alain250

Του Κώστα Κατσουλάρη

Αναπνέοντας καθημερινά, θέλοντας και μη, τον ρυπαρό αέρα της εγχώριας πολιτικής και κοινωνικής σκηνής -μείγμα φοβικής συνομωσιολογίας, φαντασιώσεων μεγαλείου και θλιβερού επαρχιωτισμού-, ένιωσα ανακούφιση και αναζωπυρώθηκε μέσα μου η πίστη στην ανθρώπινη ευφυΐα στην επαφή μου με τούτο το μικρό βιβλιαράκι του βρετανοελβετού Αλαίν ντε Μποτόν.

Ο ντε Μποτόν έγινε διάσημος –και στη χώρα μας– χάρη στα χαριτωμένα και ζουμερά δοκίμιά του σχετικά με επίμαχα ζητήματα της εποχής (ευτυχία, εργασία, έρωτας), αλλά και χάρη στο θαυμάσιο βιβλιοφιλικό κείμενό του «Πώς ο Προυστ μπορεί να αλλάξει τη ζωή σου».

Η ιστορία που κρύβεται πίσω από το «Μια εβδομάδα στο αεροδρόμιο» είναι εν πολλοίς γνωστή: Με την περάτωση του Επιβατικού Σταθμού 5, της νέας υπερσύγχρονης πτέρυγας του αεροδρομίου του Χίθροου στο Λονδίνο, προτάθηκε στον συγγραφέα από την εταιρεία που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο να διαμείνει μια εβδομάδα μέσα στις εγκαταστάσεις του και να καταγράψει όσο βλέπει και αισθάνεται. Εξαιρετική πρόκληση για έναν συγγραφέα, πόσο μάλλον για έναν τέτοιο συγγραφέα. (Μικρή ένσταση: Το βιβλίο συνοδεύεται από έγχρωμες φωτογραφίες, κάτι που μαρτυρά μειωμένη πίστη στις αναπαραστατικές δυνατότητες της γραφής. Δεν γνωρίζω αν η επιλογή αυτή επιβλήθηκε στον συγγραφέα ούτε γιατί συναίνεσε. Κατά τη γνώμη μου το βιβλιαράκι θα λειτουργούσε καλύτερα χωρίς οπτική συνοδεία, μια και οι φωτογραφίες αποσπούν τον αναγνώστη από τη στοχαστική και φιλοσοφική διάσταση του κειμένου).

alain1Ο 42χρονος συγγραφέας ανταποκρίθηκε: πήρε το βαλιτσάκι του με τα απαραίτητα, ένα λάπτοπ, κι αφού εγκαταστάθηκε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου που του παραχωρήθηκε, έστησε το εργαστήρι του σε δημόσια θέα σε πολυσύχναστο σημείο του αεροδρομίου. Αυτή η «διάταξη» δεν είναι δίχως σημασία: ο συγγραφέας δεν ζει κλεισμένος στο δωμάτιό του παρατηρώντας τα τεκταινόμενα, είναι κι ο ίδιος μέρος του ντεκόρ, αποσπά την προσοχή, εγείρει την περιέργεια των περαστικών, συζητάει μαζί τους, κάνει γνωριμίες, ακόμη και φιλίες.

Ο Επιβατικός Σταθμός 5, η νέα πτέρυγα του Χίθροου, παρουσιάζεται ως ένα αρχιτεκτονικό και τεχνολογικό επίτευγμα – και πιθανότατα έτσι είναι. Ο συγγραφέας αφήνεται στον θαυμασμό αυτού του θαυμάσιου καινούργιου κόσμου, όχι όμως χωρίς τις κεραίες του ανοιχτές. Τον αντιμετωπίζει ως μια μικρογραφία της δυτικής κοινωνίας, με όλες τις ιδιαιτερότητες που την χαρακτηρίζουν. Εισδύει στα άδυτα της κουζίνας του, εκεί όπου μια εταιρεία κέτερινγκ ετοιμάζει ταυτόχρονα μερικές χιλιάδες γεύματα για τα εκατοντάδες αεροπορικά ταξίδια των επόμενων ωρών. Ομοίως, επισκέπτεται την ειδική αίθουσα για τους VIP, κι αφήνεται σε ορισμένες πρωτότυπες σκέψεις για την πηγή του πλούτου σήμερα, για την εμφάνιση και το ήθος των ανθρώπων που ηγούνται σημαντικών και προσοδοφόρων επιχειρήσεων.

Αυτό που ίσως ξαφνιάσει τον Έλληνα αναγνώστη είναι η έλλειψη καταγγελτικότητας στο κείμενο του ντε Μποτόν, χωρίς αυτό να σημαίνει απουσία κριτικής διάθεσης. Καταφέρνει να αναδείξει ποικίλες πλευρές της μικροκοινωνίας του αεροδρομίου, αλλά και της ιδιαίτερης μεταφυσικής του αεροπορικού ταξιδιού, που τόσο συνδεδεμένο είναι στο συλλογικό μας ασυνείδητο με το θάνατο και την καταστροφή:

alain3«Παρά την επίπλαστη κοινοτοπία του, το τελετουργικό ενός αεροπορικού ταξιδιού συνδέεται άρρηκτα, ακόμη και στις υλιστικές εποχές, με τα θεμελιώδη ζητήματα της ύπαρξης – έτσι όπως εμφανίζονται σε όλες τις θρησκείες του κόσμου. […] Ζητήματα σχετικά με το θείο, την αιωνιότητα και το ουσιώδες μάς συνοδεύουν συγκαλυμμένα ως το σκάφος, στοιχειώνοντας την ανάγνωση των οδηγιών ασφάλειας, τις ανακοινώσεις του κυβερνήτη για τον καιρό και, ειδικότερα, τη θέα μας από ψηλά καθώς παρατηρούμε την ήπια καμπυλότητα της γης.»

