fifties

{jcomments off}Της Σώτης Τριανταφύλλου

Το τελευταίο μυθιστόρημα του Stephen King είναι το χρονικό ενός ταξιδιού στο παρελθόν και σε μια «άλλη χώρα»: στα τέλη της δεκαετίας του ’50, στην αμερικανική επαρχία όπου οι άνθρωποι did their best and let God do the rest. Το βιβλίο έχει πολλές αρετές –«αχτύπητη» αφήγηση, ολοζώντανη εικονοποιία, αβίαστο ύφος– κι αδυναμίες: μακροσκελείς περιγραφές, pop γλώσσα (στους διαλόγους, ο Stephen King επιλέγει συχνά τη φωνητική γραφή ενώ οι αναφορές στα εμπορικά ονόματα των προϊόντων είναι υπερβολικές), καθώς και λεπτομέρειες, νόστιμες, αλλά άσχετες με την πλοκή. Όσο για την πλοκή μοιάζει με roller-coaster: συμβαίνουν τα πάντα με κυμαινόμενη ένταση και με απότομες εναλλαγές διάθεσης – όλα τα λογοτεχνικά είδη συνυφαίνονται και καμιά ανθρώπινη πράξη δεν μένει απέξω. You name it.

Το «11-22-63» είναι έργο αγάπης για τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια ιστορική στιγμή με εξαίσια ηχητική ζώνη: η δεκαετία του ’50 –στην πραγματικότητα, η εποχή μετά το τέλος του πολέμου και πριν από τη δολοφονία του JFK– αν και, αναπόφευκτα, μέρος μιας χρονικής συνεχείας, φαίνεται στα μάτια του κεντρικού ήρωα (και στα δικά μας μάτια) ένας ξένος, εύηχος και φωτογενής πλανήτης. Ο Τζέικ Έππινγκ ταξιδεύει λοιπόν στο 1958 προκειμένου να εμποδίσει την δολοφονία του JFK – όπως ο Τζέι Γκάτσμπυ πριν απ’ αυτόν, ο Τζέικ προσπαθεί ν’ αλλάξει το παρελθόν· για να το κατορθώσει, ο Stephen King επινοεί ένα παράξενο κελάρι μέσα απ’ το οποίο, μ’ ένα πηδηματάκι, ο Τζέικ βρίσκεται σ’ αυτή την «άλλη χώρα», τη χωρίς κινητά τηλέφωνα και Ίντερνετ, όπου ο κόσμος χορεύει jive, οδηγεί Plymouth σαν την “Christine”, ξεστομίζει λέξεις όπως «αράπης» και βλέπει ασπρόμαυρες ταινίες στα ντράιβ-ιν. Είναι μια εποχή ευημερίας που καθρεφτίζεται στο πρόσωπο του Αϊζενχάουερ – όλοι αγαπούν τον Άικ («Ι Like Ike») πράγμα που δεν τους εμπόδισε να ψηφίσουν το 1961 υπέρ μιας πολύ διαφορετικής κοσμοαντίληψης. Το 1958 και μέχρι την εκλογή του JFK οι μεγάλοι ανησυχούν όπως συνηθίζουν να ανησυχούν σε όλες τις εποχές: αυτή τη φορά, έχουν πανικοβληθεί για την ατομική βόμβα, για την πιθανή ύπαρξη εξωγήινων, για τη δήθεν έκλυση των ηθών, για τους ανήλικους παραβάτες με τα πέτσινα μπουφάν και τα τσουλούφια. Το ροκ εντ ρολ απειλεί την έννομη τάξη και δυναμιτίζει το αμερικανικό ειδύλλιο – και παρ’ όλ’ αυτά, τα βράδια, οι οικογένειες μαζεύονται μπροστά στους τηλεοπτικούς δέκτες και βλέπουν «I Love Lucy».

