macacos

Του Κώστα Κατσουλάρη
Με την Book Press βρεθήκαμε φέτος στη Θεσσαλονίκη, για πρώτη φορά με δικό μας περίπτερο. Η Διεθνής Έκθεση είναι το σημαντικότερο ραντεβού στο χώρο του βιβλίου.
Το μέγεθός της, η αισθητική και οργανωτική της αρτιότητα έχει αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τις εκθέσεις βιβλίου στη χώρα μας. Κι όσο για το φετινό της «άρωμα», ας είμαστε επιεικείς: Η Κίνα ήταν μια «υποχρέωση», δεν ήταν επιλογή.

Το ΕΚΕΒΙ και οι άνθρωποί του έχουν αποκτήσει πολύτιμη τεχνογνωσία στη διοργάνωση μεγάλων γεγονότων. Είναι όμως το «στρατηγείο» και όχι το «στράτευμα». Δεν υπάρχει λόγος να έχει τον έλεγχο κάθε συλλογικής δραστηριότητας στο χώρο του βιβλίου. Ούτε η Διεθνής Έκθεση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «κεκτημένο». Αυτό που χρειάζεται αυτή τη δύσκολη στιγμή είναι λογική και πραγματισμός. Κι αν κάτι πρέπει να αλλάξει, ας αλλάξει. Το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα με το λιγότερο δυνατό κόστος.

***

Όταν λίγους μήνες πριν σχεδιάζαμε αυτό το τεύχος με θέμα «Έρωτας και σεξουαλικότητα» δεν φανταζόμασταν κάτω από ποιες συνθήκες θα έβλεπε το φως της δημοσιότητας. Το φόντο, γκρίζο, φωτεινό ή χρωματιστό, επηρεάζει το θέμα, αναδεικνύει διαφορετικές πλευρές του, το νοηματοδοτεί αλλιώς. Η γνωστή φράση της αμερικανίδας εικαστικού Barbara Kruger «Your body is a battleground», που καταρχάς αναφέρεται στο γυναικείο σώμα, διαβάζεται διαφορετικά έξω από τη Σταδίου, στο νούμερο 23. Εκεί, κάποια σώματα (τα δύο από αυτά γυναικών, η μία έγκυος) έγιναν το πεδίο μάχης ενός ακήρυχτου κοινωνικού πολέμου, σύμπτωμα χρόνιας παθογένειας – κι όχι το γιατρικό, όπως θέλουν να φαντασιώνονται ορισμένοι.

«Όλοι εναντίον όλων», σε μια κοινωνία κατακερματισμένη, ναρκισσιστική, με αριστερές εμμονές και δεξιές φοβίες. Μια κοινωνία που ούτε ο θάνατος τριών αθώων στο κέντρο της πόλης μια ηλιόλουστη μέρα δεν τη σοκάρει. Η δημόσια συζήτηση (μέιλ, ομάδες στο facebook, ΜΜΕ, κ.ά.) που ακολούθησε τον χαμό των τριών συμπολιτών μας –με αρκετές εξαιρέσεις, ευτυχώς– ανάδειξε και πάλι τη δυσκολία που έχουμε να αντικρύσουμε τον εαυτό μας κατάματα. Τα ανακλαστικά μας δείχνουν πάντοτε προς τα έξω: Οι κακοί Γερμανοί (που αντικατέστησαν πρόσφατα του κακούς Αμερικανούς), οι κακοί επιχειρηματίες, οι κακοί προβοκάτορες…

Δύο ώρες μετά, στη Βουλή, οι πολιτικοί μας εκπρόσωποι τσακώνονταν σαν τα κοκόρια. Το κακό είναι έξω από εμάς, σε μια άλλη διάσταση…

Από την επιστολή που έστειλαν στον Τύπο οι κοντινοί άνθρωποι ενός εκ των θυμάτων, αντιγράφω: «Η Αγγελική δεν επεδίωκε περισσότερα από όσα μπορούσε να φτάσει με τη δουλειά της και εργαζόταν σκληρά για έναν τρόπο ζωής που ήταν ανάλογος του κόπου που κατέβαλε για να τον αποκτήσει».

