
Για το βιβλίο Χωρίς εχθρούς, χωρίς μίσος (μτφρ. Τιτίνα Σπερελάκη, εκδ. Πατάκης) του βραβευμένου με Νόμπελ Ειρήνης διανοούμενου και πολιτικού ακτιβιστή Liu Xiaobo.
Του Γιώργου Σιακαντάρη
Μέχρι τη δεκαετία του 80 οι Κινέζοι αντιφρονούντες δεν προλάβαιναν, καν, να γίνουν αντιφρονούντες, γιατί είτε δολοφονούνταν αμέσως είτε φυλακίζονταν, εξορίζονταν και εξαφανίζονταν. Σήμερα η πρόοδος είναι μεγάλη. Αυτοί προλαβαίνουν να ασκήσουν κριτική και να γίνουν «αντιφρονούντες». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι γλυτώνουν τη φυλάκιση και, σε κάποιες περιπτώσεις, και την εξαφάνιση.

Για το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Oliver Sacks Εν κινήσει. Μια ζωή (μτφρ. Ευαγγελία Μόσχου, εκδ. Ροπή).
Του Μάνου Σαββάκη

Για τη συλλογή διηγημάτων του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου Τραμπάλα (εκδ. Μελάνι).
Της Μέμης Κατσώνη
Με το τρίτο του βιβλίο, ο Χρήστος Αρμάντο Γκέζος μας δίνει πια αρκετά ερείσματα ώστε να μιλήσουμε για ένα είδος ανθρώπου που κατοικεί τον συγγραφικό του τόπο: τον Homo Gezi. Τον συναντήσαμε στην ποίησή του (Ανεκπλήρωτοι Φόβοι) και τον γνωρίσαμε από την κόψη στο μυθιστόρημά του Λάσπη. Οι άνθρωποι του Γκέζου δεν έχουν ανοσοποιητικό. Ό,τι άλλους τους δροσίζει, εκείνους τους τσακίζει. «...της χλόης το πράσινο / μου τσάκισε το στομάχι». Δεν έχει ούτε καν δέρμα, του λείπει το μεγαλύτερο, το σωτήριο όργανο, η ασπίδα του ανοσοποιητικού, ό,τι μας χαρίζει την αφή του έχει αφαιρεθεί, είναι γδαρμένος. Τα πάντα τον πονάνε, τα πάντα τον απειλούν.

Για την ποιητική συλλογή του Θανάση Χατζόπουλου Φιλί της ζωής (εκδ. Κίχλη).
Της Άλκηστης Σουλογιάννη
Το διφυές σχήμα αγάπη-έρως μέσα στον υπο-/κειμενικό κόσμο, με ισοτοπίες ταύτισης και με συμπληρωματικές, παραπληρωματικές, παράπλευρες περιοχές, αποδίδει μια μείζονα ενιαία οντότητα που προσδιορίζει την ανθρώπινη ύπαρξη.

Για το μυθιστόρημα του Πέτρου Μάρκαρη Offshore (εκδ. Γαβριηλίδη).
Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη
«Μετά τα πρώτα έργα του ο Μάρκαρης δεν έχει γράψει κάτι πολύ καλό». Αυτή η παράξενη εκτίμηση, που ακούγεται συχνά, έρχεται φαινομενικά σε αντίθεση με τη σταθερή, πρωτεύουσα θέση που κατέχει ο συγγραφέας στο αστυνομικό μυθιστόρημα, στην ευρεία αποδοχή του από το κοινό, στις μεταφράσεις των κειμένων του στο εξωτερικό, στη για χρόνια εδραίωσή του ως ενός από τα κορυφαία ονόματα στον χώρο της σύγχρονης νεοελληνικής λογοτεχνίας. Κι όμως ο τρόπος που έχει επιλέξει ο πεζογράφος να πολλαπλασιάζει τους κρίκους στην αλυσίδα των έργων του εξηγεί διμερώς τόσο την πλατιά αποδοχή του όσο και την απώλεια του σφοδρού ενδιαφέροντος των κριτικών.

