Τα βιβλία του φθινοπώρου 2025: Τι θα διαβάσουμε τις μέρες και τις εβδομάδες που έρχονται

 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ 

Μυθιστορήματα

Νέο βιβλίο αναμένουμε από την άοκνη Μάρω Δούκα, με τίτλο Ζήτω η Άγκαθα Κρίστι (εκδ. Πατάκη). Η Πολυξένη, συνταξιούχος του ΙΚΑ, 75 χρονών, είναι ζωντοχήρα κι έχει μια κόρη που ζει στην Αγγλία. Πολύ θα το ήθελε να είναι η Μις Μαρπλ, «όλα να τα εξιχνιάζει, να την υπολήπτονται όλοι, να τη θαυμάζουν». Αλλά δεν είναι η ηρωίδα της Άγκαθα Κρίστι. Ζει στο Σούνιο, φοράει με στιλ τα φλοράλ φουστάνια της και παρατηρεί τον κόσμο. Καθημερινά, κατηφορίζει από το σπίτι της για μια μοναχική βόλτα στην παραλία. Και μια μέρα, όπως χαζεύει τη θέα, αισθάνεται ζάλη και ταυτόχρονα αντιλαμβάνεται γύρω της αναστάτωση: το κύμα έχει ξεβράσει τη σορό ενός άνδρα.

Ο Ισίδωρος Ζουργός είναι ένας πολύ αγαπητός συγγραφέας και κάθε του μυθιστόρημα αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον από τους αναγνώστες του. Σύντομα το νέο του μυθιστόρημα Χάλκινα κατώφλια (εκδ. Πατάκη) θα βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία. Στα Χάλκινα κατώφλια παρακολουθούμε τον πόλεμο της Τροίας ιστορημένο αλλιώς. Ο Ζουργός εξιστορεί τι θα μπορούσε να συμβεί εάν ένα πρόσωπο, επινοημένο από τον ίδιο, παρεισέφρεε στο στρατόπεδο των Αχαιών και με τη σταδιακή επιρροή του άλλαζε τη μοίρα του πολέμου και την πορεία της επιστροφής του Οδυσσέα στην Ιθάκη.

Ιστορικό μυθιστόρημα –χωρίς να πηγαίνει τόσο πίσω στον χρόνο– αναμένουμε και από τον Βασίλη Παπαδόπουλο, με τίτλο Πριγκίπισσα Άννα (εκδ. Ίκαρος). Η Άννα ήταν αδελφή του Βασίλειου του Βουλγαροκτόνου, γεννημένη στην πορφύρα της Κωνσταντινούπολης, αναγκάστηκε να παντρευτεί τον ηγεμόνα του Κιέβου Βλαδίμηρο, υπό τον όρο να βαπτιστούν ορθόδοξοι χριστιανοί οι υπήκοοί του. Ένας ταπεινός γραμματικός του παλατιού, ερωτευμένος μαζί της, την ακολουθεί στο δύσκολο αυτό ταξίδι. Στα γεράματά του αναπολεί τη μεγάλη περιπέτεια που έζησαν μαζί, από τις πολυτέλειες και τις δολοπλοκίες της βυζαντινής Αυλής μέχρι τη ζωή στο φτωχό και παγωμένο Κίεβο. 

Νέο μυθιστόρημα αναμένουμε κι από τον Βασίλη Γκουρογιάννη με τίτλο Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ (εκδ. Μεταίχμιο). Η πορεία του μυθιστορήματος αρχίζει από τα χρόνια της Κατοχής, φτάνει σχεδόν στο σήμερα και αντιμετωπίζει τον εμφύλιο σαν έναν τοκογλύφο που δεν μπορεί κανένας να τον ξεχρεώσει όσο αίμα και μελάνι κι αν τον αφήσει να ρουφήξει από τις αρτηρίες του. Όλα κινούνται με παραισθήσεις και ιδεοληψίες, δεν υπάρχει βεβαιότητα σε τίποτε, ο ίδιος ο ήρωας αμφιβάλλει αν είναι ζωντανός ή άταφος νεκρός. Ματαιωμένες ζωές, ιδεολογικές ανατροπές, κωμικές και τραγικές καταστάσεις που εναλλάσσονται απροσδόκητα.

Στο νέο μυθιστόρημα του Κοραή Δαμάτη Καλοήθη παράσιτα (εκδ. Βακχικόν), το οποίο αναμένεται το επόμενο διάστημα, η οικογένεια παρομοιάζεται σαν ένα κουτί ερμητικά κλειστό από το οποίο κανείς δεν ξεφεύγει – όσα χρόνια κι αν περάσουν. 

Ο Αύγουστος Κορτώ επανέρχεται στην ελληνική επαρχεία μετά το Μισό παιδί, με το νέο του μυθιστόρημα Σταυραετός και Κούκος (εκδ. Πατάκη). Δυο νέοι που κλέβονται, και γυρεύουν την τύχη τους στο σκοτάδι της κατοχικής Αθήνας. Κι έπειτα; Κανείς δεν ξέρει τι γίνηκε, εκτός απ’ τη Σμαρώ, που γυρνά το ’45 στον Σταυραετό με δυο μωρά παιδιά – μα μόνο το ένα είναι του Μηνά, του Κούκου που την έκλεψε. Μια ιστορία για τους απλούς ανθρώπους, που ποτέ δεν είναι απλοί. 

Το Πέτα το στη θάλασσα: Μια αληθινή μυθιστορία (εκδ. Μεταίχμιο) είναι ένα μυθιστόρημα που φωτίζει ένα αληθινό σκάνδαλο εμπορίας βρεφών, γραμμένο με τη χαρακτηριστική ματιά και τη διαυγή κοινωνικοπολιτική ευαισθησία του Σάκη Σερέφα. Θεσσαλονίκη, 1963. Μια γυναίκα πλησιάζει στην προκυμαία κρατώντας το βρέφος της. Σε λίγα λεπτά το παιδί βρίσκεται στη θάλασσα. Δύο ημέρες μετά, τα πρωτοσέλιδα ξεσπούν.

Το χρονικό μιας γυναικοκτονίας αναλαμβάνει να εξιστορήσει η Βίκυ Τσελεπίδου στο μυθιστόρημά της Η αγέλη (εκδ. Πατάκη). Το κάνει όμως μέσα από τα μάτια του δράστη και των ανθρώπων του περιβάλλοντός του. Η παιδική του φίλη, ο ξάδερφος, η πρώην σύντροφός του, ένας συνάδελφος, ο εργοδότης του και η κολλητή φίλη του θύματος είναι οι έξι αφηγητές που συμπληρώνουν το παζλ του εγκλήματος και του προσώπου που το διέπραξε.

Νέα μυθιστορήματα αναμένουμε επίσης από τους: Φωτεινή Τσαλίκογλου Ο Ιωσήφ ήρθε μετά (εκδ. Καστανιώτη), Μάρω Κακαβέλα Το καλοκαίρι του σκύλου (εκδ. Στερέωμα), Στέλιο Μάινα, Αρόδου (εκδ. Ψυχογιός), Χριστίνα Καράμπελα, Το κόκκινο Moleskine (εκδ. Εστία).

Σύντομα και το νέο σπονδυλωτό μυθιστόρημα του Γιώργου Πολυμενάκου Ιστορίες από μια αθέατη θάλασσα (εκδ. Γραφή). Ένα μυθιστόρημα –ένα θρυμματισμένο παραμύθι– για τις πληγές που μένουν κρυμμένες. Και για τις θαμμένες αναμνήσεις που επιστρέφουν όταν ακούς μια απρόσμενη διάγνωση. Μια διάγνωση που θολώνει τη γραμμή του ορίζοντα της ζωής σου.

Καιρός των κρυστάλλων είναι ο τίτλος του νέου μυθιστορήματος της Ελένης Στελλάτου, το οποίο θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πόλις. Μια ιστορία για τη διαφορετικότητα και την αλληλεγγύη, αλλά και τις ανθρώπινες σχέσεις που δοκιμάζονται σε οριακές καταστάσεις.

Νέο μυθιστόρημα από τον βραβευμένο Γιάννη Νικολούδη με τίτλο Κόκκινο φαράγγι (εκδ. Πατάκη). Ένας άνδρας προσπαθεί να πουλήσει το εγκαταλελειμμένο πατρικό του, αλλά τρία νεαρής ηλικίας αγόρια το έχουν κάνει στέκι και καταφύγιό τους... 

Ο Ορέστης Φιωτάκης στο πρώτο του μυθιστόρημα Άλογα (εκδ. Πατάκη) –έχει προηγηθεί ένα εκτενές διήγημα πριν από λίγα χρόνια– εξιστορεί την τελευταία εβδομάδα της ζωής ενός εικοσάχρονου, μέσα από την αφήγησή του. Ένα μυθιστόρημα για τη σύγχυση και τις εντάσεις της εφηβείας, την τάση προς την παραβατικότητα και την εξερεύνηση της ομόφυλης σεξουαλικότητας στην ελληνική περιφέρεια των αρχών του 21ου αιώνα. 

Αστυνομικά

Το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Τάσου Παπαναστασίου, με τίτλο Κρυφό αίμα, αντλεί έμπνευση από τη δολοφονία του 19χρονου Άλκη Καμπανού στη Θεσσαλονίκη τη νύχτα της 1ης Φεβρουαρίου 2022, σε ένα επεισόδιο τυφλής οπαδικής βίας. Κίνητρο για να ασχοληθεί ο συγγραφέας με την οπαδική βία είναι η προσωπική του γνωριμία, σε ανύποπτο χρόνο, με άτομα που ενεπλάκησαν στη δολοφονία αυτή.

Για τη συγγραφή του βιβλίου ο Παπαναστασίου πραγματοποίησε πολύωρες συνομιλίες και συνεντεύξεις υπό συνθήκες άκρας εμπιστευτικότητας με πρόσωπα που εξακολουθούν να ζούνε τον δικό τους εφιάλτη. Τα πραγματικά γεγονότα παρουσιάζονται σκόπιμα αλλαγμένα, καθώς οι πληγές στη συμπρωτεύουσα παραμένουν ανοιχτές, οι αντιπαλότητες μεταξύ οπαδών ζωντανές, ενώ εκκρεμεί η εκδίκαση της υπόθεσης από το Εφετείο τον Οκτώβριο του 2025.

Το δεύτερο αστυνομικό μυθιστόρημα του Άλκη Πετκώφ Μην πειράζετε τις φώκιες (εκδ. Καστανιώτη), αναμένουμε σύντομα. Ο αστυνόμος Δημήτρης Μπαντής είναι συνώνυμο του επαγγελματισμού. Ο υπαστυνόμος Ορέστης Κυρίτσης είναι συνώνυμο της απειθαρχίας. Ως αξιωματικοί του Τμήματος Ανθρωποκτονιών αποτελούν ένα καλό επαγγελματικό δίδυμο. Αρκετά καλό ώστε να εξιχνιάσει τα πιο αλλόκοτα εγκλήματα. Τι γίνεται όμως όταν το θύμα έχει και προστάτες, όταν ο δράστης έχει και συνενόχους, όταν όλοι βολεύονται με την πιο αναίμακτη λύση; Τι γίνεται όταν όλοι προσπαθούν να καλύψουν τον δολοφόνο;

Οι περισσότεροι συγγραφείς αστυνομικών βιβλίων θα ήθελαν να έχουν πρόσβαση σε μια βάση δεδομένων σαν αυτή της Αγγελικής Νικολούλη, της οποίας το νέο μυθιστόρημα Απαγωγή (εκδ. Καστανιώτη) είναι βασισμένο σε αληθινή ιστορία. Η απαγωγή ενός εφοπλιστή και της νεαρής συνεργάτιδάς του γίνεται η αιτία να ξετυλιχτεί το νήμα μιας συγκλονιστικής ιστορίας με έντονο σασπένς και αλλεπάλληλες ανατροπές.

Νουβέλες

Η Αργυρώ Μαντόγλου στο νέο της βιβλίο Ένας δικός της δρόμος – Τρεις ιστορίες σε άλλο χρόνο (εκδ. Καστανιώτη) αφηγείται τις ιστορίες τριών γυναικών σε διαφορετικούς αιώνες [1823: Ελισάβετ Μουτζάν (μετέπειτα Μαρτινέγκου), 1906: Βιρτζίνια Στίβεν (μετέπειτα Γουλφ), Σήμερα: μια γυναίκα], οι οποίες κάνουν το άλμα που θα αλλάξει τη ζωή τους, θα διαμορφώσει το έργο τους και θα χαράξει τον δικό τους δρόμο.

Άλλο ένα ιδιοσυγκρασιακό βιβλίο, αναμένουμε από τον Θωμά Κοροβίνη με τίτλο Γράμμα στον αδερφό Γιώργο Ιωάννου που λείπει χρόνια στη γκλαβανή. Από τις εκδόσεις Άγρα.

Η Μελίσσα Κωστάκη με την Αντοχή Υλικών – Προσεγγίζοντας το όριο θλίψης και η Χριστιάνα Λαμπρινίδη με την Σμύρνη των πολλών και των όλων, είναι δύο νουβέλες που θα κυκλοφορήσουν το επόμενο διάστημα. Και οι δύο από τις εκδόσεις Εστία.

Μια άνιση ιστορία είναι η νουβέλα του Γιώργου Σταυρίδη, η οποία θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Τόπος.

Η ηρωίδα της Αλίκης Στελλάτου στη νέα της νουβέλα Εσωτερική πολυθρόνα (εκδ. Κίχλη), μετακομίζει σε ένα νέο σπίτι και δεν παίρνει μαζί της τίποτε και κανέναν. Δεν θέλει να διατηρήσει δεσμούς με το παρελθόν – θέλει να ξεχάσει χωρίς να ξεχάσει, να ξαναγεννηθεί για να αφήσει πίσω της απώλειες που τη σημάδεψαν· ανθρώπους που είτε πέθαναν είτε χάθηκαν από τη ζωή της.

Συλλογές διηγημάτων

Το τρίτο μέρος μιας άτυπης τριλογίας γύρω από τους μηχανισμούς της απώλειας (ατομικής και συλλογικής) στο πέρασμα του χρόνου, αναμένουμε από τον Μισέλ Φάις και τη συλλογή διηγημάτων του Μεσοτοιχίες – Αθέατοι συγκάτοικοι (εκδ. Πατάκη). Προηγήθηκαν η Εξουθένωση – Ντοκιμαντέρ ονείρων (2022) και το Αμήν – Προσευχές στο Κενό (2024).

