Προβληματισμός και κατάθεση μιας τολμηρής άποψης για τη λογοτεχνία που γράφεται με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, με αφορμή τον αποκλεισμό πρόσφατα του εικονιζόμενου Τελισόν Ορελιέν από το Γκονκούρ, το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Σκέψεις με αφορμή το πρόσφατο μυθιστόρημα του Νίκου Κατσαλίδα «Η πλημμυρίδα της νύχτας», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νίκας. Στην κεντρική εικόνα, το πάνω μέρος φωτογραφίας του Κώστα Μπαλάφα [1920-2011], από το λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ (εκδ. Ποταμός)

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Για την ποιητική συλλογή της Ήλιας Μπούρα «Εύκρατη ζώνη» (εκδ. Καστανιώτη). Εικόνα: Ο πίνακας του Έντουαρντ Χόπερ «Πρωινό στη Νότια Καρολίνα». 

Γράφει η Αριστέα Παπαλεξάνδρου

Δεκατέσσερις πρόσφατες ποιητικές συλλογές συν ένα σημαντικό συγκεντρωτικό έργο συνθέτουν τα φθινοπωρινά ποιητικά μας αναγνώσματα (κάποια ήταν και καλοκαιρινά). Εικόνα: "La ramasseuse de feuilles mortes", Ερνέστ Μπιέλερ (1863-1948).

Επιλογή-παρουσίαση: Κ.Β. Κατσουλάρης

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Κώστας Καλτσάς  για τη μετάφραση του μυθιστορήματος του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας «Ατέλειωτο αστείο» (εκδ. Gutenberg).

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενη, η Αγγελική Βασιλάκου για τη μετάφραση του μυθιστορήματος του Νταβίδ Ουκλές  (David Uclés) «Η χερσόνησος με τα άδεια σπίτια» (εκδ. Μεταίχμιο). 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Επιλογή από βιβλία ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας και ποίησης, καθώς και non fiction βιβλία ιστορίας, επιστημών, graphic novels και βιογραφίες, ό,τι αναμένουμε να εκδοθεί μέχρι και το τέλος της χρονιάς. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τα βιβλία των Κορνήλιου Καστοριάδη «Οι μετασχηματισμοί του καπιταλισμού», και Νίκου Γιαννίκα & Νίκου Ν. Μάλλιαρη «Ο πόλεμος από ανθρωπολογική σκοπιά» (εκδ. Μάγμα, αμφότερα).

Γράφει ο Νίκος Γουσγούνης 

Από το αχανές διάστημα έως την Εγγύς Ανατολή, και από την Ισπανία του Εμφυλίου Πολέμου έως τη Δανία των σίριαλ κίλερ: Πέντε πολυσέλιδα βιβλία που ακούστηκαν πολύ, διαβάστηκαν πολύ και που συνεχίζουμε να απολαμβάνουμε. 

Επιλογή-παρουσίαση: Σόλωνας Παπαγεωργίου

Δέκα πρόσφατα βιογραφικά και αυτοβιογραφικά βιβλία, για καλλιτέχνες, συγγραφείς, πολιτικούς και θρησκευτικούς ηγέτες που άφησαν το στίγμα τους. Εικόνα: Ο Γιώργος Σεφέρης. 

Επιμέλεια: Book Press

Ποια είναι τα όρια ανάμεσα στην ερμηνευτική ελευθερία της κριτικής και την ανάγκη τεκμηρίωσης όταν μια κρίση μετατρέπεται σε ιστορικό ισχυρισμό; Σκέψεις με αφορμή την πρόσφατη συζήτηση για την έννοια της «πρωτοπορίας». Εικόνα: Ο Νικόλαος Κάλας. 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Από την ηθογραφία και τη νεο-ηθογραφία στην «περιφερειακότητα». Προσπάθεια σύνθεσης μιας ενιαίας θεώρησης που συνενώνει ποικίλες εκδοχές λογοτεχνικών κειμένων και τάσεων με αναφορά στην περιφέρεια, από τον 19ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Σαν σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου 2013, δολοφονήθηκε ο Παύλος Φύσσας. Από τον αρχικό τρόμο μέχρι την κραυγή «Γιε μου, τα κατάφερες», της μητέρας του όταν καταδικάστηκαν τα μέλη της νεοναζιστικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, αναζητούμε τα βιβλία που κρατούν τη μνήμη ζωντανή. Εικόνα: Γκραφίτι της ομάδας Political Stencil. 

