Η Δημοκρατία αντεπιτίθεται

Περί Χρυσής Αυγής ΙΙ

Του Σωτήρη Βανδώρου

Χρειάστηκε, δυστυχώς, να δολοφονηθεί Έλληνας από Χρυσαυγίτες ως εάν να μην αρκούσαν ο φόνος του Σαχτζάτ Λουκμάν, οι ξυλοδαρμοί, η τρομοκράτηση, τα κηρύγματα μίσους, οι συκοφαντίες, τα ψεύδη, οι χιτλερικοί χαιρετισμοί, η διακηρυγμένη πρόθεση κατάλυσης της δημοκρατίας για να ξυπνήσουν τόσοι πολλοί ξαφνικά από το λήθαργό τους. Έστω. Γεγονός είναι ότι για πρώτη φόρα απ’ όταν οι νενοναζί πάτησαν πόδι στη Βουλή εμφανίζεται, επιτέλους, μια γενικευμένη διάθεση για σοβαρή, αποφασιστική και δυναμική αντιμετώπιση των εχθρών της δημοκρατίας.

Δεν είναι ώρα, λοιπόν, ούτε για αυτοοικτιρμό, ούτε για μεγάλες κουβέντες. Είναι ώρα για δράση. Η Δημοκρατία αντεπιτίθεται. Ας σκεφτούμε πρακτικά κι ας πράξουμε όπως ήδη κάνει η οργανωμένη πολιτεία και η οργανωμένη κοινωνία. Ας συνοψίσουμε τι γίνεται και τι θα μπορούσε επιπλέον να γίνει.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ

Δημιουργία μιας «υγειονομικής ζώνης» (cordon sanitaire) εν είδει καραντίνας, σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική αναφορικά με τα εξτρεμιστικά κόμματα, απέναντι στη ΧΑ, προσαρμοσμένη στις τρέχουσες συνθήκες. Εν ολίγοις, συγκρότηση ενός κοινού μετώπου από το σύνολο των υπόλοιπων κομμάτων που περιθωριοποιεί και στιγματίζει τη ΧΑ ως αντικοινοβουλευτικό κι αντιδημοκρατικό κόμμα. Ως τέτοιο, κατά προέκταση, δεν αντιμετωπίζεται ως «κανονικό» κόμμα, αλλά ως εχθρός του πολιτεύματος. Εξειδικεύεται σε μέτρα όπως τα ακόλουθα:

1) Αντικοινοβουλευτική κι αντιδημοκρατική δραστηριότητα όπως και λόγος που προτρέπει σε πράξεις βίας ή είναι ρατσιστικός ή στρέφεται κατά του πολιτεύματος (όχι μόνον όταν εκπορεύεται από τη ΧΑ), καταδικάζεται αμέσως, απερίφραστα και απόλυτα από κάθε ένα από τα υπόλοιπα κόμματα ή, ακόμη καλύτερα, με κοινή δήλωση. Κατά περίπτωση, θα μπορούσε να ακολουθηθεί και η αντίστροφη τακτική, δηλαδή της επιδεικτικής αγνόησης της πρόκλησης (εάν είναι τέτοια που μπορεί όντως κι ενδείκνυται να αγνοηθεί). Πρωτεύον είναι να ακολουθείται κοινή στάση.

2) Ο κανονισμός της Βουλής τηρείται απαρέγκλιτα και με αυστηρότητα ιδίως στις περιπτώσεις σοβαρής παρεκτροπής. Το προεδρείο της Βουλής απολαμβάνει εκ προοιμίου την εμπιστοσύνη και τη νομιμοποίηση από όλα τα κόμματα για τις πειθαρχικές ποινές που θα επιβάλλει όσο ακραίες κι αν είναι αυτές.

3) Η άρση της κοινοβουλευτικής ασυλίας για βουλευτές της ΧΑ για κάθε υπόθεση στην οποία κατηγορούνται με οποιαδήποτε ιδιότητα για εμπλοκή τους σε αδικήματα πράξεων βίας και ρατσισμού γίνεται με την ψήφο όλων των βουλευτών.

