alt

Διαστέλλοντας τα όρια της ερμηνείας: μια δημιουργική οπτική ανάλυσης του σύγχρονου θεάτρου. Για τη μελέτη του Δημήτρη Τσατσούλη «Η θεωρία των πιθανών κόσμων και η δραματουργία της Λούλας Αναγνωστάκη» (εκδ. Σοκόλη).

Της Δήμητρας Κονδυλάκη

alt

Για τη μελέτη του Διονύση Ν. Μουσμούτη «Ο Διονύσιος Ταβουλάρης, η Ευαγγελία Παρασκευοπούλου και Η Δούκισσα των Αθηνών» (εκδ. Πλέσσα).

Της Κυριακής Πετράκου

antonioni vitti 700

Για τη συλλογική έκδοση του τόμου «Μικελάντζελο Αντονιόνι – Επάγγελμα σκηνοθέτης» (εκδ. Το Μέλλον).

Του Θόδωρου Σούμα

alt

Για τη μελέτη του Δημήτρη Τσατσούλη «Μεσαιωνική Φάρσα, Ρακίνας, Καστελλούτσι – Κείμενα για το Ευρωπαϊκό Θέατρο και την πρόσληψή του» (εκδ. Παπαζήσης).

Της Αφροδίτης Σιβετίδου

alt

Για το βιβλίο του Jean Baudrillard «Ομοιώματα και προσομοίωση» (μτφρ. Στεφάνος Ρέγκας, εκδ. Πλέθρον) και την ανίχνευση της θεωρίας του σε έργα της νεοελληνικής πεζογραφίας.

Του Γιώργου Γ. Περαντωνάκη

alt

Για τη συλλογική έκδοση του τόμου «Aντρέι Ταρκόφσκι – Ο ποιητής της έβδομης τέχνης» (εκδ. Το Μέλλον). 

Του Θόδωρου Σούμα

alt

Για το βιβλίο του Γιώργου Π. Πεφάνη «Θεατρικά Bestiaria – Θεατρικές και φιλοσοφικές σκηνές της ζωικότητας» (εκδ. Παπαζήση).

Της Ιφιγένειας Καφετζοπούλου

alt

Για τη μελέτη της Αγγέλας Καστρινάκη «Έρως νάρκισσος, έρως θείος: όψεις του έρωτα στο έργο του Παπαδιαμάντη», η οποία βρίσκεται στον τόμο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Ἦτον πνοή, ἴνδαλμα ἀφάνταστον, ὄνειρον... – Διηγήματα ερωτικά», που κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης.

Του Ζαχαρία Κατσακού

alt

Για το βιβλίο του Guy (Michel) Saunier «Αδικία - Το κακό και το άδικο στο ελληνικό δημοτικό τραγούδι» (μτφρ. Τίνα Τσιάτσικα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης) και του Κρίστοφερ Κινγκ «Ηπειρώτικο μοιρολόι - Οδοιπορικό στην αρχαιότερη ζωντανή δημώδη μουσική της Ευρώπης» (μτφρ. Αριστείδης Μαλλιαρός, εκδ. Δώμα).

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

alt

Για το βιβλίο του Γιώργου Παναγιωτίδη «Δημιουργική Γραφή και Λογοτεχνία – Επίμετρο στο “Ίσος Ιησούς”» (εκδ. Γαβριηλίδης). 

Του Δημήτρη Χριστόπουλου

alt

Για το δοκίμιο του Jan Kott «Θεοφαγία» (μτφρ. Αγγέλα Βερυκοκάκη-Αρτέμη, πρόλογος - αναθεώρηση μτφρ.: Γιάννης Λειβαδάς, εκδ. Εξάντας).

Του Νίκου Ξένιου

alt

Για το μονόπρακτο «Δρόμος σχεδόν μπλε» (Σύλλογος Εθελοντών Υποστήριξης Ανηλίκων & Νέων Εντός≠Εκτός).

Της Αφροδίτης Σιβετίδου

alt

Για τα βιβλία του Σταύρου Γρόσδου «Εικόνα και δημιουργική γραφή – Έργα ζωγραφικής, εικόνες της λογοτεχνίας, κόμικς, φωτογραφίες» (Εκδόσεις Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας) και «Κινηματογράφος και δημιουργική γραφή – Μαθήματα κινηματογραφικού γραμματισμού» (εκδ. Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης – Πυξίδα της Πόλης).