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ο «Άγγελος στο σπίτι» και η «Τρελή στη σοφίτα», δυο γυναικείες φιγούρες που απεικονίζονται στη λογοτεχνία, αποτέλεσαν τη βάση για να οικοδομηθεί η γυναικεία ταυτότητα στη βικτωριανή εποχή. Εικόνα: Από την ταινία «Τζέιν Έιρ» (2011) του Κάρι Φουκουνάγκα. 

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου

Τρία καλά πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα: Χόρχε Ροντρίγκες Γκόμες, Κάιλ Ντέκερ, Γιώργος Κ. Θεοχάρης. Πολιτικό θρίλερ στην ταραγμένη Βενεζουέλα, hardboiled αστυνομικό με έναν νέο, αναπάντεχο ήρωα και μία νέα φωνή στο ελληνικό αστυνομικό που «τα λέει όλα σε 200 σελίδες». Εικόνα: Vonderauvisuals, CC BY-NC-ND 2.0

Επιλογή-παρουσίαση: Χίλντα Παπαδημητρίου

Πώς διάφορα είδη γλωσσών συνυπάρχουν στην πεζογραφία της Κωνσταντίας Σωτηρίου και πώς αναπτύσσεται η κειμενική φωνή της. Κάποιες σκέψεις. Τα βιβλία της βραβευμένης συγγραφέα από την Κύπρο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πατάκη. Εικόνα: Γυναίκα αγγειοπλάστης από το χωριό Κόρνος, της επαρχίας Λάρνακας. ©Φωτογραφικό αρχείο ΓΤΠ

Γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος 

Αστυνομικές υποθέσεις με έντονο κοινωνικό προβληματισμό, δυστοπικές πραγματικότητες που όμως περιγράφουν την εποχή μας, σκοτεινές οντότητες που ξεπηδούν από τις λαϊκές αφηγήσεις: δέκα βιβλία ελληνικής πεζογραφίας που διαβάζουμε μετά το καλοκαίρι.

Επιλογή-παρουσίαση: Σόλωνας Παπαγεωργίου

Πώς αλλάζει η διαδικασία της ανάγνωσης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Πότε κατανοούμε πραγματικά μια πληροφορία και γιατί ένα δύσκολο κείμενο μπορεί να μεταμορφώσει τον αναγνώστη; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο Τζέιμς Τζόις.

Γράφει ο Αντώνης Μαυρόπουλος

Η ντοπιολαλιά στο ελληνικό διήγημα μέσα από 25 ενδεικτικά αποσπάσματα και σχολιασμό αυτών.

Γράφει ο Π. Ένιγουεϊ

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 3 Σεπτεμβρίου 1883, πέθανε στο Μπουζιβάλ της Γαλλίας ο Ιβάν Τουργκένιεφ, Ρώσος συγγραφέας και ποιητής.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ορίζεται η «ποιητικότητα της πρόζας», πότε τη συναντάμε μέσα σε ένα κείμενο, ποιος ο ρόλος του επιμελητή στην ανάδειξή της και ποια η πιθανή συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης; Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Ο Ρέιμοντ Κάρβερ © Britannica

Γράφουν οι Δημήτρης Χριστόπουλος και Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης

Πώς εδραιώθηκε το κίνημα του «οικοφεμινισμού» και πώς εξελίχθηκε μέσα στα χρόνια, πώς η σχέση του φύλου και της φύσης με την εξουσία παρουσιάζεται στη λογοτεχνία. Βιβλία που πρωτοπόρησαν και έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά. Εικόνα: Από την τηλεοπτική σειρά «Η ιστορία της θεραπαινίδας» (2017-2025) του Μπρους Μίλερ.