4) Η αντιπαράθεση κι ο ανταγωνισμός μεταξύ των κομμάτων παραμένούν ανοιχτά και μπορεί να εξακολουθούν να προσλαμβάνουν και τις πιο ακραίες, εντός δημοκρατικής νομιμότητας και δημοκρατικής πολιτικής κουλτούρας, μορφές, αλλά εξομοίωση ή έστω σύγκριση αντίπαλου κόμματος με τη ΧΑ αποκλείεται αμοιβαία.

5) Σε όλες τις ψηφοφορίες στη Βουλή αποκλείεται για λόγους αρχής οποιαδήποτε σύμπραξη με τη ΧΑ. Αυτό αυτονοήτως σημαίνει ότι κανένα κόμμα, της συμπολίτευσης ή της αντιπολίτευσης, δεν καταθέτει νομοσχέδιο ή ερώτηση ή οποιοδήποτε αίτημα από κοινού με τη ΧΑ ούτε υπερψηφίζει ή στηρίζει με οποιοδήποτε τρόπο δική της πρωτοβουλία. Σημαίνει, επιπλέον, ότι επιχειρείται η ΧΑ να μην ψηφίζει ή στηρίζει πρωτοβουλίες των άλλων κομμάτων και, σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον να μη βασίζεται στις ψήφους των δικών τους βουλευτών η υπερψήφιση νομοσχεδίου ή άλλης πράξης.

6) Σε καμία δημόσια εκδήλωση που συμμετέχει εκπρόσωπος της ΧΑ δεν συμμετέχει εκπρόσωπος άλλου κόμματος, εκτός αν το πρωτόκολλο το επιβάλλει. Για παράδειγμα, σε δημοσιογραφικές εκπομπές λόγου οι εκπρόσωποι των κομμάτων αρνούνται ασυζητητί να συμμετέχουν, εάν συμμετέχει (και κατά προέκταση καθίσταται ευθέως ή έμμεσα συνομιλητής τους) εκπρόσωπος της ΧΑ.

7) Κοινή απόφαση για το αν χρειάζεται και τι είδους αναθεώρηση ή συμπλήρωση του νομικού πλαισίου που θα αντιμετωπίζει τη δράση της ΧΑ και κοινή στήριξη της (εκάστοτε) κυβέρνησης στην πολιτική που ακολουθεί επί του προκειμένου· και, αντιστρόφως, απόδοσης, από πλευράς της κυβέρνησης, ιδιότητας άτυπου συνδιαμορφωτή της πολιτικής της στα αντιπολιτευόμενα κόμματα ειδικά ως προς το συγκεκριμένο θέμα.

ΜΕΣΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

xa-kamia-anohi2 Δημιουργία μιας αντίστοιχης «υγειονομικής ζώνης» απέναντι στη ΧΑ η οποία θα μπορούσε να κωδικοποιηθεί από την ΕΣΗΕΑ ή κάποιον άλλο δημοσιογραφικό φορέα και να προταθεί ως συμπληρωματικός ή επεξηγηματικός κατάλογος (π.χ. παράρτημα) του υφιστάμενου κώδικα δεοντολογίας. Ενδεικτικά μέτρα:

1) Εν γένει περιορισμός της δημοσιογραφικής κάλυψης της ΧΑ.

2) Η αναπαραγωγή δηλώσεων, συνομιλιών, συνεντεύξεων πάντα πλαισιώνεται από αποδοκιμαστικό δημοσιογραφικό σχολιασμό.

3) Συντομευμένη αναπαραγωγή δελτίων τύπου και δηλώσεων εκπροσώπων της Χ.Α. Αποφυγή της απευθείας και της ζωντανής συνομιλίας με εκπροσώπους της Χ.Α. στα ηλεκτρονικά μέσα. Λήψη συνεντεύξεων μόνο υπό εξαιρετικές περιστάσεις (π.χ. όταν προσάγονται στη δικαιοσύνη ως κατηγορούμενοι) και ποτέ υπό όρους που θέτουν οι συνεντευξιαζόμενοι.

4) Συντονισμός σε όλα τα επίπεδα (δημοσιογραφικές ενώσεις, ενώσεις ιδιοκτητών μέσων ενημέρωσης κ.ο.κ.) ώστε να αντιμετωπίζονται από κοινού απειλές, εκβιασμοί, αγωγές και μηνύσεις σε βάρος δημοσιογράφων από τη ΧΑ, καθώς και τυχόν απόπειρες ή περιστατικά χρηματισμού τους για να λειτουργήσουν ως προπαγανδιστές της.

