sakos 01 2022

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και τη νέα χρονιά με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, πέντε βιβλία πεζογραφίας αλλά και τρία ερεθιστικά δοκίμια που κυκλοφόρησαν πρόσφατα.

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Νέο έτος, το 2022! Πολλές νέες κυκλοφορίες, και μάλιστα ορισμένως εξόχως σημαντικές! Φορτωμένος ο Σάκος Εκστρατείας του Επίμονου Αναγνώστη με μια τρελή σοδειά (που έλεγε κι ο ποιητής), με κάμποσα εκλεκτά (τι άλλο;) βιβλία για δύο, για το νησί –ως γνωστόν, παίρνουμε τα βουνά το καλοκαίρι, και στα νησιά κραιπαλιάζουμε (με την καλή έννοια!) τον χειμώνα–, και, όπως κάθε εμμονικός (με την καλή έννοια!) βιβλιόφιλος έτσι και ο ιδιοκτήτης του σάκου φροντίζει να συναγελάζεται με εμμονικούς (και πάλι με την καλή έννοια!) βιβλιόφιλους. Μετά τις λεγόμενες διακοπές λοιπόν, εκδράμαμε μια καλή παρέα στο νησί ώστε απρόσκοπτοι να περάσουμε μερικά εικοσιτετράωρα παθιασμένης και έλλογης, συνάμα, ανάγνωσης. Το νόστιμο είναι ότι συναντήσαμε τυχαία και άλλους βιβλιόφιλους, και άναψαν κάποιες γόνιμες συνομιλίες. Ιδού κάποιες πρώτες σημειώσεις από βιβλία που κυκλοφόρησαν προσφάτως και που είχαμε μαζί μας στο μικρό μας ταξίδι. Για κάποια από αυτά, θα μιλήσουμε εκτενέστερα στο άμεσο μέλλον.

Μεταφρασμένη πεζογραφία

kastaniotis gus to tounel Η μόνη σήραγγα που είναι κατακλυσμένη από φως. Λάμπουν εδώ η ευρυμάθεια, η διάνοια, ένα καταιγιστικό χιούμορ, μια σαρκαστική σοφία. Πρόκειται για το Τούνελ του Γουίλιαμ Χ. Γκας, που μεταφράζει αριστοτεχνικά ο τενόρος Γιώργος Κυριαζής και εκδίδει ανεπίληπτα ο Καστανιώτης. Ανήκει στη χορεία των μυθιστορημάτων που μετατρέπουν τον αναγνώστη σε μύχια πολυκέφαλη λέσχη ανάγνωσης που θυμίζει τη φωτογραφία με το πολλαπλό είδωλο του Μαρσέλ Ντυσάν σε επιδέξια τοποθετημένα κάτοπτρα. Ένα έπος λογοτεχνικής δεινότητας, το Τούνελ θα διαβαστεί περιπαθώς, και όχι μόνο μία φορά, από όλους εκείνους που θητεύουν στη ΜΜΜΜ [Μεγάλη Μοντέρνα & Μεταμοντέρνα Μυθιστοριογραφία], στους ακόλουθους του Τζέιμς Τζόις, του Γουίλιαμ Γκάντις, του Τόμας Πίντσον, του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, του Ντον ΝτεΛίλο.

gutenberg de lillo americana Του οποίου Ντον ΝτεΛίλο το πρώτο μυθιστόρημα, το θρυλικό πια Americana, έχουμε στα χέρια μας χάρη στην έμπειρη μεταφράστρια Άννα Παπασταύρου, τη διεθύντρια της σειράς Aldina που οραματίστηκε και συγκρότησε ο αείμνηστος Δημήτρης Αρμάος και τις εκδόσεις Gutenberg. Γραμμένο μισόν αιώνα πριν (το 1971), το εναρκτήριο λάκτισμα του ΝτεΛίλο παραμένει ανοξείδωτα επίκαιρο, τόσο λόγω της χαρακτηριστικής μεταλλικής πρόζας του (σήμα κατατεθέν σε όλα του τα μυθιστορήματα) όσο και των θεμάτων που θίγει, όπως η πρωτοκαθεδρία της εικόνας στη μεταπολεμική κοινωνία, η μετατροπή μιας χώρας σε γενικευμένο ψεύδος, σε μια γιγάντια φαντεζί καρτποστάλ άνευ ουσίας, άνευ σημασίας – «Πώς να συνοψιστεί περαιτέρω», σημειώνει εύστοχα στο περιεκτικό επίμετρό του ο συγγραφέας Λευτέρης Καλοσπύρος, «ένα βιβλίο με νονούς στοχαστές και καλλιτέχνες σαν τους Λακάν και ΜακΛούαν, Φελίνι και Γκοντάρ, Τζόις και Κέρουακ;»

