alt

Μια αναλυτική παρουσίαση του συγκεντρωτικού τόμου με ποίηση Γιάννη Ρίτσου, Μαρτυρίες (εκδ. Κέδρος).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Οι Εκδόσεις Κέδρος, στο πλαίσιο της σταθερής παρουσίας τους στη σύγχρονη αγορά πολιτισμού, προσφέρουν μια εξαιρετική ευκαιρία για την επίσκεψη σε μια ιδιαίτερη περιοχή ενός δημιουργικού χωρόχρονου που αντιπροσωπεύει η ποίηση του Γιάννη Ρίτσου (1909-1990).

Αυτή την ιδιαίτερη περιοχή χαρτογραφεί η σύνθεση του συγκεντρωτικού τόμου με τον τίτλο Μαρτυρίες που περιλαμβάνει τρεις σειρές ποιημάτων: Σειρά πρώτη με ποιητική παραγωγή (εβδομήντα εννέα ποιήματα) των ετών 1957-1963 (έκδοση ως ανεξάρτητη ποιητική συλλογή 1963), Σειρά δεύτερη με ποιητική παραγωγή (εκατόν δέκα ποιήματα) των ετών 1964-1965 (έκδοση ως ανεξάρτητη ποιητική συλλογή 1966), Σειρά τρίτη με ποιητική παραγωγή (σαράντα ποιήματα) των ετών 1961-1967 (που δεν εκδόθηκε ποτέ αυτοτελώς). Σύμφωνα με σχετικό σημείωμα που ανήκει στα παρακείμενα του βιβλίου, η παρουσίαση των τριών αυτών σειρών εδώ βασίζεται στην έκδοση του συγκεντρωτικού τόμου ποιημάτων του Ρίτσου με τον τίτλο Ποιήματα Θ’  (Κέδρος 1989), την οποία επέβλεψε ο ίδιος ο Ρίτσος, και στην οποία περιλαμβάνονται οι τρεις σειρές των Μαρτυριών.

Μακρά δημιουργική πορεία

Η πολυσήμαντη συγγραφική δραστηριότητα του Ρίτσου αντιστοιχεί σε μια μακρά δημιουργική πορεία που αρχίζει το 1934 με την ποιητική συλλογή Τρακτέρ.

Η πολυσήμαντη συγγραφική δραστηριότητα του Ρίτσου (ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, μεταφράσεις) αντιστοιχεί σε μια μακρά δημιουργική πορεία που αρχίζει το 1934 με την ποιητική συλλογή Τρακτέρ (μέσα στο τοπίο της νεωτερικής ποίησης με σημαντικούς οδοδείκτες, όπως είναι η ποιητική συλλογή του Γιώργου Σεφέρη με τον τίτλο Μυθιστόρημα, ή η ποιητική συλλογή του Ανδρέα Εμπειρίκου με τον τίτλο Υψικάμινος, πρώτες εκδόσεις και των δύο συλλογών το 1935), και φτάνει μέχρι σχεδόν το τέλος της δεκαετίας 1980.

Μέσα στην ατμόσφαιρα αυτής της δραστηριότητας, παράλληλα με τα περισσότερο «γνωστά» (και για αμιγώς εξωκειμενικούς λόγους) έργα του Ρίτσου, όπως είναι ο Επιτάφιος (1936) ή η Ρωμιοσύνη (1966), και πάντως σε αντιστικτική σχέση με τη μείζονος υφολογικής και θεματικής σημασίας συλλογή δεκαεπτά αυτοτελών αλλά και συγγενών μεταξύ τους εκτενέστατων ποιητικών κειμένων υπό τον τίτλο Τέταρτη Διάσταση (1972), ο συγκεντρωτικός τόμος με τις Μαρτυρίες εξασφαλίζει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα περιπλάνηση σε μια εκτενή και πλούσια πινακοθήκη χαρακτήρων, τόπων, εννοιών που αποτυπώνει με τον πλέον παραστατικό τρόπο την αντιπαράθεση ανάμεσα στην πρόσληψη του εξωτερικού κόσμου και στην οργάνωση της υποκειμενικής πραγματικότητας.

