kourdisto-pouli-image

Του Κώστα Κατσουλάρη

Όταν η γάτα του εξαφανίζεται μια μέρα από το σπίτι κι εκείνος ρίχνεται στην αναζήτησή της, ο Τόρου Οκάντα δεν μπορεί να φανταστεί πόσο μακρύς και μπερδεμένος θα είναι ο μίτος που αρχίζει να ξετυλίγεται μπροστά του. Ανώνυμα τηλεφωνήματα από άγνωστες αισθησιακές γυναίκες, ένα δεκαεξάχρονο κορίτσι που σκέφτεται κι εκφράζεται σαν ώριμη γυναίκα, ένα μηχανικό αόρατο πουλί που το δυσοίωνο κρώξιμό του σημαίνει μια ακόμη στροφή της μοίρας, η αιφνίδια εξαφάνιση της Κουμίκο, της γυναίκας του, αυτά είναι μερικά μονάχα από τα πολλά απρόβλεπτα και μυστηριώδη συμβάντα που θα βάλουν τη ζωή του φιλήσυχου έως τότε 30χρονου σε μια θαυμαστή και περίπλοκη τροχιά που θα τον οδηγήσει στην αναζήτηση της βαθύτερης ουσίας των πραγμάτων. Κι όλα αυτά, κι άλλα πολλά, συμβαίνουν ενώ εκείνος μετά βίας μετακινείται λίγες δεκάδες μέτρα από το σπίτι του, στο αδιέξοδο δρομάκι της γειτονιάς του ή στο στερεμένο πηγάδι του γειτονικού σπιτιού όπου έρχεται αντιμέτωπος με τους ανομολόγητους φόβους του. 

Κάθε καινούργια ιστορία, κάθε καινούργιο πρόσωπο, είναι ταυτόχρονα κι ένας καθρέφτης όλως των προηγούμενων, έτσι που έχει κανείς την αίσθηση ότι βρίσκεται χαμένος μέσα σ' ένα απροσδιόριστο χώρο γεμάτο από δεκάδες κάτοπτρα που αντανακλούνται το ένα μέσα στο άλλο, στο διηνεκές. 

Το Κουρδιστό Πουλί είναι μια αφήγηση που ακολουθεί τη λογική μιας γιγαντιαίας μπαμπούσκα: κάθε επιμέρους ιστορία εμπεριέχει μια άλλη, παρόμοια με την προηγούμενη και ταυτόχρονα διαφορετική, που κι αυτή αντίστοιχα εμπεριέχει ακόμη μία, και ούτω καθεξής, μέχρι την τελευταία κούκλα, τον σκληρό πυρήνα της πραγματικότητας. Κάθε καινούργια ιστορία, κάθε καινούργιο πρόσωπο, είναι ταυτόχρονα κι ένας καθρέφτης όλως των προηγούμενων, έτσι που σύντομα έχει κανείς την αίσθηση ότι βρίσκεται χαμένος μέσα σ' ένα απροσδιόριστο χώρο γεμάτο από δεκάδες κάτοπτρα που αντανακλούνται το ένα μέσα στο άλλο, στο διηνεκές. Σ' αυτόν τον ψευδαισθησιακό κόσμο μοιάζει να βυθίζεται σταδιακά κι ο ήρωας του μυθιστορήματος, ο ταπεινός και μονίμως αμήχανος Οκάντα, μέχρι τη στιγμή που οι καθρέφτες αρχίζουν ο ένας μετά τον άλλον να σπάνε, αποκαλύπτοντας πίσω τους έναν διαφορετικό, «παράλληλο» κόσμο. Το ερώτημα επανέρχεται διαρκώς και με διαφορετικούς κάθε φορά τρόπους: ποιος από όλους τους δυνατούς κόσμους είναι ο πραγματικός; Πώς μπορεί να φτάσει κανείς στον πυρήνα των πραγμάτων, δίχως να χάσει τους ανθρώπους που αγαπά και δίχως να χαθεί ο ίδιος; Ποιες μορφές παίρνει στις μέρες μας η αιώνια πάλη ανάμεσα στο Καλό και στο Κακό, και πώς μπορεί κανείς να τα ξεχωρίσει στο σημερινό «γκρίζο» κόσμο;

Ανατολίτικη φιλοσοφία και μυστικισμός

Από τις πρώτες κιόλας σελίδες του μυθιστορήματος του 55χρονου Ιάπωνα συγγραφέα και μεταφραστή Χαρούκι Μουρακάμι αισθάνεται κανείς ότι βρίσκεται στην καρδιά της new age φιλοσοφίας. Όλο το οπλοστάσιο του σύγχρονου δυτικού και ανατολίτικου μυστικισμού τίθεται στην υπηρεσία αυτής της μεγάλης συγγραφικής περιπέτειας, όπου τίποτε και κανείς δεν είναι τελικά αυτό που φαίνεται: φενγκ σούι, μετεωρισμός, διαδοχικές ενσαρκώσεις, τηλεπάθεια και έκτη αίσθηση, ανατολίτικες νεοφιλοσοφίες και ψηφιακός μυστικισμός, αυτά είναι μερικά μονάχα από τα "θαυματουργά" υλικά με τα οποία είναι εξυφασμένος ο ονειρώδης κόσμος του Κουρδιστού Πουλιού, στα θολά νερά του οποίου καλείται να κολυμπήσει ο αναγνώστης, και στα οποία φαίνεται πως τελικά ψαρεύει ο συγγραφέας του. Αποτέλεσμα; Ένα χειμαρρώδες μυθιστόρημα κατασκευασμένο σύμφωνα με τους κανόνες του «σασπένς» και του page-turning, μπολιασμένο με ισχυρές δόσεις χιούμορ, ιστορίας και φαντασίας.