Ξεκίνησα και τέλειωσα το βιβλιαράκι του ντε Μποτόν για τα αεροδρόμια και τα αεροπορικά ταξίδια εξ ολοκλήρου μέσα σε αεροπλάνα ή κατά την αναμονή του ταξιδιού, κι ως εκ τούτου δεν γνωρίζω πώς είναι να διαβάζεις γι’ αυτόν τον ψυχρό και καταστατικά ουδέτερο κόσμο στον οικείο χώρο του καναπέ ή της κρεβατοκάμαρας. Έτσι, και παρά τη θέρμη που αισθάνθηκα στην επαφή μου με το λεπτοφυές, κοσμοπολίτικο και διεισδυτικό βλέμμα του στοχαστικού Ελβετού, στο μυαλό μου επανερχόταν ξανά και ξανά η φράση ενός Γάλλου συγγραφέα, ιδεολογικά και φιλοσοφικά στους αντίποδες του ντε Μποτόν, του Μισέλ Ουελμπέκ, από το μυθιστόρημά του Πλατφόρμα: «Έχω το προαίσθημα ότι, όλο και πιο πολύ, ο κόσμος θα μοιάζει με αεροδρόμιο.» 

botton-exofΜια βδομάδα στο αεροδρόμιο
Ημερολόγιο Χίθροου
Αλαίν ντε Μποττόν
Μτφρ: Αντώνης Καλοκύρης
Φωτ: Richard Baker
Εκδόσεις Πατάκη 2011
Σελ. 147, τιμή € 9,00
alt

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Λεωφόρος Λίνκολν» του Άμορ Τόουλς (κριτική) – μυθιστόρημα δρόμου και αυτοπραγμάτωσης στην Αμερική του πενήντα

«Λεωφόρος Λίνκολν» του Άμορ Τόουλς (κριτική) – μυθιστόρημα δρόμου και αυτοπραγμάτωσης στην Αμερική του πενήντα

Για το μυθιστόρημα του Άμορ Τόουλς [Amor Towles] «Λεωφόρος Λίνκολν»  (μτφρ. Ρηγούλα Γεωργιάδου, εκδ. Διόπτρα) – μυθιστόρημα δρόμου και αυτοπραγμάτωσης, με φρέσκια ματιά και καλοδουλεμένους χαρακτήρες, που μας μεταφέρει στη θρυλική Αμερική του πενήντα.

...

Ο Καζαντζάκης ξανανασταίνεται: Το νήμα και το νόημα

Ο Καζαντζάκης ξανανασταίνεται: Το νήμα και το νόημα

Τη στιγμή που γράφω τούτες τις γραμμές κρατάω στα χέρια μου ένα νέο, ανέκδοτο μέχρι σήμερα μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη. Είναι δυνατόν; Κι όμως, ναι. Τίτλος του, «Ο ανήφορος», ενώ η συγγραφή του χρονολογείται κάπου στα μέσα της δεκαετίας του '40, μετά τον Ζορμπά.

Του ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά», του Γιάννη Καρκανέβατου – Ένα σύνθετο και βαθύ μυθιστόρημα

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά», του Γιάννη Καρκανέβατου – Ένα σύνθετο και βαθύ μυθιστόρημα

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία)

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Θα ξεκινήσω αυτήν την παρουσίαση με έναν κάπως προσωπικό τόνο, που νομίζω ότι δικαιολογείται, αλλά έχει και νόημα....

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Η Πρεσβεία της Ιαπωνίας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και το Japan Foundation και με την ευγενική υποστήριξη της εταιρίας JT International Hellas, διοργανώνει το Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Κεντρική εικόνα, πλάνο από τ...

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο, καθώς έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών ο λογοτέχνης, εικαστικός και ηθοποιός, Μάκης Πανώριος.

Επιμέλεια: Book Press

Τη δυσάρεστη είδηση έκανε γνωστή o Σπύρος Μπιμπίλας, ο πρόεδρος του Σ...

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

Με τίτλο «Χώρος ιδιωτικός» παρουσιάστηκε έως τις 08/01 στο Μουσείο Μπενάκη μεγάλη αφιερωματική έκθεση στη ζωή και το έργο του μεγάλου δασκάλου της ελληνικής ζωγραφικής, Γιάννη Μόραλη. Η έκθεση θα παρουσιαστεί και σε άλλες πόλεις, με πιθανότερο επόμενο σταθμό την Πάτρα.  Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία της Καίτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