Miroslav bela Krleza

Για το μυθιστόρημα του Miroslav Krleža «Η επιστροφή του Φίλιπ Λατίνοβιτς» (μτφρ. Ισμήνη Ραντούλοβιτς, εκδ. Καστανιώτη). Φωτογραφία: Ο Miroslav Krleža με τη σύζυγό του Bela Krleža.

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Η έννοια του νόστου έχει διαποτίσει με την επαναληπτικότητά της τόσο τον ποιητικό όσο και τον πεζό λόγο από τον καιρό του Ομήρου και μετέπειτα. Ο ήρωας που επιστρέφει, μετά από καιρό και βάσανα, στον γενέθλιο τόπο είναι ένα τραγικό πρόσωπο. Η επιστροφή του στηρίζεται σε δύο πυλώνες: εκείνο της προσωπικότητας και το άλλο του τόπου. Το υποκείμενο που έφυγε δεν είναι ποτέ ίδιο με αυτό που επιστρέφει. Αλλά το αυτό ισχύει και για τον τόπο: εκείνος στον οποίο ο πρωταγωνιστής επιστρέφει διόλου δεν μοιάζει με αυτόν από τον οποίο αποχώρησε. Πρόσωπο και χώρος έχουν αλλάξει, το καθένα με τον δικό του τρόπο και ένταση. Και μεταξύ των δύο, το «κινούν αίτιο», η δαμόκλειος σπάθη του χρόνου. Διότι τελικά ο χρόνος είναι εκείνος που επέφερε τις αλλαγές τόσον στον άνθρωπο όσο και στον χώρο. Άρα, η επιστροφή είναι ο χρόνος και όσα περικλείονται σ’ αυτόν και στο πέρασμά του.

Ο ήρωας που επιστρέφει, έχει ταξιδέψει στον χρόνο, κυρίως, και δευτερευόντως στον χώρο. Ο χώρος που κάλυψε φεύγοντας και επιστρέφοντας είναι συγκριτικά μικρότερης σημασίας από τον χρόνο που πέρασε στο μεσοδιάστημα. Προφανώς δεν μπορούν να τεθούν ποιοτικά κριτήρια σύγκρισης, αλλά το άχθος του ενός είναι ξεκάθαρα μεγαλύτερο από του άλλου, αποδεικνύοντας τελικά ότι το ταξίδι εντός του πεπερασμένου χρονικού μας ορίζοντα είναι το σημαντικότερο όλων. Κι αυτό είναι που προσδίδει στα έργα του νόστου την αξία και το μεγαλείο τους, καθώς τελικά τοποθετούν τον άνθρωπο ενάντια στον βασικό του αντίπαλο: τον Χρόνο. Κι όλα από εκεί πηγάζουν κι όλα εκεί καταλήγουν.

Η Επιστροφή του Φίλιπ Λατίνοβιτς του Κροάτη συγγραφέα Μίροσλαβ Κρίλεζα αναφέρεται στην επάνοδο του πρωταγωνιστή στον τόπο καταγωγής του, στην πεδιάδα της Παννονίας στην Κροατία όπου μένει η μητέρα του, μετά από 23 χρόνια απουσίας. Η βίαιη αποκόλλησή του από την εστία, έλαβε χώρα κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες. Έχοντας καταχραστεί οικογενειακά χρήματα προκειμένου να απολαύσει την παρέα μιας πόρνης, εκδιώκεται ψυχρά από τη μητέρα για να ακολουθήσει τον δρόμο του. Πλέον, επιτυχημένος εμπορικά ζωγράφος επιστρέφει από το Λονδίνο στο Κοστάνιεβετς.

Κι αυτό είναι που προσδίδει στα έργα του νόστου την αξία και το μεγαλείο τους, καθώς τελικά τοποθετούν τον άνθρωπο ενάντια στον βασικό του αντίπαλο: τον Χρόνο.