metaixmio mitchell utopia avenue Στα τέλη των sixties μας λικνίζει το μουσικοχορευτικό μυθιστόρημα Utopia Avenue, που γυρίζει στα ελληνικά η συγγραφέας Μαρία Ξυλούρη (όλβιοι οι συγγραφείς που μεταφράζονται από συγγραφείς!), και εκδίδει το Μεταίχμιο. Ψυχεδελική αθωότητα, προ-του-πανκ αμεριμνησία, και λωλαμένος ιδεαλισμός πάλλονται στις 714 σελίδες αυτού του βιβλίου που σε κάποιους σαν εμάς θυμίζει ότι δεν στέρξαμε να αφήσουμε στην άκρη ό,τι αγαπήσαμε μες στα στροβοσκοπικά ξεφαντώματα μιας νιότης που δε λέει να μας αδειάσει τη γωνιά.

potamos hilbig o ypnos ton dikaion Φέραμε στο νησί και δύο ισχυρά βιβλία από τη Γερμανία, τα οποία έχω ήδη ξεκοκαλίσει αλλά πάνε σκυταλοδρομία στο αναγνωστικό σύμπαν του Ημίσεως, ώστε να συζητηθούν διεξοδικώς εν συνεχεία. Ο ύπνος των δικαίων του Βόλφγκανγκ Χίλμπιχ [Wolfgang Hilbig, 1941-2007], μεταφράζεται δυναμικά από την Αλεξάνδρα Πούλου και μας προσφέρεται με τη γνωστή κομψότητα των εκδόσεων Ποταμός. Εφτά συνταρακτικά αφηγήματα καταβύθισης σε γκρίζα τοπία, κονιορτοποιημένες ψυχές, μίζερες (αλλά θανάσιμες) παγίδες της μικρονοϊκής εξουσίας, όνειδος της χυδαίας υποτέλειας. Και μια πρόζα που ρίχνει στο ψαχνό, που μανιάζει, που δαγκάνει, που πάλλεται, που δε μασάει. Όπως σημειώνει και ο Λάσλο Κρασναχορκάι στον Πρόλογό του, «Ο Βόλγκανγκ Χίλμπιχ είναι ενός τεραστίου διαμετρήματος καλλιτέχνης. Ανακάλυψε μια θεσπέσια γλώσσα για να περιγράψει έναν φρικαλέο κόσμο».

agra melle 3000 euro Ο Τόμας Μέλλε (Thomas Melle, Βόννη 1975) καταγράφει την πραγματικότητα της σημερινής Γερμανίας, τρεις δεκαετίες από εκεί που την άφησε ο Χίλμπιχ. Στο στοχαστικά συγκινητικό μυθιστόρημα 3.000 ευρώ (έξοχα μεταφράζει η Ιωάννα Μεϊτάνη, έξοχα εκδίδει η Άγρα του Πετσόπουλου) η σκληρή πραγματικότητα της οικονομικής πίεσης, του ψηφιακού επικοινωνιακού λόξυγγα, της γενικευμένης αναισθησίας, αποδίδεται με ενάργεια και μ᾽ ένα λυτρωτικό υποχθόνιο χιούμο. Μυθιστόρημα βούτυρο στο ψωμί του Λεός Καράξ.

