Ο Αλέξης Σταμάτης για το σκέτο παραλήρημα του Κέρουακ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Μεταφράζοντας ένα βιβλίο του David Richard Precht με τίτλο «Ταξίδι στη φιλοσοφία: Ποιος είμαι και πόσοι είμαι;» συναντώ ένα παλιό φιλοσοφικό ερώτημα που εκλαμβάνεται συνήθως ως πολιτικό. Φανταστείτε την εξής κατάσταση: σας χαρίζω ένα οικόπεδο γεμάτο δένδρα. Χάρισμά σας! Υπό έναν όρο: δεν μπορείτε να πουλήσετε τη γη, ούτε να κόψετε τα δένδρα... Τι μου απαντάτε; Να σας λείπει το οικόπεδο! Δεν το θέλετε! Διότι, δεν σας ενδιαφέρει να «έχετε» κάτι αν δεν σας ανήκει. Η ιδιοκτησία σημαίνει κάτι που ανήκει σε κάποιον: η σχέση ανάμεσα σε ένα άτομο και ένα πράγμα δεν αφορά κανέναν άλλον.

Της Εύας Στάμου

Οι επαναστάτες της πολυθρόνας πληθαίνουν. Κρυμμένοι στη ζεστασιά και την άνεση του δωματίου τους, χωρίς να εισπνέουν δακρυγόνα, ή να ποτίζονται τα ρούχα τους με χημικά, χωρίς κίνδυνο τραυματισμού, περνούν τις μέρες τους κάνοντας αναρτήσεις σε μπλογκς, τουίτερ και φέισμπουκ, μιλώντας για πόλεμο, απειλώντας με κρεμάλες, οργανώνοντας την καταστροφή της πόλης, την ισοπέδωση του αστικού κέντρου, υποκινώντας την επίθεση ενάντια σε οποιονδήποτε θεωρούν εχθρό. Συγχέουν το δικαίωμα όλων στην πολιτική διαμαρτυρία με πράξεις δολιοφθοράς και πλιάτσικου, υπονομεύοντας το νόημα και τη βαρύτητα μιας μαζικής ειρηνικής διαδήλωσης. 

Της Εύας Στάμου

Οι επαναστάτες της πολυθρόνας πληθαίνουν. Κρυμμένοι στη ζεστασιά και την άνεση του δωματίου τους, χωρίς να εισπνέουν δακρυγόνα, ή να ποτίζονται τα ρούχα τους με χημικά, χωρίς κίνδυνο τραυματισμού, περνούν τις μέρες τους κάνοντας αναρτήσεις σε μπλογκς, τουίτερ και φέισμπουκ, μιλώντας για πόλεμο, απειλώντας με κρεμάλες, οργανώνοντας την καταστροφή της πόλης, την ισοπέδωση του αστικού κέντρου, υποκινώντας την επίθεση ενάντια σε οποιονδήποτε θεωρούν εχθρό. Συγχέουν το δικαίωμα όλων στην πολιτική διαμαρτυρία με πράξεις δολιοφθοράς και πλιάτσικου, υπονομεύοντας το νόημα και τη βαρύτητα μιας μαζικής ειρηνικής διαδήλωσης. 

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Μνήμη Γιώργου Σπορίδη (1970-2011)

Τι διαβάζει κανείς στο βαρύ πένθος; Θα σας πω εγώ. Απολύτως τίποτα. Για αρκετούς μήνες ήμουν καθαρή- αδιάβαστη και άγραφη σαν φύλλο. Κάθε φορά επιχειρούσα να ξεκινήσω ένα βιβλίο, κάθε φορά τα παρατούσα. Έπεσαν στα χέρια μου σπουδαία κείμενα. Πρόχειρα θυμάμαι το “Κοντά στην άγρια καρδιά” της Κλαρίσε Λισπέκτορ. Ή τη “χρονιά της μαγικής σκέψης” της Τζόαν Ντίντιον. Επικράτησε ένα αίσθημα σχεδόν υπαρξιακής αδημονίας. Το μυαλό μου ήταν αλλού. 

Σκέψεις για τον Ζαν-Πολ Σαρτρ, με αφορμή την κυκλοφορία της συλλογής διηγημάτων του «Ο τοίχος» (μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη, εκδ. Πατάκη).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Του Κώστα Κατσουλάρη

Παρότι ο εικοστός υπήρξε ο αιώνας που αποθέωσε τη λογοτεχνία, με την έννοια ότι ποτέ πριν το λογοτεχνικό φαινόμενο δεν μελετήθηκε σε τόση έκταση και τόσο συστηματικά, σήμερα, στην αυγή του 21ου αιώνα, εξακολουθούμε να μην γνωρίζουμε τι ακριβώς είναι η λογοτεχνία. 