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

alt

Για τον τόμο «Γαλλικό θέατρο τότε και τώρα: Συμβολισμός. Maurice Maeterlinck “Πελλέας και Μελισσάνθη” (μτφρ. Δήμητρα Κονδυλάκη), Paul Claudel “Χρυσό κεφάλι” (μτφρ. Ανδρέας Στάικος)» (εκδ. Άγρα).

Του Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη

alt

Για τη μελέτη του Χρήστου Κ. Τσαγγάλη «Τέχνη Ραψωδική: η απαγγελία της επικής ποίησης από την αρχαϊκή έως την αυτοκρατορική περίοδο» (εκδ. University Studio Press).

Της Αλεξάνδρας Λιανέρη

alt

Για το βιβλίο του Σπύρου Κιοσσέ «Εισαγωγή στη δημιουργική ανάγνωση και γραφή του πεζού λόγου – Η συμβολή της αφηγηματολογίας» (εκδ. Κριτική).

Της Κατερίνας Δ. Σχοινά

alt

Για το λεύκωμα «Οδυσσέας Ελύτης – Ο Ναυτίλος του Αιώνα» (επιμέλεια-σύνθεση Ιουλίτα Ηλιοπούλου, εκδ. Ίκαρος).

Της Τέσυς Μπάιλα

faidra mirren

Για το θεατρικό έργο του Ρακίνα «Φαίδρα» (μτφρ. Στρατής Πασχάλης, εκδ. Σοκόλη).

Του Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη

alt

Για τη μελέτη του Διονύση Μουσμούτη «Το Θέατρο στη Ζάκυνθο τον 19ο αιώνα – Μουσική ζωή και λαϊκά θεάματα» (εκδ. Πλέσσα).

Του Νίκου Ξένιου

alt

Για το βιβλίο του Διονύση Ν. Μουσμούτη «Παύλος Καρρέρ – Η “σκοτεινή” περίοδος (1850-1857)» (εκδ. Πλέσσα).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Για την καλώς πληροφορημένη πολιτισμική αγορά ο Παύλος Καρρέρ (Ζάκυνθος, 1829-1896) αποτελεί δεσπόζουσα διαχρονικής αναφοράς προσωπικότητα στο πλαίσιο της Επτανησιακής Μουσικής Σχολής (19ος - αρχές 20ού αιώνα), όπου κυριαρχεί η εμβληματική παρουσία του Νικολάου Μάντζαρου-Χαλικιόπουλου (Κέρκυρα, 1795-1872).

alt

Για το βιβλίο της Δώρας Τσόγια «20 αστικά μονόπρακτα» (εκδ. Άγρα).

Της Αφροδίτης Σιβετίδου

«Τα 20 αστικά μονόπρακτα είναι συνταγές επικοινωνίας με υλικά μοναξιάς. Είναι μικροί διάλογοι –ενίοτε μονόλογοι– που εκτυλίσσονται σε μια μεγάλη πόλη, όπως η Αθήνα: σε μετρό, σε στάσεις λεωφορείων, σε πλατείες, σε γραφεία, σε καφέ. Τα Αστικά μονόπρακτα είναι συναντήσεις ανθρώπων σε αναζήτηση ανθρώπου». Το οπισθόφυλλο του βιβλίου εξηγεί με σαφήνεια και επάρκεια την επιλογή της θεατρικής τέχνης για την υποστήριξη της αδήριτης ανάγκης επικοινωνίας των ανθρώπων στις σημερινές μεγαλουπόλεις, όπου επικεντρώνεται το διερευνητικό ενδιαφέρον της Δώρας Τσόγια.

alt

Για το βιβλίο της Καλλιόπης Εξάρχου «Δημήτρης Δημητριάδης – Το θέατρο του Ανθρωπισμού» (εκδ. Σοκόλη).

Του Θωμά Συμεωνίδη

Για τον Δημήτρη Δημητριάδη δεν χρειάζονται συστάσεις. Ωστόσο, έχουμε ανάγκη από μελέτες πάνω στο έργο και τη σκέψη του. Σε αυτήν την κατεύθυνση εγγράφεται το βιβλίο της Καλλιόπης Εξάρχου, αναπληρώτρια καθηγήτρια θεατρολογίας στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Α.Π.Θ, με τίτλο Δημήτρης Δημητριάδης – Το θέατρο του Ανθρωπισμού.

alt

Για το βιβλίο του Περικλή Σφυρίδη «Φρίντα Σφυρίδη - Η ζωγράφος της Σκύρου».