Η μετακίνηση στον χώρο συντελείται μέσω της επιστροφής από την πόλη στην επαρχία. Το πρώτο δίπολο του έργου κάνει την εμφάνισή του: πόλη / χωριό. Τι είναι η πόλη για τον ζωγράφο και διανοούμενο Φίλιπ; Πολλά μαζί. Από τη μία, ο τόπος της ωριμότητας, εκείνος που δέχτηκε στην αγκαλιά του τον νεαρό φυγάδα για να τον μετατρέψει σε ώριμο καλλιτέχνη, έναν ενήλικο άνθρωπο. Από την άλλη, ένας χώρος που συσσωρεύονται μαζικά άνθρωποι, τους οποίους ο συγγραφέας περιγράφει άκρως σωματικά, με μισάνθρωπη οπτική. Ένας εσμός εκκρίσεων, λειτουργιών, με ζωώδη χαρακτηριστικά. Ταυτόχρονα, ο θόρυβος της πόλης παρεμβαίνει στον τρόπο με τον οποίο οπτικοποιεί μέσω της ζωγραφικής φόρμας την πραγματικότητα, καθιστώντας την τέχνη του άσφαιρη και γλίσχρα. Η καλλιτεχνική του πορεία βρίσκεται σε στασιμότητα, όπως και η ζωή του.

Απ’ αυτή την πόλη διαφεύγει ο ήρωάς για να επιστρέψει στην υποτιθέμενη αγνή αγκάλη του χωριού που τον ανέθρεψε. Η ένωσή του με τον φυσικό χώρο έχει σε αρχικό επίπεδο ευεργετικές ιδιότητες, καθώς αναζωογονεί την επαφή του με τα χρώματα και τη ζωγραφική. Ο συγγραφέας όταν δεν φιλοσοφεί, επιλέγει να ζωγραφίσει με λέξεις την ψυχολογική κατάσταση του ήρωά του, τοποθετώντας τον στο κάδρο και γύρω του να απαθανατίσει ανθρώπους, ζώα και τοπία. Είναι εκεί, στο επαρχιακό τοπίο, στην περιοχή της Παννονίας, όπου επιχειρείται ένας δευτερεύον αλλά εξίσου σημαντικός δεσμός: εκείνος του ατόμου με την ιστορία, της σύζευξης του ατομικού με το συλλογικό. Εικόνες του ηρωικού παρελθόντος της Αυστροουγγρικής Μοναρχίας, με έφιππους στρατιώτες να διασχίζουν σε ονειρική κατάσταση τους δρόμους του Κοστάνιεβετς συνυφαίνονται με την τρέχουσα μεταπολεμική κατάσταση (έχει προηγηθεί ο Α' Π.Π.).

Ταυτόχρονα, όσο ο πρωταγωνιστής προσπαθεί να αποτινάξει το πρόσφατο παρελθόν στην πόλη, εμβαπτιζόμενος στο βαθύ παρελθόν της ανήλικης ζωής του, διαλογίζεται: για τη σχέση του διανοούμενου / ζωγράφου και της τέχνης με τον απλό και συνήθως αγράμματο άνθρωπο της επαρχίας των αρχών του 20ού αιώνα. Αλλά και για το ανέφικτο, το ατελέσφορο τελικά της ζωγραφικής αναπαράστασης, μιας τέχνης μονομερούς κατά τον συγγραφέα, καθότι της λείπουν βασικά στοιχεία που συγκροτούν το ολοκληρωμένο βίωμα, όπως οι ήχοι και οι μυρωδιές.

Ο συγγραφέας όταν δεν φιλοσοφεί, επιλέγει να ζωγραφίσει με λέξεις την ψυχολογική κατάσταση του ήρωά του, τοποθετώντας τον στο κάδρο και γύρω του να απαθανατίσει ανθρώπους, ζώα και τοπία.