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου 

Ποιήματα που συνομιλούν με αναμνήσεις, βιώματα, μύθους, κινηματογραφικά πλάνα. Τέσσερις προτάσεις λίγο πριν από το τέλος του καλοκαιριού. Εικόνα: «Οι Λουόμενοι της Ανιέρ» (1884) του Ζορζ Σερά.

Επιλογή-παρουσίαση: Γιώργος Δρίτσας 

Το κείμενο που ακολουθεί εκφωνήθηκε στο πλαίσιο του Λογοτεχνικού Φεστιβάλ Σητείας, τον Ιούνιο του 2026, σε μια προσπάθεια ανταπόκρισης στο θέμα του στρογγυλού τραπεζιού με τίτλο «Τα όρια της αυτοβιογραφίας στη σκηνοθεσία της μυθοπλασίας». Εικόνα: Έργο του Vilhelm Hammershøi, "Interiør, Strandgade 30" (1906).

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Για τη νουβέλα του Ντίνου Γιώτη «Αθήνα 2.0» (εκδ. Βακχικόν). Εικόνα: Ο συγγραφέας. 

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Λογοτεχνικά βιβλία που αξιοποιούν τον εργασιακό χώρο ως θεματική και με ποιον τρόπο το κάνουν. Γιατί το επάγγελμα του δασκάλου εμπνέει περισσότερο τους συγγραφείς και πώς μιλούν για αυτό. Κάποιες σκέψεις. Εικόνα: Από ιταλική έκδοση του «Ταχυδρομείου» του Τσαρλς Μπουκόβσκι. 

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας 

Εκτενής ανάλυση για τη συζήτηση σχετικά με τη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία, την ντοπιολαλιά και την έννοια της πρωτοπορίας, με αφορμή όσα γράφτηκαν πρόσφατα. Στην κεντρική εικόνα, ο Γιάννης Μακριδάκης και ο Δημοσθένης Παπαμάρκος, από φωτογραφία που δημοσίευσε ο πρώτος στο προφίλ του στο φέισμπουκ.

Γράφει ο Δημήτρης Χριστόπουλος

Σκέψεις για το πρώιμο μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Σούτσου «Ο εξόριστος του 1831» (εκδ. Νεφέλη), εστιάζοντας στον τρόπο που απεικονίζει την προσωπικότητα και τη δράση του Ιωάννη Καποδίστρια. Εικόνα: Πίνακας του Χαράλαμπου Παχή.

Γράφει ο Σπύρος Μαυράκης

Γιατί η δομική ατέλεια και η αδυναμία της γλώσσας αποτελούν σημαντικά στοιχεία στη λογοτεχνία; Ποιοι συγγραφείς κατοικούν στο χάσμα ανάμεσα στην πρόθεση και την πραγμάτωση και πώς η φιλοσοφία τους αντιμετωπίζεται στο σύγχρονο λογοτεχνικό πεδίο; Κάποιες σκέψεις. © Dmitri Kasterine Πηγή: National Portrait Gallery 

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βλαχογιάννης

Είκοσι βιβλία που ξεχώρισε η ομάδα του Guardian και διαβάζονται μονορούφι: λογοτεχνία, ψυχανάλυση, επιστήμη. Εικόνα: Πίνακας του Αμερικανού ζωγράφου Ντάρεν Τόμσον.

Επιμέλεια: Book Press

Δεκαπέντε βιβλία, από καταξιωμένους συγγραφείς, σημαντικούς κριτικούς και ειδικούς της δημιουργικής γραφής, που μας μαθαίνουν πώς να γράφουμε τις δικές μας ιστορίες καλύτερα αλλά και πώς να γίνουμε πιο προσεκτικοί αναγνώστες. 

Επιλογή-επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών επιστρέφει με τον «Σάκο Εκστρατείας» του μιλώντας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, η συλλογή διηγημάτων του Νίκου Ξένιου «Μέσα Μαρτίου, απομεσήμερο» (εκδ. Ιωλκός). 

Γράφει ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης