macacos

Του Κώστα Κατσουλάρη
Με την Book Press βρεθήκαμε φέτος στη Θεσσαλονίκη, για πρώτη φορά με δικό μας περίπτερο. Η Διεθνής Έκθεση είναι το σημαντικότερο ραντεβού στο χώρο του βιβλίου.
Το μέγεθός της, η αισθητική και οργανωτική της αρτιότητα έχει αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τις εκθέσεις βιβλίου στη χώρα μας. Κι όσο για το φετινό της «άρωμα», ας είμαστε επιεικείς: Η Κίνα ήταν μια «υποχρέωση», δεν ήταν επιλογή.

Το ΕΚΕΒΙ και οι άνθρωποί του έχουν αποκτήσει πολύτιμη τεχνογνωσία στη διοργάνωση μεγάλων γεγονότων. Είναι όμως το «στρατηγείο» και όχι το «στράτευμα». Δεν υπάρχει λόγος να έχει τον έλεγχο κάθε συλλογικής δραστηριότητας στο χώρο του βιβλίου. Ούτε η Διεθνής Έκθεση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «κεκτημένο». Αυτό που χρειάζεται αυτή τη δύσκολη στιγμή είναι λογική και πραγματισμός. Κι αν κάτι πρέπει να αλλάξει, ας αλλάξει. Το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα με το λιγότερο δυνατό κόστος.

***

Όταν λίγους μήνες πριν σχεδιάζαμε αυτό το τεύχος με θέμα «Έρωτας και σεξουαλικότητα» δεν φανταζόμασταν κάτω από ποιες συνθήκες θα έβλεπε το φως της δημοσιότητας. Το φόντο, γκρίζο, φωτεινό ή χρωματιστό, επηρεάζει το θέμα, αναδεικνύει διαφορετικές πλευρές του, το νοηματοδοτεί αλλιώς. Η γνωστή φράση της αμερικανίδας εικαστικού Barbara Kruger «Your body is a battleground», που καταρχάς αναφέρεται στο γυναικείο σώμα, διαβάζεται διαφορετικά έξω από τη Σταδίου, στο νούμερο 23. Εκεί, κάποια σώματα (τα δύο από αυτά γυναικών, η μία έγκυος) έγιναν το πεδίο μάχης ενός ακήρυχτου κοινωνικού πολέμου, σύμπτωμα χρόνιας παθογένειας – κι όχι το γιατρικό, όπως θέλουν να φαντασιώνονται ορισμένοι.

«Όλοι εναντίον όλων», σε μια κοινωνία κατακερματισμένη, ναρκισσιστική, με αριστερές εμμονές και δεξιές φοβίες. Μια κοινωνία που ούτε ο θάνατος τριών αθώων στο κέντρο της πόλης μια ηλιόλουστη μέρα δεν τη σοκάρει. Η δημόσια συζήτηση (μέιλ, ομάδες στο facebook, ΜΜΕ, κ.ά.) που ακολούθησε τον χαμό των τριών συμπολιτών μας –με αρκετές εξαιρέσεις, ευτυχώς– ανάδειξε και πάλι τη δυσκολία που έχουμε να αντικρύσουμε τον εαυτό μας κατάματα. Τα ανακλαστικά μας δείχνουν πάντοτε προς τα έξω: Οι κακοί Γερμανοί (που αντικατέστησαν πρόσφατα του κακούς Αμερικανούς), οι κακοί επιχειρηματίες, οι κακοί προβοκάτορες…

Δύο ώρες μετά, στη Βουλή, οι πολιτικοί μας εκπρόσωποι τσακώνονταν σαν τα κοκόρια. Το κακό είναι έξω από εμάς, σε μια άλλη διάσταση…

Από την επιστολή που έστειλαν στον Τύπο οι κοντινοί άνθρωποι ενός εκ των θυμάτων, αντιγράφω: «Η Αγγελική δεν επεδίωκε περισσότερα από όσα μπορούσε να φτάσει με τη δουλειά της και εργαζόταν σκληρά για έναν τρόπο ζωής που ήταν ανάλογος του κόπου που κατέβαλε για να τον αποκτήσει».

***

Εδώ και λίγες μέρες έχω βάλει τη φωτογραφία με τη μαμά Μακάκο και το παιδάκι της ως φόντο στην επιφάνεια εργασίας του υπολογιστή μου. Όταν η γύρω πραγματικότητα με στεναχωρεί, με θυμώνει ή με αποκαρδιώνει, σηκώνω το βλέμμα μου και τα κοιτάζω· κάτι μέσα μου ηρεμεί, καταλαγιάζει.

Το βλέμμα των ζώων είναι φυσικό καταπραϋντικό. Αυτά ξέρουν όσα χρειάζεται να ξέρεις, σκέφτομαι. Όλα τα υπόλοιπα είναι «ιδέες», και για τις ιδέες ισχύει αυτό που έχει πει ο Alain: «Δεν υπάρχει τίποτε πιο επικίνδυνο από μια ιδέα όταν αυτή είναι το μόνο που έχουμε». Απόφανση που, σίγουρα, μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους.

Κώστας Κατσουλάρης

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο συγγραφέας ως προϊόν τραύματος, η συγγραφή ως επίλυση γρίφων – Ανάμεσα στο γεγονός και την εμπειρία

Ο συγγραφέας ως προϊόν τραύματος, η συγγραφή ως επίλυση γρίφων – Ανάμεσα στο γεγονός και την εμπειρία

Το κείμενο που ακολουθεί εκφωνήθηκε στο πλαίσιο του Λογοτεχνικού Φεστιβάλ Σητείας, τον Ιούνιο του 2026, σε μια προσπάθεια ανταπόκρισης στο θέμα του στρογγυλού τραπεζιού με τίτλο «Τα όρια της αυτοβιογραφίας στη σκηνοθεσία της μυθοπλασίας». Εικόνα: Έργο του Vilhelm Hammershøi, "Interiør, Strandgade 30" (1906).

