pedestrian-parlement

Της Εύας Στάμου

Ο δημοσιογραφικός λόγος, ιδίως κατά τις προεκλογικές περιόδους, μπορεί να αποφεύγει την εξειδίκευση και να εντρυφεί στις γενικεύσεις. Είναι όμως σαφές ότι κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά σε ένα τραυματικό γεγονός (ένα ατύχημα, ένα βίαιο συμβάν, μια φυσική καταστροφή), και βιώνει διαφορετικά μια δυσάρεστη κατάσταση (όπως είναι η οικονομική, ή μια οικογενειακή ή προσωπική κρίση).

Ορισμένοι ανασυγκροτούν τις δυνάμεις τους σχετικά γρήγορα και συνεχίζουν την καθημερινότητά τους χωρίς ανυπέρβλητα προβλήματα, ενώ άλλοι αγωνίζονται για μήνες ή και χρόνια να ξεπεράσουν τα συμπτώματα της διαταραχής ενός μετατραυματικού στρες.

Οι λόγοι για τις διαφορές αυτές είναι πολλοί. Αρκετοί βιολόγοι ισχυρίζονται ότι ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τις αντιξοότητες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα γονίδια που καθορίζουν τις χημικές ουσίες του εγκεφάλου μας, όπως είναι η σεροτονίνη, η οποία ρυθμίζει -μεταξύ άλλων- την διάθεσή μας, την αντοχή μας στο άγχος, και τον ύπνο μας. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες σε οικογένειες που επέζησαν από τον σεισμό της Αρμενίας, τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης συνδέονται άμεσα με την τάση κάποιων ανθρώπων να αναπτύσσουν μετατραυματικές διαταραχές.

Άλλοι λόγοι έχουν να κάνουν με το πρακτικό και συναισθηματικό περιβάλλον στο οποίο αναπτύχθηκε η προσωπικότητά μας (αν για παράδειγμα χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε οξύτατες δυσκολίες, ή να βιώσουμε τραυματικές εμπειρίες μεγαλώνοντας ή αν, αντιθέτως, είχαμε διαρκή συναισθηματική στήριξη στις προκλήσεις που φυσιολογικά συνδέονται με την ψυχική εξέλιξη και νοητική ωρίμανση του κάθε ανθρώπου), καθώς και με ένα πλήθος χαρακτηριστικά που συνθέτουν το αφήγημα της ζωής μας (το παρελθόν και τις ιδιωτικές στιγμές μας, τις προσωπικές δεξιότητες, τη νοοτροπία, και φιλοσοφία ζωής μας) και, τέλος, την περιρρέουσα κοινωνική ατμόσφαιρα.

Σύμφωνα με τα περισσότερα ΜΜΕ οι «φυσιολογικές» αντιδράσεις σε μία οποιαδήποτε κρίση κυμαίνονται από την κατάθλιψη έως την απόγνωση που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικές ή αυτοκαταστροφικές πράξεις. Η αλήθεια όμως είναι ότι στην περίπτωση μιας έντονης, μακροχρόνιας κοινωνικοοικονομικής κρίσης, αρκετοί άνθρωποι «παγώνουν», κάποιοι αναλώνονται στην γενικόλογη καταγγελία και καθύβριση των πάντων, ενώ κάποιοι άλλοι αντιδρούν δημιουργικά, με το να γίνουν πιο δραστήριοι κι επινοητικοί.

Μεγάλο ρόλο σε αυτό παίζει το αν κάποιος κινείται ήδη σε ένα περιβάλλον που ευνοεί τη δράση και τη δημιουργία, καθώς και η ηλικία, αφού οι νεότεροι άνθρωποι έχουν περισσότερες δυνάμεις αλλά και εντονότερη ανάγκη να ελέγξουν το παρόν και να διαμορφώσουν το μέλλον. 

Ένα παράδειγμα θετικής εξέλιξης που έχει σχέση με την κρίση, αλλά δεν αναφέρεται από κανένα ΜΜΕ, είναι η αλλαγή στη νοοτροπία της πλειονότητας των Ελλήνων φοιτητών όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στη αύξηση της συμμετοχής τους σε σεμινάρια κι επιστημονικές δραστηριότητες. Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, παρακολουθώ, όσο το επιτρέπει το πρόγραμμά μου, κάποιες επιστημονικές ομιλίες ή σεμινάρια μεταπτυχιακών σπουδών. Σε όποια εκδήλωση κι αν έχω βρεθεί, αίσθηση προκαλεί η σταθερή αύξηση στον αριθμό προσέλευσης και ενεργούς συμμετοχής των φοιτητών. Η διαφορά αυτή δεν έγκειται απαραίτητα στην αλλαγή του θεσμικού πλαισίου - το οποίο ουσιαστικά παραμένει ανενεργό στις περισσότερες σχολές, ή που, καλώς ή κακώς, εφαρμόζεται μόνο επιλεκτικά από τα εκάστοτε ακαδημαϊκά συμβούλια. Ούτε οφείλεται αποκλειστικά στο εκάστοτε αντικείμενο των σεμιναρίων, των οποίων η θεματολογία δεν έχει μεταβληθεί τα τελευταία χρόνια.

Αυτή η τάση μπορεί να ερμηνευτεί ως μία μορφή θετικής αντίδρασης απέναντι στις αυξημένες πιέσεις που ασκούνται στην κοινωνική ομάδα των φοιτητών και στην συνειδητοποίηση εκ μέρους τους, ότι τα πράγματα δεν γίνεται να κυλούν «χαλαρά» όπως στο παρελθόν. Η αδυναμία των γονιών να εξασφαλίζουν οικονομικά τα παιδιά τους στο διηνεκές, η έντονη ανασφάλεια για το επαγγελματικό τους μέλλον και η γενικότερη αίσθηση κινδύνου της απώλειας κοινωνικών και οικονομικών δεδομένων οδηγούν πολλούς νέους στο να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την εξασφάλισή της διαβίωσής τους.

Επιπλέον, η αμφισβήτηση παραδοσιακών βεβαιοτήτων διεγείρει στους φοιτητές την ερευνητική περιέργεια, και την επιθυμία επιστημονικής κατανόησης των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών παραγόντων που διέπουν τη ζωή τους με τρόπο διαφορετικό από ό,τι στο παρελθόν των έτοιμων, κι εύπεπτων ιδεολογικών κατασκευών.

Ένα άλλο φωτεινό σημείο, μέσα στο μαύρο των πρόσφατων εξελίξεων, είναι η αυξανόμενη διαφάνεια για την πολιτική διαγωγή των βουλευτών. Η συμπεριφορά των περισσότερων φαίνεται ότι ελάχιστα έχει αλλάξει προς το καλύτερο, καθώς η προεκλογική περίοδος έχει ενεργοποιήσει τα συνήθη ρουσφετολογικά αντανακλαστικά. Η διαφορά όμως είναι ότι, για πρώτη φορά, γίνεται συστηματική δημοσιοποίηση -με συγκεκριμένα στοιχεία και ονόματα- του τι είδους «εξυπηρετήσεις» προσπαθεί να κάνει στην εκλογική πελατεία του ο καθένας.

Θέλω να πιστεύω ότι όσο περισσότερο δημοσιοποιούνται οι πρακτικές που υπονομεύουν την ισότητα των πολιτών –διαχωρίζοντάς τους σε κομματικούς ημέτερους και αντιπάλους– τόσο συντομότερα θα ανατραπούν οι δομές που αναπαράγουν την κρίση. Ίσως, πάλι, να χρειάζεται πολύ περισσότερο φως για να αναδυθούν καθαρά οι σκιώδεις πρακτικές που τόσα χρόνια παραβλέπαμε, ενώ εξελίσσονταν μπροστά στα μάτια μας. 

http://evastamou.blogspot.com

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τέλεια Ομορφιά

Τέλεια Ομορφιά

Της Εύας Στάμου

Η Τέλεια Ομορφιά είναι η πρόσφατη ταινία του Πάολο Σορεντίνο που εντυπωσίασε στο Φεστιβάλ των Καννών και έκανε εισπρακτικά ρεκόρ στη Γερμανία...

Η Αφροδίτη με τη γούνα

Η Αφροδίτη με τη γούνα

Της Εύας Στάμου

Η πρόσφατη ταινία του Ρομάν Πολάνσκι, La Vénus à la Fourrure, που έκανε πρεμιέρα τον Μάιο στο Φεστιβάλ των Καννών, είναι βασισμένη στη μεγάλη θεατρική επιτυχία του Αμερικανού συγγραφέα Ντέιβιν...

Η ζωή της Αντέλ

Η ζωή της Αντέλ

Της Εύας Στάμου

Η σεξουαλικότητα αποτελεί αναπόσπαστο και καθοριστικό τμήμα της προσωπικής μας ταυτότητας. Οι περισσότεροι αρχίζουμε να διερευνούμε τις ερωτικές προτιμήσεις και φαντασιώσεις μας κατά τη διάρκεια της εφηβείας, κ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Τι ζητούν τα σημερινά κορίτσια; Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι τους και πώς τοποθετούνται απέναντι στα αιτήματα του φεμινισμού, αλλά και την έμφυλη βία; Με αφορμή το βιβλίο «Μικρές επικίνδυνες - 100 ιστορίες από 100 γενναία κορίτσια» (εκδ. Key Books) συνομιλήσαμε με τις Μαριάννα Σκυλακάκη και Στέλλα Κάσδαγλη που μ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