Το Κουρδιστό Πουλί είναι από τη φτιαξιά του ένα μυθιστόρημα που αντιστέκεται σε κάθε απόπειρα ευσύνοπτης περιγραφής του: η δαιδαλώδης πλοκή του, τα δεκάδες πρόσωπα που παρελαύνουν ανοίγοντας διαρκώς καινούργια αφηγηματικά μέτωπα, συγκροτούν ένα πολυσχιδές μυθοπλαστικό σύμπαν που μπορείς να το διασχίσεις, όχι όμως και να το συνοψίσεις. Σ' αυτό το σύμπαν, όπως δηλοί ο μύθος, βλέπει κανείς μονάχα αυτό που είναι έτοιμος από τα πριν να δει, συναντά μονάχα αυτό που είναι έτοιμος από τα πριν να συναντήσει. Στο τέλος, πολλά από τα ερωτήματα απαντιούνται, πολλά άλλα μένουν μετέωρα, ο ήρωας ξαναβρίσκει και ξανακερδίζει την αγαπημένη του, το Καλό θριαμβεύει ενάντια στο Κακό, αλλά στο μεταξύ ο μίτος έχει χαθεί. Το πώς και αν θα τον ξαναβρεί κανείς μέσα του όταν πια θα έχει κλείσει το βιβλίο, είναι ζήτημα του κάθε αναγνώστη ξεχωριστά, ρίσκο που φαίνεται, συνειδητά, να έχει αναλάβει ο πολυμήχανος ιάπωνας συγγραφέας.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ

 

kourdisto-pouliΤο κουρδιστό πουλί
Χαρούκι Μουρακάμι
Μετάφραση Λεωνίδας Καρατζάς
Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2005
Σελ. 863, τιμή € 25,36 

politeia-link

 

 

 

 

  

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ HARUKI MURAKAMI

  

 * Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ΒΗΜΑ της ΚΥΡΙΑΚΗΣ το 2006.  


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αυτό που κάνει η Μαρία Λαϊνά με τις λέξεις

Αυτό που κάνει η Μαρία Λαϊνά με τις λέξεις

Οι λέξεις δεν είναι πράγματα, αλλά κάνουν πράγματα. Τι μπέρδεμα... Αλλά και πάλι, πώς μπορεί κανείς να είναι σίγουρος; Σκέψεις και ερωτήματα με αφορμή το αφήγημα της Μαρίας Λαϊνά «Τι όμορφη που είναι η ζωή» (εκδ. Πατάκη)

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

Tenet, του Κρίστοφερ Νόλαν – στην εποχή του placebo

Tenet, του Κρίστοφερ Νόλαν – στην εποχή του placebo

Πώς ο Christopher Nolan πέτυχε να φτιάξει μια περίπλοκη και υπερφιλόδοξη περιπέτεια που δεν προκαλεί κανένα συναίσθημα στον θεατή.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Αν κάθε φιλόδοξη ταινία προϋποθέτει (κατασκευάζει ή επινοεί) τον θεατή της, με τον ίδιο τρόπο πο...

Λοξές ματιές στο αντιλεξικό του Δημοσθένη Κούρτοβικ

Λοξές ματιές στο αντιλεξικό του Δημοσθένη Κούρτοβικ

Πώς μπορούν οι εκ φύσεως απόλυτοι αφορισμοί να σχετικοποιούν τις βεβαιότητές μας; Σκέψεις με αφορμή «Το νέο αντιλεξικό νεοελληνικής χρηστομάθειας» (εκδ. Εστία) του Δημοσθένη Κούρτοβικ, μια αντισυμβατική θεώρηση των πολιτισμικών σημείων των καιρών, με εστίαση στην ελληνική πραγματικότητα.

Του Κ.Β...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Από τους Αγώνες Πείνας στην Μπαλάντα των Αηδονιών – οι επιδραστικές δυστοπίες της Σούζαν Κόλλινς

Από τους Αγώνες Πείνας στην Μπαλάντα των Αηδονιών – οι επιδραστικές δυστοπίες της Σούζαν Κόλλινς

Μπορεί κάθε δυστοπικό μυθιστόρημα να προβάλει την αφήγησή του σε ένα μελλοντικό κόσμο, καταστατικά διαφορετικό από τον δικό μας, αυτό όμως που το καθιστά σημαντικό και τελικά ενδιαφέρον είναι ο τρόπος που διαχειρίζεται και περιπλέκει, στην προέκτασή τους, σύγχρονα ζητήματα και προβληματισμούς. Αυτό είναι που δίνει κ...

«Διαμαρτυρία απέναντι σε κάθε είδους ρατσισμό και διάκριση»

«Διαμαρτυρία απέναντι σε κάθε είδους ρατσισμό και διάκριση»

Ο Άρης θα γνωρίσει από νωρίς το σκληρό πρόσωπο της κοινωνίας, θα νιώσει τη σύνθλιψη και τον εκφοβισμό, θα χλευαστεί για τη σεξουαλικότητά του, θα οχυρωθεί πίσω από μια αδιαπέραστη εικόνα επαγγελματικής επιτυχίας. Στο πρώτο μυθιστόρημα του Άκη Κοπανάκη «Άρης, μια ιστορία ψυχοθεραπείας» (εκδ. Βακχικόν). 

...
Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Μαρία Γιαγιάννου: «Το μέλος φάντασμα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μαρία Γιαγιάννου «Το μέλος φάντασμα», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Περπατούσε προς το οίκημα με βήμα χαλαρό αλλά, όταν διαπίστωσε ότι δεν πλησία...

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

27 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών. Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