Επίσης, αναμένουμε δυο συλλογές διηγημάτων με… φαντάσματα. Η πρώτη συλλογή με τίτλο Η χτυπημένη και άλλες ιστορίες με φαντάσματα (εκδ. Ροές) είναι μια ανθολογία διηγημάτων ελληνικής πεζογραφίας, όπου την επιμέλεια, την εισαγωγή και το επίμετρο έχει ο Γιώργος Θάνος. Μια ανθολογία δεκατριών διηγημάτων, που αναφέρονται στο διαχρονικό ζήτημα της επιστροφής από το επέκεινα, γραμμένων από τα τέλη του 19ου ως τις αρχές του 20ού αιώνα και ποτισμένων με την ανατριχιαστική αύρα που αφήνει το υπερφυσικό κατά την επαφή του με τα εγκόσμια. Από την ηθογραφία του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ως τον αισθητισμό του Νικόλαου Επισκοπόπουλου και από την κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια του Κ.Π. Καβάφη ως την ελληνική ύπαιθρο του Μένου Φιλήντα, μια συλλογή ghost stories που φιλοδοξεί να αναδείξει τη διαχρονική σχέση της ελληνικής λογοτεχνίας με το φανταστικό και το αλλόκοτο. Η δεύτερη –αν και ανήκει στη μεταφρασμένη πεζογραφία, έχει ενδιαφέρον να διαβαστεί μαζί με την αντίστοιχη ελληνική– είναι του Άγγλου συγγραφέα και μελετητή του Μεσαίωνα Μ.Ρ. Τζέιμς, και θα έχει τίτλο Μια προειδοποίηση για τους περίεργους και άλλες ιστορίες φαντασμάτων (μτφρ. Χρυσόστομος Τσαπραΐλης, εκδ. Μεταίχμιο).

Δέκα ιστορίες για δέκα γυναίκες συνθέτουν τη νέα συλλογή διηγημάτων της Μαριάνθης Τεντζεράκη, με τίτλο Φύλο ασθενές (εκδ. Βακχικόν), ενώ ο Κωνσταντίνος Μάγνης με τα διηγήματά του Η απέχθεια των γυναικών για το ποδόσφαιρο (εκδ. Το Δόντι), προκρίνει το χιούμορ, τον σαρκασμό και την κοινωνική παρατήρηση.

Συλλογή διηγημάτων αναμένουμε επίσης από τον:Ηλία Μπιστολά, Η κορυφή του κόσμου (εκδ. Τόπος). 

Πρωτοεμφανιζόμενοι

Η μεταφράστρια από τα γερμανικά Μαρίνα Αγαθαγγελίδου συστήνεται συγγραφικά με το μυθιστόρημά της Ρεπεράζ (εκδ. Πατάκη), μια πολυφωνική αφήγηση έξι προσώπων διαφορετικής καταγωγής τα οποία διασταυρώνονται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας και των γυρισμάτων ενός ντοκιμαντέρ με θέμα την ενσωμάτωση των Ανατολικογερμανών στη γερμανική κοινωνία μετά την πτώση του Τείχους.

Πρώτο μυθιστόρημα, γραμμένο στα ελληνικά και στα γαλλικά είναι το Πέρα από τη συναίνεση (εκδ. Πόλις) για τον Ευάρεστο Πιμπλή. Ένα βαθιά πολιτικό μυθιστόρημα, το οποίο εξερευνά τα τυφλά σημεία της συναίνεσης και τις αντιφάσεις της επιθυμίας, επαναπροσδιορίζοντας την σύγχρονη αρρενωπότητα. 

Παρομοίως με το μυθιστόρημα Ο αγνοούμενος του Ματαρόα: Μυθιστορία μιας ταραγμένης εποχής (εκδ. Μεταίχμιο) συστήνεται και ο Νίκος Αμανίτης. Ο αθηναϊκός Μεσοπόλεμος, το Παρίσι του ’39 και του ’45, η Κατοχή, το αλβανικό μέτωπο, το Σαν Φρανσίσκο του ’50 και η Νέα Υόρκη του ’60 συνθέτουν ένα πλέγμα συμπτώσεων, απρόσμενων συναντήσεων, δανεικών αναμνήσεων και μιας αγωνίας να κρατηθεί ο χρόνος που δεν κρατιέται με τίποτα.

Πρωτοεμφανιζόμενη στην πεζογραφία, η Κατερίνα Σερίφη μας συστήνεται με τη συλλογή διηγημάτων Κιτ επιβίωσης (εκδ. Καστανιώτη). Άνθρωποι που ζουν στα όρια της απώλειας, του έρωτα, της σιωπής, της βίας. Ήρωες που κινούνται σε αγροτικά και περιθωριακά τοπία, μέσα σε σπίτια σιωπηλά, σε διαμερίσματα πόλεων ή σε χωριά που κρύβουν μυστικά στα τοπωνύμια. Ένας σπειροειδής χάρτης τραύματος και επιβίωσης, όπου τίποτα δεν χαρίζεται εύκολα και τίποτα δεν σβήνεται.

Με τη συλλογή διηγημάτων Τα χέρια (εκδ. Γραφή) κάνει την πρώτη της εμφάνιση και η Μαριγώ Ζάνου. 44 διηγήματα που περιστρέφονται γύρω από τη σημασία και τον ρόλο των χεριών στις ζωές των ανθρώπων. Χέρια σύμβολα τρυφερότητας, προστασίας, δύναμης, αλλά και βίας. Οι πιο απλές χειρονομίες μπορούν να καθρεφτίσουν την ίδια την ανθρώπινη φύση. 

Ο Γιώργος Ψωμιάδης συστήνεται με τη συλλογή διηγημάτων Η φωλιά (εκδ. Κίχλη), μια συλλογή έξι διηγημάτων στην οποία οι ήρωες ακροβατούν, εγκλωβισμένοι σε μια προσωπική ή συλλογική δυστοπία, με φόντο έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει.

Και η Μαριάννα Τσίλη με τη συλλογή διηγημάτων Η κουκουβάγια (εκδ. Εστία) συστήνεται για πρώτη φορά.

Επανεκδόσεις

Οριστική αναθεωρημένη έκδοση και του μυθιστορήματος του Άρη Μαραγκόπουλου Η μανία με την Άνοιξη (εκδ. Τόπος).

Νέα έκδοση για το μυθιστόρημα της Έρσης Σωτηροπούλου Δαμάζοντας το κτήνος (εκδ. Πατάκη) και του Θοδωρή Καλλιφατίδη Μητέρες και γιοι (εκδ. Πατάκη).

Νέα έκδοση και της συλλογής διηγημάτων του Στράτη Μυριβήλη Κόκκινες ιστορίες (εκδ. Εστία). Φιλολογική επιμέλεια, πρόλογος, γλωσσάρι και επίμετρο της Νίκης Λυκούργου.

Νέα έκδοση για ένα ακόμη ιστορικό μυθιστόρημα του Φρέντυ Γερμανού, από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Η Γυναίκα από βελούδο είναι η ιστορία της Σοφίας Τρικούπη, αδελφής του Χαρίλαου Τρικούπη, μιας γυναίκας που αψηφούσε τις κοινωνικές συμβάσεις, αγάπησε έναν άντρα που αποτέλεσε τον βασικό πολιτικό αντίπαλο του αδελφού της και έζησε τη δική της επανάσταση με πόνο και δύναμη.

Ο συγκεντρωτικός τόμος για τον Μάριο Χάκκα με τίτλο Θεατρικά κείμενα, έρχεται να προστεθεί στη σειρά «Άπαντα Μάριου Χάκκα» από τις εκδόσεις Άγρα. Το επίμετρο είναι της Ζωής Ξανθοπούλου.

Το μυθιστόρημα της Μαρίας Μαυρικάκη Εξαρτάται – Μια ιστορία ζωής δίπλα στην εξάρτηση (εκδ. Πατάκη), που κυκλοφόρησε το 2021, συζητήθηκε και συγκίνησε τους αναγνώστες, ενώ διασκευάστηκε και για το θέατρο σημειώνοντας ανάλογη αίσθηση. Το νέο βιβλίο της Μαυρικάκη είναι ένα θεατρικό έργο με τίτλο Χωρίς αναστολή (εκδ. Πατάκη).

 ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ 

Σύγχρονη πεζογραφία

Το τελευταίο μυθιστόρημα του Κολμ Τομπίν, Long Island (μτφρ. Μυρτώ Καλοφωλιά, εκδ. Ίκαρος) κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα και σ’ αυτό, ο σπουδαίος συγγραφέας, ξαναβρίσκει την ηρωίδα του από το Μπρούκλιν, Έιλις Λέισι. «Άνοιξη του 1976. Η σαραντάχρονη πλέον Έιλις Λέισι, παντρεμένη με τον Ιταλό υδραυλικό Τόνι Φιορέλο και μητέρα δύο εφήβων ζει σ’ ένα αδιέξοδο στο Λίντενχερστ του Long Island. Μια μέρα που ο Τόνι λείπει στη δουλειά, την επισκέπτεται ένας Ιρλανδός και της ανακοινώνει ότι η γυναίκα του είναι έγκυος από τον Τόνι και πως όταν γεννηθεί θα παρατήσει το μωρό στο κατώφλι της. Είναι αυτό που κάνει η Έιλις —και κυρίως αυτό που δεν κάνει— ως απάντηση σε αυτά τα συνταρακτικά νέα που κάνουν το μυθιστόρημα του Τομπίν τόσο καθηλωτικό».

«Σαν σε ελληνική τραγωδία η ένταση αυξάνεται από σελίδα σε σελίδα» έγραψαν για το μυθιστόρημα της Αλία Τραμπούκο Σεράν Το όνομά μου είναι Εστέλα (μτφρ. Εύη Σέμπου, εκδ. Gutenberg). Η Εστέλα φεύγει από το χωριό της για να εργαστεί ως οικιακή βοηθός σε ένα ζευγάρι στο Σαντιάγο που περιμένει παιδί. Επτά χρόνια σωπαίνει, υπομένει, καθαρίζει το σπίτι τους και φροντίζει την κόρη τους, ένα κοριτσάκι με προβληματική συμπεριφορά. «Η μικρή είναι νεκρή», είπε η Εστέλα αρχίζοντας να διηγείται την ιστορία της.

Η Ιρλανδή Σάλλυ Ρούνεϊ έχει αγαπηθεί για τον τρόπο και την ακρίβεια με την οποία σκιαγραφεί τους χαρακτήρες της, τις διαπροσωπικές τους σχέσεις και τις ψυχολογικές διακυμάνσεις τους. Αυτό κάνει και στο τελευταίο της βιβλίο Ιντερμέτζο, τη μετάφραση του οποίου έχει κάνει η Μυρτώ Καλοφωλιά για τις εκδόσεις Πατάκη.

Τα Κρυφά διαμάντια (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Μεταίχμιο) της Χόλυ Μπρίκλεϊ είναι ένα ταξίδι από τα μπαρ του Μπρούκλιν στις σκηνές του Σαν Φρανσίσκο, όπου κυριαρχεί το ταλέντο, οι εμμονές, οι υποχωρήσεις και κυρίως η ανάγκη που έχει ο καθένας από τους ήρωες να ακουστεί. Με σάουντρακ τις μεγαλύτερες επιτυχίες αλλά και τα λιγότερο γνωστά τραγούδια της δεκαετίας του 2000, με τις μουσικές γνώσεις και τον ρομαντισμό του High Fidelity, τα Κρυφά διαμάντια είναι ένα ερωτικό γράμμα στους μιλένιαλ και στην ίδια τη μουσική.

Νέα μυθιστορήματα αναμένουμε και από τους: Λάσλο Κράσναχορκαϊ, Πάει και το Φραντζολάκι (μτφρ. Μανουέλα Μπέρκι) και Πατρίκ Μοντιανό, Η χορεύτρια (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης). Και τα δύο από τις εκδόσεις Πόλις.

Ο Τάγεπ Σάλεχ με το μυθιστόρημα Η εποχή της μετανάστευσης στον βορρά (μτφρ. Βίκη Μπούτρη, εκδ. Σάλτο, Σειρά «Κάλλιστος»), παραδίδει μια αλληγορία για τη σιωπηλή βία της αποικιοκρατίας και τον ψυχικό σπαραγμό του εγκλωβισμού στην πολιτισμική σύγκρουση Ανατολής και Δύσης.

Η αλήθεια είναι ότι για το μυθιστόρημα του Άλαν Χόλινγκχερστ Υπόθεση Σπάρσολτ (μτφρ. Ορφέας Απέργης, εκδ. Καστανιώτη) έχει ανακοινωθεί πολλές φορές η έκδοσή του αλλά συνεχώς έμενε εκτός κυκλοφορίας. Στο μεταξύ ο συγγραφέας έχει βγάλει και ένα ακόμη μυθιστόρημα αλλά αυτή τη φορά διαισθάνομαι ότι η ελληνική έκδοση θα βρει το δρόμο της για τα βιβλιοπωλεία. Ως προς το μυθιστόρημα αυτό καθ’ εαυτό είναι ένα βιβλίο για πατέρες και γιους,  για την οικογένεια και την κληρονομιά, στο οποίο ο Χόλινγκχερστ διερευνά τις κοινωνικές και σεξουαλικές επαναστάσεις του περασμένου αιώνα, οδηγώντας μας, παράλληλα, στην καρδιά των ζητημάτων της εποχής μας.

Ο Σον Χιούιτ με το μυθιστόρημά του Ανοίξτε, ουρανοί (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Στερέωμα) γράφει ένα βιβλίο για την επιθυμία, τη λαχτάρα και τον τρόμο του πρώτο έρωτα – έναν ύμνο στην εφηβεία, στον αισθησιασμό και στον έρωτα σε όλες του τις μορφές. 

Τα μυθιστορήματα δυο εξαιρετικών συγγραφέων από τη Λατινική Αμερική αναμένουμε το επόμενο διάστημα. Παιδική λογοτεχνία του Αλεχάντρο Σάμπρα και Τα ονόματα της Φελίσας του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες. Τη μετάφραση και στα δύο (όπως και στα προηγούμενα βιβλία και των δυο τους) έχει κάνει ο Αχιλλέας Κυριακίδης για τις εκδόσεις Ίκαρος.