Του Παναγιώτη Γούτα

Η Φρίντα Σφυρίδη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1937. Εργάστηκε ως δασκάλα ζωγραφικής στα ιδιωτικά σχολεία της Θεσσαλονίκης «Μακεδονικά Εκπαιδευτήρια» και «Πρότυπα Εκπαιδευτήρια», παρουσιάζοντας κάθε χρόνο εκθέσεις ζωγραφικής των μαθητών της. Ζωγράφιζε η ίδια από μικρή και ευτύχησε, στη διάρκεια της καλλιτεχνικής της πορείας, να γνωρίσει τρεις σημαντικούς ζωγράφους της Θεσσαλονίκης, από τους οποίους επηρεάστηκε καλλιτεχνικά. Τον κατ’ εξοχήν δάσκαλό της, τον Στέλιο Μαυρομάτη, στο ατελιέ του οποίου διδάχτηκε την τεχνική της ακουαρέλας και την τεχνοτροπία της «μεικτής τεχνικής». Τον Πάνο Παπανάκο, από τον οποίο διδάχτηκε τον τρόπο με τον οποίον εκείνος δούλευε τις τέμπερες στα έργα του. Και τον ζωγράφο και γραφίστα Κάρολο Τσίζεκ, που, με τα έργα του της απλής ή της πολλαπλής μονοτυπίας, έδωσε ώθηση στις καλλιτεχνικές της αναζητήσεις. Η επίδραση του έργου των τριών προαναφερθέντων προσώπων ξεχωριστά υπήρξε γόνιμη και δημιουργική στο έργο της Φρίντας Σφυρίδη, κάνοντάς την να κατακτήσει η ίδια ένα απόλυτα προσωπικό ύφος.

fantasmata 2

Για το βιβλίο της Έλσας Μυρογιάννη Τα φαντάσματα του Θόδωρου Παπαγιάννη (εκδ. Καλειδοσκόπιο)

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Στην πολυπληθή κατηγορία του βιβλίου γνώσεων και στην υποκατηγορία των βιβλίων που προσφέρουν τις γνώσεις με λογοτεχνίζουσα μορφή ανήκουν Τα φαντάσματα του Θόδωρου Παπαγιάννη της Έλσας Μυρογιάννη, γραμμένα με ιδιαίτερο σεβασμό στο έργο και στη ζωή του καλλιτέχνη. Στο εξαιρετικό αυτό βιβλίο η συγγραφέας μας αφηγείται τη ζωή του διάσημου γλύπτη Θόδωρου Παπαγιάννη, ξεκινώντας από τα παιδικά του χρόνια. Παρακολουθεί τη ζωή του, τις εμπειρίες του, τις ευαισθησίες του, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη στα «Φαντάσματα», έργα που κατασκεύασε ο γλύπτης, Καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, από τα αποκαΐδια που βρήκε στο Πολυτεχνείο μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1991 κατά τη διάρκεια μαθητικών κινητοποιήσεων. 

alt

Για το βιβλίο του Θανάση Αγάθου Η κινηματογραφική όψη του Γρηγορίου Ξενόπουλου (εκδ. Γκοβόστη).

Της Νότας Χρυσίνα

alt

Για τη μονόπρακτη τραγωδία του Oscar Wilde, Σαλώμη (μτφρ. Θανάσης Τριαρίδης, Χαρά Σύρου, εκδ. Gutenberg).

Του Κώστα Δρουγαλά

Η Σαλώμη, η μονόπρακτη τραγωδία του Όσκαρ Ουάιλντ, γράφεται το 1891, την ίδια χρονιά που εκδίδεται για πρώτη φορά και το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι. Μπορεί το θεατρικό κείμενο του Ιρλανδού συγγραφέα για τη βιβλική πλανεύτρα Σαλώμη να μην είναι τόσο διάσημο όσο ο Ντόριαν Γκρέι, ωστόσο παραμένει ένα από τα σημαντικότερα κείμενα του αισθητισμού, όπως επίσης και ένα γραπτό μνημείο του δυτικού πολιτισμού.

putto guido reni700

Για το βιβλίο του Ροβήρου Μανθούλη Οι μεταμορφώσεις της Αφροδίτης (εκδ. Γαβριηλίδη).

