Περί Χρυσής Αυγής ΙΙ

Του Σωτήρη Βανδώρου

Χρειάστηκε, δυστυχώς, να δολοφονηθεί Έλληνας από Χρυσαυγίτες ως εάν να μην αρκούσαν ο φόνος του Σαχτζάτ Λουκμάν, οι ξυλοδαρμοί, η τρομοκράτηση, τα κηρύγματα μίσους, οι συκοφαντίες, τα ψεύδη, οι χιτλερικοί χαιρετισμοί, η διακηρυγμένη πρόθεση κατάλυσης της δημοκρατίας για να ξυπνήσουν τόσοι πολλοί ξαφνικά από το λήθαργό τους. Έστω. Γεγονός είναι ότι για πρώτη φόρα απ’ όταν οι νενοναζί πάτησαν πόδι στη Βουλή εμφανίζεται, επιτέλους, μια γενικευμένη διάθεση για σοβαρή, αποφασιστική και δυναμική αντιμετώπιση των εχθρών της δημοκρατίας.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Ο 68χρονος σήμερα Daniel Cohn-Bendit είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη χώρα μας, κυρίως για τους λάθος λόγους. Ως προεξάρχουσα μορφή του γαλλικού Μάη του ΄68, όταν η χαρισματική προσωπικότητά του τον ανέδειξε σε έναν από τους βασικούς εκφραστές του πολυποίκιλου πολιτικού και πολιτιστικού φοιτητικού κινήματος, εξέφραζε τους λεγόμενους «ελευθεριακούς», μια ομάδα ακτιβιστών που ήταν περισσότερο κοντά στον αντιεξουσιαστικό χώρο και σφόδρα επικριτική απέναντι στα κομμουνιστικά-σταλινικά καθεστώτα. 

Διαβάζοντας τα βιβλία του Benoit Goetz για τη φιλοσοφία της αρχιτεκτονικής θυμάμαι ένα ευτυχισμένο διαμέρισμα στην οδό Πατησίων –όταν ο αδερφός μου, τα ξαδέρφια μου κι εγώ ήμασταν παιδιά– κι ένα δυστυχισμένο διαμέρισμα στην οδό Βριλησσού όπου μετακομίσαμε το 1967. Το καθένα απ’ αυτά τα σπίτια είχε τη δική του ιστορία και ψυχική διάθεση: τα θυμάμαι να αναπνέουν και να ηχούν – το πρώτο ήταν εύθυμο και καθησυχαστικό, το δεύτερο έμοιαζε στοιχειωμένο.

Της Σώτης Τριανταφύλλου 

Του Κώστα Κατσουλάρη

Το λογοτεχνικό δοκίμιο είναι από τα πιο δύσκολα κειμενικά είδη γιατί, μεταξύ άλλων, απαιτεί από τον συγγραφέα τον ιδανικό συγκερασμό γλωσσικού ύφους και ανάπτυξης λογικών και στέρεων επιχειρημάτων. Όπως είναι επόμενο, η ευαίσθητη αυτή ισορροπία μπορεί εύκολα να κλονιστεί, άλλοτε εξαιτίας ενός υπερχειλίζοντος λυρισμού, που πλήττει την ακρίβεια και την οξύτητα του κριτικού λόγου, κι άλλοτε επειδή ο δοκιμιογράφος αναζητά ασφαλές απάγκιο στην επιστημονικοφανή μεθοδολογία της φιλολογικής μελέτης.

{jcomments off}Της Σώτης Τριανταφύλλου

Το τελευταίο μυθιστόρημα του Stephen King είναι το χρονικό ενός ταξιδιού στο παρελθόν και σε μια «άλλη χώρα»: στα τέλη της δεκαετίας του ’50, στην αμερικανική επαρχία όπου οι άνθρωποι did their best and let God do the rest. Το βιβλίο έχει πολλές αρετές –«αχτύπητη» αφήγηση, ολοζώντανη εικονοποιία, αβίαστο ύφος– κι αδυναμίες: μακροσκελείς περιγραφές, pop γλώσσα (στους διαλόγους, ο Stephen King επιλέγει συχνά τη φωνητική γραφή ενώ οι αναφορές στα εμπορικά ονόματα των προϊόντων είναι υπερβολικές), καθώς και λεπτομέρειες, νόστιμες, αλλά άσχετες με την πλοκή. Όσο για την πλοκή μοιάζει με roller-coaster: συμβαίνουν τα πάντα με κυμαινόμενη ένταση και με απότομες εναλλαγές διάθεσης – όλα τα λογοτεχνικά είδη συνυφαίνονται και καμιά ανθρώπινη πράξη δεν μένει απέξω. You name it.

