Οικεία ατμόσφαιρα, καθημερινοί χώροι, καλοσυνάτοι, πληγωμένοι ήρωες: Δέκα μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα που μας φτιάχνουν τη διάθεση. Εικόνα: Heatwave, Σαμάνθα Φρεντς.
Επιλογή-παρουσίαση: Σόλωνας Παπαγεωργίου
Ζεστή ατμόσφαιρα, χαμηλών τόνων και πληγωμένοι χαρακτήρες, καθημερινοί χώροι που αποτελούν τόπους συνάντησης και συνύπαρξης, η καλοσύνη και το μεγαλείο της: αυτά τα στοιχεία συναντάμε στα λεγόμενα «feelgood» μυθιστορήματα, βιβλία που δεν έχουν περίπλοκη δομή ή υψηλό ύφος, μα γαληνεύουν, με τον τρόπο τους, τον αναγνώστη – δεν είναι τυχαίο που σε χώρες της Άπω Ανατολής, η λογοτεχνία αυτού του είδους ονομάζεται «θεραπευτική».
Δέκα πρόσφατα, καλά μυθιστορήματα με αυτή την αύρα κυκλοφόρησαν πρόσφατα στα ελληνικά.
Kim Ho-Yeon, 24 ώρες ανοιχτά – Οι δεύτερες ευκαιρίες έρχονται εκεί που δεν το περιμένεις (μτφρ. Βαγγέλης Γιαννίσης, εκδ. Διόπτρα)
Ο άστεγος Ντόκγκο βρίσκει το πορτοφόλι της κυρίας Γιομ και την παίρνει τηλέφωνο καθώς θέλει να της το επιστρέψει. Εκείνη πηγαίνει να τον συναντήσει και γίνεται μάρτυρας μιας βίαιης επίθεσης που δέχεται ο Ντόκγκο, την οποία σταματά με τις φωνές της. Συγκινημένη, αποφασίζει να βοηθήσει τον πληγωμένο άντρα και φτάνει στο σημείο να του προσφέρει δουλειά στο μίνι μάρκετ της. Εκεί, ο Ντόκγκο θα αγαπηθεί, θα πολεμηθεί, θα ανακαλύψει ποιος πραγματικά είναι.
Από την πρώτη κιόλας «σκηνή» του μυθιστορήματος, την οποία περιγράψαμε παραπάνω, φαίνεται πως όλα τα σωστά υλικά για ένα feelgood μυθιστόρημα βρίσκονται στη θέση τους. Ένα συγκινητικό βιβλίο, για τους αφανείς ήρωες και τη σημασία της κατανόησης και των δεύτερων ευκαιριών.
Moira Macdonald, Όπως στα βιβλία (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Μεταίχμιο)
Μια ρομαντική και κωμική ιστορία που στηρίζεται σε μια σειρά από παρεξηγήσεις. Η μοναχική Έιπριλ αφήνει μέσα σε ένα βιβλίο ένα γράμμα για τον Γουέστλεϊ, τον φιλικό και όμορφο υπάλληλο του συνοικιακού βιβλιοπωλείου.
Αντί, όμως, να το διαβάσει εκείνος, το βρίσκει η Λόρα, μια πολυάσχολη μητέρα που έχει ξεχάσει πώς είναι ο έρωτας, και πιστεύει πως το μήνυμα το προόριζε ο ίδιος ο Γουέστλεϊ για εκείνη. Κάπως έτσι, ξεκινούν όλα.
Yuta Takahashi, Κουζίνα Τσιμπινέκο (μτφρ. Ηρώ Σκάρου, εκδ. Ελληνικά γράμματα)
Σε μια απόμερη ακτή έξω από το Τόκιο, ένα μονοπάτι σπαρμένο με κοχύλια οδηγεί σε ένα μυστηριώδες εστιατόριο. Λένε πως εκεί, τα καγκεζέν -παραδοσιακά γεύματα προσφοράς στη μνήμη των νεκρών- φέρνουν κοντά τους αγαπημένους που χάθηκαν.
Ο Τσίμπι, ο γάτος του εστιατορίου, είναι ο πρώτος που υποδέχεται τους πελάτες στην Κουζίνα Τσιμπινέκο. Και όταν οι επισκέπτες κάθονται στο τραπέζι, μπροστά στα αχνιστά φαγητά, και δοκιμάζουν την πρώτη τους απολαυστική μπουκιά, οι γλάροι απέξω σιωπούν και μια αχλή τυλίγει τα πάντα σαν πέπλο...