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Τα δικαστήρια και οι ενώσεις δικαστών και εισαγγελέων:

1) Αποδίδουν υψηλή προτεραιότητα στα εγκλήματα ρατσιστικής βίας και συνεργάζονται συστηματικά με άλλους θεσμούς και φορείς (Υπουργείο Προστασίας Πολίτη, Αστυνομία, Ανεξάρτητες Αρχές, μη κυβερνητικές οργανώσεις, μέσα ενημέρωσης κ.ο.κ.).

2) Δημιουργούν κλίμα εμπιστοσύνης στα θύματα ρατσιστικής βίας και συναφών εγκλημάτων και στους μάρτυρες υπεράσπισης και συνεργάζονται με την Αστυνομία για την προστασία τους.

3) Θέτουν στο αρχείο υποθέσεις μηνύσεων εκ μέρους της ΧΑ σε βάρος δημοσιογράφων, πολιτικών, διανοούμενων κ.ο.κ. οι οποίες έχουν καταφανή στοιχεία ψευδούς καταμήνυσης και χρησιμοποιούνταν για εκφοβισμό από τη ΧΑ (αλλά και για την καλλιέργεια ενός προφίλ συμβατού με τη νομιμότητα και τους θεσμούς).

4) Επιβάλλουν συνθήκες ομαλής διεξαγωγής δίκης στις οποίες είναι παράγοντες της δίκης μέλη ή στελέχη της ΧΑ με οποιαδήποτε ιδιότητα. Αποτρέπουν σε συνεργασία με την Αστυνομία τη δημιουργία κλίματος εκφοβισμού προς τους ίδιους τους δικαστές, τους μάρτυρες και κάθε άλλον παράγοντα της δίκης.

ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Στην έκθεση του για τη ρατσιστική βία ο Συνήγορος του Πολίτη προτείνει οι αστυνομικές αρχές και η πολιτική τους ηγεσία:

1) Να δηµιουργήσουν έναν συστηµατικό, ολοκληρωµένο τρόπο καταγραφής περιστατικών ρατσιστικής βίας και να δηµοσιοποιούν τακτικά τα ευρήµατα.

2) Να διερευνούν πλήρως, µε διαφάνεια και µε ταχύτητα τις καταγγελίες κατά αστυνοµικών για ρατσιστική συµπεριφορά ή συµµετοχή σε ρατσιστικές επιθέσεις.

3) Να στελεχώσουν επαρκώς τα γραφεία ρατσιστικής βίας και να θεσπίσουν ειδική διαδικασία διερεύνησης των καταγγελιών.

4) Να προστατεύσουν τα θύµατα και τους µάρτυρες ρατσιστικών επιθέσεων.

5) Να επανεξετάσουν την επιχείρηση «Ξένιος Ζευς» από πλευράς αναλογικότητας και καταχρηστικότητας των προσαγωγών.

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

1) Επαγγελματικές ενώσεις και συνδικαλιστικά όργανα αποκρούουν κάθε προσπάθεια προσεταιρισμού τους από τη ΧΑ, π.χ. επιστρέφοντας απαξιωτικά ως ανεπιθύμητη τυχόν αλληλογραφία και οποιαδήποτε προσπάθεια υπεράσπισης των συμφερόντων τους από τη ΧΑ. Εμποδίζουν τη σύσταση παράταξης που σχετίζεται με τη ΧΑ κι αν αυτό δεν είναι εφικτό την απομονώνουν (υγειονομική ζώνη).

2) Τοπικές οργανώσεις και σύλλογοι αντιδρούν ειρηνικά σε ψευδοακτιβιστικές δράσεις της ΧΑ (συσσίτια, αιμοδοσία μόνο για Έλληνες κτλ.)

3) Επιστημονικοί σύλλογοι κι άλλοι φορείς εκδίδουν ψηφίσματα και κάνουν ενέργειες σε περιπτώσεις που η δράση της ΧΑ εμπίπτει στην αρμοδιότητα τους. Π.χ. ιατρικοί σύλλογοι εκδίδουν καταδικαστικές ανακοινώσεις για διοργάνωση εθελοντικής αιμοδοσίας «μόνο για Έλληνες» και λαμβάνουν πειθαρχικά μέτρα για γιατρούς-μέλη τους που τυχόν ανέχονται στο χώρο εργασίας τους ή συμπράττουν στη διεξαγωγή της.

