alain250

Του Κώστα Κατσουλάρη

Αναπνέοντας καθημερινά, θέλοντας και μη, τον ρυπαρό αέρα της εγχώριας πολιτικής και κοινωνικής σκηνής -μείγμα φοβικής συνομωσιολογίας, φαντασιώσεων μεγαλείου και θλιβερού επαρχιωτισμού-, ένιωσα ανακούφιση και αναζωπυρώθηκε μέσα μου η πίστη στην ανθρώπινη ευφυΐα στην επαφή μου με τούτο το μικρό βιβλιαράκι του βρετανοελβετού Αλαίν ντε Μποτόν.

Ο ντε Μποτόν έγινε διάσημος –και στη χώρα μας– χάρη στα χαριτωμένα και ζουμερά δοκίμιά του σχετικά με επίμαχα ζητήματα της εποχής (ευτυχία, εργασία, έρωτας), αλλά και χάρη στο θαυμάσιο βιβλιοφιλικό κείμενό του «Πώς ο Προυστ μπορεί να αλλάξει τη ζωή σου».

Η ιστορία που κρύβεται πίσω από το «Μια εβδομάδα στο αεροδρόμιο» είναι εν πολλοίς γνωστή: Με την περάτωση του Επιβατικού Σταθμού 5, της νέας υπερσύγχρονης πτέρυγας του αεροδρομίου του Χίθροου στο Λονδίνο, προτάθηκε στον συγγραφέα από την εταιρεία που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο να διαμείνει μια εβδομάδα μέσα στις εγκαταστάσεις του και να καταγράψει όσο βλέπει και αισθάνεται. Εξαιρετική πρόκληση για έναν συγγραφέα, πόσο μάλλον για έναν τέτοιο συγγραφέα. (Μικρή ένσταση: Το βιβλίο συνοδεύεται από έγχρωμες φωτογραφίες, κάτι που μαρτυρά μειωμένη πίστη στις αναπαραστατικές δυνατότητες της γραφής. Δεν γνωρίζω αν η επιλογή αυτή επιβλήθηκε στον συγγραφέα ούτε γιατί συναίνεσε. Κατά τη γνώμη μου το βιβλιαράκι θα λειτουργούσε καλύτερα χωρίς οπτική συνοδεία, μια και οι φωτογραφίες αποσπούν τον αναγνώστη από τη στοχαστική και φιλοσοφική διάσταση του κειμένου).

alain1Ο 42χρονος συγγραφέας ανταποκρίθηκε: πήρε το βαλιτσάκι του με τα απαραίτητα, ένα λάπτοπ, κι αφού εγκαταστάθηκε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου που του παραχωρήθηκε, έστησε το εργαστήρι του σε δημόσια θέα σε πολυσύχναστο σημείο του αεροδρομίου. Αυτή η «διάταξη» δεν είναι δίχως σημασία: ο συγγραφέας δεν ζει κλεισμένος στο δωμάτιό του παρατηρώντας τα τεκταινόμενα, είναι κι ο ίδιος μέρος του ντεκόρ, αποσπά την προσοχή, εγείρει την περιέργεια των περαστικών, συζητάει μαζί τους, κάνει γνωριμίες, ακόμη και φιλίες.

Ο Επιβατικός Σταθμός 5, η νέα πτέρυγα του Χίθροου, παρουσιάζεται ως ένα αρχιτεκτονικό και τεχνολογικό επίτευγμα – και πιθανότατα έτσι είναι. Ο συγγραφέας αφήνεται στον θαυμασμό αυτού του θαυμάσιου καινούργιου κόσμου, όχι όμως χωρίς τις κεραίες του ανοιχτές. Τον αντιμετωπίζει ως μια μικρογραφία της δυτικής κοινωνίας, με όλες τις ιδιαιτερότητες που την χαρακτηρίζουν. Εισδύει στα άδυτα της κουζίνας του, εκεί όπου μια εταιρεία κέτερινγκ ετοιμάζει ταυτόχρονα μερικές χιλιάδες γεύματα για τα εκατοντάδες αεροπορικά ταξίδια των επόμενων ωρών. Ομοίως, επισκέπτεται την ειδική αίθουσα για τους VIP, κι αφήνεται σε ορισμένες πρωτότυπες σκέψεις για την πηγή του πλούτου σήμερα, για την εμφάνιση και το ήθος των ανθρώπων που ηγούνται σημαντικών και προσοδοφόρων επιχειρήσεων.