***

Εδώ και λίγες μέρες έχω βάλει τη φωτογραφία με τη μαμά Μακάκο και το παιδάκι της ως φόντο στην επιφάνεια εργασίας του υπολογιστή μου. Όταν η γύρω πραγματικότητα με στεναχωρεί, με θυμώνει ή με αποκαρδιώνει, σηκώνω το βλέμμα μου και τα κοιτάζω· κάτι μέσα μου ηρεμεί, καταλαγιάζει.

Το βλέμμα των ζώων είναι φυσικό καταπραϋντικό. Αυτά ξέρουν όσα χρειάζεται να ξέρεις, σκέφτομαι. Όλα τα υπόλοιπα είναι «ιδέες», και για τις ιδέες ισχύει αυτό που έχει πει ο Alain: «Δεν υπάρχει τίποτε πιο επικίνδυνο από μια ιδέα όταν αυτή είναι το μόνο που έχουμε». Απόφανση που, σίγουρα, μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους.

Κώστας Κατσουλάρης

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θανάσης Βαλτινός (1932-2024): Μερικές σκέψεις για το έργο του κι ένας σύντομος αποχαιρετισμός

Θανάσης Βαλτινός (1932-2024): Μερικές σκέψεις για το έργο του κι ένας σύντομος αποχαιρετισμός

Ευσύνοπτη αναδρομή στο έργο του Θανάση Βαλτινού, μερικές σκέψεις γι’ αυτά που το συνέχουν, αλλά κι ένα πιο προσωπικό υστερόγραφο. 

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Πριν από ακριβώς δύο χρόνια, σαν σήμερα, έφυγε από τη ζωή, στα ενε...

«Η αδύνατη επιστροφή» – Η μητρική γλώσσα ως κιβωτός και ο καημός του ξεριζωμού

«Η αδύνατη επιστροφή» – Η μητρική γλώσσα ως κιβωτός και ο καημός του ξεριζωμού

Σκέψεις με αφορμή το πρόσφατο μυθιστόρημα του Νίκου Κατσαλίδα «Η πλημμυρίδα της νύχτας», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νίκας. Στην κεντρική εικόνα, το πάνω μέρος φωτογραφίας του Κώστα Μπαλάφα [1920-2011], από το λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ (εκδ. Ποταμός)

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

...
Ο συγγραφέας ως προϊόν τραύματος, η συγγραφή ως επίλυση γρίφων – Ανάμεσα στο γεγονός και την εμπειρία

Ο συγγραφέας ως προϊόν τραύματος, η συγγραφή ως επίλυση γρίφων – Ανάμεσα στο γεγονός και την εμπειρία

Το κείμενο που ακολουθεί εκφωνήθηκε στο πλαίσιο του Λογοτεχνικού Φεστιβάλ Σητείας, τον Ιούνιο του 2026, σε μια προσπάθεια ανταπόκρισης στο θέμα του στρογγυλού τραπεζιού με τίτλο «Τα όρια της αυτοβιογραφίας στη σκηνοθεσία της μυθοπλασίας». Εικόνα: Έργο του Vilhelm Hammershøi, "Interiør, Strandgade 30" (1906).

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνές Βραβείο Médicis στην Καταλανή Εύα Μπαλταζάρ

Διεθνές Βραβείο Médicis στην Καταλανή Εύα Μπαλταζάρ

Εγκαινιάζοντας τη σεζόν των γαλλικών λογοτεχνικών βραβείων, η κριτική επιτροπή του βραβείου Médicis ανακοίνωσε τους βραβευθέντες στις τρεις κατηγορίες: πεζογραφίας, μεταφρασμένης πεζογραφίας και δοκιμίου, καθώς και το μεγάλο βραβείο. 

