fifties

{jcomments off}Της Σώτης Τριανταφύλλου

Το τελευταίο μυθιστόρημα του Stephen King είναι το χρονικό ενός ταξιδιού στο παρελθόν και σε μια «άλλη χώρα»: στα τέλη της δεκαετίας του ’50, στην αμερικανική επαρχία όπου οι άνθρωποι did their best and let God do the rest. Το βιβλίο έχει πολλές αρετές –«αχτύπητη» αφήγηση, ολοζώντανη εικονοποιία, αβίαστο ύφος– κι αδυναμίες: μακροσκελείς περιγραφές, pop γλώσσα (στους διαλόγους, ο Stephen King επιλέγει συχνά τη φωνητική γραφή ενώ οι αναφορές στα εμπορικά ονόματα των προϊόντων είναι υπερβολικές), καθώς και λεπτομέρειες, νόστιμες, αλλά άσχετες με την πλοκή. Όσο για την πλοκή μοιάζει με roller-coaster: συμβαίνουν τα πάντα με κυμαινόμενη ένταση και με απότομες εναλλαγές διάθεσης – όλα τα λογοτεχνικά είδη συνυφαίνονται και καμιά ανθρώπινη πράξη δεν μένει απέξω. You name it.

Το «11-22-63» είναι έργο αγάπης για τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια ιστορική στιγμή με εξαίσια ηχητική ζώνη: η δεκαετία του ’50 –στην πραγματικότητα, η εποχή μετά το τέλος του πολέμου και πριν από τη δολοφονία του JFK– αν και, αναπόφευκτα, μέρος μιας χρονικής συνεχείας, φαίνεται στα μάτια του κεντρικού ήρωα (και στα δικά μας μάτια) ένας ξένος, εύηχος και φωτογενής πλανήτης. Ο Τζέικ Έππινγκ ταξιδεύει λοιπόν στο 1958 προκειμένου να εμποδίσει την δολοφονία του JFK – όπως ο Τζέι Γκάτσμπυ πριν απ’ αυτόν, ο Τζέικ προσπαθεί ν’ αλλάξει το παρελθόν· για να το κατορθώσει, ο Stephen King επινοεί ένα παράξενο κελάρι μέσα απ’ το οποίο, μ’ ένα πηδηματάκι, ο Τζέικ βρίσκεται σ’ αυτή την «άλλη χώρα», τη χωρίς κινητά τηλέφωνα και Ίντερνετ, όπου ο κόσμος χορεύει jive, οδηγεί Plymouth σαν την “Christine”, ξεστομίζει λέξεις όπως «αράπης» και βλέπει ασπρόμαυρες ταινίες στα ντράιβ-ιν. Είναι μια εποχή ευημερίας που καθρεφτίζεται στο πρόσωπο του Αϊζενχάουερ – όλοι αγαπούν τον Άικ («Ι Like Ike») πράγμα που δεν τους εμπόδισε να ψηφίσουν το 1961 υπέρ μιας πολύ διαφορετικής κοσμοαντίληψης. Το 1958 και μέχρι την εκλογή του JFK οι μεγάλοι ανησυχούν όπως συνηθίζουν να ανησυχούν σε όλες τις εποχές: αυτή τη φορά, έχουν πανικοβληθεί για την ατομική βόμβα, για την πιθανή ύπαρξη εξωγήινων, για τη δήθεν έκλυση των ηθών, για τους ανήλικους παραβάτες με τα πέτσινα μπουφάν και τα τσουλούφια. Το ροκ εντ ρολ απειλεί την έννομη τάξη και δυναμιτίζει το αμερικανικό ειδύλλιο – και παρ’ όλ’ αυτά, τα βράδια, οι οικογένειες μαζεύονται μπροστά στους τηλεοπτικούς δέκτες και βλέπουν «I Love Lucy».

americangraffiti1

Το «11-22-63» είναι μια νοσταλγική τοιχογραφία, αιχμηρή στις άκρες, ένα μυθιστορηματικό αντίστοιχο του «American Graffiti» του George Lucas και, ταυτοχρόνως, μια συμπύκνωση της αμερικανικής λαϊκής κουλτούρας. Ούτε ο Τζέικ με το κελάρι-μηχανή του χρόνου είναι πρωτότυπη κατασκευή: ο ήρωας που τοποθετείται σε μια εποχή ξένη προς τη δική του είναι  συνηθισμένος στις αφηγηματικές τέχνες – ακόμα και ο Λουί Ντε Φυνές έχει υποδυθεί κατεψυγμένο άνθρωπο του 1905 που ξυπνάει το 1969 με τα αναμενόμενα κωμικά αποτελέσματα. Ωστόσο, το «11-22-63» είναι κάτι περισσότερο από την ανακύκλωση ενός παλιού μύθου: το ταξίδι του Τζέικ Έππινγκ είναι ένα προσκύνημα, η αναζήτηση του αμερικανικού ονείρου που ήταν κάποτε ζωντανό και παλλόμενο – λες και σήμερα το αμερικανικό όνειρο έχει καταψυχθεί· μήπως όμως ξαναξυπνήσει; Σ’ αυτό το χρυσό αλλά φευγαλέο όνειρο εμπεριέχεται η θαυμαστή διαχρονία της γλώσσας (η γλώσσα προδίδει τον Έππινγκ που προφέρει «αναχρονιστικές» λέξεις), καθώς και η αμερικανική παράδοση του story-telling κατά την οποία ο αφηγητής εξιστορεί τις περιπέτειές του στον δρόμο προς την ευτυχία. Τhe pursuit of happiness. Είτε τη βρει, είτε όχι, όπως γράφει ο Grantland Rice σ’ εκείνο το ταπεινό ποιηματάκι με τον τίτλο “Alumnus Football”,[1]είναι πάντα κερδισμένος.

Η αλήθεια είναι πως, αυτές τις μέρες, η ψυχική μου κατάσταση ως αναγνώστριας ταιριάζει περισσότερο με παλιότερα μυθιστορήματα του Stephen King – τύπου horror. Έτσι, τον τελευταίο καιρό, καθώς η κοινωνική πραγματικότητα μού φαίνεται όλο και πιο ζοφερή, ταυτίζομαι περισσότερο με τον Τζακ Τόρανς της «Λάμψης» παρά με τον Τζέικ Έππινγκ του «11-22-63». Αναρωτιέμαι: ο κόσμος γύρω μου μοιάζει με το έρημο ξενοδοχείο Overlook στα Βραχώδη όρη ή είναι απλώς ιδέα μου; Όχι ότι από το “11-22-63” λείπει η εικόνα της δυστοπίας: όταν ο Έππινγκ επιστρέφει στο σήμερα, ανακαλύπτει ότι, με την περιπέτειά του, έχει αλλάξει το παρελθόν χωρίς να κάνει το παρόν καλύτερο. Για μια ακόμα φορά μάς πέφτει κατακέφαλα ο Νόμος του Μέρφυ: Ό,τι μπορεί να πάει στραβά, θα πάει στραβά.


king-kenendiStephen King
22/11/63
Μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής
Bell 2011
Σελ. 837, τιμή € 12,00

politeia-link

 

 

 

ΟΛΑ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ STEPHEN KING ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

 


[1] "For when the One Great Scorer comes / To mark against your name, / He writes - not that you won or lost - But how you played the Game."

 

Διαβάστε επίσης:

 

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