...
Ο Θάνατος του Συγγραφέα, η Γάτα του Σρέντιγκερ και η «αλυσίδα του νοήματος»

Ο Θάνατος του Συγγραφέα, η Γάτα του Σρέντιγκερ και η «αλυσίδα του νοήματος»

Σκέψεις γύρω από το ρόλο και τη θέση του συγγραφέα στην εποχή των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων. 

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Αυτό που καταλάβαμε κάποια στιγμή μέσα από την εξέλιξη της λογοτεχνικής θεωρίας, και γενικότερα της κρ...

«Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» του Γιάννη Καρκανέβατου – Ένα καλό χέρι μας οδηγεί

«Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» του Γιάννη Καρκανέβατου – Ένα καλό χέρι μας οδηγεί

Λίγα λόγια για τη συλλογή διηγημάτων του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο Τζιμ Μόρισον και το σαλιγκάρι» (εκδ. Εστία). 

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Ήταν Ιούνιος πάλι, στο Επί Λέξει, όταν η ίδια συντροφιά είχαμε μαζευτεί για να γιορτάσουμε το πρώτο βιβλίο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοπαρουσιάσεις, απαγγελίες και λογοτεχνικές συναντήσεις στο Queer Con 3

Βιβλιοπαρουσιάσεις, απαγγελίες και λογοτεχνικές συναντήσεις στο Queer Con 3

Το μεγαλύτερο φεστιβάλ για την queer τέχνη επιστρέφει από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου στην Ελληνοαμερικανική Ένωση (Είσοδος Ελεύθερη) και φέρνει το βιβλίο και την έρευνα στο επίκεντρο. Όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις και οι λογοτεχνικές συναντήσεις θα πραγματοποιηθούν στα Seminar Rooms (4ος και 6ος όροφος) με ελεύθερη ...

«Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ» του Ρομπέρτο Γκόρο (προδημοσίευση)

«Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ» του Ρομπέρτο Γκόρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ρομπέρτο Γκόρο «Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η πόρτα του ψυχιατρείου έτριξε καθώς έκλεινε πίσω του, λες και τ...

«Συγγραφείς, βιβλία, ιδέες» του ΕΛΙΒΙΠ: Ο Ίαν ΜακΓιούαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

«Συγγραφείς, βιβλία, ιδέες» του ΕΛΙΒΙΠ: Ο Ίαν ΜακΓιούαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026, σε εκδήλωση της σειράς «Συγγραφείς, βιβλία, ιδέες» του ΕΛΙΒΙΠ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ο Ίαν ΜακΓιούαν (Ιan McEwan) συζητά για το μυθιστόρημά του «Τι μπορούμε να γνωρίζουμε» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Πατάκη) με τον Ηλία Μαγκλίνη. © Wikimedia 

Ε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ» του Ρομπέρτο Γκόρο (προδημοσίευση)

«Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ» του Ρομπέρτο Γκόρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ρομπέρτο Γκόρο «Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η πόρτα του ψυχιατρείου έτριξε καθώς έκλεινε πίσω του, λες και τ...

«Το τείχος του ονείδους» του Κλέαρχου Λιάτη (προδημοσίευση)

«Το τείχος του ονείδους» του Κλέαρχου Λιάτη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Κλέαρχου Λιάτη «Το τείχος του ονείδους», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Κυβερνήτης έριξε μια ψυχρή ματιά στο πρωινό που του είχε ετοιμά...

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (προδημοσίευση)

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Ντόρις Λέσινγκ [Doris Lessing] «Το πέμπτο παιδί» σε νέα μετάφραση της Έφης Τσιρώνη, το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Σεπτεμβρίου, από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εκείνο το πρωί, ξαπλωμένη στ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, πρώτα φθινοπωρινά

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, πρώτα φθινοπωρινά

Τρία καλά πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα: Χόρχε Ροντρίγκες Γκόμες, Κάιλ Ντέκερ, Γιώργος Κ. Θεοχάρης. Πολιτικό θρίλερ στην ταραγμένη Βενεζουέλα, hardboiled αστυνομικό με έναν νέο, αναπάντεχο ήρωα και μία νέα φωνή στο ελληνικό αστυνομικό που «τα λέει όλα σε 200 σελίδες». Εικόνα: Vonderauvisuals, CC BY-NC-ND 2.0

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 10 βιβλία ελληνικής πεζογραφίας περιμένοντας το φθινόπωρο

Τι διαβάζουμε τώρα; 10 βιβλία ελληνικής πεζογραφίας περιμένοντας το φθινόπωρο

Αστυνομικές υποθέσεις με έντονο κοινωνικό προβληματισμό, δυστοπικές πραγματικότητες που όμως περιγράφουν την εποχή μας, σκοτεινές οντότητες που ξεπηδούν από τις λαϊκές αφηγήσεις: δέκα βιβλία ελληνικής πεζογραφίας που διαβάζουμε μετά το καλοκαίρι.

Επιλογή-παρουσίαση: Σόλων...

Τι διαβάζουμε τώρα: Ποίηση καθώς τελειώνει το καλοκαίρι

Τι διαβάζουμε τώρα: Ποίηση καθώς τελειώνει το καλοκαίρι

Ποιήματα που συνομιλούν με αναμνήσεις, βιώματα, μύθους, κινηματογραφικά πλάνα. Τέσσερις προτάσεις λίγο πριν από το τέλος του καλοκαιριού. Εικόνα: «Οι Λουόμενοι της Ανιέρ» (1884) του Ζορζ Σερά.

Επιλογή-παρο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