Διεσπαρμένοι στο βιβλίο βρίσκονται και πιο προσωπικοί στοχασμοί σχετικά με την ψυχολογική διαμόρφωση του νεαρού Φίλιπ σε σχέση με τη μητρική ψυχρότητα / στοργή. Αναπόφευκτα επανέρχεται και το γεγονός που οδήγησε στον αποχωρισμό του, δηλαδή η σκηνή της σεξουαλικής αφύπνισης στον οίκο ανοχής όπου καταλήγει σε φιάσκο. Η εγγραφή του τραύματος στο υποσυνείδητό του με την εικόνα μιας πλαδαρής κοιλιάς («σάπια σάρκα»), υποδηλώνει την τραυματική εμπειρία, την αποτυχία, την απώλεια της αθωότητας που δεν έτυχε ομαλής μετάβασης στην ώριμη συνεύρεση, αλλά καθηλώθηκε δια παντός σε ένα πρωτόλειο στάδιο, με αρνητικά αποτελέσματα στη συναισθηματική ζωή του ήρωα.

Και την αρχική αισιοδοξία του νόστου (διπλής επιστροφής σε χώρο και χρόνο) διαδέχεται σταδιακά εκ νέου η στασιμότητα και η απογοήτευση, όπως θα ήταν λογικό. «Άνδρες γαρ πόλις» έλεγε σοφά ο Θουκυδίδης και οι άνθρωποι εκεί δεν είναι καλύτεροι από αλλού, οι θνητοί του παρόντος δεν είναι καλύτεροι από εκείνους του παρελθόντος. Οι προεστοί της πόλης με τους οποίους έρχεται σε επαφή, περιγράφονται με τα γκρίζα χρώματα της πλήξης από τον συγγραφέα, με τον Φίλιπ να κινείται ως παρατηρητής / φάντασμα μεταξύ τους, αρκούμενος σε επιφανειακές επαφές. Ο ήρωας παραμένει αποσυνάγωγος, κινούμενος φασματικά, ωσεί παρών, αναζητώντας στον βιωμένο χρόνο του τον άλλον, τον χαμένο του παρελθόντος του. Όμως και ετούτη η ψευδαίσθηση πολύ γρήγορα θα ξεφτίσει.

Στο άλλο ανοιχτό πεδίο, τη σχέση με τη μητέρα του, η κατάσταση θα παραμείνει αρχικά εν αμφιβόλω, και στη συνέχεια ολοένα και πιο άστατη, με προσπάθειες προσέγγισης που καταλήγουν στο κενό. Ενδεικτική η σκηνή όπου ο γιός καλείται να ζωγραφίσει το πορτρέτο της μητέρας του. Η αρχική συγκίνηση της ρεαλιστικής αναπαράστασης που βρίσκει σύμφωνη την απεικονιζόμενη, διαδέχεται η αμηχανία και η οργή όταν ο ζωγράφος περνάει στη διαδικασία της αφαίρεσης, αποδομώντας το πρόσωπο / προσωπείο της μητρικής φιγούρας. Το αποτέλεσμα τρομάζει τη γυναίκα με συνέπεια το σχέδιο να εγκαταλειφθεί πρόωρα, αναδεικνύοντας το χάσμα οπτικής και κοσμοθεωρίας μεταξύ του γεννήτορα και του τέκνου, το οποίο φυσικά δεν αποκαθίσταται ποτέ.

