kourdisto-pouli-image

Για το μυθιστόρημα του Χαρούκι Μουρακάμι «Το κουρδιστό πουλί» (μτφρ. Λεωνίδας Καρατζάς, Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2005)

Του Κώστα Κατσουλάρη

Όταν η γάτα του εξαφανίζεται μια μέρα από το σπίτι κι εκείνος ρίχνεται στην αναζήτησή της, ο Τόρου Οκάντα δεν μπορεί να φανταστεί πόσο μακρύς και μπερδεμένος θα είναι ο μίτος που αρχίζει να ξετυλίγεται μπροστά του. Ανώνυμα τηλεφωνήματα από άγνωστες αισθησιακές γυναίκες, ένα δεκαεξάχρονο κορίτσι που σκέφτεται κι εκφράζεται σαν ώριμη γυναίκα, ένα μηχανικό αόρατο πουλί που το δυσοίωνο κρώξιμό του σημαίνει μια ακόμη στροφή της μοίρας, η αιφνίδια εξαφάνιση της Κουμίκο, της γυναίκας του, αυτά είναι μερικά μονάχα από τα πολλά απρόβλεπτα και μυστηριώδη συμβάντα που θα βάλουν τη ζωή του φιλήσυχου έως τότε 30χρονου σε μια θαυμαστή και περίπλοκη τροχιά που θα τον οδηγήσει στην αναζήτηση της βαθύτερης ουσίας των πραγμάτων. Κι όλα αυτά, κι άλλα πολλά, συμβαίνουν ενώ εκείνος μετά βίας μετακινείται λίγες δεκάδες μέτρα από το σπίτι του, στο αδιέξοδο δρομάκι της γειτονιάς του ή στο στερεμένο πηγάδι του γειτονικού σπιτιού όπου έρχεται αντιμέτωπος με τους ανομολόγητους φόβους του. 

Κάθε καινούργια ιστορία, κάθε καινούργιο πρόσωπο, είναι ταυτόχρονα κι ένας καθρέφτης όλως των προηγούμενων, έτσι που έχει κανείς την αίσθηση ότι βρίσκεται χαμένος μέσα σ' ένα απροσδιόριστο χώρο γεμάτο από δεκάδες κάτοπτρα που αντανακλούνται το ένα μέσα στο άλλο, στο διηνεκές. 

Το Κουρδιστό Πουλί είναι μια αφήγηση που ακολουθεί τη λογική μιας γιγαντιαίας μπαμπούσκα: κάθε επιμέρους ιστορία εμπεριέχει μια άλλη, παρόμοια με την προηγούμενη και ταυτόχρονα διαφορετική, που κι αυτή αντίστοιχα εμπεριέχει ακόμη μία, και ούτω καθεξής, μέχρι την τελευταία κούκλα, τον σκληρό πυρήνα της πραγματικότητας. Κάθε καινούργια ιστορία, κάθε καινούργιο πρόσωπο, είναι ταυτόχρονα κι ένας καθρέφτης όλως των προηγούμενων, έτσι που σύντομα έχει κανείς την αίσθηση ότι βρίσκεται χαμένος μέσα σ' ένα απροσδιόριστο χώρο γεμάτο από δεκάδες κάτοπτρα που αντανακλούνται το ένα μέσα στο άλλο, στο διηνεκές. Σ' αυτόν τον ψευδαισθησιακό κόσμο μοιάζει να βυθίζεται σταδιακά κι ο ήρωας του μυθιστορήματος, ο ταπεινός και μονίμως αμήχανος Οκάντα, μέχρι τη στιγμή που οι καθρέφτες αρχίζουν ο ένας μετά τον άλλον να σπάνε, αποκαλύπτοντας πίσω τους έναν διαφορετικό, «παράλληλο» κόσμο. Το ερώτημα επανέρχεται διαρκώς και με διαφορετικούς κάθε φορά τρόπους: ποιος από όλους τους δυνατούς κόσμους είναι ο πραγματικός; Πώς μπορεί να φτάσει κανείς στον πυρήνα των πραγμάτων, δίχως να χάσει τους ανθρώπους που αγαπά και δίχως να χαθεί ο ίδιος; Ποιες μορφές παίρνει στις μέρες μας η αιώνια πάλη ανάμεσα στο Καλό και στο Κακό, και πώς μπορεί κανείς να τα ξεχωρίσει στο σημερινό «γκρίζο» κόσμο;

Ανατολίτικη φιλοσοφία και μυστικισμός

Από τις πρώτες κιόλας σελίδες του μυθιστορήματος του 55χρονου Ιάπωνα συγγραφέα και μεταφραστή Χαρούκι Μουρακάμι αισθάνεται κανείς ότι βρίσκεται στην καρδιά της new age φιλοσοφίας. Όλο το οπλοστάσιο του σύγχρονου δυτικού και ανατολίτικου μυστικισμού τίθεται στην υπηρεσία αυτής της μεγάλης συγγραφικής περιπέτειας, όπου τίποτε και κανείς δεν είναι τελικά αυτό που φαίνεται: φενγκ σούι, μετεωρισμός, διαδοχικές ενσαρκώσεις, τηλεπάθεια και έκτη αίσθηση, ανατολίτικες νεοφιλοσοφίες και ψηφιακός μυστικισμός, αυτά είναι μερικά μονάχα από τα "θαυματουργά" υλικά με τα οποία είναι εξυφασμένος ο ονειρώδης κόσμος του Κουρδιστού Πουλιού, στα θολά νερά του οποίου καλείται να κολυμπήσει ο αναγνώστης, και στα οποία φαίνεται πως τελικά ψαρεύει ο συγγραφέας του. Αποτέλεσμα; Ένα χειμαρρώδες μυθιστόρημα κατασκευασμένο σύμφωνα με τους κανόνες του «σασπένς» και του page-turning, μπολιασμένο με ισχυρές δόσεις χιούμορ, ιστορίας και φαντασίας.