Δεύτερο βιβλίο του Τζέιμς Μάρλον, έπειτα από την Σύντομη ιστορία επτά φόνων, σύντομα αναμένουμε το Μάγισσα της Σελήνης, Βασιλιάς της Αράχνης (μτφρ. Πάνος Τομαράς, εκδ. Αίολος).

Το μυθιστόρημα του Ζοζέφ Ποντούς Στη γραμμή (μτφρ. Σωτήρης Καρκανιάς, εκδ. Αίολος) είναι γραμμένο σε στίχους. Έχει χαρακτηριστεί ως μια ωδή ενός ποιητή στη χειρωνακτική εργασία και στο ανθρώπινο πνεύμα που την κάνει υποφερτή.

Όσοι αγάπησαν το προηγούμενο βιβλίο του Αντρές Μοντέρο Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή, αναμένουν με ιδιαίτερη προσμονή και τη Χρονιά που μιλήσαμε με τη θάλασσα, μεταφρασμένο κι αυτό από τη Μαρία Παλαιολόγου για τις εκδόσεις Διόπτρα.

Δύο φωνές, ένας Ισραηλινός δημοσιογράφος κι ένας Παλαιστίνιος γείτονάς του, αναδεικνύουν την καθημερινή πραγματικότητα της ανισότητας και του φόβου, αλλά και το βάρος της μνήμης που αρνείται να σβήσει, στο Υποψήφιο για το Διεθνές Booker 2025 μυθιστόρημα της Ιμπτισάμ  Άζεμ Το βιβλίο της εξαφάνισης (μτφρ. Πέρσα Κουμούτση, εκδ. Gutenberg).

Το δεύτερο μυθιστόρημα της Λίντια Ντίμκοφσκα που μεταφράζεται στα Ελληνικά, αναμένουμε σύντομα από τις εκδόσεις Βακχικόν. Ο Μοναδικός Αριθμός Ταυτοποίησης (μτφρ. Σωτήρης Μήνας) ξεκινάει με τα γεγονότα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο διερευνώντας το θέμα της αποξένωσης και της αναζήτησης ταυτότητας.

Ένα ακόμη μυθιστόρημα του Τζον Μπάνβιλ αναμένουμε σύντομα. Με τις Μοναδικότητες (μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο, εκδ. Καστανιώτη) ο συγγραφέας επαναφέρει στο προσκήνιο μερικούς από τους πιο αξιομνημόνευτους ήρωες των βιβλίων του, σε ένα μυθιστόρημα λαμπρής σύλληψης και εκτέλεσης.

Ο Πέτερ Χάντκε είναι ένας συγγραφέας που έχουν αγαπήσει οι Έλληνες αναγνώστες. Σύντομα το βιβλίο του Η μπαλάντα του τελευταίου θαμώνα (μτφρ. Σπύρος Μοσκόβου, εκδ. Εστία) θα βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία.

Το μυθιστόρημα του Αντρέι Γκεοργκίγιεβιτς Μπίτοφ Οίκος Πούσκιν (μτφρ. Βιργινία Γαλανοπούλου, εκδ. Gutenberg) έχει μια ενδιαφέρουσα εκδοτική ιστορία. Γράφτηκε το 1971, όταν ο Μπίτοφ ήταν ήδη γνωστός στην ΕΣΣΔ για τα διηγήματα, τις νουβέλες και τα δοκίμιά του. Το μυθιστόρημα όμως δεν κρίθηκε κατάλληλο για δημοσίευση από τις σοβιετικές αρχές και έτσι κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, το 1978. Στη Ρωσία άρχισε να δημοσιεύεται σε διάφορα λογοτεχνικά έντυπα το 1987, την εποχή της περεστρόικα. Μέχρι τότε κυκλοφορούσε από χέρι σε χέρι σε αυτοσχέδιες εκδόσεις επηρεάζοντας πολλούς Ρώσους συγγραφείς. 

Άλλο ένα μυθιστόρημα του Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ αναμένουμε το επόμενο διάστημα – τίτλος του Ο κηπουρός και ο θάνατος (μτφρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, εκδ. Ίκαρος). Ο Γκοσποντίνοφ με τη μελαγχολική ματιά ενός ποιητή και τη γλώσσα ενός σπουδαίου συγγραφέα, φιλοτεχνεί το πορτρέτο του πατέρα του. 

Ένας άντρας κάθεται δίπλα στο κρεβάτι του άρρωστου πατέρα του καταγράφοντας πότε αμείλικτα και πότε τρυφερά τη ζωή του. Ενός πατέρα που γεννήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στη Βουλγαρία. Ενός αθεράπευτου καπνιστή και επαναστάτη. Ενός άντρα που ήξερε πώς να αποτυγχάνει με ηρωικό αυτοσαρκασμό. Ο κήπος που δημιούργησε στην άγονη αυλή του χωριού που πρώτα τον έσωσε και μετά τον σκότωσε σήμερα παραμένει η ζωντανή κληρονομιά του.

Με τη σχέση ηλικιωμένου πατέρα και γιου ασχολείται και η Λίζα Ρίτσεν στο συγγραφικό της ντεμπούτο Οι γερανοί πετούν νότια (μτφρ. Αγγελική Νάτση, εκδ. Μεταίχμιο).

Κεντρικός ήρωας είναι ο Μπο, ένας άνθρωπος στο τέλος της ζωής του. Το σώμα του τον προδίδει, η καθημερινότητά του περιορίζεται στις επισκέψεις των φροντιστών και στη συντροφιά του αγαπημένου του σκύλου. Όταν όμως ο γιος του επιμένει να πάρει το κατοικίδιο, μια συναισθηματική θύελλα ξεσπάει μέσα του…

Με κεντρικό θέμα τις δύσκολες –και σχεδόν πάντα άρρηκτες– οικογενειακές σχέσεις αλλά με μια feel good προσέγγιση, η Νορβηγή Ίνγκβιλντ Χ. Ρισό στη νουβέλα της Ο δρόμος προς τα αστέρια (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, εκδ. Μεταίχμιο), αφηγείται την ιστορία δυο παιδιών που με την αθωότητά τους προσπαθούν να σώσουν το ένα το άλλο και την οικογένειά τους.

Νέα μυθιστορήματα αναμένουμε επίσης από τους: Χαβιέρ Θέρκας, Ανεξαρτησία (μτφρ. Γεωργία Ζακοπούλου, εκδ. Πατάκη), Ιταμάρ Βιέιρα Ζούνιορ, Άγρια Ψυχή (μτφρ. Μαρία Παπαδήμα, εκδ. Αίολος), Ρομπέρτο Μπολάνιο, Αμβέρσα (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος, εκδ. Άγρα), Γκιγέρμο Αριάγα, Να σώσουμε τη φωτιά (μτφρ. Νάννα Παπανικολάου, εκδ. Ίκαρος),  Ντάνιελ Κέλμαν, Ασπρόμαυρο (μτφρ. Κώστας Κοσμάς, εκδ. Καστανιώτη), Ιλάι Ζουζόφσκι, Καλή τύχη! (μτφρ. Άκης Παπαντώνης, εκδ. Gutenberg), Αλάα Αλ-Ασουάνι, Τα δέντρα περπατούν στην Αλεξάνδρεια (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη), Αντρέι Κουρκόφ, Σαμψών και Ναντιέζντα (μτφρ. από τα ρωσικά: Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Καστανιώτη), Λιζ Μουρ, Ο θεός των δασών (μτφρ. Μαρία Φακίνου, εκδ. Ίκαρος), Ελίζαμπεθ Στράουτ, Πες τα μου όλα (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Άγρα), Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε, Το τελευταίο πρόβλημα (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Πατάκη), Τζέννιφερ Ίγκαν, Σπίτι από ζάχαρη (μτφρ. Αύγουστος Κορτώ, εκδ. Πατάκη), Γκαέλ Φάιγ, Τζακαράντα (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη). 

Η Όλγα Ράουν, αν και επιτυχημένη συγγραφέας, ποιήτρια και κριτικός λογοτεχνίας στη Δανία, μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Το πρώτο της μυθιστόρημα Οι υπάλληλοι (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Ίκαρος) βρέθηκε στη βραχεία λίστα για το Διεθνές Βραβείο Booker 2021. 

Ο Τομ Χανκς μετά την πρώτη του συλλογή διηγημάτων Ασυνήθιστα στοιχεία, έγραψε ένα φιλόδοξο πρώτο μυθιστόρημα με τίτλο Η δημιουργία άλλης μιας αριστουργηματικής ταινίας μεγάλου μήκους (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Πατάκη). Μένει να δούμε αν είναι εξίσου καλός και ως συγγραφέας.

Η Χέδερ Μόρρις πάντως, για να πούλησε 18 εκ. αντίτυπα παγκοσμίως συνολικά για την τριλογία της κάτι θα κάνει σωστά. Στα ελληνικά έχει κυκλοφορήσει ο πρώτος από τους τρεις τόμους, Τρεις αδερφές, ενώ αναμένουμε τον δεύτερο Το ταξίδι της Σίλκα (μτφρ. Λένια Μαζαράκη), από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Το Διεθνές Βραβείο Booker 2025 απονεμήθηκε στην Ινδή Μπάνου Μουστάκ για τη συλλογή διηγημάτων της Το φως της καρδιάς (μτφρ. από τα αγγλικά: Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Καστανιώτη), η οποία αναμένεται στα βιβλιοπωλεία μέχρι το τέλος της χρονιάς. Από σκληρές, στωικές μανάδες μέχρι ισχυρογνώμονες γιαγιάδες, από βάναυσους συζύγους μέχρι ανθεκτικά παιδιά, το βιβλίο της Μουστάκ εξεικονίζει τη δυναμική της οικογένειας από διάφορες γυναικείες οπτικές γωνίες. 

Ο Γεωργιανός συγγραφέας Έρλομ Αχβλεντιάνι στη συλλογή διηγημάτων του Ο άντρας που έχασε τα λογικά του και άλλες ιστορίες (μτφρ. Δημήτρης Τσεκούρας, εκδ. Βακχικόν) αφηγείται είκοσι μια μικρές ιστορίες-παραμύθια για ενήλικες.

Αλλά και από τον χώρο της επιστημονικής φαντασίας περιμένουμε δύο νέες σημαντικές εκδόσεις: Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, Η πτώση του Νούμενορ (μτφρ. Ευγενία Χατζηθανάση - Κόλλια) και Ούρσουλα Κ. Λε Γκεν, Μαλαφρένα (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ). Και τα δύο από τις εκδόσεις Αίολος.

Επανεκδόσεις - Νέες μεταφράσεις

Το σημαντικότερο μυθιστόρημα του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέα Κερτ Βόννεγκατ Σφαγείο 5, αναμένεται να κυκλοφορήσει σε νέα μετάφραση του Αλέξη Καλοφωλιά από τις εκδόσεις Πατάκη.

Η βραβευμένη τριλογία της Χίλαρι Μάντελ Γουλφ Χολ, ποτέ δεν έλαβε στη χώρα μας την αναγνώριση που έχει σε χώρες του εξωτερικού – ίσως γιατί ποτέ δεν μεταφράστηκε και το 3ο βιβλίο. Στις αρχές του επόμενου μήνα αναμένουμε την κυκλοφορία και των τριών τόμων ταυτόχρονα [Γουλφ Χολ – μτφρ. Αθανάσιος Ζάβαλος, Γεράκια – μτφρ. Εριφύλη Μαρωνίτη, Ο καθρέφτης και το φως – μτφρ. Καρολίνα Μέρμηγκα] από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Νέα έκδοση, αναθεωρημένη και συμπληρωμένη για το μυθιστόρημα του Σίνκλερ Λιούις Δεν γίνονται αυτά εδώ (μτφρ. Νίκος Α. Μάντης, εκδ. Καστανιώτη). Μια έξοχη πολιτική σάτιρα που μετεξελίσσεται σε μια εκτεταμένη δυστοπία: ένας εκλεγμένος πρόεδρος μετατρέπεται σε δικτάτορα για να σώσει το έθνος από την απάτη της κοινωνικής πρόνοιας, την εγκληματικότητα, το σεξ και τον φιλελεύθερο Τύπο.

Νέα μετάφραση –της Σοφίας Αυγερινού– και για το σπουδαίο μυθιστόρημα του Χέρμαν Μπροχ Ο θάνατος του Βιργιλίου, για τις εκδόσεις Έρμα.

Αναμένουμε επίσης δύο εμβληματικά βιβλία του Ζαν Κοκτώ, Τα τρομερά παιδιά και την Ανθρώπινη φωνή σε νέα μετάφραση από τη Λίζυ Τσιριμώκου για τις εκδόσεις Άγρα.

Δύο βιβλία της Τζέννυ Έρπενμπεκ, το μυθιστόρημα Παιχνίδι με τις λέξεις και η συλλογή διηγημάτων Σκύβαλα αναμένεται να κυκλοφορήσουν ξανά, σε αναθεωρημένες εκδόσεις από τον Αλέξανδρο Κυπριώτη, για τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Νέα έκδοση και για το βιβλίο του Χαρούκι Μουρακάμι Γιατί μιλάω όταν μιλάω για το τρέξιμο (εκδ. Ψυχογιός). Τη νέα μετάφραση έχει κάνει ο Χρήστος Καψάλης.

Οι εκδόσεις Κλειδάριθμος επανεκδίδουν, σε νέες μεταφράσεις, τα πιο γνωστά και επιτυχημένα έργα του Πάουλο Κοέλιο. Η αρχή έγινε με τον Αλχημιστή, ενώ αναμένουμε σύντομα και τα Έντεκα λεπτά (μτφρ. Δημήτρης Πουρνιάς), Το εγχειρίδιο του πολεμιστή του φωτός (μτφρ. Λένα Ταχματζίδου), Το πέμπτο βουνό (μτφρ. Ρέα Γιαννοπούλου) και Στις όχθες του ποταμού Πιέδρα κάθισα κι έκλαψα (μτφρ. Άννα Νούση).