americangraffiti1

Το «11-22-63» είναι μια νοσταλγική τοιχογραφία, αιχμηρή στις άκρες, ένα μυθιστορηματικό αντίστοιχο του «American Graffiti» του George Lucas και, ταυτοχρόνως, μια συμπύκνωση της αμερικανικής λαϊκής κουλτούρας. Ούτε ο Τζέικ με το κελάρι-μηχανή του χρόνου είναι πρωτότυπη κατασκευή: ο ήρωας που τοποθετείται σε μια εποχή ξένη προς τη δική του είναι  συνηθισμένος στις αφηγηματικές τέχνες – ακόμα και ο Λουί Ντε Φυνές έχει υποδυθεί κατεψυγμένο άνθρωπο του 1905 που ξυπνάει το 1969 με τα αναμενόμενα κωμικά αποτελέσματα. Ωστόσο, το «11-22-63» είναι κάτι περισσότερο από την ανακύκλωση ενός παλιού μύθου: το ταξίδι του Τζέικ Έππινγκ είναι ένα προσκύνημα, η αναζήτηση του αμερικανικού ονείρου που ήταν κάποτε ζωντανό και παλλόμενο – λες και σήμερα το αμερικανικό όνειρο έχει καταψυχθεί· μήπως όμως ξαναξυπνήσει; Σ’ αυτό το χρυσό αλλά φευγαλέο όνειρο εμπεριέχεται η θαυμαστή διαχρονία της γλώσσας (η γλώσσα προδίδει τον Έππινγκ που προφέρει «αναχρονιστικές» λέξεις), καθώς και η αμερικανική παράδοση του story-telling κατά την οποία ο αφηγητής εξιστορεί τις περιπέτειές του στον δρόμο προς την ευτυχία. Τhe pursuit of happiness. Είτε τη βρει, είτε όχι, όπως γράφει ο Grantland Rice σ’ εκείνο το ταπεινό ποιηματάκι με τον τίτλο “Alumnus Football”,[1]είναι πάντα κερδισμένος.

Η αλήθεια είναι πως, αυτές τις μέρες, η ψυχική μου κατάσταση ως αναγνώστριας ταιριάζει περισσότερο με παλιότερα μυθιστορήματα του Stephen King – τύπου horror. Έτσι, τον τελευταίο καιρό, καθώς η κοινωνική πραγματικότητα μού φαίνεται όλο και πιο ζοφερή, ταυτίζομαι περισσότερο με τον Τζακ Τόρανς της «Λάμψης» παρά με τον Τζέικ Έππινγκ του «11-22-63». Αναρωτιέμαι: ο κόσμος γύρω μου μοιάζει με το έρημο ξενοδοχείο Overlook στα Βραχώδη όρη ή είναι απλώς ιδέα μου; Όχι ότι από το “11-22-63” λείπει η εικόνα της δυστοπίας: όταν ο Έππινγκ επιστρέφει στο σήμερα, ανακαλύπτει ότι, με την περιπέτειά του, έχει αλλάξει το παρελθόν χωρίς να κάνει το παρόν καλύτερο. Για μια ακόμα φορά μάς πέφτει κατακέφαλα ο Νόμος του Μέρφυ: Ό,τι μπορεί να πάει στραβά, θα πάει στραβά.


king-kenendiStephen King
22/11/63
Μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής
Bell 2011
Σελ. 837, τιμή € 12,00

politeia-link

 

 

 

ΟΛΑ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ STEPHEN KING ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

 


[1] "For when the One Great Scorer comes / To mark against your name, / He writes - not that you won or lost - But how you played the Game."

 

Διαβάστε επίσης:

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα, πέρα από κάθε προσδοκία, στην Γαλλική Ακαδημία

Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα, πέρα από κάθε προσδοκία, στην Γαλλική Ακαδημία

Ο Περουβιανο-Ισπανός νομπελίστας συγγραφέας Μάριο Βάργκας Λιόσα εξελέγη μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας στα 85 του χρόνια. Οι Ακαδημαϊκοί βρήκαν τον τρόπο να παρακάμψουν το ηλικιακό όριο ενώ δεν αποτέλεσα εμπόδιο το ότι δεν έχει γαλλική υπηκοότητα και δεν έχει γράψει κανένα από τα έργα του στην γαλλική γλώσσα.  ...

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

«10 Λεπτά και 38 Δευτερόλεπτα σ’ αυτόν τον Παράξενο Κόσμο», της Ελίφ Σαφάκ

«10 Λεπτά και 38 Δευτερόλεπτα σ’ αυτόν τον Παράξενο Κόσμο», της Ελίφ Σαφάκ

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ «10 Λεπτά και 38 Δευτερόλεπτα σ’ αυτόν τον Παράξενο Κόσμο» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Σε πόση ώρα, από τη στιγμή που αφήν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

«Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», του Θεοφάνη Τάση (προδημοσίευση)

«Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», του Θεοφάνη Τάση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θεοφάνη Τάση «Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», που  θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όμως το πρωταρχικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει, αλλά πρώτ...

«Φοβάμαι, ταυρομάχε», του Πέδρο Λεμεμπέλ (προδημοσίευση)

«Φοβάμαι, ταυρομάχε», του Πέδρο Λεμεμπέλ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Pedro Lemebel (1952-2015) «Φοβάμαι, ταυρομάχε» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αυτό το βιβλίο προέρχεται από είκο...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