fifties

{jcomments off}Της Σώτης Τριανταφύλλου

Το τελευταίο μυθιστόρημα του Stephen King είναι το χρονικό ενός ταξιδιού στο παρελθόν και σε μια «άλλη χώρα»: στα τέλη της δεκαετίας του ’50, στην αμερικανική επαρχία όπου οι άνθρωποι did their best and let God do the rest. Το βιβλίο έχει πολλές αρετές –«αχτύπητη» αφήγηση, ολοζώντανη εικονοποιία, αβίαστο ύφος– κι αδυναμίες: μακροσκελείς περιγραφές, pop γλώσσα (στους διαλόγους, ο Stephen King επιλέγει συχνά τη φωνητική γραφή ενώ οι αναφορές στα εμπορικά ονόματα των προϊόντων είναι υπερβολικές), καθώς και λεπτομέρειες, νόστιμες, αλλά άσχετες με την πλοκή. Όσο για την πλοκή μοιάζει με roller-coaster: συμβαίνουν τα πάντα με κυμαινόμενη ένταση και με απότομες εναλλαγές διάθεσης – όλα τα λογοτεχνικά είδη συνυφαίνονται και καμιά ανθρώπινη πράξη δεν μένει απέξω. You name it.

Το «11-22-63» είναι έργο αγάπης για τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια ιστορική στιγμή με εξαίσια ηχητική ζώνη: η δεκαετία του ’50 –στην πραγματικότητα, η εποχή μετά το τέλος του πολέμου και πριν από τη δολοφονία του JFK– αν και, αναπόφευκτα, μέρος μιας χρονικής συνεχείας, φαίνεται στα μάτια του κεντρικού ήρωα (και στα δικά μας μάτια) ένας ξένος, εύηχος και φωτογενής πλανήτης. Ο Τζέικ Έππινγκ ταξιδεύει λοιπόν στο 1958 προκειμένου να εμποδίσει την δολοφονία του JFK – όπως ο Τζέι Γκάτσμπυ πριν απ’ αυτόν, ο Τζέικ προσπαθεί ν’ αλλάξει το παρελθόν· για να το κατορθώσει, ο Stephen King επινοεί ένα παράξενο κελάρι μέσα απ’ το οποίο, μ’ ένα πηδηματάκι, ο Τζέικ βρίσκεται σ’ αυτή την «άλλη χώρα», τη χωρίς κινητά τηλέφωνα και Ίντερνετ, όπου ο κόσμος χορεύει jive, οδηγεί Plymouth σαν την “Christine”, ξεστομίζει λέξεις όπως «αράπης» και βλέπει ασπρόμαυρες ταινίες στα ντράιβ-ιν. Είναι μια εποχή ευημερίας που καθρεφτίζεται στο πρόσωπο του Αϊζενχάουερ – όλοι αγαπούν τον Άικ («Ι Like Ike») πράγμα που δεν τους εμπόδισε να ψηφίσουν το 1961 υπέρ μιας πολύ διαφορετικής κοσμοαντίληψης. Το 1958 και μέχρι την εκλογή του JFK οι μεγάλοι ανησυχούν όπως συνηθίζουν να ανησυχούν σε όλες τις εποχές: αυτή τη φορά, έχουν πανικοβληθεί για την ατομική βόμβα, για την πιθανή ύπαρξη εξωγήινων, για τη δήθεν έκλυση των ηθών, για τους ανήλικους παραβάτες με τα πέτσινα μπουφάν και τα τσουλούφια. Το ροκ εντ ρολ απειλεί την έννομη τάξη και δυναμιτίζει το αμερικανικό ειδύλλιο – και παρ’ όλ’ αυτά, τα βράδια, οι οικογένειες μαζεύονται μπροστά στους τηλεοπτικούς δέκτες και βλέπουν «I Love Lucy».