Νέα έκδοση με νέα μετάφραση της Έφης Τσιρώνη και για το μυθιστόρημα της Ντόρις Λέσινγκ Η καλή τρομοκράτισσα από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Συλλεκτική επετειακή έκδοση για το μυθιστόρημα της Χάνια Γιαναγκιχάρα Λίγη ζωή (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Η νέα αυτή έκδοση θα είναι hardcover, με σκληρό εξώφυλλο και τη φωτογραφία του Peter Hujar –όπως ήταν και η πρώτη αμερικάνικη έκδοση– και σελιδοδείκτη κορδέλα, με αφορμή τη συμπλήρωση 10 ετών από την πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου.

Αστυνομικά - Noir - Θρίλερ

Πυροβολισμοί σε ένα σχολείο αναστατώνουν την ήσυχη Κομητεία του Χάροντα στη Βιρτζίνια. Ο Τάιτους Κράουν, πρώην πράκτορας του FBI και ο πρώτος μαύρος σερίφης στην περιοχή, σοκάρεται όταν ανακαλύπτει ότι δράστης της επίθεσης είναι ένας νεαρός μαύρος που γνωρίζει χρόνια και μοναδικό θύμα ένας λευκός καθηγητής τον οποίο εκτιμούν όλοι. Αυτή είναι η αρχική κατάσταση της αστυνομικής περιπέτειας του Σ. Κόσμπι Οι αμαρτωλοί ματώνουν (μτφρ. Στέργιος Τρεχλής, εκδ. Gutenberg).

Ο Γάλλος Μισέλ Μπυσσί και το μυθιστόρημα Τρεις ζωές την εβδομάδα (μτφρ. Σταύρος Παπασταύρου, εκδ. Πατάκη) είναι από τα πολυαναμενόμενα αστυνομικά και θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα. Ένας θάνατος, δύο εξαφανίσεις, τρεις ερωτευμένες γυναίκες. Το πτώμα του σαρανταεξάχρονου Ρενό Ντυβάλ εντοπίζεται στην κοιλάδα του Μεζ, στην καρδιά των Αρδεννών, στα σύνορα της Γαλλίας με το Βέλγιο. Η αστυνόμος Κατέλ Μαρέλ καλείται να διαλευκάνει την υπόθεση, εξετάζοντας τα σενάρια του ατυχήματος, της δολοφονίας και της αυτοχειρίας.

Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα γεμάτο ανατροπές και προβληματισμούς υπόσχεται ο Νταν Μπράουν για το νέο του μυθιστόρημα Το μυστικό των μυστικών (μτφρ. Χρήστος Καψάλης, εκδ. Ψυχογιός), που θα κυκλοφορήσει στις αρχές του Δεκέμβρη. 

Το 4ο μυθιστόρημα της σειράς «Ελάδιο Μονρόι», Πέθανε με το πάσο σου (μτφρ. Κρίτωνας Ηλιόπουλος, εκδ. Τόπος) του Αλέξις Ραβέλο αναμένουμε τον επόμενο μήνα.

Προς το τέλος της χρονιάς αναμένουμε και το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Τζο Νέσμπο Η ώρα του λύκου (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, εκδ. Μεταίχμιο). Με ατμόσφαιρα hard-boiled νουάρ και φόντο τις Μεσοδυτικές Πολιτείες των ΗΠΑ του 2016, ο Νέσμπο παραδίδει ένα σκληρό μυθιστόρημα, με την Αμερική να βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού.

Νέο βιβλίο αναμένουμε τόσο από τον μετρ του ψυχολογικού θρίλερ Σεμπάστιαν Φίτζεκ, με τίτλο Το κορίτσι του ημερολογίου, σε μετάφραση της Ειρήνη Γεούργα για τις εκδόσεις Διόπτρα. –η έκδοση θα είναι συλλεκτική με ειδικό εφέ εξωφύλλου και μια συνέντευξη αποκλειστικά για τους Έλληνες αναγνώστες–, όσο και από την Ισλανδή Ίρσα Σιγκουρδαρντότιρ, με τίτλο Δεν μπορείς να κρυφτείς σε μετάφραση του Κωστή Κηλύμη για τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Επίσης, νέο θρίλερ και από τη Σι Τζέι Τιούντορ, με τίτλο Η αναμέτρηση (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης) για τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Εδώ και κάποια χρόνια τα βιβλία του Στίβεν Κινγκ επανεκδίδονται με φροντίδα, πρόγραμμα και διαρκή εμπλουτισμό νέων τίτλων, από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Ο επόμενος τίτλος που αναμένουμε είναι Ο άτρωτος (μτφρ. Μαριάννα Τζιαντζή), ένα βιβλίο που ο Κινγκ είχε γράψει  με το ψευδώνυμο Richard Bachman και ήταν εξαντλημένο για χρόνια στα Ελληνικά. Θα ακολουθήσουν αμέσως μετά οι τίτλοι: Ο Μαύρος Πύργος V – Οι λύκοι της Κάλα (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), Ο Μαύρος Πύργος VΙ – Τ ο Τραγούδι της Σουζάνας (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος).

Κλασική πεζογραφία

Άλλος ένας τίτλος προστίθεται στη σειρά Orbis Literæ των εκδόσεων Gutenberg. Tο τελευταίο και πιο ώριμο μυθιστόρημα του Ντίκενς, Ο κοινός μας φίλος – μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά από την έμπειρη Κλαίρη Παπαμιχαήλ. Έρωτας, μυστήριο, συνωμοσίες, χιούμορ, κοινωνική κριτική, ένα «έργο με μεγάλο βάθος, μια σάτιρα της απληστίας».

Η σειρά «Αστερισμοί» των εκδόσεων Στερέωμα θα ενισχυθεί με έναν ακόμη τίτλο, του Όσκαρ Ουάιλντ το Πένα, πενάκι, δηλητήριο (μτφρ. Ευαγγελία Κουλιζάκη, εκδ. Στερέωμα).

Συνέχεια στη σειρά των βιβλίων του Μάλκολμ Λόουρι αναμένουμε το επόμενο διάστημα. Μετά το ντεμπούτο του Ουλτραμαρίν, το εμβληματικό και βαθιά υπαρξιακό Κάτω από το ηφαίστειο και την αυτοβιογραφική του νουβέλα Πέτρα της Κόλασης, κυκλοφορεί το έργο που στους περισσότερους ήταν γνωστό μονάχα ως το χειρόγραφο που χάθηκε σε μια φωτιά. Το Ταξίδι στη Λευκή Θάλασσα (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μεταίχμιο) εκδόθηκε πρώτη φορά στα αγγλικά το 2014. Είναι ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, εμπνευσμένο από τη ζωή του συγγραφέα, που αφηγείται την ιστορία ενός φοιτητή του Κέμπριτζ ο οποίος ονειρεύεται να γίνει συγγραφέας, αλλά έχει φτάσει στο συμπέρασμα ότι τόσο το βιβλίο του όσο και η ίδια του η ζωή έχουν ήδη «γραφτεί» από την πένα ενός Νορβηγού μυθιστοριογράφου.

Ένας πραγματικός Νορβηγός πεζογράφος είναι ο Τάργεϊ Βέσος και το μυθιστόρημά του που αναμένουμε έχει τίτλο Τα πουλιά (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Καστανιώτη). Aφηγείται την ιστορία του Μάτις, ενός βαθιά ευαίσθητου νεαρού άντρα με νοητική υστέρηση ο οποίος ζει σε ένα μικρό σπίτι στη νορβηγική ύπαιθρο μαζί με την αδελφή του Χέγκε. Η Χέγκε, που βγάζει τα προς το ζην πλέκοντας πουλόβερ, ενθαρρύνει κάποια στιγμή τον αδελφό της να εργαστεί κι αυτός. Οι προσπάθειες του Μάτις αποτυγχάνουν, όταν όμως καταφέρνει τελικά να δουλέψει ως βαρκάρης, ο μόνος επιβάτης που μεταφέρει, διασχίζοντας τα νερά της λίμνης, είναι ένας ξυλοκόπος, ο Γιόργκεν. Από την ώρα, ωστόσο, που ο Γιόργκεν και η Χέγκε γίνονται εραστές, ο Μάτις αισθάνεται ότι η ασφάλεια της οικογενειακής του ζωής απειλείται και αρχίζει να ζηλεύει έντονα.

Επιστημονική εποποιία, καταιγιστική περιπέτεια και συνάμα παθιασμένο ερωτικό τραγούδι, το μυθιστόρημα Οι εραστές του πάγου (μτφρ. Χαρά Σκιαδέλλη, εκδ. Στερέωμα) του «πατέρα της γαλλικής επιστημονικής φαντασίας» Ρενέ Μπαρζαβέλ κυκλοφόρησε το 1968 σήμερα συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κλασικά κείμενα του 20ου αιώνα.

Έναν τόμο με τέσσερα διηγήματα του Ντ. Χ. Λόρενς αναμένουμε το επόμενο διάστημα. Η Μυρωδιά χρυσανθέμων και άλλα διηγήματα («Ο άνθρωπος που αγαπούσε τα νησιά», «Με άγγιξες», «Οι κόρες του εφημέριου») έχουν μεταφραστεί από τη Μαρία Κατή και την Ελευθερία Παπουτσάκη-Ντρίβα και θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Πατάκη.

Η νουβέλα του Πολωνού Τζόζεφ Κόνραντ Η καρδιά του σκότους αναμένεται σε νέα μετάφραση και επίμετρο του Μιχάλη Μακρόπουλου από τις εκδόσεις Κίχλη. Η έκδοση θα περιλαμβάνει επίσης μία επιλογή από κείμενα και φωτογραφίες που φωτίζουν διαφορετικές όψεις του κορυφαίου αυτού κειμένου (γένεση του έργου, κριτική πρόσληψη, ερμηνευτικές προσεγγίσεις, ιστορικό υπόβαθρο). Η επιλογή και ο σχολιασμός των κειμένων έγινε από τον Αριστοτέλη Σαΐνη και τη Γιώτα Κριτσέλη.

Η σειρά των εκδόσεων Μεταίχμιο «Τα Μικρά» εμπλουτίζεται με δύο νέους τίτλους.

Με το πιο γνωστό –ίσως– έργο του Ιταλού συγγραφέα, ποιητή και δοκιμιογράφου Σίλβιο Ντ΄Άρτζο Το σπίτι των άλλων (μτφρ. – επίμετρο Δήμητρα Δότση) και το διήγημα της Νεοζηλανδής Κάθριν Μάνσφιλντ Je ne parle pas français (μτφρ. – επίμετρο Σοφία Αυγερινού).

Η Άννα Καρένινα του Τολστόι σε μετάφραση της Αλεξάνδρας Ιωαννίδου, αναμένεται να κυκλοφορήσει μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου στη σειρά «Τα Κλασικά» των εκδόσεων Ψυχογιός.

Οι εκδόσεις Διόπτρα συνεχίζουν τις επανεκδόσεις των βιβλίων του Γουίλιαμ Γκόλντινγκ και του Χέρμαν Έσσε, πάντα με νέες φροντισμένες μεταφράσεις.

Το επόμενο διάστημα θα δούμε στους πάγκους των νέων κυκλοφοριών το Κωδωνοστάσιο, σε μετάφραση του Μιχάλη Μακρόπουλου και το Ροσχάλντε, σε μετάφραση της Δέσποινας Κανελλοπούλου.

Μια θεατρική διασκευή για τον Υπέροχο Γκάτσμπυ, του Φιτζέραλντ, αναμένουμε από τον Αριστείδη Βέβη, για τις εκδόσεις Βακχικόν.

 ΠΟΙΗΣΗ 

Ελληνική ποίηση

Δύο νέες σπουδαίες εκδόσεις –άπαντα τα Ποιητικά του και μια βιογραφία του– φέρνουν τον Κ.Π. Καβάφη στην εκδοτική επικαιρότητα. Σε δύο τόμους –Ποιήματα 1-154 και Ποιήματα 155-289– υπό την επιμέλεια του Καταλανού ελληνιστή και μελετητή του Καβάφη, Εουζέμπι Αγιένσα [Eusebi Ayensa], για τις εκδόσεις Διόπτρα, παρουσιάζεται ολόκληρο το ποιητικό έργο του μεγάλου Αλεξανδρινού, ακολουθώντας πιστά τα πρωτότυπα κείμενα και ενσωματώνοντας όλες τις διορθώσεις του ποιητή τόσο σε χειρόγραφα όσο και στα φυλλάδια που τύπωνε κατά τη διάρκεια της ζωής του σε διάφορα τυπογραφεία της Αλεξάνδρειας. Στις εκτενείς σημειώσεις του επιμελητή περιλαμβάνεται άφθονο ανέκδοτο υλικό —πρώτες εκδοχές γνωστών ποιημάτων, σχόλια του Κ. Π. Καβάφη σε δικά του ποιήματα κ.ά.— το οποίο υλικό βλέπει για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας. Είναι, επίσης εμπλουτισμένο με τις σημαντικότερες νέες βιβλιογραφικές προσφορές στο έργο του Καβάφη. Ο σχεδιασμός των εξωφύλλων έγινε από τον Γιάννη Καρλόπουλο.

Ο Άρης Αλεξάνδρου δεν ήταν μόνο ο συγγραφέας του μυθιστορήματος Το κιβώτιο, ούτε μόνο σημαντικός μεταφραστής της ρωσικής λογοτεχνίας, είχε γράψει και τρεις ποιητικές συλλογές. Ο τόμος Ποιήματα (1941-1974) (εκδ. Πατάκη) περιλαμβάνει όλο το ποιητικό έργο του Αλεξάνδρου.

Μετά το ποιητικό βιβλίο Έθνος εξαιρετικά, ο Δημήτρης Κοσμόπουλος εκδίδει μέσα στον Οκτώβριο την εκτενή ποιητική σύνθεση Σφακτηρία από τις εκδόσεις Περισπωμένη. Το βιβλίο αποτελείται από επτά ενότητες και συγκροτεί μιαν εκφραστική πρόταση, στα έσχατα των ορίων της μνήμης, του μύθου, της προσωπικής ιστορίας και της γεωγραφίας της γλώσσας.