Η Κοτόκο, μια νεαρή γυναίκα που παλεύει με την απώλεια· ο Ταιτζί, ένα παιδί του δημοτικού που βρίσκεται σε σύγχυση μετά την εξαφάνιση της πρώτης του αγάπης· ο Γιοσίο, ένας ηλικιωμένος αγρότης που θρηνεί τη σύζυγό του· ο Κάι, ο νεαρός σεφ του εστιατορίου. Τα γεύματα στην Κουζίνα Τσιμπινέκο τούς θρέφουν, τους γαληνεύουν και τους θυμίζουν τι αξίζει πραγματικά στη ζωή. Αν μπορούσατε να μιλήσετε για μία τελευταία φορά σε κάποιον που έχετε χάσει, τι θα του λέγατε;
Caroline Wahl, 22 διαδρομές (μτφρ. Μαριάννα Χάλαρη, εκδ. Κλειδάριθμος)
Κατακαλόκαιρο σε μια άχρωμη μικρή πόλη. Πέρα από τις σπουδές μαθηματικών και παράλληλα με τη δουλειά στο ταμείο ενός σουπερμάρκετ, η καθημερινή κολύμβηση τα βράδια στο ανοιχτό κολυμβητήριο είναι μία από τις ελάχιστες φωτεινές στιγμές στη ζωή της Τίλντα. Εκεί μπορεί να ξεφύγει λιγάκι από την καθημερινότητά της, όπου έχει να φροντίσει τη μικρή της αδερφή Ίντα και την αλκοολική μητέρα τους.
Όνειρα για μια ελεύθερη και ξέγνοιαστη ζωή δεν επιτρέπει στον εαυτό της. Οι φίλοι της έχουν φύγει προ πολλού. Μόνο η Τίλντα έχει μείνει. Αλλά μια μέρα, τα πράγματα αλλάζουν. Στην Τίλντα προσφέρεται η προοπτική ενός διδακτορικού στο Βερολίνο, και τότε αρχίζει να διαγράφεται ένα μέλλον που υπόσχεται ελευθερία.
Κι ύστερα εμφανίζεται ο Βίκτορ κι όλα μοιάζουν πιο όμορφα. Όμως ακριβώς τη στιγμή που η Τίλντα σχεδόν πιστεύει ότι τα πράγματα στη ζωή της μπορεί να φτιάξουν, τα πάντα απορρυθμίζονται.
Sanaka Hiragi, Το μαγικό φωτογραφείο του κυρίου Χιρασάκα (μτφρ. Βίκη Τσιούστα, εκδ. Ίκαρος)
Ο Χιρασάκα καλωσορίζει τους επισκέπτες του φωτογραφείου του προσφέροντάς τους τσάι, μόνο και μόνο για να τους αποκαλύψει ένα τρομερό νέο: έχουν πεθάνει και προτού προχωρήσουν στο επέκεινα, μπορούν να κάνουν μια σύντομη στάση στο μαγαζί του, για να διαλέξουν ποια στιγμιότυπα από τη ζωή τους θέλουν να ξαναβιώσουν – ένα εύρημα που στην ουσία βασίζεται στη φράση: «Όταν πεθαίνουμε, ολόκληρη η ζωή μας περνάει μπροστά από τα μάτια μας».
Τρία φαντάσματα, τρεις ψυχές, τρία ταξίδια. Ένα γλυκόπικρο μυθιστόρημα για την απώλεια, αλλά και για την μεγαλείο του υπάρχειν.
Michiko Aoyama, Ο θεραπευτής ιπποπόταμος του πάρκου Χινόντε (μτφρ. Αύγουστος Κορτώ, εκδ. Πατάκη)
Αποτελεί, άραγε, έκπληξη το ότι τα «feelgood» μυθιστορήματα εστιάζουν συχνά σε πολλούς και όχι σε έναν ήρωα; Με αυτόν τον τρόπο, ίσως καταφέρνουν να μιλήσουν πιο σφαιρικά για τη σύνθετη έννοια του «τραύματος».
Ένα ταλαιπωρημένο παιχνίδι, ένας ιπποπόταμος, υπαρκτό απομεινάρι της παιδικής ηλικίας, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του έργου. Ο μύθος λέει πως αν τον βρεις στην παιδική χαρά όπου είναι ξεχασμένος, και αγγίξεις ένα μέρος του σώματός του, θεραπεύεσαι. Πέντε ήρωες το τολμούν, ψάχνοντας τη λύτρωση.
