alone2

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Κοίταξα τη μικρή συρόμενη βαλίτσα μου, πίσω από την πόρτα, έτοιμη για το μακρινό ταξίδι, όπως κάθε χρόνο, το τσαντάκι με το διαβατήριο, να κρέμεται από ένα ξύλινο μικρό δέκτη στην παρακείμενη ντουλάπα, στην είσοδο του διαμερίσματός μου, στην Αθήνα. 

Τα αισθήματα ήταν τα συνηθισμένα της αναχώρησης όπως και της επιστροφής. Αυτή τη φορά λίγο διαφορετικά, επηρεασμένα από την γενικότερη κατάσταση της πατρίδας.

Το μόνο που θα μπορούσα να κάνω, ώσπου να έρθει η ώρα να φύγω για το Αεροδρόμιο, ήταν να πάρω ένα βιβλίο και να διαβάζω, όσο μου επέτρεπε ο χρόνος της αναμονής.

Κοίταξα το ρολόι, και τράβηξα, στην τύχη, ένα βιβλίο από το ράφι. Μου έτυχε το «Πώς να είσαι μόνος» του Τζονάθαν Φράζεν. Στην πρώτη σελίδα διάβασα: Ιούλιος, 2004, Νέα Υόρκη. Έκανα μια γρήγορη αφαίρεση. Το είχα αγοράσει όταν οι πληροφορίες, σωστές ή λάθος, που κυκλοφορούσαν, έλεγαν πως ο συγγραφέας μετά την μεγάλη επιτυχία του βιβλίου του, Διορθώσεις, τις τόσες δημόσιες εμφανίσεις, τις αμέτρητες ερωτήσεις των δημοσιογράφων και τηλεπαρουσιαστών είχε υποστεί τις συνέπειες της πίεσής τους.

Το άνοιξα σαν φυσαρμόνικα και καθώς οι σελίδες γίνονταν φύλλα που θρόιζαν και στροβιλίζονταν έβλεπα υπογραμμίσεις με μολύβι.

Σταμάτησα σε μια σελίδα με δυο αράδες υπογραμμισμένες και μια κάθετη γραμμή στο περιθώριο: «Ως αυτοαπασχολούμενος συγγραφέας, μπορώ να ζω όπου θέλω και για μένα ήταν φυσικό να επιλέγω ένα φθηνό μέρος. Όμως όταν είμαι σ’ ένα από αυτά τα μη ακριβά μέρη νιώθω να με τραβάει η Νέα Υόρκη».

Τρόμαξα. Δεν το θυμόμουν καθόλου και ούτε τις υπόλοιπες παραγράφους της σελίδας, στις οποίες είχα τραβήξει την κάθετη μολυβιά.

Στην επόμενη σελίδα, που επίσης άνοιξα τυχαία ο συγγραφέας παρέθετε ένα στίχο της Φλάννερι Ο’Κόνορ, που τόσο θαύμαζα, και ένα στίχο: Οι άνθρωποι χωρίς ελπίδα όχι μόνο δεν γράφουν/μυθιστορήματα, αλλά το κυριότερο/δεν τα διαβάζουν. Δεν κοιτάζουν τίποτα επί πολύ/γιατί τους λείπει το κουράγιο./Ο τρόπος για να απελπίζονται είναι να/αρνούνται οποιαδήποτε εμπειρία/και το μυθιστόρημα, φυσικά, είναι ένας τρόπος να αποκτήσεις/εμπειρία».

Διάβασα, πριν και μετά το στίχο, ακόμα μερικές παραγράφους. Ήταν μέρος των δικών του εμπειριών και σκέψεων πάνω στην κατάθλιψη.

«Η αλλαγή από τον καταθλιπτικό ρεαλισμό στον τραγικό ρεαλισμό - από το είσαι ακινητοποιημένος από το σκοτάδι να στηρίζεσαι από αυτό».

Δεν ήταν η κατάλληλη ώρα να διαβάσω περισσότερες υπογραμμισμένες αράδες. Έπαιξα με τις σελίδες, γυρεύοντας περισσότερες, λες και γύρευα κάποιο μέτρο για να μετρήσω τι;

Μισή σελίδα σε μια μολυβένια αγκύλη: «Όλα στην κουλτούρα εναντιώνονται στο μυθιστόρημα», είπε ο Ντον ΝτεΛίλλο σε μια συνέντευξη στο Paris Review. «Γι’ αυτό χρειαζόμαστε τον συγγραφέα της αντίστασης, τον μυθιστοριογράφο που γράφει ενάντια στην εξουσία, που γράφει ενάντια στις εταιρίες ή το κράτος ή σε ολόκληρη τη συσκευή (apparatus) αφομίωσης».