Νέες ποιητικές συλλογές αναμένουμε από τους: Διονύση Καψάλη, H δεύτερη ομορφιά ή το γαλάζιο τ᾽ ουρανού (εκδ. Άγρα), Χάρη Μεγαλυνό, Παραινέσεις για τον Ύπνο (εκδ. Ίκαρος), Παναγιώτη Κερασίδη Ασωτία (εκδ. Καστανιώτη), Θεόδωρο Κουρεντζή, Ανώτερη όλων το καλοκαίρι (εκδ. Ίκαρος), Παναγιώτη Αντωνιάδη, Έμελος (εκδ. Θράκα), Θωμά Ιωάννου, Ανοιχτή ημερομηνία (εκδ. Πόλις), Κώστα Μπουρναζάκη, Εικόνες (εκδ. Ίκαρος), Ελένη Κοσμά Ιστορία ενός καβοδέτη (εκδ. Πόλις), Τέλλο Φίλη Νύχτα, νυχτα πολύ (εκδ. Πόλις), Αιμίλιο Κουτσουμπελίτη, Επιφανειακές άβυσσοι (εκδ. Το Δόντι), Λεωνίδα Γαλάζη Αμπέλια απαντοχής (εκδ. Εστία).

Έναν τόμο με τα Άπαντα της Δήμητρας Χριστοδούλου, αναμένουμε από τις εκδόσεις Θράκα.

Σύντομα αναμένουμε και ένα τόμο με την ποίηση του Γιάννη Στίγκα, Συγκεντρωτική έκδοση Α’ [Η αλητεία του αίματος, Η όραση θ ’αρχίσει ξανά, Ισόπαλο τραύμα και Ο δρόμος μέχρι το περίπτερο] από τις εκδόσεις Άγρα.

Μεταφρασμένη ποίηση

Η βραβευμένη ποιήτρια Ανν Κάρσον στην Αυτοβιογραφία του κόκκινου (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, εκδ. Πατάκη), που αναμένουμε σύντομα, επινοεί εκ νέου ένα ξεχασμένο λογοτεχνικό είδος⋅ πρόκειται για ένα συγκλονιστικό έργο που είναι ταυτόχρονα μυθιστόρημα και ποίημα, για μια αντισυμβατική αναδημιουργία ενός αρχαιοελληνικού μύθου και μια εντελώς πρωτότυπη ιστορία ενηλικίωσης που διαδραματίζεται στο παρόν.

Τις ποιητικές συλλογές της Athena Farrokhzad Η Χρονιά του Γαϊδάρου (μτφρ. Αντώνης Μπογαδάκης) και της Petra Kolmančič Τρίτο πρόσωπο δυϊκού (μτφρ. Lara Unuk) αναμένουμε από τις εκδόσεις Θράκα.

Η Λουίζ Γκλικ με την ποιητική σύνθεση Averno (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, εκδ. Στερέωμα) διασκευάζει την ιστορία της Περσεφόνης και της μητέρας της θεάς Δήμητρα, αναμειγνύοντας πολλές διηγηματικές πτυχές, όπου ο μύθος και το καθημερινό διαπλέκονται.

Ο Πάμπλο Νερούδα έγραψε την ποιητική συλλογή Οι στίχοι του Καπετάνιου για την αγαπημένη του Ματίλδε, ενώ ήταν εξόριστος στην Ιταλία, με την αστυνομία να τον απειλεί διαρκώς, σε πλήρη απομόνωση από τους φίλους και γνωστούς του. Και εδώ ο Γιώργος Κεντρωτής έχει αναλάβει τη μετάφραση για τις εκδόσεις Gutenberg.

Ποιήτριες, με όπλο τη γραφίδα τους, καταγγέλλουν τις διαχρονικές διακρίσεις σε βάρος των γυναικών από το ανδροκρατούμενο-πατριαρχικό κατεστημένο στην ανθολογία Τρεις αιώνες ποίηση γένους θηλυκού, 17ος-19ος αιώνας (μτφρ. Δώρα Αντωνακοπούλου, εκδ. Το Δόντι). 

 NON FICTION 

Ελληνική Ιστορία

Ο Εθνικός Διχασμός, από το 1915, αποτέλεσε την μακρότερη πολιτική σύγκρουση στη σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία. Πολλές διαστάσεις του, πάντως, παραμένουν αντικείμενο συζητήσεων. Η μελέτη της Ευάνθης Χατζηβασιλείου Εθνικός Διχασμός: Οι επιπτώσεις στους θεσμούς και στην πολιτική κουλτούρα (εκδ. Πατάκη), επιχειρεί να απαντήσει στις παρακάτω ερωτήσεις – χωρίς να εξαντλείται σε αυτές. Τι είδους σύγκρουση ήταν ο Διχασμός; Ήταν εμφύλιος πόλεμος ή κάτι άλλο; Πότε τελείωσε; Ποιος επικράτησε σε αυτόν; Με ποιους μηχανισμούς, ο Διχασμός στην πράξη συχνά αναιρούσε τις βασικές προϋποθέσεις της λειτουργίας του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος; Πώς εξελίχθηκε ο ρόλος του στρατού στο πλαίσιό του; Υπήρχε κάποιος «μηχανισμός» ανατροπής των ελληνικών πολιτευμάτων τις δύο φορές που τούτο έγινε το 1924 και το 1935;

Σύντομα θα έχουμε στα βιβλιοπωλεία και τη μελέτη της Γιώτας Τουργέλη Πύλες εξόδου προς την Αμερική – Η οικονομία της υπερατλαντικής μετανάστευσης στα ελληνικά λιμάνια (1890-1940) (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Μια ανεξερεύνητη έως τώρα πτυχή της ιστορίας της υπερπόντιας ελληνικής μετανάστευσης των αρχών του 20ού αιώνα αποτελούν οι νέες οικονομικές λειτουργίες που αναπτύχθηκαν σε πόλεις-λιμάνια του ελληνικού κράτους οι οποίες διασυνδέθηκαν απευθείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και διαχειρίστηκαν την οργάνωση της μεταναστευτικής κινητικότητας έως και τον Μεσοπόλεμο. 

Νέα έκδοση και για το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή του Τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου Πέτρου Πιζάνια Οι πτωχοί των πόλεων – Η τεχνογνωσία της επιβίωσης στην Ελλάδα τον μεσοπόλεμο (εκδ. Εστία).

Πέρα από την αξία που μπορεί να έχει ως πολύ αναλυτική προσωπική μαρτυρία για μία κρίσιμη ιστορική καμπή, το βιβλίο του Γιώργου Θ. Μαυρογορδάτου, 1975: Αγωνίες για το νέο Σύνταγμα (εκδ. Πατάκη), προσφέρει την αφορμή για γενικότερο προβληματισμό σχετικά με την εκπόνηση ή αναθεώρηση ενός Συντάγματος – προβληματισμό που ασφαλώς θα γίνει επίκαιρος το επόμενο διάστημα.

Ο καθηγητής του Πάντειου Πανεπιστημίου Θανάσης Διαμαντόπουλος στο νέο του βιβλίο, με τίτλο Οι πρωθυπουργοί της Μεταπολίτευσης (εκδ. Μεταίχμιο), καταθέτει μια μελέτη για τα γεγονότα και τις προσωπικότητες που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη πολιτική ταυτότητα της Ελλάδας.

Αιώνιος επαναστάτης ο Ζαχαριάδης. Στυλίστας αρθρογράφος ο Καραγιώργης, μαχητής της Αριστεράς, του οποίου ο λόγος ήταν ρομφαία. Τραγική η πορεία τους. Από αδελφικοί φίλοι στα νιάτα τους, έγιναν αντίπαλοι στο τέλος εξαιτίας του Στάλιν. Είναι γνωστή η ιστορία τους. Άγνωστα είναι όμως πολλά απ’ όσα έγιναν μετά τον τραγικό θάνατο και των δύο, αφήνοντας τα παιδιά τους να κουβαλούν στις πλάτες ένα αιματοβαμμένο παρελθόν. Όσα διαδραματίστηκαν μετά τον θάνατο του Νίκου Ζαχαριάδη και του Κώστα Καραγιώργη παρουσιάζονται στο βιβλίο του Γιώργου Α. Λεονταρίτη Ζαχαριάδης – Καραγιώργης: «Απομεινάρια μοναξιάς» – Άγνωστα ντοκουμέντα για το τέλος της ζωής τους (εκδ. Καστανιώτη).

Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένουμε και το νέο βιβλίο του Στάθη Καλύβα και της Νατάσας Τριανταφύλλη Big Bang 1970-1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας (εκδ. Μεταίχμιο). Οι δύο συγγραφείς εξηγούν πώς μια πολιτικά σκοτεινή εποχή υπήρξε ταυτόχρονα πολιτιστικά λαμπερή και πώς η πραγματικότητα αυτή παρεξηγήθηκε και αποσιωπήθηκε μετά το 1974. Μια πολύχρωμη, πολυπρόσωπη και αναπάντεχη τοιχογραφία της «χουντικής επταετίας» 1967-1974, με κορύφωση την τριετία 1970-1973.

Το επόμενο διάστημα αναμένουμε και το νέο βιβλίο του Νίκου Βατόπουλου – το πρώτο μέρος της νέας σειράς «Διαδρομές στην Αθήνα», που τιτλοφορείται Από το Μουσείο στην Κυψέλη (εκδ. Μεταίχμιο). Διαδρομές σε παλιές αστικές συνοικίες που συνθέτουν έναν βιωματικό περίπατο δρόμο δρόμο στην ψυχογεωγραφία της Αθήνας. Το βιβλίο, που αναμένεται να κυκλοφορήσει και στα αγγλικά, αποτελεί έναν ύμνο στη γειτονιά ως χώρο ελευθερίας, κοινωνικής επαφής και κοινής μνήμης.

Ο Θανάσης Γιοχάλας και Ζωή Βαΐου έχουν ετοιμάσει άλλο ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο. Αυτή τη φορά επικεντρώνονται σε έναν από τους κεντρικότερους δρόμους των Αθηνών, την οδό Πανεπιστημίου, Οδός Πανεπιστημίου (19ος-21ος αι.). Ιστορία και ιστορίες (εκδ. Εστία).

Τέλος, στο βιβλίο του Χρήστου Δ. Διονυσόπουλου Ο Ασιατικός επεκτατισμός στην Ανατολική Μεσόγειο και οι Ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις 3.000-332 π.Χ. (εκδ. Καπόν), φωτίζονται σκοτεινές πτυχές της ιστορίας των λαών της Ανατολικής Μεσογείου και προβάλλονται οι ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις ως θετικός σταθεροποιητικός παράγοντας στην περιοχή αυτή. Αναλύεται η μακρά ειρηνική προσήλωση των λαών αυτών στις οικονομικές συναλλαγές και στις πολιτιστικές τους ανταλλαγές από την εποχή του Χαλκού και εξής. Αναφέρεται η αποτελεσματική αντιμετώπιση από τους Αιγυπτίους της καταστροφικής μανίας των «λαών της θάλασσας», που απειλούσαν να εξοντώσουν τους λαούς της Ανατολικής Μεσογείου και να αφανίσουν τον πολιτισμό τους και επισημαίνεται η σπουδαιότητα μιας αιγυπτιακής επανάστασης κατά των Περσών, μετά την ήττα τους στο Μαραθώνα, καθώς συνέβαλε αποτελεσματικά στη νίκη των Ελλήνων στη Σαλαμίνα, το 480 π.Χ.

Παγκόσμια Ιστορία

Σε ποιον ανήκει αυτή η γη; Η ιστορία της Μέσης Ανατολής από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι σήμερα (μτφρ. Στέφανος Καβαλλιεράκης, εκδ. Μεταίχμιο) είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του ομότιμου καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Όλστερ Τ. Τζ. Φρέιζερ. Ο συγγραφέας ξεμπερδεύει τα περίπλοκα νήματα της ιστορίας στη Μέση Ανατολή και υφαίνει μια λεπτομερή και εύστοχη εικόνα μιας ταραγμένης περιοχής και των λόγων που η κληρονομιά της παραμένει σημαντική σήμερα.

Η πάλη, η διαμάχη, ο αγώνας, η σύγκρουση και τελικά ο πόλεμος –κυριολεκτικά ή μεταφορικά– σημάδεψαν και εξακολουθούν να σημαδεύουν κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα που σχετίζεται με την κρατική εξουσία. Αντικείμενο του βιβλίου του Δημήτρη Καλτσώνη Η τέχνη του πολέμου για την εξουσία – Από τον Σουν Τσου στους Λένιν, Μάο, Κάστρο (εκδ. Τόπος) είναι η μελέτη των βασικότερων κανόνων και μεθόδων που χρησιμοποιούνται στην πάλη για την κατάκτηση της κρατικής εξουσίας στο πολιτικό, στρατιωτικό όσο και σε άλλα επίπεδα.

Μια ανανεωμένη έκδοση του άκρως επιτυχημένου βιβλίου του Τιμ Μάρσαλ Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας (μτφρ. Δρ. Σπυρίδων Κατσούλας, εκδ. Διόπτρα) αναμένουμε σύντομα. Η νέα έκδοση καλύπτει τα διεθνή γεγονότα των τελευταίων 10 ετών.

Η Φραντσέσκα Αλμπανέζε, η πρώτη γυναίκα που υπηρέτησε ως Ειδική Εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για τα κατεχόμενα Παλαιστινιακά εδάφη, με το βιβλίο της Όταν ο κόσμος κοιμάται – Ιστορίες, λέξεις και πληγές της Παλαιστίνης (μτφρ. Παναγιώτης Τσιαμούρας,  εκδ. Τόπος) καταβυθίζεται στην ψυχή ενός λαού μέσα από δέκα συγκλονιστικές και τραυματικές ιστορίες δοκιμασίας και ανθρωπιάς.

Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία ανάμεσα σε Σλοβένους, Κροάτες, Βόσνιους, μουσουλμάνους και Μαυροβούνιους και Σέρβους διήρκεσε πάνω από τέσσερα χρόνια παρά τις μεγάλες προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας να διευθετηθεί η κρίση. Ο Θάνος Βερέμης στο βιβλίο του Ο γιουγκοσλαβικός εμφύλιος και η δυτική εμπλοκή (εκδ. Καστανιώτη), κάνει εκτός των άλλων και μια σύγκριση του ελληνικού με τον γιουγκοσλαβικό εμφύλιο.