Miroslav Krleza Tito

Ο Μίροσλαβ Κρίλεζα γεννήθηκε το 1893 και πέθανε το 1981 στο Ζάγκρεμπ. Ποιητής, πεζογράφος, δραματουργός, δοκιμιογράφος και λεξικογράφος, υπήρξε στον εικοστό αιώνα η κυρίαρχη μορφή των κροατικών γραμμάτων. Η ζωή και το πολυσχιδές έργο του καθορίστηκαν από τη φρίκη του A΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Θιασώτης των προοδευτικών ιδεών και κινημάτων από τη νεαρή του ηλικία, αντιτάχτηκε στην κομμουνιστική ορθοδοξία του Μεσοπολέμου, στον σταλινισμό και τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό, ενώ κατά τη σκοτεινή περίοδο του φασιστικού καθεστώτος των Ούστασι στην Κροατία, την πενταετία 1941-1945, πέρασε δύσκολες καταστάσεις. Αργότερα, επί Τίτο, άρχισε να εδραιώνεται πλήρως η πεποίθηση πολλών ότι ήταν (και παραμένει) το σημαντικότερο λογοτεχνικό και πνευματικό κεφάλαιο της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Το δημοφιλές μυθιστόρημα Η επιστροφή του Φίλιπ Λατίνοβιτς (1934) συγκαταλέγεται στα επιτεύγματά του και είναι το πρώτο του ιδίου που μεταφράζεται στα ελληνικά. Για το συγκεκριμένο βιβλίο, ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ φέρεται να δήλωσε ότι, αν είχε προλάβει να το διαβάσει, δεν θα έγραφε τη δική του Ναυτία. Στη φωτογραφία, ο Μίροσλαβ Κρίλεζα με τον Τίτο.

Κι αν η ευκταία ζεύξη με το παρελθόν χειμάζει και παροπλίζεται σε όλες τις εκφάνσεις της, το παρόν εισβάλει εορταστικά με τη μορφή θηλυκής παρουσίας. Μοναδική ελπίδα ωριμότητας και σανίδα σωτηρίας αποτελεί η γυναίκα με το όνομα Ξένια Ράνταγι, η οποία είναι η ταμίας σε τοπικό καπηλειό. Φυσικά κι αυτή έχει βεβαρυμμένο παρελθόν, αποτυχημένους γάμους, οικονομικές ατασθαλίες, τίποτα που να παραπέμπει σε ηθική υπόληψη. Εντούτοις, και γι’ αυτούς τους λόγους φαντάζει επιθυμητή και ποθητή από το αντρικό κοινό και τον Φίλιπ, ο οποίος θα επιχειρήσει να σχετιστεί μαζί της. Ταυτόχρονα εμφανίζεται και άντρας / αντίπαλος / αντεραστής, ονόματι Σεργκέι Κιριάλες, Ρώσος ελληνικής καταγωγής. Ετούτος αντιπαρατίθεται σε όλα τα επίπεδα στον πρωταγωνιστή μας, ερίζοντας για την καρδιά της Ξένιας. Συγκρούεται στο θέμα της τέχνης, σε θέματα επιστήμης, δημιουργίας και έμπνευσης, αλλά και ως αρσενικό. Δεν θα ήταν υπερβολή να πω ότι η παρουσία του Κιριάλες και οι μεταξύ τους διάλογοι παραπέμπουν στο Μαγικό Βουνό του Τόμας Μαν και στην καθηλωτική σύγκρουση Νάφτα και Σετεμπρίνι με τον Φίλιπ να είναι ταυτόχρονα ο Χ. Κάστορπ.

Προφανώς οι σελίδες αυτές δεν είναι της ίδιας έκτασης και λογοτεχνικής σημασίας, πλην όμως προσδίδουν στο κείμενο βάθος και ενδιαφέρον, καθώς διακόπτουν την σχετικά υποτυπώδη και μάλλον προβλέψιμη πλοκή του βιβλίου από τη μέση και κάτω.

Θα έλεγα ότι το δυνατό σημείο αυτού του μυθιστορήματος είναι ακριβώς αυτές οι εμβόλιμες σκέψεις συγγραφικής… αδολεσχίας όπου ο συγγραφέας αφήνει στην άκρη τις απαιτήσεις της πλοκής για να ασχοληθεί με τις παραφυάδες των στοχασμών του. Ο αναγνώστης θα απολαύσει εντυπωσιακής πυκνότητας σκέψεις περί τέχνης, ανθρωπίνων σχέσεων, αλλά και κοινωνικο-πολιτικού περιεχομένου.