Η μεγάλη αγωνία των πιο αναγνωρισμένων συγγραφέων της Αμερικής στις ημέρες μας. Αν θα γράψουν ακόμα ένα μυθιστόρημα, το περιεχόμενο και τη μορφή του, που όσο παλιό και αν ακούγεται είναι πάντα νέο, αφού ούτε ο ψυχισμός του συγγραφέα ούτε οι αντικειμενικές συνθήκες αποκλείονται από τη συγγραφή.

Το ξεφύλλισμα και οι υπογραμμίσεις συνεχίζονταν: Μετά από μια έρευνα για το σύστημα και τις συνθήκες που κυριαρχούν στις φυλακές, η υπογράμμιση, «Οι βίαιες πολεμικές επιχειρήσεις που συγκλόνισαν την Αμερική την δεκαετία του ’60 και του ’70 και που έχουν αναδυθεί τελευταία… στη Φιλαδέλφεια του Μουμία Αμπού-Τζαμάλ είναι περισσότερο ενεργές στις φυλακές που κρατούνται ένα και μισό εκατομμύριο άνθρωποι, σχεδόν όλοι τους φτωχοί. Το ότι η τεράστια πλειονότητα από αυτούς τους ανθρώπους είναι απολιτικοί δεν αφαιρεί τίποτα από την εμπόλεμη κατάσταση…»

Στο περιθώριο διαβάζω τα γράμματά μου. «Έκανα πορεία στη Φιλαδέλφεια τον Αύγουστο του 2003 για τη σωτηρία του».

Δεν θυμόμουν την αναφορά του Φράνζεν στον Μουμία Αμπού-Τζαμάλ ούτε την υπογράμμιση μου, όμως θυμάμαι το ταξίδι μου από τη Νέα Υόρκη στη Φιλαδέλφεια για την πορεία, και τους αστυνομικούς με κοντά παντελόνια και κράνη πάνω στα ποδήλατα να μας περιφρουρούν.

Είχα γυρίσει στη Νέα Υόρκη μ’ ένα κόκκινο χοντρό χαρτόνι με σχεδιασμένο έναν πέτρινο τοίχο, και το στίχο, πέτρα την πέτρα… (Stone by stone…)

Έτσι πέρασαν τα χρόνια… Περιμένοντας το γκρέμισμα του τοίχου.

Ιωάννα Καρατζαφέρη


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Η επίδραση του Τζον Ρολς στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία: σκέψεις, εντάσεις, ενστάσεις

Μπορεί ένας φιλόσοφος όπως ο John Rowls, που με την «επάλληλη συναίνεση» και τα «εύλογα δόγματά» του, μπορεί να κατηγορηθεί για ελαχιστοποίηση του πολιτικού, να έχει επηρεάσει ένα πολιτικό οργανισμό όπως η σοσιαλδημοκρατία; Μήπως ο τίτλος αυτής της εισήγησης* είναι τραβηγμένος; Θεωρώ πως όχι.

...
«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

«Το δέρμα», του Σέρχιο δελ Μολίνο − Μηχανισμοί κατανόησης της νόσου της ψωρίασης

Για το βιβλίο του Sergio del Molino «Το δέρμα» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία © Larm Rmah / Unsplash

Του Γιώργου Αθανασιάδη

 

...

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Λουίς Γκαρθία Μοντέρο: ένα ποίημα για την Αλμουδένα, τρεις μεταφράσεις

Τρεις μεταφραστικές απόπειρες ενός ποιήματος του Luis García Montero αφιερωμένο στην Almudena Grandes, που απεβίωσε πρόσφατα.

Tου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Στις 27 Νοεμβρίου 2021 απεβίωσε στα 61 της χρόνια εξαιτίας ενός καρκίνου, η πολύ σημαντ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Ορφανός απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Book Press

...
«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Γκόζη «Ο νυχτερινός στο βάθος» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2002. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον μεγάλο σεισμό στη Θεσσαλονίκη το 1978. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Σε αρκετές περιπτώσεις το π...

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Ο Γιανούλης Χαλεπάς, η ασκητική μορφή της ελληνικής γλυπτικής που κάποιοι τον αποκάλεσαν «Ροντέν της Ελλάδας» και κάποιοι άλλοι «άγιο, τρελό και καταραμένο καλλιτέχνη», συναντά το σκηνοθετικό βλέμμα της Αργυρώς Χιώτη και τη γραφή του The Boy από τις 10 μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Το 2021 ήταν αναμφίβολα η χρονιά του George Orwell. Ο λόγος; Η απελευθέρωση των δικαιωμάτων του, αφού στα τέλη του 2020 συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τον θάνατό του, που επήλθε, σαν σήμερα, στις 20 Ιανουαρίου του 1950. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τις πρώτες μέ...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