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ο Ούλριχ Μπεκ είναι ένας από τους δυο-τρεις επιφανέστερους Γερμανούς διανοούμενους μετά τον Γιούργκεν Χάμπερμας. Η εξέλιξη της ευρωπαϊκής ενοποίησης τον ενδιαφέρει επιστημονικά και πολιτικά. Είναι, άλλωστε, μέλος και της Ομάδας Σπινέλλι που συστάθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την προώθηση του ευρωπαϊκού ομοσπονδισμού. Στο δοκίμιό του Η Γερμανική Ευρώπη που στην ελληνική έκδοση έχει τον τίτλο Από τον Μακιαβέλλι στη Μερκιαβέλλι καταπιάνεται με την κρίση της ευρωζώνης, διερωτώμενος ευρύτερα για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης με έμφαση στο ρόλο που διαδραματίζει η χώρα καταγωγής του. Ο Μπεκ είναι ευρύτερα γνωστός για τη θεώρησή του περί της «κοινωνίας της διακινδύνευσης».

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους

Της Ελένης Κορόβηλα 

Αυτή την εβδομάδα το βιβλίο Το διάβασμα και πώς να το γλιτώσετε του Τόμι Γκρίνουαλντ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

{jcomments off}Της Σώτης Τριανταφύλλου

Με την ευκαιρία του πρόσφατου διπλωματικού σφάλματος του Μπαράκ Ομπάμα –παρότι είναι ακόμα κάπως νωρίς, η αντίδρασή του στον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία πρέπει μάλλον να θεωρηθεί γκάφα- διαβάζω ένα βιβλίο του 2003 με τίτλο «The New American Empire». Πρόκειται για μια σειρά άρθρων που επιμελήθηκαν ο Lloyd Gardner, καθηγητής διπλωματικής ιστορίας στο Rutgers και η Marilyn Young, καθηγήτρια αμερικανικής ιστορίας στο NYU.

Για τη σειρά βιβλίων με ήρωες τα «Μούμιν» της Σουηδό-Φινλανδής Τούβε Γιάνσον, και ειδικότερα το βιβλίο «Κομήτης στην κοιλάδα Μια ιστορία με τα Μούμιν» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Πατάκη).

Της Ελένης Κορόβηλα

Της Εύας Στάμου

Είναι πλέον φαινόμενο συνηθισμένο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: αναρτήσεις επιθετικού περιεχομένου και υβριστικού χαρακτήρα γραμμένες ανορθόγραφα με κεφαλαία γράμματα. Όσοι ασχολούμαστε με το φέισμπουκ και το τουίτερ συναντάμε τέτοιου είδους αναρτήσεις καθημερινά. Πρόκειται για κείμενα χωρίς ειρμό, ασύντακτα, ασυνάρτητα κι αδόμητα, με κύριο στόχο τον εκφοβισμό ή τον διασυρμό κάποιου με του οποίου τις ιδέες ή την πολιτική δράση διαφωνεί ο γράφων.

Της Εύας Στάμου

Είναι πλέον φαινόμενο συνηθισμένο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: αναρτήσεις επιθετικού περιεχομένου και υβριστικού χαρακτήρα γραμμένες ανορθόγραφα με κεφαλαία γράμματα. Όσοι ασχολούμαστε με το φέισμπουκ και το τουίτερ συναντάμε τέτοιου είδους αναρτήσεις καθημερινά. Πρόκειται για κείμενα χωρίς ειρμό, ασύντακτα, ασυνάρτητα κι αδόμητα, με κύριο στόχο τον εκφοβισμό ή τον διασυρμό κάποιου με του οποίου τις ιδέες ή την πολιτική δράση διαφωνεί ο γράφων.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Οι έλληνες συγγραφείς της δεκαετίας του ’80 θεωρούνται ότι αποστασιοποιήθηκαν ριζικά από τους προκατόχους τους και έδωσαν το δικό τους στίγμα στον χάρτη της ελληνικής πεζογραφίας. Βασικό σημείο καμπής στάθηκε η απομάκρυνσή τους από το πολιτικό μυθιστόρημα, γενικότερα από την αφήγηση της δημόσιας ζωής, και η ανάδυση του ατομικού βίου ως πυρήνα της θεματικής των έργων τους.