ΣΧΟΛΕΙΑ

Στην έκθεση του για τη ρατσιστική βία ο Συνήγορος του Πολίτη προτείνει:

1) Να ληφθούν πολυεπίπεδα µέτρα που περιλαμβάνουν την προώθηση της δηµοκρατίας και την εκπαίδευση των µαθητών στα δικαιώµατα, την ανάπτυξη στοχευµένων δραστηριοτήτων που αυξάνουν τη συνειδητοποίηση των µαθητών και την ανάπτυξη πρακτικών για την ειρηνική επίλυση συγκρούσεων και τη συνύπαρξη.

2) Να καθιερωθούν διαδικασίες ακρόασης, συµφιλίωσης και εναλλακτικών κυρώσεων και να ενισχυθεί ο ρόλος των ίδιων των µαθητών στην επίλυση συγκρούσεων.

3) Να υπάρξει κατάλληλη υποστήριξη των εκπαιδευτικών και πλαισίωσή τους από ειδικούς ψυχικής υγείας, επιµόρφωσή τους σε θέµατα ανθρωπίνων δικαιωµάτων, διαρκής σύνδεσή τους µε τη συγκεκριµένη σχολική κοινότητα και έµπρακτη στήριξή τους από το Υπουργείο ώστε να αναλαµβάνουν θετικές δράσεις.

4) Να πραγµατοποιούνται εξειδικευµένες σχολικές δραστηριότητες (προγράµµατα αγωγής υγείας, πολιτιστικά και περιβαλλοντικά) εστιασµένες στην καταπολέµηση της βίας και του ρατσισµού.

Τι δεν πρέπει να γίνει

Εάν υπάρχουν μέτρα που οπωσδήποτε πρέπει να ληφθούν, υπάρχουν και κάποιες ενέργειες που οπωσδήποτε πρέπει να αποφευχθούν. Θα ήταν καταστροφικό:

1) Το αντιφασιστικό κίνημα να ενδώσει σε ευθεία αντιπαράθεση με τη ΧΑ στους δρόμους. Π.χ. οι αντι-συγκεντρώσεις ή αντι-διαδηλώσεις την ίδια ώρα και στον ίδιο χώρο με τη ΧΑ μπορεί να οδηγήσουν σε συμπλοκές με απρόβλεπτη εξέλιξη. Η βίαιη αντιπαράθεση λειτουργεί εξ αντικειμένου υπέρ της ΧΑ και μπορεί να κλιμακωθεί σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Το μέγεθος του κινδύνου γίνεται αντιληπτό αν αναλογιστεί κανείς ότι πιεζόμενη η ΧΑ μπορεί να επιλέξει ακριβώς τη στρατηγική της έντασης, θεωρώντας τους «δρόμους» το προνομιακό της πεδίο δράσης. Επιπλέον, ακόμη κι αν η ηγεσία της δείξει αυτοσυγκράτηση, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο πυρήνες της να αυτονομηθούν και να αποχαλινωθούν, εκτιμώντας ότι αυτή ακριβώς είναι η στιγμή να κάνουν την «επανάσταση».

2) Να επιχειρηθεί με τον έναν ή άλλο τρόπο να τεθεί η ΧΑ συνολικά εκτός νόμου ακόμη κι αν βρισκόταν νομική φόρμουλα για αυτό. Εκτός του ότι το αποτέλεσμα της δικαστικής απόφασης θα ήταν αβέβαιο, η διαδικασία πιθανόν να κρατούσε επί μακρόν και η ΧΑ θα εκμεταλλευόταν το γεγονός εμφανιζόμενη ως διωκόμενη από το «σάπιο κατεστημένο» κτλ. που δεν μπορεί να την αντιμετωπίσει με πολιτικά μέσα και το οποίο προσπαθεί να φιμώσει ένα εκατομμύριο πολίτες που την υποστηρίζουν κτλ. Δεν πρέπει να υποτιμηθεί η απήχηση αυτής της γραμμής επιχειρηματολογίας για όσους νιώθουν οργή για τα κύρια κόμματα. Εξάλλου, την επόμενη μέρα της απαγόρευσης της ΧΑ θα επανεμφανιζόταν με νέο όνομα (όπως στο Βέλγιο το «Φλαμανδικό Μπλοκ» μετονομάστηκε σε «Φλαμανδικό Συμφέρον»).