Ένα χειμαρρώδες μυθιστόρημα κατασκευασμένο σύμφωνα με τους κανόνες του «σασπένς» και του page-turning, μπολιασμένο με ισχυρές δόσεις χιούμορ, ιστορίας και φαντασίας.

Το Κουρδιστό Πουλί είναι από τη φτιαξιά του ένα μυθιστόρημα που αντιστέκεται σε κάθε απόπειρα ευσύνοπτης περιγραφής του: η δαιδαλώδης πλοκή του, τα δεκάδες πρόσωπα που παρελαύνουν ανοίγοντας διαρκώς καινούργια αφηγηματικά μέτωπα, συγκροτούν ένα πολυσχιδές μυθοπλαστικό σύμπαν που μπορείς να το διασχίσεις, όχι όμως και να το συνοψίσεις. Σ' αυτό το σύμπαν, όπως δηλοί ο μύθος, βλέπει κανείς μονάχα αυτό που είναι έτοιμος από τα πριν να δει, συναντά μονάχα αυτό που είναι έτοιμος από τα πριν να συναντήσει. Στο τέλος, πολλά από τα ερωτήματα απαντιούνται, πολλά άλλα μένουν μετέωρα, ο ήρωας ξαναβρίσκει και ξανακερδίζει την αγαπημένη του, το Καλό θριαμβεύει ενάντια στο Κακό, αλλά στο μεταξύ ο μίτος έχει χαθεί. Το πώς και αν θα τον ξαναβρεί κανείς μέσα του όταν πια θα έχει κλείσει το βιβλίο, είναι ζήτημα του κάθε αναγνώστη ξεχωριστά, ρίσκο που φαίνεται, συνειδητά, να έχει αναλάβει ο πολυμήχανος ιάπωνας συγγραφέας.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ

 kourdisto-pouliΤο κουρδιστό πουλί
Χαρούκι Μουρακάμι
Μετάφραση Λεωνίδας Καρατζάς
Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2005
Σελ. 863, τιμή € 25,36 

politeia-link

 

 

 

 

  

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ HARUKI MURAKAMI

 * Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ΒΗΜΑ της ΚΥΡΙΑΚΗΣ το 2006.  


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους: σκέψεις και αφηγήσεις για την τετράποδη σκιά μας

Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους: σκέψεις και αφηγήσεις για την τετράποδη σκιά μας

«Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει η Αμερικανίδα ψυχαναλύτρια, ποιήτρια και κανταδόρα Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το σώμα της και τη ζωή της.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Η λέσχη φόνων της Πέμπτης: ένα πανέξυπνο whodunit

Η λέσχη φόνων της Πέμπτης: ένα πανέξυπνο whodunit

Η συνταγή είναι παλιά και δοκιμασμένη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι εύκολη. Μα αν σου πετύχει, όλοι θέλουν να διαβάσουν, τη μια στιγμή ή την άλλη, ένα αστείο και πνευματώδες whodunit αστυνομικό. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η Λέσχη ...

1984, του Τζορτζ Όργουελ: το opus magnum ενός σπουδαίου συγγραφέα και ανθρωπιστή

1984, του Τζορτζ Όργουελ: το opus magnum ενός σπουδαίου συγγραφέα και ανθρωπιστή

Το τελευταίο βιβλίο που έγραψε ο Τζορτζ Όργουελ, το μυθιστόρημα 1984, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά σαν σήμερα, στις 8 Ιουνίου του 1949 επτά μήνες πριν από τον θάνατό του. Πρόκειται, όπω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τρία ποιήματα της Γιολάντας Σακελλαρίου

Τρία ποιήματα της Γιολάντας Σακελλαρίου

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, η Γιολάντα Σακελλαρίου.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ

Τρελό φεγγάρι...

Η ρωμαλέα γραφή του Γιώργου Κάτου

Η ρωμαλέα γραφή του Γιώργου Κάτου

Αναφορά σε δύο βιβλία του Θεσσαλονικιού συγγραφέα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή πριν από 14 χρόνια.

Του Παναγιώτη Γούτα

Μια υποτιμημένη, ελαφρώς ξεχασμένη από το πλατύ αναγνωστικό κοινό της χώρας και την κριτική, ωστόσο σημαντική μορφή των γραμμάτων ...

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Πιστή και ενάρετη νύχτα, της Λουίζ Γκλικ

Για την ποιητική συλλογή της –βραβευμένης με Νόμπελ Λογοτεχνίας– Louise Glück «Πιστή και ενάρετη νύχτα» (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, Δήμητρα Κωτούλα, εκδ. Στερέωμα).

Του Διονύση Μαρίνου

Τη γνώριζα ελάχιστα, την είχα διαβάσει, ίσως, λίγο περισσότερ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί αρχές Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο χρόνο για ανάγνωση, ίσως και περισσότερη περιέργεια για κάτι αλλιώτικο. Έτσι, στον κατάλογο με τις προτάσεις μας, αν και δεσπόζουν τα μεταφρασμένα μυ...

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Επιλογές 18 ελληνικών και μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Και για τους «σκληροπυρηνικούς» του είδους προτείνεται ενθέρμως μια μελέτη για το «Latin Noir».

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Ιουλίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