Μέσα στις διελκυστίνδες αυτής της αντιπαράθεσης ο εσωτερικός άνθρωπος φαίνεται να συλλέγει ένα ευρύτατο φάσμα στοιχείων από τον εξωτερικό, αντικειμενικό κόσμο και να μεταφέρει αυτά αποδομημένα και μεταλλαγμένα κατά την οργάνωσή τους σε εσωτερικά τοπία απείρου κάλλους και συναισθήματος που συνθέτουν μια υποκειμενική και εντέλει κειμενική πραγματικότητα ως προϊόν ποικίλων, αποκλινόντων από την κοινή αντίληψη συνδυασμών.

Ο συγκεντρωτικός τόμος με τις Μαρτυρίες εξασφαλίζει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα περιπλάνηση σε μια εκτενή και πλούσια πινακοθήκη χαρακτήρων, τόπων, εννοιών που αποτυπώνει με τον πλέον παραστατικό τρόπο την αντιπαράθεση ανάμεσα στην πρόσληψη του εξωτερικού κόσμου και στην οργάνωση της υποκειμενικής πραγματικότητας.

Για τη σύνθεση των εσωτερικών τοπίων ο Ρίτσος αξιοποιεί πλείστες πραγματικές λεπτομέρειες, όπου εντάσσονται και τα πλέον απλά ή ευτελή υλικά, όπως: σταχτοδοχείο με αποτσίγαρα, νοτισμένες σανίδες, πολύχρωμες χάντρες, τρύπια φύλλα, μαύροι σπόροι καρπουζιών, γυναικεία τσατσάρα, καμένα σπίρτα, γυάλινα κουμπιά, αλατιέρες και φλυτζανάκια, καρφιά, αεραντλίες, σφουγγάρια, ενώ από μια δεσπόζουσα θέση ο καθρέφτης λειτουργεί σαν παράθυρο προς τη ζωή, σαν αντανάκλαση φωτός που τυφλώνει, σαν δίοδος για την αυτογνωσία και για την πρόσληψη του περιβάλλοντος.

Είναι σαφές ότι η έμφαση κατά τη δόμηση του κειμενικού κόσμου στο βιβλίο αφορά το περιβάλλον, τόσο αυτό που ήδη υπάρχει σε διαχρονική διάσταση ως φυσική και κοινωνική παρακαταθήκη, όσο και αυτό που κατασκευάζεται σε συγχρονική διάσταση με χρηστικά υλικά ως εστία για το παρόν και για το μέλλον του καθημερινού βίου, όπως κωδικοποιούν με την κειμενική παρουσία τους ο αρχιτέκτονας, οι εργάτες και οι χτίστες, και με αυτή την ευκαιρία αλλά και κάτω από αυτή την οπτική έχει ενδιαφέρον να ξαναδιαβάσουμε το αφηγηματικό έργο του Γιώργου Χειμωνά με τον τίτλο ακριβώς Οι Χτίστες (1979).

Με αυτή την προϋπόθεση, ιδιαίτερο προσδιοριστικό στοιχείο των εσωτερικών τοπίων αντιπροσωπεύουν τα σπίτια «χτισμένα πάνω σ’ άλλα σπίτια ευθύγραμμα,/ μαρμάρινα», αρχοντικά για χρόνια κλεισμένα που ξαφνικά φωτίζονται χωρίς την ανθρώπινη παρουσία, σκοτεινά σπίτια, σπίτια χαώδη, σπίτια με πολυελαίους, σπίτια έρημα και κλειδωμένα, σπίτια τετράγωνα και άσπρα, σπίτια καμένα, «σπίτια πίσω απ’ τα δέντρα».

Περαιτέρω, στον κειμενικό κόσμο του βιβλίου εντοπίζονται χωράφια, κάμποι, καλύβια, χαλάσματα, γέφυρες, πηγάδια, κοιμητήρια, φανοστάτες, τηλεγραφόξυλα, καμπάνες και ρολόγια, κοκκινόχωμα, χωματόδρομοι και καρόδρομοι, βράχια, άσπρα χαλίκια, γήπεδα ποδοσφαίρου, καφενεία, προθήκες με ρεκλάμες, φαρμακεία, επίσης: θάλασσες, ακρογιάλια, λιμάνια, καράβια, βάρκες.