Για το βιβλίο της Νάνσυ Χιούστον «Ίχνη Ρήγματος» (μτφρ. Ειρήνη Τσολακέλλη, εκδ. Άγρα)

Της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Της Σώτης Τριανταφύλλου

PanicinDetroit

Διαβάζοντας, καθυστερημένα, το  "Μiddlesex" του Jeffrey Eugenides, διαπιστώνω ότι ο Eugenides δεν περιγράφει το ρημαγμένο Ντητρόιτ που ξέρω – περιγράφει, όπως είναι φυσικό, το δικό του Ντητρόιτ. Στις «Αυτοκτονίες αυτοχείρων», σκηνικό είναι τα αμερικανικά προάστια – μονοκατοικίες και πρασιές· στο  «Μiddlesex” είναι η περιοχή του Grosse Pointe – μονοκατοικίες και πρασιές...

Εδώ και περίπου δύο μήνες* «τρέχει» η τελευταία δημοσκόπηση στο bookpress.gr αναφορικά με την άποψη που έχουν οι αναγνώστες μας για τα σεμινάρια/εργαστήρια δημιουργικής γραφής. H εικόνα παραμένει εντυπωσιακά απαράλλαχτη: Από την πρώτη κιόλας μέρα περίπου ισοψηφούν οι δύο από τις συνολικά επτά απαντήσεις, καταλαμβάνοντας εναλλάξ την πρώτη θέση, χωρίς ποτέ κάποια εκ των δύο να παίρνει σημαντικό προβάδισμα. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη 

Του Κώστα Κατσουλάρη

Αναπνέοντας καθημερινά, θέλοντας και μη, τον ρυπαρό αέρα της εγχώριας πολιτικής και κοινωνικής σκηνής -μείγμα φοβικής συνομωσιολογίας, φαντασιώσεων μεγαλείου και θλιβερού επαρχιωτισμού-, ένιωσα ανακούφιση και αναζωπυρώθηκε μέσα μου η πίστη στην ανθρώπινη ευφυΐα στην επαφή μου με τούτο το μικρό βιβλιαράκι του βρετανοελβετού Αλαίν ντε Μποτόν.

Της Εύας Στάμου

τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη (Γιώργος Σεφέρης, Αργοναύτες)

Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την ταυτότητά τους ως μία αξία σταθερή που δεν μεταβάλλεται στο πέρασμα του χρόνου. Ο αναλλοίωτος τρόπος με τον οποίο βλέπουν τον εαυτό τους, τους κάνει να μην εμπιστεύονται ανθρώπους των οποίων η ταυτότητα μοιάζει μετέωρη ή ευμετάβλητη, όπως τους μετανάστες, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι όλοι θα μπορούσαμε κάποια στιγμή να βρεθούμε στη θέση τους.

Της Εύας Στάμου

τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη (Γιώργος Σεφέρης, Αργοναύτες)

Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την ταυτότητά τους ως μία αξία σταθερή που δεν μεταβάλλεται στο πέρασμα του χρόνου. Ο αναλλοίωτος τρόπος με τον οποίο βλέπουν τον εαυτό τους, τους κάνει να μην εμπιστεύονται ανθρώπους των οποίων η ταυτότητα μοιάζει μετέωρη ή ευμετάβλητη, όπως τους μετανάστες, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι όλοι θα μπορούσαμε κάποια στιγμή να βρεθούμε στη θέση τους.