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Φραντσέσκα Σάννα «Το ταξίδι» (μτφρ. Μαρία Παπαγιάννη, εκδ. Πατάκη)
Της Σίσσυς Τσιφλίδου

Για το μυθιστόρημα του Philip K. Dick Τα τρία στίγματα του Πάλμερ Έλντριτς (μτφρ. Δημήτρης Αρβανίτης, εκδ. Κέδρος).
Του Γιώργου Λαμπράκου

Για το βιβλίο του Γκονσάλο Μ. Ταβάρες Η γειτονιά (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, Παναγιώτα Μαυρίδου, εκδ. Καστανιώτη).
Του Θωμά Συμεωνίδη

Για τη νουβέλα του Erri de Luca Τα ψάρια δεν κλείνουν τα μάτια (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Κέλευθος).
Της Έλενας Μαρούτσου
Η υπνωτιστική γοητεία που άσκησε πάνω μου το ολιγοσέλιδο Βάρος της πεταλούδας ήταν ο λόγος που ξεκίνησα να διαβάζω την εξίσου σύντομη νουβέλα του Erri de Luca Τα ψάρια δεν κλείνουν τα μάτια, το τέταρτο βιβλίο του πολυγραφότατου και πολυσυζητημένου Ιταλού συγγραφέα που μεταφράζεται στα ελληνικά. Κι ενώ η πλοκή στο Βάρος της Πεταλούδας λάβαινε χώρα στο βουνό με ήρωες ένα αρσενικό αγριόγιδο κι έναν κυνηγό, εδώ έχουμε μεταφερθεί στη θάλασσα. Ο τόπος, στην πραγματικότητα, δεν κατονομάζεται.

Για το μυθιστόρημα της Shirley Jackson Ζούσαμε πάντα σ' ένα κάστρο (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Μεταίχμιο).
Του Μιχάλη Μακρόπουλου
Στις 26 Ιουνίου 1948 το περιοδικό The New Yorker δημοσίευσε το διήγημα «The Lottery» της Σίρλεϊ Τζάκσον. Σε μια μικρή αμερικανική πόλη, κάθε χρόνο κληρώνεται με λαχνό ένα μέλος της κοινότητας, που θανατώνεται με λιθοβολισμό, ώστε να ’ναι καλή η σοδειά. Καμία άλλη ιστορία δημοσιευμένη στο The New Yorker δεν είχε προκαλέσει τέτοια θύελλα αντιδράσεων. Εκατοντάδες γράμματα έφτασαν στο περιοδικό: «Να πείτε στην κυρία Τζάκσον να μην πατήσει το πόδι της στον Καναδά», «Περιμένω μια προσωπική συγγνώμη από τη συγγραφέα», «Μου φαίνεται πως θα ’πρεπε να γίνω αναγνώστης του Saturday Evening Post», κ.ο.κ., ένα βουνό από οργισμένες επιστολές διαμαρτυρίας.

Για το μυθιστόρημα του Antony Marra Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος).
Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη
Όταν από τις πρώτες κιόλας σελίδες διαβάζεις έκθαμβος μια πανίσχυρη και με χαρακτηριστικό χιούμορ χρωματισμένη (όντως χρωματισμένη, γιατί για ζωγραφιά πρόκειται) εκδοχή της περιλάλητης ιστορίας του Χόρχε Λούις Μπόρχες για τον χάρτη και την επικράτεια, εκδοχή που αποτελεί μιαν από τις πιο εύστοχες (έστω και πολύ κατόπιν εορτής) κριτικές στο σταλινικό καθεστώς, όταν το πήγαινε-έλα στον χρόνο και στον χώρο δεν συμβαίνει να είναι απλώς ευρηματική ποστμοντερνιά αλλά οργανικό συνδετικό υλικό της αφήγησης, ήδη από τις πρώτες σελίδες, ας το επαναλάβω, όταν η αβίαστη ροή των λέξεων δείχνει μαστοριά και καλοχωνεμένη στρατηγική ευρυμάθεια, αντιλαμβάνεσαι, περιχαρής, ότι έχεις να κάνεις με σπουδαίο συγγραφέα.