ritsos graphicΤα τοπία συμπληρώνουν δέντρα και φυτά (ελιές, λυγαριές, αμπέλια, φραγκοσυκιές, πικροδάφνες, μηλιές, μουριές, κυπαρίσσια, τριανταφυλλιές, ηλιοτρόπια, αλλά και ξεράγκαθα), ζώα (κυρίως άλογα, αλλά και ελάφια, σκυλιά, αρκούδες), πουλιά (γλάροι, κουκουβάγιες, γεράκια, λελέκια, αλλά και κότες), άλλοι ζώντες οργανισμοί της φύσης (τζιτζίκια, χρυσόψαρα, σαλιγκάρια, πεταλούδες, φίδια, αράχνες, μέλισσες, ακρίδες, μερμήγκια, σαύρες).

Μέσα στα τοπία αυτά παρεμβαίνει και μια ιδιαίτερη ανθρώπινη παρουσία: υπνοβάτες, τσιγγάνοι, γέροι ψαράδες και νέες χωρικές, γαλάζιες γυναίκες και βρέφη στην κούνια, αγγελιαφόροι, ακροβάτες, κλέφτες, τρελοί, αποφυλακισμένοι.

Παράλληλα, σημαντική είναι η λειτουργική παρουσία των αγαλμάτων ως στοιχείο του περιβάλλοντος, ως καθημερινή παραπομπή στο παρελθόν, ως άμεση επαφή με το παρελθόν, ως ψηλάφηση του παρελθόντος, ως αναγωγή και πρότυπο του ζωντανού ανθρώπινου κάλλους. Την ατμόσφαιρα που περιβάλλει όλα αυτά τα δεδομένα, προσδιορίζουν η συνήθως σκληρή λάμψη του ήλιου και το φως της άλλοτε ολόκληρης και άλλοτε κομματιασμένης σελήνης, αέρας, σύννεφα, καταιγίδες και νεροποντές.

Ολόκληρο τα φάσμα των διαπροσωπικών σχέσεων

Αυτό το σύνθετο υλικό αποτελεί πρόσχημα για τον Ρίτσο προκειμένου να διαχειρισθεί με ευρηματικό τρόπο μείζονα και γενικού ενδιαφέροντος ζητήματα, όπως είναι η ουσία των πραγμάτων και η ύπαρξη, η μοναξιά, η ροή του χρόνου, η ζωή και ο θάνατος ή η σχέση ζωντανών και νεκρών, η αλλοτρίωση, η βούληση, η σιωπή, η βεβαιότητα, η μνήμη και η λήθη, η νίκη και η ήττα, η απάτη και η αυταπάτη, η γνώση, η τύψη, οι αισθήσεις, ο φθόνος, ο μόχθος, ο κίνδυνος, ο φόνος, η ενοχή, η επικοινωνία, η υποταγή, η αγάπη και ο έρωτας, η αθανασία, η μοίρα, η δόξα, η φυγή, οι επιθυμίες. Ολόκληρο τα φάσμα των διαπροσωπικών σχέσεων αντιπροσωπεύει τον άξονα διαχείρισης αυτών των ζητημάτων.

Λόγος πρωτίστως παραστατικός, άμεσος, βιωματικός, αφηγηματικός, ενίοτε παραβολικός, πυκνός, ανατρεπτικός και απροσδόκητος ως προς την επιλογή, τη διάταξη και τον συνδυασμό των σημαινομένων στο εσωτερικό ή στο τέλος των κειμένων.

Με αυτές τις προϋποθέσεις, τα σημαινόμενα κατά την οργάνωση των ποιημάτων του τόμου με βάση τους ελεύθερους στίχους (οι οποίοι κατά περίπτωση δεν υπερβαίνουν τους είκοσι τρεις) σε ενιαία ροή ή σε σύνθεση ενοτήτων, διεκπεραιώνει λόγος πρωτίστως παραστατικός (χαρακτηριστικός του –και εικαστικού– Ρίτσου), άμεσος, βιωματικός, αφηγηματικός, ενίοτε παραβολικός, πυκνός, ανατρεπτικός και απροσδόκητος ως προς την επιλογή, τη διάταξη και τον συνδυασμό των σημαινομένων στο εσωτερικό ή στο τέλος των κειμένων.