americangraffiti1

Το «11-22-63» είναι μια νοσταλγική τοιχογραφία, αιχμηρή στις άκρες, ένα μυθιστορηματικό αντίστοιχο του «American Graffiti» του George Lucas και, ταυτοχρόνως, μια συμπύκνωση της αμερικανικής λαϊκής κουλτούρας. Ούτε ο Τζέικ με το κελάρι-μηχανή του χρόνου είναι πρωτότυπη κατασκευή: ο ήρωας που τοποθετείται σε μια εποχή ξένη προς τη δική του είναι  συνηθισμένος στις αφηγηματικές τέχνες – ακόμα και ο Λουί Ντε Φυνές έχει υποδυθεί κατεψυγμένο άνθρωπο του 1905 που ξυπνάει το 1969 με τα αναμενόμενα κωμικά αποτελέσματα. Ωστόσο, το «11-22-63» είναι κάτι περισσότερο από την ανακύκλωση ενός παλιού μύθου: το ταξίδι του Τζέικ Έππινγκ είναι ένα προσκύνημα, η αναζήτηση του αμερικανικού ονείρου που ήταν κάποτε ζωντανό και παλλόμενο – λες και σήμερα το αμερικανικό όνειρο έχει καταψυχθεί· μήπως όμως ξαναξυπνήσει; Σ’ αυτό το χρυσό αλλά φευγαλέο όνειρο εμπεριέχεται η θαυμαστή διαχρονία της γλώσσας (η γλώσσα προδίδει τον Έππινγκ που προφέρει «αναχρονιστικές» λέξεις), καθώς και η αμερικανική παράδοση του story-telling κατά την οποία ο αφηγητής εξιστορεί τις περιπέτειές του στον δρόμο προς την ευτυχία. Τhe pursuit of happiness. Είτε τη βρει, είτε όχι, όπως γράφει ο Grantland Rice σ’ εκείνο το ταπεινό ποιηματάκι με τον τίτλο “Alumnus Football”,[1]είναι πάντα κερδισμένος.

Η αλήθεια είναι πως, αυτές τις μέρες, η ψυχική μου κατάσταση ως αναγνώστριας ταιριάζει περισσότερο με παλιότερα μυθιστορήματα του Stephen King – τύπου horror. Έτσι, τον τελευταίο καιρό, καθώς η κοινωνική πραγματικότητα μού φαίνεται όλο και πιο ζοφερή, ταυτίζομαι περισσότερο με τον Τζακ Τόρανς της «Λάμψης» παρά με τον Τζέικ Έππινγκ του «11-22-63». Αναρωτιέμαι: ο κόσμος γύρω μου μοιάζει με το έρημο ξενοδοχείο Overlook στα Βραχώδη όρη ή είναι απλώς ιδέα μου; Όχι ότι από το “11-22-63” λείπει η εικόνα της δυστοπίας: όταν ο Έππινγκ επιστρέφει στο σήμερα, ανακαλύπτει ότι, με την περιπέτειά του, έχει αλλάξει το παρελθόν χωρίς να κάνει το παρόν καλύτερο. Για μια ακόμα φορά μάς πέφτει κατακέφαλα ο Νόμος του Μέρφυ: Ό,τι μπορεί να πάει στραβά, θα πάει στραβά.


king-kenendiStephen King
22/11/63
Μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής
Bell 2011
Σελ. 837, τιμή € 12,00

politeia-link

 

 

 

ΟΛΑ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ STEPHEN KING ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

 


[1] "For when the One Great Scorer comes / To mark against your name, / He writes - not that you won or lost - But how you played the Game."

 

Διαβάστε επίσης:

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

Στο πλαίσιο του κύκλου «Γιατί Ψυχανάλυση;» 12 συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με την Βίκυ Φλέσσα που διοργανώνονται από τις εκδόσεις Αρμός, το Σάββατο 4 Φεβρουαρίου το θέμα είναι «Γονείς και παιδιά».

Επιμέλεια: Book Press

Ο κύκλος συνομιλιών «Γι...

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης, στήνει νέο ΕΚΕΒΙ ερήμην εκδοτών και συγγραφέων. Τα σωματεία των εκδοτών καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση στα αιτήματά τους για συνάντηση και ζητούν από το υπουργείο, την ύστατη ώρα, να κληθούν για να συνεργαστούν. Φωτογραφία: Το κτίριο που...

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