρά του έργου του Πολ Λαφάργκ [Paul Lafargue] έρχεται να μας γνωρίσει το βιβλίο «Ο μύθος του Προμηθέα και άλλα δοκίμια» (μτφρ. Χρήστος Κεφαλής, εκδ. Εύμαρος). Περιλαμβάνει αμετάφραστα στα ελληνικά δοκίμια του Λαφάργκ για τις αρχαίες μυθολογίες και κοινωνίες, εστιασμένα μάλιστα στην Αρχαία Ελλάδα. Με αυτή την αφορμή ο μεταφραστής Χρήστος Κεφαλής αναπτύσσει τη συμβολή του Λαφάργκ και τη θέση του στο μαρξιστικό πάνθεο.

Γράφει ο Χρήστος Κεφαλής

Για το βιβλίο του Μιχαήλ Μπακούνιν [Mikhail Bakounine] «Ποιος είμαι!» (εισαγωγή - μτφρ. - σχόλια: Γιάννης Μπαρτσώκας, πρόλογος - επιμέλεια: Ήρκος Ρ. Αποστολίδης, εκδ. Ροές). 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Η «τρίτη δύναμη» του Αβραάμ Μάσλοου [Abraham H. Maslow] και η υπαρξιακή ψυχοθεραπεία του Ίρβιν Γιάλομ [Irvin Yalom] μέσα από το πλέγμα των ανθρώπινων αναγκών. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το βιβλίο «Τι είναι η θρησκεία» (Μάριας Μπλέτας, εκδ. Σαββάλα) του Ρόμπερτ Κρόφορντ [Robert Crawford], «Το εσωτερικό φως» (μτφρ. Κυριακή Λέκκα -Μαραγκουδάκη, εκδ. Αρμός) του Μιρτσέα Ελιάντε [Mircea Elliade] και «Επιστήμη ή θεός;» (μτφρ. Θεοφάνης Γραμμένος, εκδ. Τραυλός) του Τζον Πόλκινγκχορν [John Polkinghorne]. Κεντρική εικόνα: πίνακας του Ελ Γκρέκο. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης 

Από την 24η Αυγούστου του έτους 2024, ο Νεοέλληνας συγγραφέας, ακαδημαϊκός φιλόσοφος και θεολόγος, Χρήστος Γιανναράς, δυστυχώς δεν βρίσκεται πλέον μαζί μας. Το έργο του, πολλές δεκάδες βιβλία, μερικά πολυμεταφρασμένα και με διεθνή απήχηση, θα μένουν πίσω για να γονιμοποιούν τη σκέψη μας και να προκαλούν τον προβληματισμό.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για τα βιβλία «Ο φιλόσοφος που δεν ήξερε» (μτφρ. Μαρία Εξάρχου, εκδ. Οξύ) του Βολταίρου [Voltaire], «Διάλογοι για τη φυσική θρησκεία» (μτφρ. Χρήστος Γρηγορίου, εκδ. Νήσος) – «Η φυσική ιστορία της θρησκείας» (μτφρ. Αλέξανδρος Σακελλαρίου, εκδ. Σαββάλα) του Ντέιβιντ Χιουμ [David Hume] και «Πραγματεία για τη διόρθωση του νου» (μτφρ. Βασιλική Γρηγοροπούλου – Bernard Jacquemart, εκδ. Πόλις) του Μπαρούχ Ντε Σπινόζα [Baruch De Spinoza]. Κεντρική εικόνα: Πίνακας του Jean Huber © Voltaire Foundation/Wikipedia.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης 

Για το βιβλίο της Σούζαν Σόνταγκ [Susan Sontag] «Περί Γυναικών» (μτφρ. Δανάη Σιώζιου, εκδ. Gutenberg).

Γράφει η Φανή Χατζή

Για τον τόμο «Η ελληνική λογοτεχνία στον 21ο αιώνα (2001-2022) – Πρακτικά Συνεδρίου (Αθήνα, 11 Μαρτίου 2023) του περιοδικού Αναγνώστης» (εκδ. Ιωλκός).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Ο Βρετανός πολιτικός φιλόσοφος Τζον Γκρέι [John Gray] απαντάει μέσω των βιβλίων του στο καίριο ερώτημα αν ο νεοφιλελευθερισμός είναι η ύστατη «ουτοπία» που πρόκειται να ζήσουμε. Κεντρική εικόνα: © Connie Lee/Marcus Garvey Park Alliance.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για τα βιβλία «Περί έρωτος» (μτφρ. Ρεβέκκα Πεσσάχ, εκδ. Ηριδανός) και «Περιπλάνηση στη νεωτρικότητα» (μτφρ. Γιώργος Σαγκριώτης, εκδ. Αλεξάνδρεια) του Γκέοργκ Ζίμελ [George Simmel] και «Γιατί το σεξ είναι διασκεδαστικό;» (μτφρ. Κλείτος Παρασκευόπουλος, εκδ. Κάτοπτρο) του Τζάρεντ Ντάιμοντ [Jared Diamond]. Κεντρική εικόνα: Τριστάνος και Ιζόλδη, πίνακας του Rogelio de Egusquiza © Wikipedia. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Ξεκινώντας από το βιβλίο του David Held «Μοντέλα δημοκρατίας» (μτφρ. Μαριάννα Τζιαντζή, Κατερίνα Κέη, Γιάννης Βογιατζής, εκδ. Πολύτροπον) και του Andrew Heywood «Εισαγωγή στην Πολιτική» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Πόλις), παρουσιάζουμε και σχολιάζουμε το βιβλίο του Γιώργου Σιακαντάρη «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050; – Μεταδημοκρατία, μεταπολιτική, μετακόμματα, εκδ. Αλεξάνδρεια».

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για τα βιβλία «Κατανοώντας την εξέλιξη» (εκδ. ΠΕΚ) του Κώστα Καμπουράκη, «Επιστήμη και θρησκεία» (μτφρ. Βασιλική Βακάκη, εκδ. ΠΕΚ) του Τζον Χέντλεϊ Μπρουκ [John Hedley Brooke], «Θεός εναντίον Δαρβίνου» (μτφρ. Αιμίλιος Βαλασιάδης, εκδ. Πόλις) του Ζακ Αρνού [Jacques Arnoud] και «Εξέλιξη Vs Δημιουργία» (μτφρ. Λαοκρατία Λάκκα, εκδ. Κέδρος) της Εζενί Σ. Σκοτ [Eugenie C. Scott]. Κεντρική εικόνα: © Britannica.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Για το βιβλίο του Στέφανου Τραχανά «Ο Κύκλος – Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Για το βιβλίο του Ανδρέα Πανταζόπουλου «Η πολιτική της αντιπροσώπευσης / Ντοστογιέφσκι, Παπαδιαμάντης, Κόντογλου» (εκδ. Αρμός). 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης