Για το μυθιστόρημα του Χαρούκι Μουρακάμι «Το κουρδιστό πουλί» (μτφρ. Λεωνίδας Καρατζάς, Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2005)

Του Κώστα Κατσουλάρη

Του Κώστα Κατσουλάρη

Ο 68χρονος σήμερα Daniel Cohn-Bendit είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη χώρα μας, κυρίως για τους λάθος λόγους. Ως προεξάρχουσα μορφή του γαλλικού Μάη του ΄68, όταν η χαρισματική προσωπικότητά του τον ανέδειξε σε έναν από τους βασικούς εκφραστές του πολυποίκιλου πολιτικού και πολιτιστικού φοιτητικού κινήματος, εξέφραζε τους λεγόμενους «ελευθεριακούς», μια ομάδα ακτιβιστών που ήταν περισσότερο κοντά στον αντιεξουσιαστικό χώρο και σφόδρα επικριτική απέναντι στα κομμουνιστικά-σταλινικά καθεστώτα. 

Του Κώστα Κατσουλάρη

Το λογοτεχνικό δοκίμιο είναι από τα πιο δύσκολα κειμενικά είδη γιατί, μεταξύ άλλων, απαιτεί από τον συγγραφέα τον ιδανικό συγκερασμό γλωσσικού ύφους και ανάπτυξης λογικών και στέρεων επιχειρημάτων. Όπως είναι επόμενο, η ευαίσθητη αυτή ισορροπία μπορεί εύκολα να κλονιστεί, άλλοτε εξαιτίας ενός υπερχειλίζοντος λυρισμού, που πλήττει την ακρίβεια και την οξύτητα του κριτικού λόγου, κι άλλοτε επειδή ο δοκιμιογράφος αναζητά ασφαλές απάγκιο στην επιστημονικοφανή μεθοδολογία της φιλολογικής μελέτης.

Ένα χορταστικό μυθιστόρημα από τον Στίβεν Κινγκ

Του Κώστα Κατσουλάρη

Πώς να πεις μια ιστορία; Κάντο απλά. Όσο πιο απλά μπορείς. Αυτή είναι η απάντηση που δίνει ο ιδιοφυής Stephen King κάνοντας πράξη ο ίδιος τη συμβουλή του με κάθε ευκαιρία. Πες μας τι συνέβη, όσο πιο ξεκάθαρα γίνεται, δώσε το βάρος στα γεγονότα, στη δράση. Ας είναι τα ίδια τα γεγονότα περίπλοκα, αμφίσημα, παράλογα, και όχι η αφήγησή τους, διδάσκει ο διάσημος αμερικανός συγγραφέας. 

Τρία ελληνικά μυθιστορήματα

Του Κώστα Κατσουλάρη

Υπάρχει μια μυστικιστική εξίσωση που περιγράφει τη σχέση του συγγραφέα με την κοινωνία της εποχής του, μια εξίσωση της οποίας μια μεταβλητή πάντοτε θα λείπει. Κι αυτή είναι η ίδια η δημιουργική ροή που επιτρέπει στον συγγραφέα την ανασύνθεση μιας άποψης για τον κόσμο μας, μιας θέασης που πηγάζει αβίαστα από το ίδιο το έργο του, χωρίς κανείς να του την έχει ζητήσει.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Συνέβη: Η είσοδος της νεοναζιστικής Συμμορίας στη Βουλή των Ελλήνων μας έπιασε όλους στον ύπνο. Για τους λόγους που ο ύπνος μας ήταν τόσο βαθύς και μακάριος πολλά μπορούν να ειπωθούν ­– είμαι ωστόσο πεπεισμένος ότι δεν οφειλόταν στη χαλάρωση που προκαλεί στους αγαθούς ανθρώπους η λεγόμενη «ήσυχη συνείδηση».

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Του Κώστα Β. Κατσουλάρη

Το τελευταίο βιβλίο της Λίλας Κονομάρα, το τέταρτο κατά σειρά για ενηλίκους, είναι ένα μυθιστόρημα με χαλαρή, εκ πρώτοις, δομή που προσφέρει σημαντικές αφορμές για στοχασμό πάνω σε καίριες λειτουργίες της σύγχρονης λογοτεχνίας.

Tα βιβλία που σχολιάζω στο κείμενο που ακολουθεί αξίζουν, τα περισσότερα, εκτενέστερης παρουσίασης και αποτίμησης. Σε κάθε περίπτωση, δεν πρόκειται για αναλυτικές κριτικές αλλά για συνοπτικούς αναγνωστικούς απολογισμούς. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Του Κώστα Κατσουλάρη

Γνωρίζω πολλούς, ευαίσθητους και ευφυείς κατά τα άλλα, που αφήνονται να παρασυρθούν από το εκάστοτε πνεύμα της εποχής. Στα χρόνια της οικονομικής ευρωστίας, της κερδοσκοπικής μανίας, γέμιζαν τις μέρες και τις νύχτες τους συμμετέχοντας σε όργια ευδαιμονίας, εκεί όπου τους έσπρωχναν οι λάιφ στάιλ επιταγές ή οι ανάγκες μιας εργασίας χωρίς ωράρια που εξαγόραζε προσωπικό χρόνο επιστρέφοντάς τον υπό τη μορφή «χάπενινγκ», «πάρτι γενεθλίων», «μίτινγκ» κοκ. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη 

Έργο μεταιχμιακό, με πολλές φιλοσοφικές και αλληγορικές προεκτάσεις, η «Σκακιστική νουβέλα*» του μεγάλου αυστροεβραίου συγγραφέα Στέφαν Τσβάιχ είναι δικαίως μια από πλέον διαβασμένες και σχολιασμένες νουβέλες του εικοστού αιώνα.

Για το βιβλίο του Άλντους Χάξλεϋ «Ο τυφλός λυτρωτής» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Scripta, 2004)

Η μη βία ως πολιτική πράξη

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η μέχρι εξαφανίσεως υποχώρηση του συγγραφέα και η υποκατάστασή του από μια οργανωτική αρχή υπεύθυνη για την παράθεση λόγων ή κειμένων που υποτίθεται ότι λειτουργούν «αντ’ αυτού» είναι, όπως όλα δείχνουν, κεντρικό διακύβευμα της μεταμοντέρνας μας συνθήκης.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Εδώ και κάποιο καιρό διάβαζα βιβλία που μου άρεσαν αλλά δεν έμπαινα στον κόπο να γράψω «κάτι» γι’ αυτά. Το σύμπτωμα αυτό, γνωστό στους βιβλιόφιλους ψυχαναλυτές ως «αναστολή της κριτικής διάθεσης» είναι πολυπαραγοντικό.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Με μισό αιώνα καθυστέρηση μεταφράστηκε πριν λίγα χρόνια στη χώρα μας το μνημειώδες έργο του γερμανού ρομανιστή Έριχ Άουερμπαχ (1892-1957), μια φιλόδοξη ιστορία των ποικίλων μεταμορφώσεων του ρεαλισμού στη δυτική λογοτεχνία.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Παρότι ο εικοστός υπήρξε ο αιώνας που αποθέωσε τη λογοτεχνία, με την έννοια ότι ποτέ πριν το λογοτεχνικό φαινόμενο δεν μελετήθηκε σε τόση έκταση και τόσο συστηματικά, σήμερα, στην αυγή του 21ου αιώνα, εξακολουθούμε να μην γνωρίζουμε τι ακριβώς είναι η λογοτεχνία. 

Εδώ και περίπου δύο μήνες* «τρέχει» η τελευταία δημοσκόπηση στο bookpress.gr αναφορικά με την άποψη που έχουν οι αναγνώστες μας για τα σεμινάρια/εργαστήρια δημιουργικής γραφής. H εικόνα παραμένει εντυπωσιακά απαράλλαχτη: Από την πρώτη κιόλας μέρα περίπου ισοψηφούν οι δύο από τις συνολικά επτά απαντήσεις, καταλαμβάνοντας εναλλάξ την πρώτη θέση, χωρίς ποτέ κάποια εκ των δύο να παίρνει σημαντικό προβάδισμα. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη 

Του Κώστα Κατσουλάρη

Αναπνέοντας καθημερινά, θέλοντας και μη, τον ρυπαρό αέρα της εγχώριας πολιτικής και κοινωνικής σκηνής -μείγμα φοβικής συνομωσιολογίας, φαντασιώσεων μεγαλείου και θλιβερού επαρχιωτισμού-, ένιωσα ανακούφιση και αναζωπυρώθηκε μέσα μου η πίστη στην ανθρώπινη ευφυΐα στην επαφή μου με τούτο το μικρό βιβλιαράκι του βρετανοελβετού Αλαίν ντε Μποτόν.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Ακούγαμε τις προάλλες σε ραδιοφωνικό σταθμό γνωστό δημοσιογράφο να παίρνει συνέντευξη από τον διακεκριμένο στιχουργό Λευτέρη Παπαδόπουλο. Ο δημοσιογράφος αποκαλούσε τον κύριο Παπαδόπουλο «πρόεδρο» κι εκείνος του απαντούσε ωσάν αυτή η προσφώνηση να ήταν η πλέον φυσιολογική.