Επιμέλεια: Book Press

...
«Το φευγιό»: Εκδήλωση για το μυθιστόρημα της Μαρίας Θεοδοσάκη στη Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος

«Το φευγιό»: Εκδήλωση για το μυθιστόρημα της Μαρίας Θεοδοσάκη στη Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος

Εκδήλωση για το μυθιστόρημα της Μαρίας Θεοδοσάκη «Το φευγιό» (εκδ. Αρμός) στη Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος στη Σητεία.

Επιμέλεια: Book Press

Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026, στις 20:30, οι εκδόσεις Αρμός διοργανώνουν εκδήλωση γ...

Η Λατινική Αμερική, το ποδόσφαιρο, οι γυναίκες: Μεγάλη εκδήλωση για το έργο του Εδουάρδο Γκαλεάνο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο

Η Λατινική Αμερική, το ποδόσφαιρο, οι γυναίκες: Μεγάλη εκδήλωση για το έργο του Εδουάρδο Γκαλεάνο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο

Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026, στις 7 μ.μ., οι εκδόσεις Μεταίχμιο και η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο Book Press διοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στον σπουδαίο συγγραφέα Εδουάρδο Γκαλεάνο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο. © Mariela De Marchi Moyano / Flickr

Επιμέλεια: Book Press ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μιχάλη Σπέγγου «Πατρότητα», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Επίμετρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είμαι ο Αχιλλέας Χάριγκτον. Γεννήθηκα και ζω στην Κέρκυρα, αλλά έζησα ένα ...

«Η Ευρώπη γεννήθηκε τον Μεσαίωνα;» του Ζακ Λε Γκοφ (προδημοσίευση)

«Η Ευρώπη γεννήθηκε τον Μεσαίωνα;» του Ζακ Λε Γκοφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Ζακ Λε Γκοφ [Jacques Le Goff] «Η Ευρώπη γεννήθηκε τον Μεσαίωνα;» (μτφρ. Ελευθερία Ζέη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Νοεμβρίου, από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πόλη και δημοκρατία;

...
«αλλά|ΖΩ» του Κωνσταντίνου Χαραντινιώτη (προδημοσίευση)

«αλλά|ΖΩ» του Κωνσταντίνου Χαραντινιώτη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Χαραντινιώτη «αλλά|ΖΩ – από την λέξη στην πράξη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 29 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Key Books.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πόσες φορές έχεις πει στον εαυτό σου ότι θέλε...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Σημαντικά βιβλία που διευρύνουν τη συζήτηση για τον φεμινισμό, τη σχέση της γλώσσας με το φύλο και τη σεξουαλικότητα αλλά και το πόσο [δεν θα έπρεπε να] μας αλλάζει το γήρας.

Επιλογή-παρουσίαση: Φανή Χατζή

...

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Φαντάσματα, μπαμπούλες και βρικόλακες της ελληνικής επαρχίας: Πέντε καλά λογοτεχνικά βιβλία λαογραφικού τρόμου που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Εικόνα: Από τη συλλογή «Η χτυπημένη και άλλες ιστορίες με φαντάσματα» (εκδ. Ροές), παραλλαγή της κεντρικής εικόνας.

Επιλογή-παρουσίαση: ...

Η διαρκής γοητεία του Έντγκαρ Άλαν Πόε: Γιατί τον διαβάζουμε σήμερα, ποιους συγγραφείς επηρέασε – 3 πρόσφατες εκδόσεις

Η διαρκής γοητεία του Έντγκαρ Άλαν Πόε: Γιατί τον διαβάζουμε σήμερα, ποιους συγγραφείς επηρέασε – 3 πρόσφατες εκδόσεις

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 7 Οκτωβρίου 1849, πέθανε στη Βαλτιμόρη ο Έντγκαρ Άλαν Πόε (Edgar Allan Poe). Γιατί, περισσότερα από εκατόν εβδομήντα χρόνια μετά, συνεχίζουμε να διαβάζουμε το έργο του και τρία καλά βιβλία του που κυκλοφόρησαν πρόσφατα.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωρ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