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συλλογή εντυπωσιακών γραμματικών εικόνων (σε συνδυασμό και με ακουστικά ισοδύναμα) βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην ευρηματική, συχνά αποκλίνουσα από την κοινή χρήση αξιοποίηση της μεταφοράς, με τα συνακόλουθα υπερρεαλιστικά αποτελέσματα, π. χ.: «δοκίμαζαν/ τον αέρα και το φως με τη γλώσσα τους», «Οι πέτρες μουσκεύουν στο φως και στη μνήμη», «Κοίταξε το χάραμα που άχνιζε./ Λίγο τριανταφυλλί στον ουρανό είναι πόνος», «ο ήχος του κουδουνιού γέμισε ρίζες τον αέρα», «το επιλήσμον φως», «το βαθύλαλο νερό, …/ … αμετανόητο», «χώθηκε μες στην τρύπα του ίσκιου του», «Η μουσική/ δεν είχε ακόμη εξατμιστεί – μια πίεση προς τους τοίχους,/ κι η αντίστοιχη πίεση απ’ έξω, της νύχτας», «το ένδοξο ηλιόγερμα», «η μικρή τροχαλία, σαν ένας κόμπος ίσκιου», «Τα μάτια του αλόγου, μεγάλα, σκοτεινά, ετοιμοθάνατα,/ ήταν δυό πύργοι δικοί του, μακρινοί, σ’ ένα τοπίο που έβρεχε», «Πουλιά περνάνε πάνω του, …/ κρεμούν δυό νότες πρόχειρες και χάνονται στο δείλι», «ένα τραγούδι με πολλές, σκοτεινές τρύπες», «Τον είδα ολόσωμο τον άνεμο», «ο θάνατος ανύπαρκτος από ελαφρότητα», «ο αδέσποτος ορίζοντας», «όχι λόγια,/ μόνο ήχους θολωτούς», «Άξαφνα σταματάει καταμεσής μιας λέξης».

Σε άμεση συνάρτηση βρίσκουμε την περαιτέρω επιλεκτική αποτύπωση χρωμάτων, π. χ: «Όχι γαλάζιος, - λέει, - ο ουρανός είναι κόκκινος/ με κίτρινες κουκίδες…/ …/ κόκκινα παπούτσια, πράσινα μαλλιά, γαλάζια στήθη,/ …/ έτοιμη να πηδήσει το είδωλό της, με το κόκκινο άλογό της», «Το βράδυ είναι κίτρινο/ με μια μαχαιριά τριανταφυλλένια», «Ξεχώρισε τα χρώματα της βροχής πίσω απ’ τα τζάμια - / το λείο κίτρινο στις καλαμιές, τη σκουριά στο κιγκλίδωμα,/ το σκιασμένο πράσινο μες στο τεφρό», «Έπρεπε, λέει, ν’ αποφύγει τα χρώματα. Σ’ έσχατη ανάγκη,/ μόνο το καστανό και το σταχτί με υπόλευκα διάκενα./ … Το στόμα του, όμως,/ ήτανε κόκκινο βαθύ, και μια σκιά μαβιά-γαλάζια/ έμενε ανάμεσα στο κάτω χείλος του και στο σαγόνι».

Με αυτές τις προϋποθέσεις αναγνωρίζεται ο δυναμικός χαρακτήρας της δημιουργικής γραφής του Ρίτσου. Εδώ εντάσσεται και η εμπλοκή μεταγλωσσικών στοιχείων, όπως εντοπίζεται στην αυτοαναφορικότητα της ποιητικής δημιουργίας σύμφωνα με την αντίληψη του Ρίτσου, π.χ.: «Γεύση βαθιά του τέλους προηγείται του ποιήματος. Αρχή» (όπου και μια ενδιαφέρουσα πρόταση για τη μορφή χαϊκού), «Κάποτε, μια τυχαία κι εντελώς ασήμαντη λέξη/ προσδίδει μια απροσδόκητη σημασία στο ποίημα», «Παράταιρα πράγματα παίρνει στα χέρια του – μια πέτρα/ ένα σπασμένο κεραμίδι, δυό καμένα σπίρτα,/ το σκουριασμένο καρφί στον απέναντι τοίχο,/ το φύλλο που μπήκε απ’ το παράθυρο, τις στάλες/ που πέφτουν απ’ τις νοτισμένες γλάστρες, τ’ άχυρο εκείνο/ πού ’φερε χτες ο αέρας στα μαλλιά σου, - τα παίρνει/ κι εκεί στην αυλή του χτίζει περίπου ένα δέντρο./ Σ’ αυτό το “περίπου” κάθεται η ποίηση. Τη βλέπεις;», και το διαχρονικώς ζητούμενο: «Πώς ζούνε οι άνθρωποι χωρίς την/ ποίηση;».

