apartment 143

Διαβάζοντας τα βιβλία του Benoit Goetz για τη φιλοσοφία της αρχιτεκτονικής θυμάμαι ένα ευτυχισμένο διαμέρισμα στην οδό Πατησίων –όταν ο αδερφός μου, τα ξαδέρφια μου κι εγώ ήμασταν παιδιά– κι ένα δυστυχισμένο διαμέρισμα στην οδό Βριλησσού όπου μετακομίσαμε το 1967. Το καθένα απ’ αυτά τα σπίτια είχε τη δική του ιστορία και ψυχική διάθεση: τα θυμάμαι να αναπνέουν και να ηχούν – το πρώτο ήταν εύθυμο και καθησυχαστικό, το δεύτερο έμοιαζε στοιχειωμένο.

Της Σώτης Τριανταφύλλου 

Μέχρι το 1967 μέναμε σε μια κεντρική συνοικία την οποία διέτρεχε η Φωκίωνος Νέγρη, ένας μακρύς δρόμος με πλατείες, περίπτερα, σιντριβάνια και ζαχαροπλαστεία: ένας δρόμος ζωντανός και θορυβώδης όπως πρέπει να είναι οι δρόμοι της πόλης. Ήμασταν ευτυχισμένοι σ’ εκείνο το διαμέρισμα, παρά τα οικογενειακά μας προβλήματα – κυρίως τη στρίγκλα γιαγιά που έκανε μαρτύριο τη ζωή της μάνας μας. Το ίδιο το διαμέρισμα ήταν «ευτυχισμένο» με τον τρόπο που είναι ευτυχισμένη η ατμόσφαιρα ενός παιδικού καρτούν: ο αδερφός μου τάιζε το χρυσόψαρό του κι εγώ μάθαινα να χορεύω ροκ εντ ρολ κλεισμένη στο δωμάτιό μου. Be-Bop-A-Lula! Μόλις βγαίναμε στον δρόμο η ζωή χυμούσε πάνω μας – στη γειτονιά υπήρχαν εμπορικά καταστήματα, ζαχαροπλαστεία, νάιτ κλαμπ, κινηματογράφοι· οι κινηματογράφοι βρίσκονταν τόσο κοντά ώστε μπορούσα να πηγαίνω μοναχή μου και να βλέπω ταινίες με τον Έλβις Πρίσλεϋ στις προβολές 4-6 και 6-8 απανωτά. 

soti theorie-des-maisonsΌταν ήμασταν πολύ μικρά, παίζαμε με τα κουβαδάκια μας στην άμμο, στην παιδική χαρά της Φωκίωνος Νέγρη – και τα Σάββατα πηγαίναμε σε παιδικά πάρτι σε διαμερίσματα που έμοιαζαν πολύ με το δικό μας. Έξω, στους δρόμους, κυκλοφορούσαν τα ρεμάλια της Φωκίωνος Νέγρη (η γειτονιά μας έγινε περιβόητη από την ταινία του 1965 με τον Άλκη Γιαννακά) και οι τεντιμπόυδες γιαούρτωναν γραβατωμένους μπαμπάδες σαν τον δικό μας – εξάλλου, καθώς περνούσε ο καιρός άνοιγαν όλο και περισσότερες ντισκοτέκ και ροκ εντ ρολ στέκια που απειλούσαν τα χρηστά ήθη και τα ευαίσθητα αυτιά των εν λόγω μπαμπάδων. Και καθώς η γειτονιά γινόταν όλο και πιο ενδιαφέρουσα, συνέβη αυτό που περιέγραφε το παιδικό τραγουδάκι με τον τίτλο “The House that Jack Built”: ο πατέρας μας έχτισε ένα σπίτι σ’ έναν δρόμο μακριά από τη Φωκίωνος Νέγρη, ανάμεσα σε δύο βουλκανιζατέρ. Γειτονιά δεν υπήρχε: υπήρχε μια σειρά από τριώροφα στην ανηφοριά ή στην κατηφοριά αναλόγως πώς έβλεπες τη λεωφόρο. «Έχει υπέροχη θέα», είπε ο μπαμπάς. «Θα αγναντεύουμε όλη την Αθήνα, τον Πειραιά και τη Σαλαμίνα.» On a clear day you can see forever.

Δεν ήθελα να αγναντεύω όλη την Αθήνα, τον Πειραιά και τη Σαλαμίνα. Εξάλλου, στα παιδιά δεν αρέσουν οι αλλαγές. Ήθελα να μείνω στη Φωκίωνος Νέγρη κι όταν βγαίνω στον δρόμο η ζωή να χυμάει επάνω μου. Το σπίτι της οδού Βριλησσού, στο Πολύγωνο, ήταν καταραμένο – τις νύχτες έβλεπα φαντάσματα ή άκουγα τις αλυσίδες τους επηρεασμένη από το Φάντασμα των Κάντερβιλ. Τα τρομακτικά γεγονότα άρχισαν από τη μετακόμιση που έγινε λίγες μέρες πριν από το πραξικόπημα του 1967: ενώ τα πράγματά μας βρίσκονταν ακόμα μέσα σε χαρτόκουτα, από τη βεράντα με την πανοραμική θέα είδαμε τα τεθωρακισμένα. Ύστερα, όλα πήγαν στραβά – όλα: άρχισαν να μας επισκέπτονται χωροφύλακες, να μας αναποδογυρίζουν τα κρεβάτια και να μας σχίζουν τα βιβλία. Αναρωτιόμουν: θα συνέβαινε κάτι τέτοιο στη Φωκίωνος Νέγρη; Όχι, δεν θα συνέβαινε: εκείνο το διαμέρισμα έμοιαζε προστατευμένο από την παρδαλή ατμόσφαιρα της γειτονιάς, από τα πλήθη που αγόραζαν τούρτες ή περίμεναν στην ουρά για τον κινηματογράφο. Αντιθέτως, στην οδό Βριλησσού επικρατούσε σιωπή, το σπίτι βρισκόταν πάνω στον δρόμο, εκτεθειμένο σ’ έναν άδεντρο κόσμο με θέα την τιποτένια μας πόλη.