Για το μυθιστόρημα του Ιωάννη Πάππου Hotel Living (μτφρ. Χρήστος Καψάλης, Ιωάννης Πάππος, εκδ. Λιβάνη).
Του Κώστα Αγοραστού
Το Hotel Living είναι ένα μυθιστόρημα για το πώς μπορείς να αποτύχεις μέσα στην απόλυτη επιτυχία. Ένα μυθιστόρημα για τη σφοδρότητα του έρωτα, τη μοναξιά της κορυφής και την καταβύθιση στον πιο σκοτεινό και αυτοκαταστροφικό εαυτό μας.

Για το μυθιστόρημα του Αντώνη Νικολή Ο θάνατος του μισθοφόρου (εκδ. Το Ροδακιό).
Του Δημήτρη Χριστόπουλου
Στο προηγούμενο βιβλίο του, Ο Δανιήλ πάει στη θάλασσα (εκδ. Το Ροδακιό) ο Αντώνης Νικολής –καλύτερα, ο ήρωας και αφηγητής Μιχάλης– διαπιστώνει: «Υπάρχει κάτι στην Εγγύς Ανατολή, σκέφτομαι καμιά φορά, δεν αποκλείεται η κούραση από τις χιλιετίες της κατοίκησης στα ίδια μέρη, τόποι και πόλεις οι ίδιες, άλλοτε σε ακμή, άλλοτε σε μαρασμό, υπάρχει κάτι εδωπέρα που βαριέται αφόρητα το περιττό, που χαρίζει υψηλή αισθητική αξία σ’ ό,τι εξοικονομεί το ελάχιστο αναγκαίο. Φέρε αυτό που φτιάχνεις, να γίνει τόσο όσο ακριβώς το χρειάζεσαι. Μικρό ή μεγάλο όσο η χρεία του. Τότε θα είναι και αδιαφιλονίκητα όμορφο» (σελ. 34). Έχοντας αποκομίσει εξαιρετικά επαινετικές κριτικές για τα δύο πρώτα βιβλία αυτής της «τριλογίας», επανέρχεται έπειτα από δύο ακριβώς χρόνια, με ένα καινούργιο μυθιστόρημα, ουσιαστικά προέκταση του προηγούμενου, λες και έπρεπε να βρει ο ίδιος την κάθαρση για λογαριασμό των ηρώων του.

Για την ανθολογία των ποιημάτων του Τάιγκου Ριόκαν Ο ενδεής του όρους Κούγκαμι (μτφρ. Μάκης Μωραΐτης, εκδ. Οδός Πανός).
Του Γιάννη Λειβαδά
Το έλλειμα της ελληνικής βιβλιογραφίας όσον αφορά τη λογοτεχνία της Άπω Ανατολής είναι αξιοσημείωτο. Κάθε έκδοση, λοιπόν, που καταγίνεται με την ποίηση ή την πεζογραφία των χωρών που ανήκουν σε αυτό το γεωγραφικό συγκρότημα είναι εκ προοιμίου σημαντική.

Εννιά έργα του Γιάννη Μακριδάκη συστήνουν τη λαϊκή ματιά (εκδ. Εστία).
Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη
Το τελευταίο μυθοπλαστικό έργο του Xιώτη συγγραφέα Η πρώτη φλέβα (2016) συνεχίζει μια λογοτεχνική παράδοση οκτώ πεζών, που ξεκίνησε το 2008. Αν τα δει κανείς συνολικά, θα διαπιστώσει ότι υπάρχουν σαφείς (και συνειδητοί) άξονες που τα διαπερνούν, άξονες που συν-ορίζουν συγκεκριμένες ιδεολογίες, ματιές, κοσμοαντιλήψεις οι οποίες ξεκινούν από τη Χίο και τον τοπικό πολιτισμό και φτάνουν ώς τη φυσιολατρία και τον τρόπο ζωής που αυτή υπαγορεύει.

Σκέψεις για τους νέους συγγραφείς, με αφορμή το μυθιστόρημα του 35χρονου Tristan Garcia Φαμπέρ - Ο καταστροφέας (μτφρ. Αλεξάνδρα Κωσταράκου, εκδ. Πόλις).
Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη
Από μια άποψη παραμένουν παιδιάστικα μειράκια, άκαπνοι και τίγκα στο άγχος ημιαδρανείς ημιπολίτες, θαρρείς παρείσακτοι σε έναν κόσμο που είναι ολοένα και πιο αφιλόξενος, σαστισμένοι τουρίστες της ύπαρξης – και από την άλλη μοιάζουν αιφνιδίως γερασμένοι, ξηροί καρποί που δεν ήσαν άγουροι ποτέ, βαρυμένοι με ευθύνες που τους υπερβαίνουν, ενώ η πυξίδα έχει πέσει από την προσκοπική κωλότσεπη και έχει χαθεί πια ο όποιος προσανατολισμός.

Για το μυθιστόρημα του Don Winslow Το καρτέλ (μτφρ. Ιλάειρα Διονυσοπούλου, εκδ. Καστανιώτη).
Του Δημήτρη Αναστασόπουλου
Η Santa Muerte, η Αγία του Θανάτου, είναι ένας σκελετός με ανθρώπινα μαλλιά στο κρανίο της που κρατάει μια υδρόγειο στο ένα χέρι και στο άλλο ένα δρεπάνι. Είναι η προστάτιδα αγία των narcotraficante, των μεξικανών εμπόρων ναρκωτικών που επανδρώνουν τα καρτέλ στα σύνορα του Μεξικού με τις ΗΠΑ. Οι πιστοί, της αφήνουν δώρα στον βωμό της, ουίσκι, κοκαΐνη και μετρητά και αλείφουν το κρανίο της με αίμα ζώου. Και ύστερα της ανάβουν κεριά, χρυσά για τους φέρει κέρδη, άσπρα για να τους προστατεύει και μαύρα για να τους βοηθήσει να εκδικηθούν τους εχθρούς τους.

Για τη μελέτη του Κώστα Ζωτόπουλου Το ερωτικό πάθος και η ορθόδοξη πίστη στην ποίηση του Βασίλη Δημητράκου (εκδ. Μπιλιέτο).
Του Παναγιώτη Γούτα
Εύστοχο και ιδιαιτέρως ενδιαφέρον το δοκίμιο του Κώστα Ζωτόπουλου (1958) –τύπωσε επίσης διηγήματα και ποιήματα στις εκδόσεις Τόπος– που τιτλοφορείται Το ερωτικό πάθος και η ορθόδοξη πίστη στην ποίηση του Βασίλη Δημητράκου και κυκλοφόρησε από τη σειρά Οκτασέλιδο+ των εκδόσεων Μπιλιέτο το 2015. Ο συγγραφέας κατ’ ουσίαν τοποθετεί στο μικροσκόπιο της κριτικής και της ανάλυσης την τελευταία συγκεντρωτική συλλογή ποιημάτων του Δημητράκου, το Στίγματα φέρω (ποιήματα 1997-2012, Μπιλιέτο, 2013) εντοπίζοντας στα ποιήματά του τη συνύπαρξη και τον συγκερασμό του ερωτικού πάθους με την ορθόδοξη πίστη. Βέβαια, για αυτόν τον συγκερασμό, μίλησαν στο παρελθόν και άλλοι κριτικοί αναφορικά με τον Δημητράκο, όμως πρώτη φορά γίνεται τόσο διεξοδικά και αναλυτικά, σχεδόν ποίημα προς ποίημα, η επισήμανση αυτού του τόσο ιδιαίτερου δίπολου στη συνολική ποιητική παραγωγή του ποιητή και εκδότη από την Παιανία.

Για τα διηγήματα του Leon Tolstoi «Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), «Αφέντης και υπηρέτης» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου) και «Η σονάτα του Κρόυτσερ» (μτφρ. Ολέγ Τσυμπένκο), τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ροές.
Του Νίκου Ξένιου

Για το βιβλίο του Θωμά Ψύρρα Η τύχη της ποίησης στο φανταστικό Χαλιφάτο - Η ποιητική δημιουργία στις επικράτειες του ISIS (εκδ. Θράκα)
Του Γιώργου Σιακαντάρη
Ποίηση στις επικράτειες του ISIS; Σαν να λέμε οξυγόνο στο φεγγάρι και πυκνή βλάστηση στον Άρη. Γίνεται; Ο Θωμάς Ψύρρας, πρώην βουλευτής με τη ΔΗΜΑΡ και φιλόλογος καθηγητής, ένας από τους πιο μορφωμένους και σεμνούς ανθρώπους που πραγματικά με την παρουσία τους έχουν κοσμήσει την ελληνική Βουλή, υποστηρίζει ότι γίνεται.

Για το μυθιστόρημα του Saul Bellow «Χέρτσογκ» (μτφρ. Δημήτρης Στεφανάκης, εκδ. Καστανιώτη).
Του Γιώργου Βέη

Για το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη Ο στεναγμός των πενήτων. Δοκίμια για τον Παπαδιαμάντη (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).
Του Μιχάλη Μακρόπουλου
Στα δοκίμια «Το προοίμιο του “Λαμπριάτικου ψάλτη” και ο κόσμος των διηγημάτων» και «Παπαδιαμάντης και Δημαράς, το νόημα μιας απόρριψης», από τη συλλογή δοκιμίων Ο στεναγμός των πενήτων του Σταύρου Ζουμπουλάκη, διάβασα για τη γνωστή απαξίωση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη από τη μεριά του Κ. Θ. Δημαρά, μα και για την απαξίωσή του από τον Ν.Γ. Πολίτη, και για ποιο λόγο; απλούστατα, διότι ο Παπαδιαμάντης ήταν χριστιανός.

Για το μυθιστόρημα του Jonathan Coe, Αριθμός 11 ή Ιστορίες που μαρτυρούν τρέλα (μτφρ. Άλκηστις Τριμπέρη, εκδ. Πόλις).
Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη
Η δομή του τελευταίου μυθιστορήματος του Jonathan Coe (αγγλική έκδοση 2015) μοιάζει με πυραμιδωτή σκάλα ή καλύτερα, αν λάβουμε υπόψη μας το τέλος, με ιστό, όπου όλα συγκλίνουν σε ένα αδιόρατο, στην αρχή τουλάχιστον, κέντρο. Σ’ αυτό τείνει η νεαρή πρωταγωνίστρια Ρέιτσελ, που φτάνει στην πολιτική της αφύπνιση και δη στην εσωτερική εξέγερση, αλλά κι εκεί οδηγούνται όλοι οι «ένοχοι», οι οποίοι πέφτουν θύματα μιας από μηχανής τιμωρού αράχνης.

Για το μυθιστόρημα του Τεύκρου Μιχαηλίδη Σφαιρικά κάτοπτρα, επίπεδοι φόνοι (εκδ. Πόλις).
Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη
Ο τρόπος με τον οποίο γράφει ο Τεύκρος Μιχαηλίδης, όχι μόνο στο παρόν μυθιστόρημα αλλά και σε πολλά άλλα, ανταποκρίνεται στο πρότυπο του homo universalis, αφού στα έργα του συναιρούνται η λογοτεχνία, τα μαθηματικά, η ιστορία, η πολιτική, το έγκλημα… Αυτό μπορεί να θυμίζει τη σχολή Νταν Μπράουν, αλλά ευτυχώς το λογοτεχνικό φορτίο του προκείμενου βιβλίου είναι σαφώς μεγαλύτερο.

Για το μυθιστόρημα του James Ellroy Perfidia - ο κύκλος της προδοσίας (μτφρ. Ανδρέας Αποστολίδης, εκδ. Κλειδάριθμος)
Του Δημήτρη Αναστασόπουλου
Μια γλυκόπικρη μελωδία, το «Perfidia», τραγούδι του Αλμπέρτο Ντομίνκες που το απογειώνει ο ισπανός Χαβιέ Κογκάτ με τους Κουβανούς μουσικούς του, βρίσκεται στα χείλη των μεθυσμένων στρατιωτών και των λαμπερών αστέρων του Χόλιγουντ, των παράνομων Μεξικανών και των Κινέζων συμμοριτών στο Λος Άντζελες.