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Τις τελευταίες μέρες του χρόνου διάβαζα στο κρεβάτι προτού κοιμηθώ το βιβλίο του Timothy W. Ryback «Η βιβλιοθήκη του Χίτλερ» (σε τέλεια μετάφραση της Αλεξάνδρας Κονταξάκη). Και τι παράξενο: επειδή στο εξώφυλλο υπάρχει η φωτογραφία του, κάθε νύχτα, σβήνοντας το φως, γύριζα το βιβλίο από την πλευρά του οπισθοφύλλου σαν να μην ήθελα να με κοιτάζει ο Χίτλερ ενώ κοιμόμουν.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1944 έφυγε από τη ζωή ο Γάλλος λογοτέχνης Ρομαίν Ρολάν σε ηλικία 78 ετών. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη περιοχή Κλαμεσύ και σπούδασε στο Παρίσι ιστορία. Ως το 1910 θα διδάξει στη μέση και ανώτατη εκπαίδευση, οπόταν και θα εγκαταλείψει την ακαδημαϊκή καριέρα για να αφοσιωθεί στο γράψιμο. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1926 έφυγε από την ζωή ο ποιητής Ράινερ Μαρία Ρίλκε σε ηλικία 51 ετών. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Πράγα κι έπειτα από ένα πέρασμα από μια στρατιωτική σχολή άρχισε να σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο της γενέτειρας του. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 2004 έφυγε από τη ζωή η αμερικανή συγγραφέας Σούζαν Σόνταγκ σε ηλικία 71 ετών. Είχε γεννηθεί στη Νέα Υόρκη και έλαβε ευρεία πανεπιστημιακή μόρφωση σε κολέγια της πατρίδας της αλλά και στο Παρίσι. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1950 έφυγε από τη ζωή ο Γερμανός ζωγράφος Μαξ Μπέκμαν σε ηλικία 66 ετών. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1891 είχε γεννηθεί ο συγγραφέας Χένρυ Μίλλερ στην πόλη της Νέας Υόρκης. Αφού ολοκλήρωσε την  βασική του εκπαίδευση άρχισε να ασκεί διάφορα επαγγέλματα κατασταλάζοντας για ένα διάστημα σε μια τηλεγραφική εταιρία και το 1921 παντρεύτηκε για πρώτη φορά.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1896 είχε γεννηθεί ο Ιταλός συγγραφέας Τζουζέπε Λαμπεντούζα στη πόλη του Παλέρμο και ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας. Σπούδασε νομική και αφού έλαβε μέρος στον Α’ παγκόσμιο πόλεμο, άρχισε στη συνέχεια να ασχολείται με την λογοτεχνία δημοσιεύοντας κυρίως δοκιμιακά κείμενα. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1876 είχε έρθει στη ζωή ο Ιταλός Φίλιππο Μαρινέτι. Έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου όπου και σπούδασε μεταβαίνοντας στη συνέχεια στη Σορβόννη και ολοκληρώνοντας τον κύκλο της εκπαίδευσής του στην Πάβια.

Μια μέρα σαν σήμερα, 21 Δεκεμβρίου 1940, έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 44 ετών, ο Αμερικανός συγγραφέας Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ. Με τη σύζυγό του Ζέλντα, δημιούργησαν ένα εκρηκτικό ζευγάρι που πέρασε στην ιστορία της λογοτεχνίας για το έργο τους αλλά και τη σαν μυθιστόρημα ζωή τους. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1968 έφυγε από την ζωή ο συγγραφέας Τζον Στάινμπεκ σε ηλικία 66 ετών.

Του Ευθύμιου Σακκά

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Μια μέρα σαν σήμερα το 1910 είχε γεννηθεί ο Γάλλος συγγραφέας Ζαν Ζενέ.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Δεκεμβρίου 1897, έφυγε από τη ζωή στα 57 του χρόνια ο Γάλλος συγγραφέας Άλφονς Ντοντέ.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα 15 Δεκεμβρίου 1832 είχε γεννηθεί στην πόλη της Ντιζόν ο Γουσταύος Άιφελ. Πέθανε το 1923 και έχει περάσει στην αιωνιότητα αφού κατασκεύασε το απόλυτο σύμβολο της νεωτερικότητας χαρίζοντας στο Παρίσι ένα αθάνατο τοπόσημο. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 14 Δεκμεβρίου 1990, έφυγε από τη ζωή ο Ελβετός συγγραφέας Φρίντριχ Ντύρενματ λίγες μέρες πριν συμπληρώσει τα 70 χρόνια του.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 13 Δεκεμβρίου 1944 έφυγε από την ζωή ο Ρώσος ζωγράφος Βασίλι Καντίνσκι σε ηλικία 78 ετών. Πέθανε από αρτηριοσκλήρωση στο παρισινό προάστιο Νεϊγί-σιρ-Σεν όπου και ετάφη.

Του Ευθύμιου Σακκά

 Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1863 είχε γεννηθεί ο Νορβηγός ζωγράφος Edwart Munch. Μεγάλωσε στο Όσλο και η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από τον χαμό δύο αδελφών του από φυματίωση, ενώ μια τρίτη διαπιστώθηκε ότι ήταν παράφρων. Ο ίδιος ο Munch ήταν φιλάσθενος και το γεγονός στάθηκε μια από τις αφορμές για να εγκαταλείψει τις σπουδές του στην εφαρμοσμένη μηχανική. 

Για το βιβλίο του Χάινριχ Μπελ «Οι απόψεις ενός κλόουν» (μτφρ. Τζένη Μαστοράκη, εκδόσεις Γράμματα).

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή ο κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Χέρμπερτ Σπένσερ, γνωστός κυρίως για την θεωρία του περί κοινωνικού δαρβινισμού. Ανήκε σε μια πολύτεκνη οικογένεια και ο πατέρας του ήταν δάσκαλος. Οι πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις του τελευταίου επηρεάσανε καταλυτικά την ιδιοσυγκρασία του Σπένσερ, γεγονός που αποτυπώθηκε και στις μετέπειτα θεωρίες του. Μη συμβιβασμός με οποιοδήποτε είδος εξουσίας, ελεύθερο εμπόριο και ανεξάρτητη οικονομία ήταν μερικές από τις θέσεις του πατρός.