Κοινωνία

Ο Μορίς Ντομάς με το βιβλίο του Τι είναι ο μισογυνισμός (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg) προσεγγίζει το θέμα του με σαφήνεια και χωρίς προκαταλήψεις: «Ο μισογυνισμός, αυτό το άσβεστο μίσος για τις γυναίκες, είναι βέβαια οι προσβολές και οι πράξεις βίας, αλλά όχι μόνο: είναι επίσης η άρρητη, η συμβολική εκείνη διαδικασία διά της οποίας οι γυναίκες υποτάσσονται στην ανδρική κυριαρχία. Αυτός ο «συγκαλυμμένος» μισογυνισμός παρεισφρέει στα γραφεία, στους θεσμούς, στον δρόμο, στις φιλίες, βαθύτερα όμως απ’ οπουδήποτε αλλού στην οικειότητα του ζευγαριού. Βρίσκεται στην καρδιά της κοινωνικής (και συζυγικής) ζωής μας εδώ και περισσότερο από πέντε αιώνες». 

Ακόμα και οι προνομιούχοι και οι ισχυροί θέλουν να ανήκουν στην «αριστοκρατία του περιθωρίου», στη νέα αυτή κάστα των θυμάτων, υποστηρίζει ο Πασκάλ Μπρυκνέρ. Η υιοθέτηση του ρόλου του παρία, ο ναρκισσισμός του αποσυνάγωγου, ο συναγωνισμός μεταξύ όσων θεωρούν ότι ανήκουν στους αδικημένους της Ιστορίας γνωρίζουν ημέρες δόξας και ο Μπρυκνέρ το αποτυπώνει εξαιρετικά στο τελευταίο του βιβλίο Υποφέρω άρα υπάρχω. Πορτρέτο του ήρωα ως θύματος (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Πατάκη). «Είμαστε όλοι θύματα και έχουμε το δικαίωμα να λυπόμαστε τον ίδιο μας τον εαυτό».

Ο ίδιος ακριβώς προβληματισμός απασχολεί και την διακεκριμένη καθηγήτρια Λίλυ Χουλιαράκη στο τελευταίο της βιβλίο Αδικημένοι: Η εργαλειοποίηση της θυματοποίησης (μτφρ. Δημήτρης Δουλγερίδης, εκδ. Αλεξάνδρεια). Γιατί η ταυτότητα του θύματος είναι σήμερα τόσο ισχυρή; Ποιος δηλώνει ότι είναι θύμα και γιατί; Πώς έχουν αλλάξει αυτές οι διεκδικήσεις τον τελευταίο αιώνα; Ποιος ωφελείται και ποιος ζημιώνεται από τις συγκρούσεις γύρω από την ιδιότητα του θύματος στον δημόσιο λόγο; Το βιβλίο έχει λάβει το Βραβείο Εξαιρετικού Βιβλίου 2025, Διεθνής Ένωση Επικοινωνίας (International Communication Association) καθώς και το Βραβείο Καλύτερου Βιβλίου 2025 από τη Διεύθυνση Φιλοσοφίας, Θεωρίας και Κριτικής της Διεθνούς Ένωσης Επικοινωνίας.

Σε μια εποχή όπου τα Εθνικά Συστήματα Υγείας παγκοσμίως δοκιμάζονται από την υποχρηματοδότηση, την έλλειψη προσωπικού και την αυξανόμενη γραφειοκρατία, ο Βίκτορ Μοντόρι στο βιβλίο του Γιατί επαναστατούμε – Μία επανάσταση των ασθενών για προσεγμένη φροντίδα με καλοσύνη (μτφρ. Απόστολος Γ. Τσάπας, εκδ. University Studio Press), προτείνει μια ριζική αναθεώρηση της φροντίδας. Με αφετηρία την πολυετή κλινική και ερευνητική του εμπειρία, αλλά και μια βαθιά πίστη στην αξία της ανθρώπινης σχέσης, καταθέτει μια πρόταση ανασχεδιασμού, προς όφελος τόσο των ασθενών, όσο και των επαγγελματιών υγείας, για ένα σύστημα υγείας που υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι τους δείκτες και τις διαδικασίες. 

Φιλοσοφία - Ιδέες

Δύο ακόμη νέα βιβλία με ταυτόσημο προβληματισμό και θεματική έρχονται να εμπλουτίσουν τη βιβλιογραφία. Το νέο βιβλίο της Σώτης Τριανταφύλλου, έχει τίτλο Φασισμός, η ιστορία μιας ιδέας (εκδ. Πατάκη). Αναλύοντας τους μετασχηματισμούς και τα χαρακτηριστικά της φασιστικής ιδεολογίας, η συγγραφέας αποπειράται να ρίξει φως σε κάποιες σκοτεινές πτυχές, να διαλευκάνει παρεξηγήσεις και να αποτιμήσει ένα σύνολο αντιλήψεων και στάσεων μερικές από τις οποίες –ο εθνικισμός, ο λαϊκισμός και ο αυταρχισμός– είναι ακόμα ενεργές και διαχέονται σε ιδεολογικά συστήματα που θεωρούνται «αντιφασιστικά». Ο Ίαν Νταντ και ο Ντόριαν Λίνσκι με το βιβλίο τους Ιστορία μιας ιδέας: Φασισμός (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος, εκδ. Μεταίχμιο) σκιαγραφούν την ιστορία του φασισμού: τι συνέβη, πώς και γιατί. Τονίζουν ότι μόνο αν κατανοήσουμε την προέλευσή του μπορούμε να αντιληφθούμε τι σημαίνει σήμερα – και να προετοιμαστούμε απέναντι σε όσους προετοιμάζουν την επιστροφή του. Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε διαμορφώνουν τον κόσμο μας. Έχει σημασία, λοιπόν, να τις κατανοούμε σωστά: ποια είναι η προέλευσή τους, ποιος τις επινόησε, πώς εξελίχθηκαν διαχρονικά και τι σημαίνουν για εμάς σήμερα;

Πλούσιες περιγραφές, ποιητική ευαισθησία και φιλοσοφικές ιδέες είναι τα συστατικά της μελέτης του Χένρι Ντέιβιντ Θόρω Άγρια μήλα – Η ιστορία της μηλιάς (μτφρ. Νίκος Αγγελόπουλος, εκδ. Σάλτο, Σειρά «Κάλλιστος»).

Ο Πλάτων, τον οποίο πολλοί θεωρούν τον σημαντικότερο φιλόσοφο που υπήρξε ποτέ, γεννήθηκε σε μια εύπορη οικογένεια στην εμπόλεμη Αθήνα στο τέλος του 5ου αιώνα π.Χ. Στη διάρκεια της ζωής του και στη συνέχεια θεωρήθηκε σχεδόν θεϊκός. Αυτή η αντίληψη, αν και έκφραση της σπουδαιότητας του Πλάτωνα, οδήγησε στην επινόηση πολλών ιστοριών για αυτόν τόσο από εκείνους που τον λάτρευαν όσο και από τους επικριτές του. Σε αυτή την πρώτη εκτεταμένη προσωπογραφία του Πλάτωνα, Πλάτωνας: Μια φιλοσοφική βιογραφία (μτφρ. Μενέλαος Αστερίου, εκδ. Πατάκη), ο Ρόμπιν Γουότερφιλντ μελετά συνετά αυτές τις ιστορίες απορρίπτοντας μερικές και αποδεχόμενος πυρήνες αλήθειας σε άλλες.

Tο βιβλίο του Ευτύχη Μπιτσάκη Ο δαίμων του Αϊνστάιν – Αιτιότητα και τοπικότητα στη φυσική (εκδ. Τόπος) επιχειρεί μια ιστορική, επιστημολογική και ευρύτερα φιλοσοφική ανάλυση της εξέλιξης των φυσικών θεωριών, των θεμελίων τους και των φιλοσοφικών συνεπειών τους. Στη νέα έκδοση έχουν αφαιρεθεί δύο κεφάλαια και έχουν προστεθεί τρία με στόχο η σημερινή έκδοση να αντιστοιχεί ακριβώς στον υπότιτλο του βιβλίου. Έγιναν, επίσης, αρκετές γλωσσικές βελτιώσεις, λίγες ουσιαστικές προσθήκες, καθώς και παραπομπές σε νεότερη βιβλιογραφία.

Ο Νόρμαν Φίνκελσταϊν, βασιζόμενος σε εκτενείς αναγνώσεις του πλούσιου έργου του Γκάντι και σε εντατικό στοχασμό σχετικά με το πώς θα μπορούσε να σημειωθεί πρόοδος στο φαινομενικά αδέξιο αδιέξοδο της Μέσης Ανατολής, παρουσιάζει με σαφή και συνοπτική γλώσσα, στο βιβλίο του Τι είπε ο Γκάντι για τη μη βία (μτφρ. Φώτης Τερζάκης, εκδ. Σάλτο, Σειρά «Κάλλιστος») τις βασικές αρχές της προσέγγισης του Γκάντι.

Τι κοινό έχουν η Πορτογαλία των θαλασσοπόρων, η Βενετία των εμπόρων, η Ολλανδία των τραπεζών, η Εσθονία της ψηφιακής επανάστασης, η Νότια Κορέα της τεχνολογίας και η Σιγκαπούρη του διεθνούς εμπορίου; Γιατί αυτοί πέτυχαν; Από τη σκιά στην κορυφή. Τα μυστικά της επιτυχίας έξι μικρών κρατών (εκδ. Μεταίχμιο) τιτλοφορείται το νέο βιβλίο του Οδυσσέα Αθανασίου, ενός από τους πιο επιδραστικούς και επιτυχημένους CEO στην Ελλάδα. 

Οι άνθρωποι που μελετούν με προσήλωση κάποιο πεδίο συχνά πιστεύουν ότι μέσα απ’ αυτό μπορεί να κανείς να προσεγγίσει τα πάντα. Έτσι, τα τελευταία χρόνια έχουν  κυκλοφορήσει βιβλία για το πόσο αποφασιστικό ρόλο έπαιξε στην ανθρώπινη κοινωνική εξέλιξη ο πόλεμος, η μητρότητα, η μαγειρική, ακόμα και το… αλάτι. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι και Ο δίκαιος νους (μτφρ. Έλσα Βιδάλη, επιστημονική επιμέλεια: Γιάννης Παπαδόγγονας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Μέσω της ηθικής ψυχολογίας, ο Τζόναθαν Χάιντ προσπαθεί να αποδείξει ότι η ηθικότητα είναι εκείνη η εξαιρετική ανθρώπινη ιδιότητα που κατέστησε εφικτό τον πολιτισμό. Δεν υπαινίσσεται, βέβαια, ότι ο πόλεμος, η μητρότητα η μαγειρική ή το αλάτι δεν έχουν σημασία.

Το βιβλίο του Θανάση Μήνα, Black Power (εκδ. Πόλις) παρακολουθεί τα αφροαμερικανικά κινήματα από τους πρώτους υπέρμαχους της κατάργησης της δουλείας, τους λεγόμενους Abolitionists, στο Black Power των 60’s και από εκεί έως το πρόσφατο Black Lives Matter. 

Αυτοβελτίωση - Ψυχολογία

Ένα βιβλίο που αφορά τις περιόδους που ασθενούμε. Που χάνουμε τον προσανατολισμό και την ελπίδα μας. Που φανταζόμαστε ότι έχουμε απογοητεύσει τον εαυτό μας και όλους τους άλλους. Ο  Αλαίν ντε Μποττόν με το βιβλίο του Ένα θεραπευτικό ταξίδι – Μαθήματα από Το σχολείο της ζωής (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Πατάκη) φροντίζει επίσης και την ανάρρωσή μας. Γραμμένο με κατανόηση και αγάπη, αποτελεί μία πηγή συντροφιάς στις πλέον μοναχικές στιγμές μας –είτε βιώνουμε την κατάρρευση μιας σχέσης, μια αναποδιά στην καριέρα μας ή το άγχος της καθημερινότητας– όσο και έναν πρακτικό οδηγό που θα μας βοηθήσει να βρούμε λόγους για να ελπίζουμε.

Μια συλλογή διαχρονικών συμβουλών για τη φροντίδα σώματος και νου, την πρόληψη ασθενειών και την πορεία προς υγιή γηρατειά αποτελεί το βιβλίο Πώς να είσαι υγιής – Ένας αρχαίος οδηγός ευεξίας (μτφρ. Βιολέττα Ζεύκη, εκδ. Διόπτρα). Σοφία εμπνευσμένη από την αρχαία ιατρική του Γαληνού, με σύγχρονο σχολιασμό από την ιατρό και κλασική ιστορικό Katherine D. Van Schaik.

Η Τζένη Γιαννοπούλου στο βιβλίο της Ολόκληρη ξανά – 40+ κομμάτια δύναμης (εκδ. Γραφή) σημειώνει: «Μέσα σε αυτές τις σελίδες θα βρεις σκέψεις, τρυφερότητα, αλήθειες, αλλά και μικρές ασκήσεις. Για να σε βοηθήσουν να σταθείς απέναντι στον εαυτό σου µε καλοσύνη. Για να θυμηθείς ότι δεν είσαι μόνη. Ή µόνος. Αυτό το βιβλίο δεν υπόσχεται λύσεις. Υπόσχεται να σταθεί δίπλα σου, ακριβώς όπως είναι: Ολόκληρο. Ξανά».

Οι φόβοι και οι ψυχαναγκασμοί μας είναι σαφώς κομμάτι του εαυτού μας, παράλληλα όμως είναι συνδεδεμένοι με τα ρεύματα του κόσμου γύρω μας. Η συγγραφέας και δημοσιογράφος Κέιτ Σάμμερσκεïλ στο βιβλίο της Φοβίες και μανίες – Η ιστορία του κόσμου σε 99 εμμονές (μτφρ. Ειρήνη Αποστολάκη, εκδ. Πατάκη), παρουσιάζει ένα πανόραμα με 99 φοβίες και μανίες, άλλες εξαιρετικά διαδεδομένες και γνωστές κι άλλες πιο σπάνιες, εμβαθύνοντας στις εμμονές που διαμορφώνουν την ύπαρξή μας. 

Σχεδίασμα για μια επιστημονική ψυχολογία του Sigmund Freud (εκδ. Αρμός) είναι το νέο βιβλίο της σειράς «Γραφές της Ψυχανάλυσης» σε επιστημονική επιμέλεια, επιμέλεια μετάφρασης και επίμετρο του Θανάση Χατζόπουλου.