Για τα βιβλία του Samuel Beckett Τρεις διάλογοι και Η τελευταία τριλογία, σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη.
Του Γιώργου Λαμπράκου
Υπάρχει ένα ανεκδοτολογικό περιστατικό που δείχνει πώς δούλευε το μυαλό του Σάμιουελ Μπέκετ: ο ίδιος και ο Ιονέσκο, αυτοί οι δύο σπουδαίοι κάτοικοι Παρισίων και αυτοεξόριστοι από την πρώτη τους πατρίδα, πηγαίνουν σε εστιατόριο, κάθονται επί ώρες ανταλλάσσοντας ελάχιστες κουβέντες, κι όταν τελειώνουν το φαγητό συμφωνούν πως πέρασαν τόσο ωραία, ώστε λένε: «Ας το ξανακάνουμε». Αυτή η διαλεκτική ομιλίας και σιωπής, αυτή η βαθιά επικοινωνία χωρίς πολλά λόγια, είναι μια σταθερά στο μπεκετικό έργο και τη βλέπουμε και στα δύο βιβλία που εκδόθηκαν σε μετάφραση και γενική επιμέλεια του Θωμά Συμεωνίδη.

Για τη συλλογή διηγημάτων του Διαμαντή Αξιώτη, Με χίλιους τρόμους γενναίος (εκδ. Κίχλη).
Της Άλκηστης Σουλογιάννη
Ο τρόμος προβάλλεται ως παραστατική συνισταμένη ψυχικών και πνευματικών καταστάσεων, ενίοτε αν όχι συχνά στην ακραία εκδήλωσή τους, με ειδικό φορτίο προερχόμενο από το περιεχόμενο της μνήμης, από τις αντικειμενικές συνθήκες του βίου και από τα δεδομένα της εσωτερικής πραγματικότητας, από την απερισκεψία και από την τόλμη, από την ανάγκη για επικοινωνία αλλά και για εκδίκηση, από τα όνειρα και από τη φαντασία, από το πάθος και από τον πόθο, από τα ψεύδη και από τις ψευδαισθήσεις, από τον θυμό αλλά και από τη μοναξιά.

Για το μυθιστόρημα του Κώστα Δρουγαλά Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν (εκδ. Πικραμένος)
Του Γιάννη Βαγγελοκώστα
Ο όρος «λογοτεχνία της κρίσης» έχει κάνει την εμφάνισή του στον κριτικό λόγο ήδη από τα πρώτα χρόνια της εξελισσόμενης ελληνικής ύφεσης. Αν και το πρώιμο λανσάρισμά του μαρτυρά ίσως μια κάποια σπουδή της κριτικής για κατηγοριοποιήσεις και γραμματολογικές οριοθετήσεις, η πληθώρα των λογοτεχνημάτων που αξιοποιούν τη φλέγουσα επικαιρότητα ως μυθοπλαστικό καμβά των αφηγήσεών τους μπορεί να δικαιολογήσει την ευρεία διάδοση και χρήση του όρου από τους περί τη λογοτεχνία θεσμούς – εκδοτικοί οίκοι, λογοτεχνικά περιοδικά, βιβλιοκριτική, επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες.[i]

Για τη συλλογή διηγημάτων της Alice Munro Η αγάπη μιας καλής γυναίκας (μτφρ. Τρισεύγενη Παπαϊωάννου, εκδ. Μεταίχμιο).
Της Έλενας Μαρούτσου
Όσοι αναγνώστες προτιμούν τα μυθιστορήματα –δίνοντάς τους σταθερά το προβάδισμα στις πωλήσεις– απωθούνται, φαντάζομαι, από τη σύντομη έκταση των διηγημάτων, που δεν τους επιτρέπει να ταυτιστούν με τους ήρωες, να απολαύσουν την πλοκή να ξετυλίγεται μέσα στο χρόνο, τους χαρακτήρες να παίρνουν σάρκα και οστά, να αποκτούν βάθος και να αποκαλύπτονται σταδιακά οι διαστάσεις των πράξεών τους. Το διήγημα σε βάζει μέσα σ’ ένα δωμάτιο και σε αφήνει να φανταστείς το σπίτι. Σου παρουσιάζει μια σκηνή και σε αφήνει να υποθέσεις αυτές που προηγήθηκαν κι αυτές που θα ακολουθήσουν. Αποκαλύπτει την κορυφή ενός παγόβουνου. Το παγόβουνο όμως υπάρχει. Το διήγημα έχει βάθος. Εντούτοις, αντί να το παρουσιάζει, το υπαινίσσεται.