Τα μεταγλωσσικά στοιχεία δηλώνουν γνωστικό υλικό σε ό,τι αφορά τη δημιουργική χρήση της γλώσσας που προσδιορίζει την ποιητική (και όχι μόνον) παραγωγή του Ρίτσου.

Δημιουργική διαχείριση υλικού από την πολιτισμική κληρονομιά

O Ρίτσος συνάγει από το υλικό της πολιτισμικής κληρονομιάς κεντρικές ιδέες ή κεντρικά θέματα, προβάλλει αρχαίους τόπους ως τοπόσημα της σύγχρονης ατομικής περιπέτειας, επιλέγει κεντρικά ή περιφερειακά μυθικά πρόσωπα ως πρότυπα για την οργάνωση του δικού του κειμενικού κόσμου, στον οποίον μετέχουν και τα μυθικά αυτά πρόσωπα έχοντας διανύσει απόσταση αιώνων.

Στο πλούσιο γνωστικό υλικό του Ρίτσου εντάσσονται και τα διακείμενα που αναγνωρίζονται στη σύνθεση των ποιημάτων του τόμου, και ιδιαιτέρως της Δεύτερης σειράς των Μαρτυριών. Πρόκειται για τη δημιουργική διαχείριση υλικού από την πολιτισμική κληρονομιά (Ομηρικά Έπη, Αργοναυτική εκστρατεία, Αισχύλου Επτά επί Θήβας, ποικίλες πληροφορίες μυθολογικού και ιστορικού περιεχομένου). Όπως ισχύει για τη σύνθεση της συλλογής Τέταρτη Διάσταση, και στην προκειμένη περίπτωση ο Ρίτσος συνάγει από το υλικό της πολιτισμικής κληρονομιάς κεντρικές ιδέες ή κεντρικά θέματα, προβάλλει αρχαίους τόπους ως τοπόσημα της σύγχρονης ατομικής περιπέτειας, επιλέγει κεντρικά ή περιφερειακά μυθικά πρόσωπα ως πρότυπα για την οργάνωση του δικού του κειμενικού κόσμου, στον οποίον μετέχουν και τα μυθικά αυτά πρόσωπα έχοντας διανύσει απόσταση αιώνων.

Στο πλαίσιο αυτό ο Ρίτσος έχει οργανώσει ένα εκτενές φάσμα λεπτομερειών, έως και τις λιγότερο γνωστές (τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη μεγάλη κοινότητα των μη ειδικών αναγνωστών) αλλά εξίσου σημαντικές και ενδιαφέρουσες, όπως αντιπροσωπεύουν π. χ. ο γλύπτης Σμίλις, το ιερατικό αθηναϊκό γένος των Ετεοβουταδών, η εορτή προς τιμήν της θεάς Αθηνάς Οσχοφόρια, ο αθηναίος πολιτικός και πατριός του Πλάτωνα Πυριλάμπης, ή ο Ευρύαλος, γιός του Οδυσσέα από την Ευίππη, τον οποίον εφόνευσε ο Οδυσσέας (κατά μία άλλη εκδοχή ο Τηλέμαχος) κατόπιν διαβολών της Πηνελόπης: λεπτομέρειες που τεκμηριώνουν τη βαθιά γνώση του Ρίτσου σε ό,τι αφορά το υλικό που αξιοποιεί κατά τη μεθόδευση της δημιουργικής παραγωγής του.

Στο εργαστήριο του Ρίτσου αυτό το υλικό της πολιτισμικής κληρονομιάς συνομιλεί με ζητήματα που συνθέτουν το εδώ-και-τώρα του σύγχρονου δημιουργού. Με τον τρόπο αυτόν, το υλικό της πολιτισμικής κληρονομιάς αποτελεί στερεή βάση για το σύγχρονο έργο, το οποίο πάντως είναι προσανατολισμένο στη σύγχρονη πραγματικότητα.