soti dislocationΤο 1967, μαζί με το σπίτι, άλλαξα σχολείο. Λάτρευα το παλιό μου σχολείο· δεν καταλάβαινα γιατί πρέπει να αλλάζει κάτι που πηγαίνει ρολόι. Έπεσε βαριά ατμόσφαιρα· φόβος, σιωπή, ψίθυροι – μέχρι και τα πάρτι απαγορεύτηκαν για κάμποσο καιρό. Σκεφτόμουν: «καλύτερα να πεθάνω.» 

Όταν έκλεισα τα δεκατρία κι άρχισα να βγαίνω μόνη μου –εκτός από τα σινεμά «κατέβαινα» στη Φωκίωνος Νέγρη: η γειτονιά μεγάλωνε μαζί μου. Καμιά φορά, όταν πήγαινα στα σπίτια των ξαδερφιών μου που είχαν παραμείνει στην Πατησίων, έπαιρνα βαθιές εισπνοές από τον ευτυχισμένο τους αέρα – τον αέρα που είχε αντισταθεί στη μελαγχολία της δικτατορίας και στο σκοτάδι των παρηκμασμένων οικογενειών. Ύστερα, γύριζα στην οδό Βριλησσού, όπου δεν ακουγόταν ο ήχος της πόλης αλλά τα φρένα των αυτοκινήτων στην ανηφορο-κατηφόρα. Εξάλλου, δεν απολάμβανα την περίφημη θέα: το δωμάτιό μου βρισκόταν στο πίσω μέρος του σπιτιού που έβλεπε τα Τουρκοβούνια – άχτιστα οικόπεδα, ερημιά· καμιά φορά κραυγές.

«Η συνοικία θα αναβαθμιστεί και θα αξιοποιηθεί,» έλεγε ο μπαμπάς ο οποίος είχε την τάση να διαψεύδεται. Έμεινα στην οδό Βριλησσού μέχρι το 1974 – υπερβολικά πολύ καιρό για να κοιμάσαι ανάμεσα σε λυπημένους τοίχους, δίπλα σε αλυσοδεμένα φαντάσματα. Τέλος, είκοσι χρόνια αργότερα, το σπίτι πουλήθηκε: οι καινούργιοι ιδιοκτήτες θαύμασαν τη θέα και ξετρελάθηκαν με το πρώην δωμάτιό μου στην άκρη του σπιτιού. Αναρωτιόμουν αν, μαζί με το σπίτι, αγόραζαν τη δυστυχία του.

ΣΩΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η καταγωγή της οικογένειας

Η καταγωγή της οικογένειας

Για την πραγματεία του Φρίντριχ 'Ενγκελς «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (Στο φως των ερευνών του Λ. Χ. Μόργκαν) (εκδ.  Σύγχρονη Εποχή)

Της Σώτης Τρια...

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Με τον Σπινόζα, σε αναζήτηση της ευτυχίας

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σ' αυτό το βιβλίο, ο Βalthasar Thomass αναλύει τη σκέψη του Σπινόζα γύρω από τα ζητήματα της καλής ζωής, τους όρους της γνώσης, τον προσδιορισμό της αλήθειας, της ηθικής, καθώς και της πολιτικής και αισ...

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Η συνωμοσιολογία ως τρόπος σκέψης

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Pierre-André Taguieff «Θεωρίες συνωμοσίας» (μτφρ. Αναστασία Καραστάθη, εκδ. Πόλις).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Ο Pierre-André Taguieff είναι από εκείνους τους ιστορικούς που έχουν αναλάβει τη mission impossible να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα, πέρα από κάθε προσδοκία, στην Γαλλική Ακαδημία

Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα, πέρα από κάθε προσδοκία, στην Γαλλική Ακαδημία

Ο Περουβιανο-Ισπανός νομπελίστας συγγραφέας Μάριο Βάργκας Λιόσα εξελέγη μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας στα 85 του χρόνια. Οι Ακαδημαϊκοί βρήκαν τον τρόπο να παρακάμψουν το ηλικιακό όριο ενώ δεν αποτέλεσα εμπόδιο το ότι δεν έχει γαλλική υπηκοότητα και δεν έχει γράψει κανένα από τα έργα του στην γαλλική γλώσσα.  ...

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

«10 Λεπτά και 38 Δευτερόλεπτα σ’ αυτόν τον Παράξενο Κόσμο», της Ελίφ Σαφάκ

«10 Λεπτά και 38 Δευτερόλεπτα σ’ αυτόν τον Παράξενο Κόσμο», της Ελίφ Σαφάκ

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ «10 Λεπτά και 38 Δευτερόλεπτα σ’ αυτόν τον Παράξενο Κόσμο» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Σε πόση ώρα, από τη στιγμή που αφήν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

«Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», του Θεοφάνη Τάση (προδημοσίευση)

«Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», του Θεοφάνη Τάση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θεοφάνη Τάση «Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης», που  θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όμως το πρωταρχικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει, αλλά πρώτ...

«Φοβάμαι, ταυρομάχε», του Πέδρο Λεμεμπέλ (προδημοσίευση)

«Φοβάμαι, ταυρομάχε», του Πέδρο Λεμεμπέλ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Pedro Lemebel (1952-2015) «Φοβάμαι, ταυρομάχε» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αυτό το βιβλίο προέρχεται από είκο...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