3) Τα κόμματα να παρουσιάζουν εικόνα ασυντόνιστη κι αντιφατική, πόσω μάλλον να αλληλοκατηγορηθούν για ασυνέπεια ή μη τήρηση δεσμεύσεων ως προς τη στάση τους απέναντι στη ΧΑ. Θα επρόκειτο για ένα ακόμη πλήγμα στο κύρος τους και υπονόμευσης της προσπάθειας απομόνωσης της ΧΑ.

4) Πολιτικοί ή/και δικαστικοί να παρεκκλίνουν, ελάχιστα έστω, από τη νομιμότητα λόγω «εξαιρετικών περιστάσεων». Αυτή θα ήταν μια μικρή ήττα της Δημοκρατίας κι εμμέσως θα «δικαίωνε», μερικώς βέβαια, τη ΧΑ.

5) Μέσα ενημέρωσης να παρεκκλίνουν της δεοντολογίας, π.χ. αποκρύπτοντας ή μη αναφέροντας όλα τα δεδομένα σχετικά με υποθέσεις που αφορούν τη ΧΑ. Ας πούμε, εάν οπαδοί της ΧΑ δεχθούν απρόκλητη επίθεση από κάποιους δεν πρέπει να αποκρυβεί το γεγονός ή να παραποιηθούν τα στοιχεία της υπόθεσης.

xa-sxoleia3 Όλα τα παραπάνω παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα εφαρμογής για λόγους που δεν είναι της παρούσης να αναλύσουμε. Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι ότι ο αγώνας ενάντια στη ΧΑ, αλλά και γενικότερα στην αμφισβήτηση της Δημοκρατίας, στη βία και το ρατσισμό θα είναι μακρύς και προϋποθέτει κι άλλα μακροπρόθεσμα μέτρα που θα οδηγήσουν στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα που δεν θα έρθει χωρίς και την, αργή έστω, έξοδο από την ύφεση.

Κι ένα ακροτελεύτιο σχόλιο: Η αντιμετώπιση των ατόμων που σχετίζονται με τη ΧΑ πρέπει να διαφοροποιείται και να διαβαθμίζεται κατά περίπτωση. Απέναντι στα ηγετικά στελέχη, τους ηθικούς και φυσικούς αυτουργούς εγκλημάτων, τους κήρυκες της μισαλλοδοξίας, στους αρνητές της αξίας της ανθρώπινης ζωής κι αξιοπρέπειας η Δημοκρατία οφείλει να είναι ανελέητη. Γιατί οποιαδήποτε επιείκεια προς τη μοχθηρία ισοδυναμεί με εγκατάλειψη των πλέον αδύναμων στην τύχη τους. Σημαίνει τελικά την παραίτηση της κοινωνίας να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Παραλείποντας τις ενδιάμεσες περιπτώσεις, απέναντι στους έφηβους που στρατολογεί η ΧΑ στα σχολεία πρέπει, αντίθετα, να δείξουμε αγάπη και κατανόηση. Να συναισθανθούμε τον πόνο τους που μπορεί να εκπορεύεται από μια οικογένεια που δυσπραγεί, από μια κοινωνία που δεν μπορεί να τους προσφέρει μια πιστευτή υπόσχεση για αξιοπρεπή ζωή, αυτά ακριβώς δηλαδή που εκμεταλλεύεται ο στρατολόγος της ΧΑ για να τους πει «έλα μαζί μας, θα αισθανθείς δυνατός». Είναι οι δάσκαλοι, οι γονείς, οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι ψυχολόγοι που έχουν ένα τεράστιο έργο να επιτελέσουν. Πρόκειται, άλλωστε, για τα παιδιά μας. Δεν θέλουμε να εξελιχθούν σε μαχαιροβγάλτες μας. Κι αν κάπου η δική μας ζωή έχει στραβώσει, ποτέ δεν μπορούμε να παραιτηθούμε από το καθήκον να αντισταθούμε στην έλευση ενός φασιστικού μέλλοντος.

* Ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΝΔΩΡΟΣ είναι λέκτορας Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.