Της Μαρίας Γιαγιάννου

«Όταν γέννηση, έρως και θάνατος συγχέονται τόσο με τη σωματική ζωή, όσο και με την υπέρβασή της, παράγεται Τέχνη εδώ και τριανταπέντε χιλιάδες χρόνια» γράφει ο Ροβήρος Μανθούλης προς το τέλος του βιβλίου που θα μας απασχολήσει εδώ, περικλείοντας σε μια συνοπτική φράση το αισθησιακό και θανατηφόρο σύμπλεγμα του Απόλλωνα με τον Διόνυσο (ή χριστιανιστί: του Θεού με τον Διάβολο), που φαίνεται να αποτελεί το λάιτμοτιφ της δυτικής τέχνης από την αρχαιότητα έως σήμερα.

alt

Για το βιβλίο του Γιώργου Χρονά Τρεις γυναίκες και ο Ποιητής (εκδ. Οδός Πανός).

Του Διονύση Στεργιούλα

Ένας βασικός τομέας των ενδιαφερόντων και της δημιουργικότητας του ποιητή Γιώργου Χρονά σχετίζεται με τον βίο διασήμων προσώπων και ιδιαίτερα με τις αντιφάσεις και την τραγικότητα που χαρακτηρίζουν τις ζωές τους. Έχει ίσως διαπιστώσει ότι πίσω από τη στιλβωμένη επιφάνεια κρύβεται συχνά ένα βαρύ φορτίο ψυχολογικής πίεσης, που οφείλεται είτε στο κοινό, που απαιτεί από τα είδωλά του να λάμπουν κάθε στιγμή, ακόμη και μετά τον θάνατό τους, είτε στους ίδιους, που δεν θα ήθελαν να διαψεύσουν την εικόνα που έχουν με κόπο και ταλέντο δημιουργήσει.

alt

Για τον συλλογικό τόμο Το Μοντέρνο στη σκέψη και τις τέχνες του 20ου αιώνα (Επιμέλεια: Βάσω Κιντή, Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Κώστας Τσιαμπάος, Εκδ. Αλεξάνδρεια, 2013).

Της Μαρίας Γιαγιάννου

«Το μοντέρνο δεν έχει φύση, αλλά ιστορία» γράφει η καθηγήτρια Βάσω Κιντή, παραφράζοντας τον Ortega Y Gasset, στον πρόλογο του βιβλίου Το μοντέρνο στη σκέψη και τις τέχνες του 20ου αιώνα, σε επιμέλεια της ίδιας, του Παναγιώτη Τουρνικιώτη και του Κώστα Τσιαμπάου, που κυκλοφόρησε το 2013 από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια, για να συνοψίσει τις εισηγήσεις δεκαοχτώ ομιλητών σε συνέδριο με το ίδιο θέμα που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη το 2011.

alt

Για το βιβλίο του Άρι Γεωργίου Ανέκαθεν και τουναντίον. Φωτοπαρακείμενα 1982-2014 (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Χουλιάρα

Γενναιοδωρία χαρακτηρίζει το βιβλίο για το οποίο συζητάμε, που συναποτελούν 15,5 τυπογραφικά (248 σελίδες), όπου φιλοξενούνται περισσότερα από 60 κείμενα –τα οποία διατρέχουν 32 χρόνια (1982 - 2014)– έχοντας προηγουμένως 52 από αυτά δει το φως σε περιοδικά (Εντευκτήριο, Θεσσαλονικέων Πόλις, Jazz & Τζαζ, Τραμ, Το Δέντρο) ή προέρχονται από δημοσιεύσεις σε εφημερίδες, από βιβλία, μονογραφίες και μεταφράσεις κειμένων του συγγραφέα στα γαλλικά. Η γενναιοδωρία της έκδοσης επεκτείνεται στις σχεδόν εκατό φωτογραφίες, με τοπολογικά κυρίαρχη τη Θεσσαλονίκη, ενώ παράλληλα αναδύονται Μονπελιέ, Παρίσι, Αθήνα, Κωνσταντινούπολη, Ιερουσαλήμ και άλλοι άγιοι τόποι. Το βιβλίο φιλοξενεί και φωτογραφίες άλλων, όχι μόνον παδικές του συγγραφέα, αλλά, λόγου χάριν, δύο «γυμνά της Δράμας» (1930) [σ 190] του Θεόδωρου Νικολέρη και μια φωτογραφία [σ 150], δώρο του Κώστα Μπαλάφα, ενός παιδιού που αποκοιμήθηκε στη σέλα, τότε που είχαν βιολογικά αυτο-κίνητα.