Η παρουσία της ερωμένης (δικής του και άλλων αντρών) αλλά κι εκείνη του ανταγωνιστή λειτουργεί κατευναστικά σε αρχικό επίπεδο για τον Φίλιπ που βλέπει ταυτόχρονα να αναγεννιέται το ερωτικό ομού με το καλλιτεχνικό του ενδιαφέρον (ζωγραφίζει ξανά σε σταθερή βάση). Από την άλλη, ετούτο το ευχάριστο μεσοδιάστημα αποδεικνύεται εξαιρετικά βραχύ, καθώς αφενός ο Κιριάλες κατισχύει πνευματικά, δυναμιτίζοντας ταυτόχρονα την αυτοεκτίμησή τους ως ζωγράφου, αφετέρου η Ξένια μοιράζει ταυτόχρονα τον έρωτά της και την περιφρόνησή με μια ανεμελιά που φέρνει την εντροπία στην ψυχή του πρωταγωνιστή. Αίφνης, ο χώρος, η πόλη καταγωγής μετατρέπεται σε παγίδα, σε έλος, του οποίου τα θολά νερά επιχειρεί να διασχίσει αλώβητος ψυχολογικά. Τα ερείσματα έχουν αρχίσει πλέον να εξαφανίζονται, να αποδεικνύονται ανεπαρκή, ακόμα και εκείνο το έσχατο, του έρωτα.

kastaniotis krileza latinovitsΣυν τοις άλλοις, κάνει την εμφάνισή της και η βία με τη μορφή παράξενων φόνων, αλλά και μιας πιθανής και αδιευκρίνιστης αυτοκτονίας: εκείνης του ανταγωνιστή του Κιριάλες, ο οποίος βρίσκει το τέλος του κάτω κάτω από τους τροχούς ενός τραίνου, όπως ακριβώς είχε προείπει σε μια από τις θερμές συνομιλίες που είχε με τον Φίλιπ στο καπηλειό του χωριού. Το τέλος του βιβλίου θα έρθει με έναν ακόμα φόνο, διαλύοντας δια παντός οποιαδήποτε ψευδαίσθηση ειρήνης και ψυχικής γαλήνης του πρωταγωνιστή.

Μολονότι ένας πιο επιφυλακτικός αναγνώστης θα προτιμούσε ένα λιγότερο απότομο τέλος και μια υπόθεση που θα εξελισσόταν πιο ομαλά σε έκταση και βάθος, δεν είναι δύσκολο να αντιπαρέλθουμε τις δίκαιες αυτές επιφυλάξεις. Σίγουρα ο Κρίλεζα έχει συγκεκριμένες λογοτεχνικές επιρροές στις οποίες αποδίδει τα δέοντα μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αυτού, ομνύοντας στο όραμα του μοντερνισμού, κυρίαρχο την εποχή εκείνη. Η πιο χαλαρή πλοκή, τα χρονικά περάσματα, η ελλιπής συνεκτικότητα σε σημεία, η διακοπή της γραμμικής αφήγησης και η παράθεση φιλοσοφικών στοχασμών που εντάσσονται στη ροή, ενυπάρχουν στο έργο αυτό που θεωρείται το αριστούργημα του Κροάτη συγγραφέα (έχοντας αποδοθεί εξαιρετικά από την Ισμήνη Ραντούλοβιτς).

Θα έλεγα ότι το δυνατό σημείο αυτού του μυθιστορήματος είναι ακριβώς αυτές οι εμβόλιμες σκέψεις συγγραφικής… αδολεσχίας όπου ο συγγραφέας αφήνει στην άκρη τις απαιτήσεις της πλοκής για να ασχοληθεί με τις παραφυάδες των στοχασμών του. Ο αναγνώστης θα απολαύσει εντυπωσιακής πυκνότητας σκέψεις περί τέχνης, ανθρωπίνων σχέσεων, αλλά και κοινωνικο-πολιτικού περιεχομένου. Διόλου τυχαία ο πρωταγωνιστής Φίλιπ είναι ζωγράφος. Ο συγγραφέας ζωγραφίζει σε κάθε ευκαιρία τη γλώσσα του, τη σκηνοθετεί ως εικόνα, σε σημεία με τέτοια μαεστρία που αφήνει άναυδο τον αναγνώστη με την εικονοπλαστική του ικανότητα. Και εκεί εδράζεται, κατά την άποψή μου, η δύναμη και η αντοχή στον χρόνο αυτού του βιβλίου.