Από αυτή την άποψη ο συγκεντρωτικός τόμος των Μαρτυριών λειτουργεί ως ένας ιδιαίτερος, μοναδικός δίαυλος για την επίσκεψη σε ποικίλα σημασιολογικά και αισθητικά πεδία εντός και εκτός του βιβλίου, αλλά και για την πρόσληψη μιας ιδιαίτερης διάστασης του κειμενικού σύμπαντος του Ρίτσου.

* Η ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ είναι διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός βιβλίου.
Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Ο δημιουργικός λόγος του Γιώργου Χειμωνά» (εκδ. Παρατηρητής).

altΜαρτυρίες
Σειρά πρώτη, σειρά δεύτερη, σειρά τρίτη
Γιάννης Ρίτσος
Κέδρος 2014
Σελ. 246, τιμή € 22,00

alt

 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη

Για την ποιητική συλλογή του Αντώνη Φωστιέρη «Θάνατος ο Δεύτερος» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, πορτρέτο του ποιητή από τον Γιάννη Ψυχοπαίδη.

Του Γιώργου Βέη

«Καλύτερα ...

Δαιμόνιοι, της Άννας Γρίβα

Δαιμόνιοι, της Άννας Γρίβα

«Για όσα περνούν μέσα απ’ την ύλη / και μένουν πάντα άπιαστα» μιλά η Άννα Γρίβα, στο νέο της ποιητικό βιβλίο «Δαιμόνιοι» (εκδ. Μελάνι). 

Της Ιουλίτας Ηλιοπούλου

Με λιτότητα, στοχεύοντας στο καίριο, που έχει επιλέξει να αν...

Υγρό γυαλί, του Κώστα Γουλιάμου

Υγρό γυαλί, του Κώστα Γουλιάμου

Για την ποιητική συλλογή του Κώστα Γουλιάμου «Υγρό Γυαλί» (εκδ. Gutenberg). Η φωτογραφία που εικονογραφεί τη βιβλιοπαρουσίαση είναι του μεξικανού visual artist Diego Sanchez.

Του Μάριου Μιχαηλίδη

Με το πρόσφατο ποιητικό του έρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις, του Ζοζέ Σαραμάγκου – Στη Λισαβόνα των ονείρων και των ποιητών

Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις, του Ζοζέ Σαραμάγκου – Στη Λισαβόνα των ονείρων και των ποιητών

Για το μυθιστόρημα του José Saramago «Η χρονιά θανάτου του Ρικάρντο Ρέις» (μτφρ. Αθηνά Ψυλλιά, εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ο Chico Díaz από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου, σε σκηνοθεσία του João Botelho, η οποία παρουσιάστηκε στο 43ο φεστιβάλ ταινιών του Σαν Πάολο, τον Οκτώβριο του 2020.

...
Τζορτζ Όργουελ: επτά δεκαετίες από τον θάνατό του – πιο επίκαιρος από ποτέ

Τζορτζ Όργουελ: επτά δεκαετίες από τον θάνατό του – πιο επίκαιρος από ποτέ

Πέθανε, σαν σήμερα, στις 21 Ιανουαρίου 1950 ο Τζορτζ Όργουελ. Ο Βρετανός συγγραφέας, κριτικός και δημοσιογράφος Έρικ Άρθουρ Μπλερ γεννήθηκε το 1903. Έμεινε στην ιστορία για την αιχμηρή κριτική που άσκησε σε κάθε είδους ολοκληρωτισμό με τα έργα του «Η φάρμα των ζώων» και «1984».

Επιμέλεια: Book P...

Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο, του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο, του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Για το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη «Έντεκα συναντήσεις – Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο» (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ένα υβριδικό βιβλίο, που δεν είναι δοκίμιο, δεν είναι αυτοβιογραφία, δεν είναι συλλογή συνεντεύξεων, δεν ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Ιανουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Πέθανε ο αγαπητός σε Ελλάδα και Γαλλία συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης

Σε ηλικία 77 ετών και έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια, πέθανε ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, όπως έγινε γνωστό από τον εκδοτικό του οίκο, τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