niki-samothraki-570

Για το βιβλίο Αριστουργήματα της Αρχαίας Τέχνης (επιμ. Luca Giuliani, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης)

Της Μαρίας Γιαγιάννου

Έργα τέχνης με την αρχαία έννοια θεωρούνταν τα δημιουργήματα εκείνα που συνδύαζαν «τεχνική τελειότητα, πρωτοτυπία και επινοητικότητα στην επίλυση προβλημάτων, προκαλούσαν θαυμασμό και πρόσφεραν αισθητική απόλαυση» σύμφωνα με τον πρόλογο του Άγγελου Χανιώτη (διευθυντή της σειράς «Νέες Προσεγγίσεις στον Αρχαίο Κόσμο») στον θαυμάσιο ανά χείρας τόμο που κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Η γενική επιμέλεια του βιβλίου «Αριστουργήματα της Αρχαίας Τέχνης» ανήκει στον Luca Giuliani, ο οποίος έχει συγκεντρώσει οκτώ δοκίμια γερμανών αρχαιολόγων και ιστορικών της ελληνικής και ρωμαϊκής τέχνης, συγκροτώντας αυτή τη συλλογή που βασίζεται σε πανεπιστημιακές διαλέξεις του 2004/2005 στο Μόναχο. 

pontikas

Με αφορμή το τελευταίο θεατρικό έργο του Μάριου Ποντίκα Χλιμίντρισμα (εκδ. Μωβ σκίουρος).

Της Άννας-Μαρίας Δρουμπούκη

Πριν ξεκινήσω την προσέγγισή μου στο κείμενο του Μάριου Ποντίκα, θα ήθελα να εκφράσω τη βαθιά μου χαρά που δύο καλοί φίλοι, και –θα ακουστεί κλισέ αλλά είναι αλήθεια- δύο νέοι άνθρωποι, έκαναν ένα γενναίο βήμα εν μέσω κρίσης δημιουργώντας έναν μικρό βιβλιοφιλικό παράδεισο λίγων μόλις τετραγωνικών στο κέντρο της Αθήνας, και προχώρησαν τον βηματισμό τους με επιμονή και προσήλωση, πραγματοποιώντας την πρώτη τους έκδοση. Και φυσικά έπονται κι άλλες. Ήταν πριν περίπου 1,5 χρόνο όταν ανακαλύψαμε τυχαία την μικρή φιλόξενη όαση της Χριστίνας και του Σπύρου στην πλατεία Καρύτση, και έκτοτε, με τα κεράσματά τους, τα πλούσια και ενημερωμένα ράφια τους, και τη ζεστασιά τους, δεν μπορούμε να μην επανερχόμαστε στον «Μωβ Σκίουρο» και στα «σκιουράκια», όπως τους λέμε τρυφερά.

alt

Για το δοκίμιο του Alexander Pope Περί βάθους (μτφρ. Θοδωρής Δρίτσας, Κώστας Σπαθαράκης, εκδ. Αντίποδες).

Του Νίκου Ξένιου

Η έννοια του «βάθους» περιλαμβάνει την, ηθελημένη ή ακούσια, μετάβαση από το «εξηρμένο» ύφος στην κοινοτοπία που υποδύεται ποιητικότητα. Τα σκωπτικά ή τα burlesque κείμενα του Αλεξάντερ Πόουπ υποστηρίζονται θεωρητικά από την πραγματεία του Περί Βάθους του 1727, που έφερε τον περιγραφικότατο υπότιτλο: «Μια πραγματεία του Μαρτίνους Σκρίμπλερους για την τέχνη της βύθισης στην ποίηση», και που κυκλοφόρησε σε ελληνική μετάφραση Θοδωρή Δρίτσα και Κώστα Σπαθαράκη από τις φροντισμένες εκδόσεις «Αντίποδες» με εκτενές επίμετρο της Αγγέλας Γιώτη.

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