Ο συγγραφέας ζωγραφίζει σε κάθε ευκαιρία τη γλώσσα του, τη σκηνοθετεί ως εικόνα, σε σημεία με τέτοια μαεστρία που αφήνει άναυδο τον αναγνώστη με την εικονοπλαστική του ικανότητα.

Τελικά ο συγγραφέας, μέσω του πρωταγωνιστή του, συγκρούστηκε, όπως είπα και στην αρχή, με τον μόνο άξιου λόγου αντίπαλο – τον χρόνο. Και το παράδοξο είναι το εξής: ο μεν πρωταγωνιστής έχασε κατά κράτος τη μάχη, καθώς η επιστροφή του στον χώρο του παρελθόντος του όχι μόνο δεν τον επανένωσε με εκείνα που αναπόφευκτα απώλεσε μέσω της αποκοπής του από τον γενέθλιο τόπο (και τον ομφάλιο λώρο που τον συνέδεε με τη μητέρα του), αλλά του στέρησε τη μοναδική του προσδοκία ολοκλήρωσης και ειρήνευσης με το παρόν του. Ο δε συγγραφέας πέτυχε να κερδίσει το στοίχημα του χρόνου, βασιζόμενος σε έναν ήρωα του οποίου τον νόστο ναρκοθέτησε ήδη εξαρχής, επιτυγχάνοντας να αποδώσει την αποτυχία του με τρόπο καλλιτεχνικό, καθιστώντας τον βραχύ βίο του τελικά τόσο σπουδαίο και ενδιαφέροντα όσο τα όρια της τέχνης του.


* Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΡΑΜΠΕΣΙΝΗΣ είναι πτυχιούχος Αγγλικής Φιλολογίας. Διαχειρίζεται το βιβλιοφιλικό blog Αναγνώσεις.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ο Κιριάλες μιλούσε για τον θάνατο και για το τι σκέφτονται οι νεκροί στους τάφους τους για την επιστροφή τους σε ετούτο τον κόσμο.

“Πρέπει να είναι μια αγαπημένη αλλά και συναρπαστική απασχόληση γι’ αυτούς που κείτονται ανάμεσα σε σάπιες κάσες και κορδέλες και μαξιλάρια να σκέφτονται πώς θα ήταν να επέστρεφε κανείς και να ξεκινούσε από την αρχή. Τέτοιες παραισθητικές σκέψεις κάνουν, που κατρακυλάνε πάνω από τα μνήματα σαν διάφανες γυάλινες σφαίρες – στη λάμψη κάθε σφαίρας υπάρχει μια πνοή από κάτι μυστηριώδες, ζεστό, έντονο, κάτι που πίνει κανείς σαν ζεστό παντς και που το νιώθει σαν ζεστό κρεβάτι και είναι ευχάριστο σαν φρεσκομπανιαρισμένο κορμί, σαν τη μοναδική ευχάριστη απασχόληση στη ζωή: μια σταγόνα από αυτό το ελιξίριο της ζωής ρέει ζεστή μέσα στις φλέβες μας. Και κάτω από τη γη όλα είναι τόσο παράξενα. Γύρω από τα μνήματα μια μάζα κρυστάλλινου καπνού παγώνει γύρω από τον νεκρό σε παράξενες γραμμές και οι σκέψεις στροβιλίζονται σαν τις πύρινες γλώσσες στο καυτό παντς. Πώς να ξαναζήσεις την αίσθηση του τραύματος, της κίνησης και της αναπνοής στις καταστάσεις που βιώσαμε, απ’ όπου μας πήραν σαν κέρινες κούκλες, σαν τούρτες γενεθλίων στολισμένες με δαντέλα από χαρτί σε λουστραρισμένα κουτιά, όταν όλα γύρω μας έχουν μείνει ανοιχτά σαν ανοιχτή πληγή και το να ξανανιώσεις το πηγμένο αίμα στις πληγές θα ήταν τόσο ευχάριστο!”»