Φαντάσου να μπορούσες να κάνεις ερωτήσεις για την αγάπη, την πίστη, τη ζωή και τον θάνατο, το καλό και το κακό – και ο Θεός να απαντούσε με έναν τρόπο που θα μπορούσες να καταλάβεις πραγματικά. Ο Νιλ Ντόναλντ Γουόλς ρώτησε, και ο Θεός απάντησε. Όλες οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις στο βιβλίο Συζητήσεις με τον Θεό – Στοχασμοί (μτφρ. Πηνελόπη Τριαδά, εκδ. Πεδίο). Όσοι πιστοί προσέλθετε....

Για τον Νιλ Ντόναλντ Γουόλς, οι Συζητήσεις με τον Θεό ήταν η απαρχή μιας ιερής σχέσης, η οποία άρχισε να γίνεται πιο δυνατή και πιο βαθιά και να μετατρέπεται... σε φιλία. Στο αμέσως επόμενο βιβλίο του Κοινωνία με τον Θεό (μτφρ. Πηνελόπη Τριαδά, εκδ. Πεδίο), το οποίο αποτελεί ένα προσχέδιο για αναζητητές, αποκαλύπτει τις Δέκα Ψευδαισθήσεις του Ανθρώπου – τις εσφαλμένες αντιλήψεις που τρέφουμε για τον εαυτό μας, τον κόσμο μας και τον Θεό μας.

Ο ψυχοθεραπευτής Μπένζαμιν Φράι στο βιβλίο του Το αόρατο λιοντάρι (μτφρ. Βαγγέλης Γιαννίσης, εκδ. Διόπτρα) μιλάει για την πολύπλοκη φύση του τραύματος και όσων απειλούν το νευρικό μας σύστημα.

Η Άσπα Πασπάλη με το βιβλίο της Το άγγιγμα του νάρκισσου – Πώς να τον αναγνωρίσετε και να μη μεγαλώσετε έναν ακόμα (εκδ. Διόπτρα) κάνει μια εμπεριστατωμένη εξέταση του ναρκισσιστικού ψυχισμού, δίνοντας ένα εργαλείο για να αντιμετωπίσουμε τους νάρκισσους που θα βρεθούν στον δρόμο μας, και για να μεγαλώσουμε παιδιά χωρίς το άγγιγμά του.

Ο Γιάννης Μανέτας στο βιβλίο του Bιασμός, συναίνεση και αμοιβαία ερωτική επιθυμία (εκδ. Τόπος) δίνει απαντήσεις και ερμηνείες τόσο από την πλευρά της Βιολογίας όσο και από αυτή της Κοινωνιολογίας. Ποια τα επιχειρήματα και πόσο στέκουν; 

Η έννοια της συναίνεσης στη σεξουαλική πράξη είναι αναγκαία, αλλά όχι επαρκής. Το «ναι» δεν αρκεί. Πρέπει να υπάρχει πάντοτε η πραγματική δυνατότητα του «όχι», ανεξαρτήτως του τι πιθανόν να συμφωνήθηκε πριν ή τού αν μια σεξουαλική σχέση έχει ήδη ξεκινήσει. Η όποια συναίνεση πρέπει να είναι δυνατόν να ανακαλείται ανά πάσα στιγμή. Κλασικό ιστορικό παράδειγμα: η συναίνεση στον γάμο είναι έγκυρη μόνο όταν αναγνωρίζεται η δυνατότητα του διαζυγίου.

Αυτό και άλλα πολλά ενδιαφέροντα [και ελπίζουμε διαφωτιστικά] περιλαμβάνονται στο βιβλίο της Κλάρα Σέρα Η θεωρία της συναίνεσης (μτφρ. Ειρήνη Οικονόμου, εκδ. Πόλις).

Τέχνες - Τόποι - Άνθρωποι

Από την Κίνα ως την Ινδία, από το Μπαλί και την Αφρική ως την Ευρώπη ο Αναστάσης Βιστωνίτης στο βιβλίο του Τα παράθυρα του αγνώστου – Τόποι, πόλεις, άνθρωποι (εκδ. Καστανιώτη) δημιουργεί τους δικούς του σταθμούς και τόπους της μυθοπλασίας. Τα Παράθυρα του αγνώστου αναφέρονται σε ταξίδια, αλλά δεν είναι μόνο ταξιδιογραφία. Είναι ένας φανερός και ταυτοχρόνως αόρατος χάρτης, κυρίως όμως μια γεωγραφία των αισθήσεων και των αισθημάτων.

Ο Θανάσης Νιάρχος επαναφέρει στην εκδοτική επικαιρότητα τον Μάριο Πλωρίτη με τον τόμο Τα γραπτά μένουν (Επιλογή κειμένων – επιμέλεια: Θανάσης Θ. Νιάρχος, εκδ. Καστανιώτη). Πρόκειται για έναν τόμο με αθησαύριστα κείμενα, τα περισσότερα από τα οποία γράφτηκαν με κάποια ειδική αφορμή και δημοσιεύθηκαν σε εφημερίδες και περιοδικά.

Ο Κωνσταντίνος Τσάβαλος εστιάζει σε μια σημαντική στιγμή της δισκογραφίας του Θανάση Παπακωνσταντίνου, όπως φανερώνει και ο τίτλος του βιβλίου του: Αέρας Πεχλιβάνης: Η προφορική ιστορία του Βραχνού Προφήτη όπως τη διηγήθηκε ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου (εκδ. Μεταίχμιο). Ο συγγραφέας συνάντησε τον Θανάση Παπακωνσταντίνου και συνομίλησε με όλους τους βασικούς συντελεστές του δίσκου, ανιχνεύοντας τις συνθήκες της δημιουργίας του, το πολιτισμικό πλαίσιο της εποχής, το καλλιτεχνικό όραμα και τη μακροχρόνια απήχησή του.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μελέτη του Νικόλαου-Ιωάννη Κοσκινά Κάφκα και κινηματογράφος: Ο «κινηματογραφικός» Κάφκα (εκδ. Ροές), που αναμένουμε το επόμενο διάστημα. Με εργαλεία από τη θεωρία της αφήγησης, τη σημειολογία του κινηματογράφου και τη μοντερνιστική αισθητική επιχειρείται μια εκ βάθρων νέα ανάγνωση του έργου του Κάφκα που ανιχνεύει όχι το τι είδε ή έγραψε, αλλά το πώς είδε και έγραψε.

Ο τόμος Πολιτικές αφίσες από την ιστορία της Κύπρου (εκδ. Το Δόντι), θα περιλαμβάνει δεκάδες αφίσες με πολιτικό χρώμα και ενδιαφέρουσα αισθητική που έχουν όλες στο επίκεντρο την Κύπρο και χαρακτηριστικές στιγμές της ιστορίας της.

Ο Γιώργος Λαμπράκος ανακινεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα στο νέο του βιβλίο Διψομανία – Ιστορίες μέθης από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας (εκδ. Εστία).

Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένουμε την επετειακή, επίτομη έκδοση Οι κεραίες της εποχής μου – Ταξιδεύοντας με διάσημους συγγραφείς απ’ όλο τον κόσμο (Εισαγωγή: Μικέλα Χαρτουλάρη, εκδ. Καστανιώτη) του Ανταίου Χρυσοστομίδη. Η έκδοση συνιστά όχι μόνο ένα χορταστικό πανόραμα της παγκόσμιας συγγραφικής και πνευματικής σκηνής, όχι μόνο μια κοινωνική, πολιτική και πολιτισμική τοιχογραφία του 20ού και των αρχών του 21ου αιώνα, αλλά αναδεικνύει και το εντελώς προσωπικό βλέμμα ενός πολυσχιδούς ανθρώπου που δεν έπαψε ποτέ να πιστεύει ότι η καλή λογοτεχνία είναι από τα λίγα πράγματα που μπορούν ακόμα να μας σώσουν.

Το βιβλίο της Μικέλας Χαρτουλάρη Polaroid για την Ελλάδα (εκδ. Πόλις) αποτελείται από 61 ματιές με ειδικό βάρος και εμπειρία, οι οποίες παρατηρούν με τηλεσκόπιο ή μικροσκόπιο την κοινωνία στην Ελλάδα, 61 φωνές αφουγκράζονται και αποκρυπτογραφούν το σήμερα και το χτες με αγωνία για το αύριο.

Οι άγιοι ενσαρκώνουν διαχρονικά τη ζωντανή μνήμη και την πνευματική παράδοση της Ανατολικής Εκκλησίας. Στο βιβλίο της Τζένης Αλμπάνη, Μελίτας Εμμανουήλ και Ευγενίας Δρακοπούλου με τίτλο Ιερά Πρόσωπα. Ιερή Τέχνη. Μορφές Αγίων στη Βυζαντινή παράδοση (εκδ. Καπόν), εννέα θεματικές ενότητες προσεγγίζουν με επιστημονική αντικειμενικότητα και παράλληλα εύληπτο τρόπο την αγιογραφική παράδοση του Βυζαντίου, φωτίζοντας μορφές που ενέπνευσαν και καθοδήγησαν την κοινωνία του για περισσότερο από μία χιλιετία.

Μια συλλογή με χρονογραφήματα του Ευάγγελου Αυδίκου και τίτλο Τσούτσκες Πρεσπών αναμένουμε από τις εκδόσεις Θράκα.

Στόχος του βιβλίου της Ιωάννας Παπαγεωργίου Προφορική παράδοση και νεοτερισμός – Η δομή των έργων του ελληνικού θεάτρου σκιών κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Η περίπτωση της Πάτρας (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), είναι να συμπληρώσει το μεγάλο ερευνητικό κενό της εξέλιξης του δραματολογίου του ελληνικού θεάτρου σκιών κατά τη μεσοπολεμική περίοδο του 20ού αιώνα. Στο διάστημα αυτό σημειώθηκε έκρηξη δημιουργίας νέων παραστάσεων οδηγώντας μια προφορική τέχνη στα όρια μεταξύ παράδοσης και νεοτερισμού. Για την ολοκλήρωση της έρευνας μελετήθηκαν εκατοντάδες κείμενα και καταγραφές έργων του Καραγκιόζη, αποθησαυρίστηκαν χιλιάδες παραστάσεις σε ηλεκτρονικά αρχεία και συγκεντρώθηκε μεγάλος όγκος βιβλιογραφίας. Εντούτοις, οδηγός για τις παραστάσεις του Μεσοπολέμου αποτελεί το δραματολόγιο των καραγκιοζοπαιχτών στην πόλη της Πάτρας με βάση τις ευρεθείσες καταγραφές σε εφημερίδες αυτής της πόλης.

Θεωρία της λογοτεχνίας - Κριτική

Ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου στο νέο του βιβλίο Τα χρώματα του κύβου: Σταθμοί της ελληνικής πεζογραφίας 1866-2023 (εκδ. Πατάκη) προσπαθεί να αναδείξει προδρόμους αφηγηματικών τεχνικών και θεματικούς προγόνους, δοκιμάζοντας να υποδείξει την αξία ή την ανεπάρκεια του εξοπλισμού τους από τη σκοπιά της ιστορικής απόστασης η οποία μεσολαβεί – ακόμα καλύτερα αν καταφέρει να εντοπίσει ο κριτικός στις αεροφωτογραφίες του κάποια από τα ζητούμενα της εποχής τους δίχως να παραγνωρίσει τη δική μας.

Επίσης, η Ελισάβετ Κοτζιά θα συγκεντρώσει τις κριτικές της στον τόμο Μεταπολιτευτική πεζογραφία – Κριτικά σημειώματα 1985–2025 (εκδ. Κίχλη).

Οι σελίδες του βιβλίου της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου, Ε. Χ. Γονατάς. Μικρές και παράξενες ιστορίες (εκδ. Πατάκη), άρχισαν να γράφονται από παλιότερα, στα χρόνια της φιλίας της με τον Γονατά, που κράτησε από τη γνωριμία τους το 1980 μέχρι τον θάνατό του. Ένα πρώτο υλικό σχηματίστηκε όταν δίδαξε το έργο του στο πλαίσιο της μεταπολεμικής λογοτεχνίας και των πρωτοποριακών κινημάτων στον Τομέα Φιλολογίας του ΑΠΘ. Η τελική μορφή είναι αποτέλεσμα εντατικής προσπάθειας των τελευταίων χρόνων. Το πρώτο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στη ζωή και την πνευματική διαμόρφωση του συγγραφέα μέσα από το έργο και την αλληλογραφία του, στη σχέση με τους δασκάλους, ιδιαίτερα τον Νίκο Εγγονόπουλο, και με τους φίλους του Γιώργο Κοτζιούλα, Γιώργο Μακρή, Μίλτο Σαχτούρη, Δημήτρη Παπαδίτσα, Νίκο Καχτίτση, Αλέξη Ακριθάκη. Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει «Σημειώματα», στα οποία η Αμπατζοπούλου επανέρχεται πιο διεξοδικά στους αγαπημένους του συγγραφείς και φίλους και σε ζητήματα-κλειδιά του έργου του.

Ο Αναγνωστάκης διαβάστηκε και εξακολουθεί να διαβάζεται. Κινητοποίησε και κινητοποιεί το ενδιαφέρον των κριτικών και των φιλολόγων, ενώ επηρέασε με τον ποιητικό του τρόπο και με τις εκδιπλώσεις της κριτικής σκέψης του αρκετούς ποιητές και κριτικούς, συνομηλίκους του και νεότερους.

Ο Δημήτρης Κόκορης, επιμελητής του τόμου Εισαγωγή στην ποίηση του Αναγνωστάκη (εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) σημειώνει: «Kάθε βιβλίο του Μανόλη Αναγνωστάκη οριοθέτησε μία θεματική περιοχή και σε αυτήν εντάχτηκαν τα σχετικά κριτικά κείμενα που επελέγησαν, με κριτήριο παράθεσης τη χρονολογία της πρώτης δημοσίευσής τους. Ανθολογήθηκαν επίσης κείμενα που αφορούν τον κριτικό ρόλο του Αναγνωστάκη, τα οποία αποτέλεσαν μία ξεχωριστή ενότητα, με το σκεπτικό ότι η κριτική του δραστηριότητα συμπληρώνει και ενίοτε φωτίζει και την ποιητική του παρουσία, ενώ μία ευρεία ενότητα του τόμου απαρτίστηκε από συνολικότερες αποτιμήσεις αλλά και προσεγγίσεις ειδικής στόχευσης της ποίησης του δημιουργού, ώστε να παρουσιαστούν με επάρκεια βασικές όψεις της ποίησης αλλά και της ποιητικής του».