Περί ΠΑΣΟΚ

Του Σωτήρη Βανδώρου

Επιτομή του ανορθολογισμού, μόνιμη πηγή παθογένειας, αιτία όλων των δεινών: Για πολλούς το ΠΑΣΟΚ, αν όχι αποκλειστικά, πάντως κατά κύριο λόγο, βαρύνεται για την κατάντια της οικονομικής μας κατάστασης αλλά και του πολιτικού συστήματος, εν τέλει για όλα τα στραβά της Μεταπολίτευσης. Έτσι, οι παλαιές προσεγγίσεις περί λαϊκισμού, πελατειακών σχέσεων, κρατισμού κ.ο.κ. (όχι ότι είναι ανυπόστατες) ανακυκλώνονται συνθηματικά και καταχρηστικά εν μέσω της κρίσης που διερχόμαστε και της όξυνσης των παθών που αυτή επιφέρει.

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο ήλιος δύει στις έξι και τέταρτο: η δύση είναι σύντομη, στιγμιαία σχεδόν· εδώ, στην Κεντρική Βενεζουέλα, το σκοτάδι πέφτει απότομα, ηχηρό, γεμάτο κραυγές πουλιών. Pillow book: «Θλιβεροί τροπικοί» του Κλοντ Λεβί-Στρος, ένα βιβλίο που σου μαθαίνει πώς να βλέπεις, πώς να ταξιδεύεις, πώς να αποτιμάς τον δικό σου πολιτισμό έναντι του πολιτισμού των άλλων. Ο Λεβί-Στρος παρεξηγήθηκε όπως πολλοί μεγάλοι στοχαστές: η μέση ευφυΐα δεν επαρκεί· εξάγει τα δικά τη{jcomments off}ς συμπεράσματα κι ύστερα προσκολλάται σ’ αυτά μεταμορφώνoντάς τα σε πολιτική. Από τη μέση ευφυΐα λείπει η φαντασία, η πολυπλοκότητα – στην ουσία λείπει η κατανόηση. 

Του Σωτήρη Βανδώρου

Ενδεχομένως ο Carle Honoré, συγγραφέας του Μανιφέστου της χαρούμενης παιδικής ηλικίας (στο πρωτότυπο: Under pressure – Υπό πίεση), θα έβρισκε περιοριστική τη σύνοψή του που θα επιχειρήσoυμε εδώ, νομίζουμε ωστόσο ότι αυτή η ανάγνωση αναδεικνύει, χωρίς να προδίδει το γενικότερο πνεύμα του, την αιχμή ενός ενδιαφέροντος, αλλά κάπως ανοικονόμητου βιβλίου.

Ένα χορταστικό μυθιστόρημα από τον Στίβεν Κινγκ

Του Κώστα Κατσουλάρη

Πώς να πεις μια ιστορία; Κάντο απλά. Όσο πιο απλά μπορείς. Αυτή είναι η απάντηση που δίνει ο ιδιοφυής Stephen King κάνοντας πράξη ο ίδιος τη συμβουλή του με κάθε ευκαιρία. Πες μας τι συνέβη, όσο πιο ξεκάθαρα γίνεται, δώσε το βάρος στα γεγονότα, στη δράση. Ας είναι τα ίδια τα γεγονότα περίπλοκα, αμφίσημα, παράλογα, και όχι η αφήγησή τους, διδάσκει ο διάσημος αμερικανός συγγραφέας. 

Τρία ελληνικά μυθιστορήματα

Του Κώστα Κατσουλάρη

Του Σωτήρη Βανδώρου

Τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν τα βιβλία που αυτοσυστήνονται ως εκλαϊκευτικές εισαγωγές στη φιλοσοφία. Ας το πούμε χωρίς περιστροφές, πολλά από αυτά είναι για πέταμα (ή, καλύτερα, για ανακύκλωση). Άλλοτε, έχουν γραφτεί στη λογική οδηγών αυτοβοήθειας, προδίδοντας έτσι εξ ορισμού το φιλοσοφείν, άλλοτε ανακατεύουν ψυχολογία, θρησκεία και New Age δοξασίες παράγοντας ένα απερίγραπτο συμπίλημα.