Του Κώστα Κατσουλάρη

«Ένα βιβλίο, ένα καλό βιβλίο, ποτέ δεν γράφεται από έναν μόνο άνθρωπο. Χρειάζεται πάντα ένα ζωντανό αντηχείο για να κανονίζεις, σύμφωνα με τις αντιδράσεις του, την πορεία σου». Τα λόγια αυτά του Στρατή Τσίρκα αντηχούν ακόμη σαν παράξενος χρησμός.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Το ερώτημα μοιάζει με παραδοξολογία, αλλά δεν είναι. Είμαστε άλλωστε πολιτισμός του Βιβλίου, βαθύτερα στην κουλτούρα μας υπάρχει η εγγραφή ότι η αλήθεια θα εμφανιστεί μια μέρα (ή έχει ήδη εμφανιστεί) με τη μορφή κάποιας γραφής, ενός γραπτού μηνύματος, ενός κώδικα.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Δεν ξέρουμε. Ας μην μας πιάνει όμως πανικός. Αυτή η άγνοια δεν φανερώνει κάποια ειδικότερη αδυναμία παρά μόνον μια ευρύτερη πραγματικότητα: Ότι δεν μπορούμε να θεμελιώσουμε με λογικό τρόπο, με καθολικά και στέρεα επιχειρήματα, τι είναι ένα καλό «οτιδήποτε».

Του Κώστα Κατσουλάρη

Αν ο διάβολος κρύβεται, όπως λέγεται, στις λεπτομέρειες, τότε σίγουρα κάποιος τεμπέλης και πλαδαρός θεός αναπαύεται μακάριος στα στερεότυπα. Ένα από αυτά, η ευρύτατα διαδεδομένη πεποίθηση ότι το βιβλίο είναι, ασχέτως κριτηρίων, «καλό πράγμα».

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Η Έλλη Παππά κατέθεσε το 1993 και το 1995 δύο κείμενά της στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, θέτοντας ως προϋπόθεση να δημοσιευτούν μόνο μετά τον θάνατο της.

Του Κώστα Κατσουλάρη

Πάνω από ενάμιση αιώνας έχει περάσει απ’ όταν γαλλικό δικαστήριο καταδίκασε τον Σαρλ Μπωντλαίρ σε χρηματικό πρόστιμο 300 φράγκων για προσβολή της δημοσίας αιδούς, εξαιτίας ορισμένων «τολμηρών» ποιημάτων του που περιλαμβάνονταν στην περίφημη πλέον συλλογή «Τα άνθη του κακού». 

Του Κώστα Κατσουλάρη

Πάνω από ένας χρόνος έχει περάσει απ’ όταν πέρυσι, τέτοια εποχή περίπου, κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της Book Press, με τη Μέριλυν στο εξώφυλλο να διαβάζει Τζόις φορώντας το μαγιό της.

Tου Κώστα Κατσουλάρη

Η Οικολογία είναι μόδα, ακούμε συχνά να λέγεται και να γράφεται. Κι ως ένα σημείο είναι αλήθεια: «Μόδα», άλλωστε, χαρακτηρίζεται μεταξύ άλλων η ζηλευτή προσαρμοστικότητα των Αγορών απέναντι στην καινοτομία, όσο και η ικανότητά τους να απονευρώνουν δια της επαναλήψεως οποιαδήποτε ιδέα απειλεί το «όραμα» της διαρκούς μεγέθυνσης και της υπερκατανάλωσης.

Μια ολόκληρη εποχή έκλεισε με το θάνατο στις 4 Φεβρουαρίου στο Παρίσι του σημαντικού φιλοσόφου Κώστα Αξελού. Μια εποχή που, συμβολικά, ξεκίνησε πάνω από μισό αιώνα πριν, στο κατάστρωμα του πλοίου «Ματαρόα».

Του Κ.Β. Κατσουλάρη