Η Ούρσουλα Κ. Λε Γκεν με το Steering the craft: A Twenty-First-Century Guide to Sailing the Sea of Story [εκκρεμεί η μετάφραση του τίτλου, ο οποίος θα μπορούσε να είναι Οδηγώντας το σκάφος: Ένας οδηγός του 21ου αιώνα για να πλεύσεις στη θάλασσα της ιστορίας] (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Αίολος) μας εισάγει στο συγγραφικό της εργαστήρι. 

Ο Κώστας Περούλης έχει γράψει ένα μικρό αλλά ουσιαστικό βιβλίο για τον Ουελμπέκ, με τίτλο Μισέλ Ουελμπέκ απολογία – Δύο κείμενα για την ποιητική του (εκδ. Εστία).

Φωνή μεθυόντος ισχυρού: Σπουδές στον Άγγελο Σικελιανό (εκδ. Αρμός), η μελέτη του Γιώργου Βαρθαλίτη που αναμένουμε το επόμενο διάστημα.

Σύντομα αναμένουμε τη μελέτη του Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Γιώργου Β. Βλάχου Ταξιδιωτική περιπλάνηση και θεογνωστική άσκηση στον ονειρικό και φιλοσοφικό λόγο του Καζαντζάκη (εκδ. Γραφή). Πώς αντιλαμβανόμαστε τις έννοιες της ματαίωσης, της αποτυχίας, της υπέρβασης και της αυτοπραγμάτωσης μέσα στον λαβύρινθο των προκλήσεων του κοινωνικού βίου αλλά και των περίπλοκων υπαρξιακών ερωτημάτων που κατατρύχουν τη σκέψη μας; Είμαστε, άραγε, επαρκώς προετοιμασμένοι για την περιπλάνησή μας στους φυσικούς και νοερούς χώρους της εμπειρίας που μπορεί να μας λυτρώσει αληθινά από την υπαρξιακή αγωνία μας; Αυτά είναι μερικά μόνο από τα θεμελιώδη ερωτήματα που πραγματεύεται ο Καζαντζάκης (πάντοτε με τον δικό του, ξεχωριστό τρόπο) τόσο στις δύο προσωπικές ονειρικές αφηγήσεις του οι οποίες δημοσιεύονται στο περιοδικό Νέα Εστία των Χριστουγέννων 1959 όσο και στα έργα Ασκητική και Συμπόσιον.

Με το έργο του Νίκου Καζαντζάκη ασχολείται και ο ομότι­μος καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστή­μιο των Βρυξελλών (ULB) Λάμπρος Κουλουμπαρίτσης στο βιβλίο του Η πολιτική φιλοσοφία του Νίκου Καζαντζάκη (εκδ. Καστανιώτη). Ο συγγραφέας διαπιστώνει χαρακτηριστικά ότι το έργο του Νίκου Καζαντζάκη «διαβάστηκε αποσπασματικά και οι πολιτικές του ιδέες ενόχλησαν αρκετούς. Δεν δόθηκε η προσοχή που έπρεπε στην πολυπλοκότητα των βιβλίων του, στα οποία είναι έντονη η αλληλεπίδραση των ιστορικών γεγονότων με την ιστορία της σκέψης». Με αυτή την πρωτότυπη ανάγνωση που πραγματοποιεί ο καθηγητής Κουλουμπαρίτσης αναδεικνύει αυτό το παραγνωρισμένο στοιχείο στη ζωή και στο έργο του Καζαντζάκη. Πρώτο και χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ασκητική, όπου Θεός και άνθρωπος συμπράττουν διαχρονικά στην ανατροπή της θεϊκής παντοδυναμίας.

Η ιστορία της Κλασικής Φιλολογίας έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας. Στην Ελλάδα του 19ου αιώνα υπήρξε —μαζί με τις δύο άλλες μείζονες αρχαιογνωστικές επιστήμες, την Κλασική Αρχαιολογία και την Αρχαία Ιστορία— μια επιστήμη εθνικής αυτοσυνειδησίας, με όλα τα ωφελήματα και όλα τα βαρίδια που τούτο συνεπαγόταν. Παρ’ όλα αυτά η σχετική βιβλιογραφία υπήρξε πενιχρή. Ο τόμος Η Κλασική Φιλολογία στη νεότερη Ελλάδα – Από τα χρόνια του Νεοελληνικού Διαφωτισμού ως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (επιμ. Βασίλειος Π. Βερτουδάκης, εκδ. University Studio Press) έρχεται να συμβάλει στη σπουδή αυτή, περιλαμβάνοντας δεκαπέντε κεφάλαια, το καθένα με τη δική του ξεχωριστή βιβλιογραφία.

Ο Λευτέρης Γιαννακουδάκης στο βιβλίο του Έχεις τις λέξεις, έχεις και τη σκηνή (εκδ. Διόπτρα), εφαρμόζει τις τεχνικές της δημιουργικής γραφής και επινοεί πρωτότυπες ασκήσεις και παιγνιώδεις προσεγγίσεις, χρησιμοποιώντας είτε ως δημιουργική αφετηρία είτε ως λύσεις, κείμενα του Νίκου Καζαντζάκη. Ο εκφραστικός πλουραλισμός του Καζαντζάκη  φιλοδοξεί να διευρύνει τη ματιά των συμμετεχόντων και να τους φέρει σε επαφή με ένα μεγάλο μέρος της εργογραφίας του. 

Σύντομα αναμένουμε και το νέο βιβλίο του Πάνου Δημάκη Χίλιες και μία λέξεις (εκδ. Διόπτρα),  στο οποίο σημειώνει την αναπάντεχη προέλευση κάποιων λέξεων που χρησιμοποιούμε καθημερινά, καθώς και τις γοητευτικές ιστορίες που συνδέονται με το ταξίδι τους μέχρι σήμερα.

 ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ 

Το δεύτερο σημαντικό βιβλίο που, όπως σημειώσαμε πιο πάνω, φέρνει τον Κ.Π. Καβάφη στην εκδοτική επικαιρότητα είναι η εκτενής βιογραφία του Κωνσταντίνος Καβάφης: Ο άνθρωπος και ο ποιητής (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Μεταίχμιο). Δύο κορυφαίοι μελετητές, οι ελληνικής καταγωγής Αμερικανοί καθηγητές Gregory Jusdanis και Peter Jeffreys, ζωντανεύουν τον Αλεξανδρινό θρύλο και τον τοποθετούν στο παγκόσμιο λογοτεχνικό στερέωμα. Μέσα από ενδελεχή αρχειακή έρευνα, φωτίζονται οι σχέσεις με τους εφηβικούς συντρόφους του, τους φίλους του και τα πρόσωπα τα οποία στρατολόγησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στο κυνήγι της δόξας. Επίσης, παρακολουθούμε στενά και το λογοτεχνικό του ταξίδι, από τους πρώιμους πειραματισμούς έως την εκπληκτική εκ νέου προσέγγιση της ποίησής του στη μέση ηλικία, όταν αποκήρυξε μεγάλο μέρος του πρώιμου έργου του και καλλιέργησε μια νέα ποιητική: το ερωτικό, φιλοσοφικό και γλωσσικά υπαινικτικό ύφος του, αυτό που σήμερα αναγνωρίζεται και θαυμάζεται ως Καβαφικό. Η έκδοση συνοδεύεται με πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Το βιβλίο του Ρόντερικ Μπίτον, Γιώργος Σεφέρης: Περιμένοντας τον άγγελο (εκδ. Πατάκη), για χρόνια εξαντλημένο, εκτός κυκλοφορίας και σπάνιο, προσφέρει ένα συνολικό πορτρέτο του νομπελίστα ποιητή όχι μόνο ως ανανεωτή της ελληνικής ποίησης, αλλά και ως διπλωμάτη, του διπλωμάτη Σεφεριάδη, κατόχου επί σαράντα χρόνια καίριων πόστων σε ιστορικά κρίσιμες εποχές. Το έργο του Βρετανού νεοελληνιστή είναι καρπός πολύχρονης έρευνας, και επανεκδίδεται με αναθεωρημένη μετάφραση της Μίκα Προβατά-Carlone, ελεγμένη εκ νέου από τον συγγραφέα.

Ο Γιώργος Αλλαμανής ερευνά, συλλέγει, εμπλουτίζει, ξαναγράφει και παραδίδει τη βιογραφία του Νικόλα Άσιμου Δίχως καβάτζα καμιά – Βίος και πολιτεία του Νικόλα Άσιμου (εκδ. Τόπος). «Μοναδική μου φιλοδοξία ήταν να αποδοθούν ο βίος και η πολιτεία του ρεαλιστικά, να μη φαντάζει ούτε πιο “μικρός” ούτε πιο “μεγάλος”».

Το βιβλίο του Γιώργου Μητρόπουλου Ο Νέρων και η Ελλάδα – Το παιχνίδι των ρόλων  (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) αποσκοπεί κυρίως στο να φωτίσει τη δράση ενός Ρωμαίου αυτοκράτορα που η αλληλεπίδρασή του με τον ελλαδικό χώρο υπήρξε έντονη και ιδιαίτερη. Διαβόητος στο ευρύ κοινό ως παράφρων και εμπρηστής της Ρώμης, ο Νέρωνας έχει δημιουργήσει τον δικό του μύθο, που μέχρι σήμερα επιβάλλεται στα ιστορικά γεγονότα και τα επικαλύπτει. 

Μέχρι τον Δεκέμβριο αναμένουμε και την αυτοβιογραφία της Σιμόν ντε Μποβουάρ Αναμνήσεις μιας καθωσπρέπει κόρης (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, εκδ. Μεταίχμιο). Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε στη Γαλλία το 1958 και αποτελεί μια αποκαλυπτική καταγραφή των πρώτων χρόνων της ζωής της Μποβουάρ. Η συγγραφέας ξεδιπλώνει τα παιδικά της χρόνια σε μια αστική γαλλική οικογένεια, την εφηβική της επανάσταση ενάντια στις συμβατικές προσδοκίες της τάξης και του φύλου της, και τη συνειδητή πορεία της προς την ανεξαρτησία – διανοητική, υπαρξιακή, γυναικεία.

Ο Ροδρίγο Γκαρσία με το βιβλίο του Αποχαιρετισμός στον Γκάμπο και τη Μερσέδες (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός) τιμά την αξιοθαύμαστη κληρονομιά των γονιών του προσφέροντας μια άνευ προηγουμένου ματιά στην ιδιωτική οικογενειακή ζωή ενός γίγαντα της λογοτεχνίας.

Ο Keh-Ming Lin στο βιβλίο του Πληγωμένοι θεραπευτές – Οι δοκιμασίες και οι θρίαμβοι των πρωτοπόρων της ψυχοθεραπείας (μτφρ. Βαγγέλης Προβιάς, εκδ. Ίκαρος) περιλαμβάνει τις βιογραφίες δεκαπέντε σύγχρονων ερευνητών της σκέψης και του ψυχισμού που άλλαξαν την ιστορία της ψυχανάλυσης και της ψυχοθεραπείας.

Δεκαπέντε «πληγωμένοι» θεραπευτές που, ενώ πάλευαν με τραυματικές κρίσεις και συναισθηματικά προβλήματα πραγματοποίησαν μεγάλες γνωστικές ανακαλύψεις αποδεχόμενοι την ευαλωτότητά τους.

 GRAPHIC NOVELS 

Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Πολ Καράσικ και με τη σφραγίδα δύο σπουδαίων δημιουργών, του Λορέντσο Ματότι και του Ντέιβιντ Μαζουκέλι, η Τριλογία της Νέας Υόρκης, του Πολ Όστερ ζωντανεύει ξανά μέσα από το graphic novel-ορόσημο Η τριλογία της Νέας Υόρκης του Πολ Όστερ: Γυάλινη πόλη – Φαντάσματα – Το κλειδωμένο δωμάτιο (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, Ιωάννα Ηλιάδη), καθένα σχεδιασμένο από διαφορετικό καλλιτέχνη. Ένα αριστούργημα που ενώνει τη δύναμη του κόμικ με τη λογοτεχνική ιδιοφυΐα του Όστερ, προσφέροντας μια πολυφωνική απεικόνιση του μεταμοντέρνου νουάρ.

Η δημιουργός κόμικ Γεωργία Ζάχαρη επιστρέφει με ακόμα ένα πρωτότυπο έργο, που απέσπασε το Βραβείο Καλύτερου Εντύπου στα Ελληνικά Βραβεία Κόμικς: Ιστορίες από την αίθουσα αναμονής: Ένα κόμικ για τις γυναίκες με καρκίνο. Το κόμικ είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Eyes of Light – Φορέας Τέχνης στην Υγεία, ο οποίος ενθαρρύνει ανθρώπους με σοβαρές ασθένειες να αντλούν δύναμη από τη θεραπευτική ενέργεια της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Περιλαμβάνει 25 ατομικές συνεντεύξεις με γυναίκες που μοιράστηκαν τις προσωπικές τους εμπειρίες με τον καρκίνο. Ένα πολυφωνικό έργο, φτιαγμένο από γυναίκες για γυναίκες, που μετατρέπει τον πόνο σε δημιουργία και την εμπειρία της ασθένειας σε συλλογική δύναμη.

Τέλος, με ενδιαφέρον αναμένουμε τη δουλειά των Τζόναθαν Χένεσι και Μάικ Σμιθ, Η ιστορία της μπίρας σε κόμιξ, με εικονογράφηση του Άαρον ΜακΝτόνελ (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Αίολος).

^＊ Επειδή ανάμεσα στην ενημέρωσή μας από τους εκδοτικούς και τη δημοσίευση αυτού του σημειώματος μεσολαβούν μέρες, ενίοτε και εβδομάδες, ορισμένα από τα βιβλία που παρουσιάζονται εδώ ενδέχεται να έχουν ήδη κυκλοφορήσει.