Emily Henry, Υπέροχη, μεγάλη, όμορφη ζωή (μτφρ. Νέλλα Γιατράκου, εκδ. Διόπτρα)
Αν κοιτάξουμε τους τίτλους των βιβλίων της Έμιλι Χένρι, καταλαβαίνουμε σχεδόν αυτόματα πως τα μυθιστορήματά της δεν προορίζονται για το καλοκαίρι απλώς και μόνο λόγω του χαλαρού τους ύφους και της γλυκιάς ιστορίας που παρουσιάζουν: συνήθως, η πλοκή τους διαδραματίζεται κοντά στις ακτές, κατά την περίοδο του θέρους, ενώ πολύ συχνά η ίδια η διαδικασία της συγγραφής αποτελεί κεντρικό τους θέμα.
Έτσι και εδώ, έχουμε δυο ήρωες, δυο αντίθετους πόλους, μια ονειροπόλο συγγραφέα στα πρώτα της βήματα, και έναν ψυχρό και καταξιωμένο γραφιά, που αναλαμβάνουν να φτιάξουν τη βιογραφία μιας πρώην πριγκίπισσας των ταμπλόιντ. Ο ανταγωνισμός τους θα υποχωρήσει όσο γνωρίζονται καλύτερα.
Maja Lunde, Όταν σταμάτησε ο χρόνος (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, εκδ. Κλειδάριθμος)
Ο άνθρωπος και η πολύπλοκη σχέση του με τη φύση: ένα θέμα που απασχολεί έντονα την πεζογραφία σε παγκόσμιο επίπεδο τα τελευταία χρόνια, όσο η συζήτηση για την κλιματική κρίση συνεχίζεται.
Στο πολυπρόσωπο μυθιστόρημα της Μάγια Λούντε, ο χρόνος παγώνει, αλλά μόνο για τον άνθρωπο. Νέες γεννήσεις και θάνατοι παύουν να συμβαίνουν, ενώ η υπόλοιπη φύση συνεχίζει να ακολουθεί τον κύκλο της ζωής. Ένα στοχαστικό μυθιστόρημα που κάνει τον αναγνώστη να διερωτηθεί ποιος και τι βρίσκεται πραγματικά στο «κέντρο» του κόσμου.
Emma Cowell, Κάτω από τη λεμονιά (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα)
Υπάρχουν μυθιστορήματα που μας ταξιδεύουν σε μακρινές γωνιές του κόσμου, που ο αναγνώστης μετακινείται, νοητά, προς άλλους τόπους και εποχές. Στο έργο, όμως, της Κόγουελ συμβαίνει το αντίστροφο, κατά κάποιον τρόπο. Η ηρωίδα, δηλαδή, μεταφέρεται από την Αγγλία σε έναν τόπο κοντινό μας, το Αγκίστρι.
Σε αυτό το νησάκι θα ανακαλύψει τα μυστικά της οικογένειάς της και θα προσπαθήσει να διαχειριστεί το πένθος, έχοντας χάσει πρόσφατα τον αδερφό της. Ένα έργο που έχει κάτι από την πεζογραφία της Βικτόρια Χίσλοπ.
Kerstin Holzer, Ο Τόμας Μαν σε διακοπές (μτφρ. Έμη Βαϊκούση, εκδ. Μεταίχμιο)
Πρόσφατα συμπληρώθηκαν εβδομήντα χρόνια από τον θάνατο του Τόμας Μαν. Τα έργα του αποτελούν πλέον κοινό κτήμα και με την πληθώρα νέων και καλών μεταφράσεων που κυκλοφόρησαν, συζητήσαμε ξανά για το έργο του μοντερνιστή νομπελίστα.
Τον ίδιο τον συγγραφέα τον έχουμε δει ως λογοτεχνικό ήρωα στο μυθιστόρημα του Κολμ Τομπίν Ο μάγος (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Ίκαρος). Το βιβλίο της Κέρστιν Χόλζερ τον αξιοποιεί και αυτό ως πρωταγωνιστή, εστιάζοντας στις διακοπές της οικογένειας του Μαν στη λίμνη Tegernsee, το καλοκαίρι του 1918, λίγο πριν από τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πολιτική, εμμονές, τύψεις και τα γεγονότα που θα εμπνεύσουν το μυθικό Μαγικό βουνό, το πιο εμβληματικό έργο του συγγραφέα.
* Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