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τομ Λέικ» της Αν Πάτσετ (κριτική) – Μια ιστορία για την οικογένεια, την αγάπη και τη φύση, φόρος τιμής στον Θόρντον Ουάιλντερ

«Τομ Λέικ» της Αν Πάτσετ (κριτική) – Μια ιστορία για την οικογένεια, την αγάπη και τη φύση, φόρος τιμής στον Θόρντον Ουάιλντερ

Για το μυθιστόρημα της Αν Πάτσετ [Ann Patchett] «Τομ Λέικ» (μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, εκδ. Δώμα), μια ιστορία για την οικογένεια, την αγάπη, τη φύση και το θέατρο, φόρος τιμής στη «Μικρή μας πόλη» του Θόρντον Ουάιλντερ [Thornton Wilder]. Κεντρική εικόνα: Οι Frank Craven (δεξιά), Martha Scott και John Craven...

«Οι νεκροί ρομαντικοί» της Άσλεϊ Πόστον (κριτική) – Ένα ευρηματικό «παιχνίδι» στα ενδότερα της σύγχρονης αγοράς βιβλίου

«Οι νεκροί ρομαντικοί» της Άσλεϊ Πόστον (κριτική) – Ένα ευρηματικό «παιχνίδι» στα ενδότερα της σύγχρονης αγοράς βιβλίου

Για το μυθιστόρημα της Άσλεϊ Πόστον [Ashley Poston] «Οι νεκροί ρομαντικοί» (μτφρ. Έλενα Γιαννακούλα, εκδ. Ψυχογιός). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «The Romantics». 

Γράφει ο Αντώνης Γουλιανός 

Όταν η Τζώρτζ Έλιο...

«Μέρα απελευθέρωσης» του Τζορτζ Σόντερς (κριτική) – Σαρκάζοντας τις μυθολογίες του Make America Great Again

«Μέρα απελευθέρωσης» του Τζορτζ Σόντερς (κριτική) – Σαρκάζοντας τις μυθολογίες του Make America Great Again

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζορτζ Σόντερς [George Saunders] «Μέρα απελευθέρωσης» (μτφρ. Γιώργος–Ίκαρος Μπαμπασάκης. εκδ. Ίκαρος). Kεντρική εικόνα: © Willi White (Oglala Lakota).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Με πληρότη...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

1, 2 και 3 Ιουνίου ο Nick Cave θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead.

Επιμέλεια: Book Press

Η Στέγη ανοίγει για πρώτη φορά την αγκαλιά της στον αξεπέραστο Nick Cave, ο οποίος επιστρέφει...

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

Υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, θα πραγματοποιηθεί η 16η έκδοση του Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις), στο πλαίσιο του οποίου θα υλοποιηθούν διάφορα πρότζεκτ από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους, λειτουργώντας έτσι ως Πολιτιστική και Λογοτεχνική Γέφυρα μετ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη «Πίσω από τις κλειστές πόρτες – Αστέρες, ηγέτες, γαλαζοαίματοι και καθημερινοί άνθρωποι», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δύο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Για τα μυθιστορήματα «Strangers in the Night» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά) της Χέδερ Γουέμπ [Heather Webb], «Τα Μυστήρια της Μις Μόρτον Μόρτον» (μτφρ. Χρήστος Μπαρουξής) της Κάθριν Λόιντ [Catherine Lloyd] και «Κωδικός Coco» (μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής) της Τζιόια Ντιλιμπέρτο [Gioia Diliberto]. Τρία μυθιστορήματα που μας μεταφ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