Αυτό που ίσως ξαφνιάσει τον Έλληνα αναγνώστη είναι η έλλειψη καταγγελτικότητας στο κείμενο του ντε Μποτόν, χωρίς αυτό να σημαίνει απουσία κριτικής διάθεσης. Καταφέρνει να αναδείξει ποικίλες πλευρές της μικροκοινωνίας του αεροδρομίου, αλλά και της ιδιαίτερης μεταφυσικής του αεροπορικού ταξιδιού, που τόσο συνδεδεμένο είναι στο συλλογικό μας ασυνείδητο με το θάνατο και την καταστροφή:

alain3«Παρά την επίπλαστη κοινοτοπία του, το τελετουργικό ενός αεροπορικού ταξιδιού συνδέεται άρρηκτα, ακόμη και στις υλιστικές εποχές, με τα θεμελιώδη ζητήματα της ύπαρξης – έτσι όπως εμφανίζονται σε όλες τις θρησκείες του κόσμου. […] Ζητήματα σχετικά με το θείο, την αιωνιότητα και το ουσιώδες μάς συνοδεύουν συγκαλυμμένα ως το σκάφος, στοιχειώνοντας την ανάγνωση των οδηγιών ασφάλειας, τις ανακοινώσεις του κυβερνήτη για τον καιρό και, ειδικότερα, τη θέα μας από ψηλά καθώς παρατηρούμε την ήπια καμπυλότητα της γης.»

Ξεκίνησα και τέλειωσα το βιβλιαράκι του ντε Μποτόν για τα αεροδρόμια και τα αεροπορικά ταξίδια εξ ολοκλήρου μέσα σε αεροπλάνα ή κατά την αναμονή του ταξιδιού, κι ως εκ τούτου δεν γνωρίζω πώς είναι να διαβάζεις γι’ αυτόν τον ψυχρό και καταστατικά ουδέτερο κόσμο στον οικείο χώρο του καναπέ ή της κρεβατοκάμαρας. Έτσι, και παρά τη θέρμη που αισθάνθηκα στην επαφή μου με το λεπτοφυές, κοσμοπολίτικο και διεισδυτικό βλέμμα του στοχαστικού Ελβετού, στο μυαλό μου επανερχόταν ξανά και ξανά η φράση ενός Γάλλου συγγραφέα, ιδεολογικά και φιλοσοφικά στους αντίποδες του ντε Μποτόν, του Μισέλ Ουελμπέκ, από το μυθιστόρημά του Πλατφόρμα: «Έχω το προαίσθημα ότι, όλο και πιο πολύ, ο κόσμος θα μοιάζει με αεροδρόμιο.» 

botton-exofΜια βδομάδα στο αεροδρόμιο
Ημερολόγιο Χίθροου
Αλαίν ντε Μποττόν
Μτφρ: Αντώνης Καλοκύρης
Φωτ: Richard Baker
Εκδόσεις Πατάκη 2011
Σελ. 147, τιμή € 9,00
alt

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

«Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» – Σκέψεις με αφορμή το επίκαιρο βιβλίο του Γιώργου Σιακαντάρη

«Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» – Σκέψεις με αφορμή το επίκαιρο βιβλίο του Γιώργου Σιακαντάρη

Για το βιβλίο του Γιώργου Σιακαντάρη «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050; - Μεταδημοκρατία, μεταπολιτική, μετακόμματα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια, με εισαγωγή του Ξενοφώντα Κοντιάδη.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

...
«Δικά μας παιδιά» της Σοφίας Νικολαΐδου – Σαλούγκα, Σολούν και πάσης Ελλάδος

«Δικά μας παιδιά» της Σοφίας Νικολαΐδου – Σαλούγκα, Σολούν και πάσης Ελλάδος

Σκέψεις με αφορμή το μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου «Δικά μας παιδιά» (εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τα σημερινά παιδιά και τους γονείς τους, κι αντίστροφα. Στη Θεσσαλονίκη, και παντού.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Προϋπόθεση για να αρχίσεις να...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

Στο 48ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με την εκδότρια της Εστίας, Εύα Καραϊτίδη. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 25 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Αναβαθμισμένη, πλουσιότερη, υποσχόμενη και με πολλές εκπλήξεις θα είναι φέτος η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού, η οποία επιστρέφει για τρίτη χρονιά στους Χαρουπόμυλους Λαντίτη, από τις 22 μέχρι τις 24 Νοεμβρίου 2024.

Επιμέλεια: Book Press

Όπως δηλώνουν...

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες και νύχτες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