Για το μυθιστόρημα Ο Άντερς ο φονιάς και οι φίλοι του του Γιούνας Γιούνασον (μτφρ. Γρηγόρης Κονδύλης, εκδ. Ψυχογιός)
Του Μιχάλη Πιτένη
Ένας αναγνωρισμένος φονιάς, τρόφιμος των φυλακών τα περισσότερα χρόνια της ζωής του, μια απολυμένη απ' το ποίμνιο της ιερέας και ένας νεαρός άνδρας που δεν τραβά την προσοχή και το ενδιαφέρον κανενός, δεν φαίνεται να έχουν κανένα απολύτως κοινό στοιχείο.

Για το Βιβλίο των φανταστικών όντων, του Χόρχε-Λουίς Μπόρχες, που επανακυκλοφόρησε πρόσφατα σε αναθεωρημένη μετάφραση του Γιώργου Βέη (εκδ. Πατάκη)
Της Κυριακής Αν. Λυμπέρη
Tι νόημα θα είχε να πλάθει κανείς στο κεφάλι του όντα φανταστικά, όταν η ποικιλία των ένσαρκων όντων της Δημιουργίας σ' αυτόν τον πλανήτη είναι τόσο μεγάλη, ώστε ένας άνθρωπος που ζει σ' έναν τόπο δεν θα μπορούσε να γνωρίζει ούτε καν όλα τα ζωντανά πλάσματα που ζουν στο δικό του γεωγραφικό πλάτος και μήκος, πόσο μάλλον σε άλλες χώρες και τόπους;

Για το βιβλίο του Μάνου Ματσαγγάνη, Γράμματα από την Αμερική (εκδ. Κριτική).
Της Ξένιας Κουναλάκη
Έδινα ελάχιστες πιθανότητες στον εαυτό μου να διαβάσω βιβλίο οικονομολόγου και να μου αρέσει. Με το Γράμματα από την Αμερική όμως συνέβη το εξής παράδοξο. Πρώτον, το κατάλαβα και, δεύτερον, το βρήκα συναρπαστικό. Επειδή τα θεωρητικά οικονομικά του είναι εκλαϊκευτικά γραμμένα και αφορούν κυρίως την Ελλάδα, τη λιτότητα και τις ανισότητες. Κυρίως, δε, διατυπώνονται με αφορμή διαλέξεις τις οποίες παρακολούθησε ο Μάνος Ματσαγγάνης σε δύο έγκριτα αμερικανικά Πανεπιστήμια (Χάρβαρντ και Μπέρκλεϊ). Στην ουσία, τα «Γράμματα» είναι ένα μίνι bildungsroman, αφού παρατίθενται μεγάλα ονόματα της οικονομικής σκέψης, αποστασιοποιημένες απόψεις για την Ελλάδα, ταινίες, γεύσεις, εικόνες από την Αμερική. Λίγο τον ζήλεψα σε αυτό τον συγγραφέα. Στην αρχή έλεγχα κάθε φορά την ημερομηνία, γιατί δεν μπορούσα να πιστέψω ότι ακόμη και στο Χάρβαρντ κάθε μέρα έδινε μια διάλεξη γνωστός (και σε μένα) οικονομολόγος ή πολιτικός. Τη μια ο Πικετί, την άλλη ο Ρόμπινσον, την επόμενη ο Γκάμπριελ, την τρίτη ο Μπορέλ. Απανωτά αυτά.

Συγκριτική ανάγνωση δυο βιβλίων για παιδιά εμπνευσμένων από τον Μικρό Πρίγκιπα, τα «Πρίγκιπας σημαίνει Αμίρ» της Άννας Κοντολέων (εκδ. Πατάκη) και «Το υπέροχο ταξίδι της Νίλου» του Γκουίντο Κόντι (εκδ. Καλέντης).
Της Σίσσυς Τσιφλίδου
06 Μαρτίου 2026 ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Για το μυθιστόρημα της Μιράντα Τζουλάι (Miranda July) «Στα τέσσερα» (μτφρ. Νατάσα Σίδερη, εκδ. Αλεξάνδρεια). Εικόνα: Από την ταινία «Desert Hearts» (1985).

22 Φεβρουαρίου 2026 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ



13 Φεβρουαρίου 2026 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
19 Νοεμβρίου 2025 ΣΙΝΕΜΑ
Για την ταινία του Γιώργου Λάνθιμου «Βουγονία», η οποία προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες. Γράφει η Εύα Στάμου