Της Ελένη Κορόβηλα 

Αυτή την εβδομάδα το εικονογραφημένο βιβλίο για παιδιά Ταξίδι στο βασίλειο της φαντασίας, του Τζερόνιμο Στίλτον, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Της Ελένης Κορόβηλα 

Αυτή την εβδομάδα το μυθιστόρημα για εφήβους Σκουπίδια, του Άντυ Μάλλιγκαν, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Του Σωτήρη Βανδώρου

«Καθώς οι ριζοσπαστικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις τους έχασαν τη λαϊκή υποστήριξη, άρχισαν να λένε πως ο μέσος άνθρωπος δεν ήταν σε θέση να πάρει αποφάσεις ζωτικής οικονομικής και διαχειριστικής σημασίας. Αποκαλούσαν ‘λαϊκισμό’ ή ‘δημαγωγία’ το ‘να λένε οι πολιτικοί στον κόσμο αυτό που ήθελε ν’ ακούσει’ και το να εφαρμόζουν μόνο πολιτικές που αποδεικνύονταν δημοφιλείς.

Αυτή την εβδομάδα η Book Press προτείνει 10 βιβλία Ελλήνων και ξένων συγγραφέων για εφήβους από την πρόσφατη παραγωγή. Όταν ο τρόπος σκέψης των παιδιών αρχίζει να εξελίσσεται, όταν αρχίζουν να αποκτούν την ικανότητα να σκέπτονται αφαιρετικά, να γίνονται περισσότερο ανεξάρτητοι και κριτικοί απέναντι στις απόψεις των άλλων τότε τα παιδιά έχουν πάψει να είναι παιδιά και είναι έφηβοι. 

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο συγγραφέας και στιχουργός Θοδωρής Γκόνης διηγείται μια ιστορία για ένα βιβλίο του Στρατή Τσίρκα που τον απογοήτευσε.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα το ιστορικό μυθιστόρημα «Το κάστρο της Ωριάς», του Παντελή Σταματελόπουλου και της Μαρίας Ηλιοπούλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Η Book Press προτείνει 30+1 βιβλία μυθοπλασίας για το καλοκαίρι.

Επιμ. Κώστας Αγοραστός

Περί της λογικής του ναζισμού

Του Σωτήρη Βανδώρου

«Κάποιες φορές δεν σου μένει παρά να κλάψεις. Αν αγαπάς τόσο πολύ τα παιδιά, όπως εγώ, δεν είναι καθόλου εύκολο», παραπονιέται ο αστυνομικός επιθεωρητής Fritz Jacob σε βαθμοφόρο των Ες-Ες. Λίγο καιρό αργότερα, όμως, θα του γράψει: «Σου είμαι ευγνώμων για τη φιλική επίπληξη. Έχεις δίκιο. Εμείς οι άνδρες της νέας Γερμανίας πρέπει να είμαστε σκληροί με τον εαυτό μας».

 Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους. 

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα το εικονογραφημένο βιβλίο «Το παιδί που στο κεφάλι του φύτρωσε ένα δέντρο», της Ροδούλας Παππά, που  κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νεφέλη.

Η μέση ηλικία είναι το στάδιο του βίου που συνδέει τη νεότητα με το γήρας. Οι περισσότεροι αντιλαμβανόμαστε τη διαδικασία της βιολογικής ωρίμανσης σαν έναν κύκλο με συγκεκριμένα στάδια και όρια. Στα στάδια αυτά προβάλλουμε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και θεωρούμε ότι προσφέρουν συγκεκριμένες δυνατότητες.

Της Εύας Στάμου

Η μέση ηλικία είναι το στάδιο του βίου που συνδέει τη νεότητα με το γήρας. Οι περισσότεροι αντιλαμβανόμαστε τη διαδικασία της βιολογικής ωρίμανσης σαν έναν κύκλο με συγκεκριμένα στάδια και όρια. Στα στάδια αυτά προβάλλουμε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και θεωρούμε ότι προσφέρουν συγκεκριμένες δυνατότητες.

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα το μυθιστόρημα για εφήβους «Σχολική παράσταση» του Βασίλη Παπαθεοδώρου που (επανα)κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.