Σκέψη

Το θέλει η διαλεκτική, και το καλό γούστο, να απλώνονται σαν τραπουλόχαρτα σκληρής παρτίδας πόκερ στο τραπέζι πολύτιμα πονήματα που υπογράφουν οι Χέγκελ, Κορτάσαρ και Ζανκελεβίτς.

pek hegel prologoi eisagoges Ο τόμος Χέγκελ – Πρόλογοι και Εισαγωγές (μτφρ. Παναγιώτης Θανασάς, εκδ. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) στεγάζει καίρια κείμενα του μεγαφιλοσόφου της ρευστότητας των εννοιών όπως η περιλάλητη –και μεγαλειώδης, τονίζει ο Θανασάς– Εισαγωγή στη Φαινομενολογία του Πνεύματος (1806), η Εισαγωγή στην Επιστήμη της Λογικής (1812), και ο Πρόλογος στις Βασικές Γραμμές της Φιλοσοφίας του Δικαίου (1820) όπου και η απόφανση που ακόμη μας δονεί: «Όταν η φιλοσοφία ζωγραφίζει το γκρίζο της πάνω σε γκρίζο [φόντο], τότε μια μορφή ζωής έχει κιόλας γεράσει – και με το γκρίζο πάνω σε γκρίζο δεν μπορεί να ξανανιώσει, αλλά μόνο να καταστεί εγνωσμένη· η γλαύκα της Αθηνάς αρχίζει το πέταγμά της μόνο την ώρα που απλώνεται το λυκόφως».

opera cortazar mathimata logotexnias Ο τόμος Μαθήματα Λογοτεχνίας (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Opera) είναι ένα γλέντι του νου, μια λογοτεχνική πανδαισία, μια φιέστα για κάθε παρέα βιβλιομανών. Οχτώ μαθήματα που δίνει ο Χούλιο Κορτάσαρ στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλι, στην Καλιφόρνια, το φθινόπωρο του 1980. Τζαζ και χιούμορ, Μπόρχες και Ρομπέρτο Αρλτ, το Κουτσό και η παιγνιώδης υφή της γραφής, κινηματογραφικές ταινίες και στιγμιότυπα της καθημερινότητας, συνθέτουν πραγματικά ένα ευφορικό εργαστήρι αλληλοπεριχωρήσεων ανάμεσα σε αναγνώστες, συγγραφείς, μεταφραστές, και ξωτικά που συχνάζουν στο σύμπαν που λέγεται Βιβλιοθήκη.

polis Jankélévitch kapou sto anolokliroto Ο τόμος Κάπου στο Ανολοκλήρωτο (μτφρ. Λίζυ Τσιριμώκου, εκδ. Πόλις) μας μυεί στη στοχαστική λεπταισθησία του σπουδαίου Βλαντιμίρ Ζανκελεβίτς [Vladimir Jankélévitch, 1903-1985) μέσα από εκτεταμένες θεματικές μαγνητοφωνημένες συζητήσεις του με την Μπεατρίς Μπερλοβίτς [Béatrice Berlowitz] που θίγουν θέματα όπως το χιούμορ, η μουσική, ο έρωτας, η σιωπή, ο χρόνος, ο αυτοσχεδιασμός, οι ψίθυροι της νύχτας και οι εωθινές επαγγελίες. «Το μαγνητόφωνο μας παρείχε έναν σωρό μαργαριτάρια, έμενε να φτιάξουμε το περιδέραιο», σημειώνει η Μπερλοβίτς. «Έτσι, ασκήσαμε βία στο μαγνητοφωνημένο διά του γραπτού. Αποκαταστήσαμε τις πτυχώσεις και τις κρύπτες που η διά ζώσης ομιλία διασπαθίζει». Ο Ζανκελεβίτς, ήδη από τη δεκαετία του 1970, επισημαίνει: «Ζούμε μέσα στον βούρκο της σύγχυσης και την ιλιγγιώδη αντιστροφή των πολιτικών λογυδρίων και ανοησιών».


* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, το αφήγημα «Η Κοκό στην Κοπεγχάγη – Το μυθιστόρημα της μεταπολίευσης» (εκδ. Νήσος).

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Άγνωστες πλευρές του ναζισμού (μέρος 2ο): Μυθοπλασία αλλά και η πρώτη μαρτυρία για τα στρατόπεδα

Άγνωστες πλευρές του ναζισμού (μέρος 2ο): Μυθοπλασία αλλά και η πρώτη μαρτυρία για τα στρατόπεδα

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται βιβλία βασισμένα σε έρευνα, ντοκουμέντα αλλά και μυθοπλασία, σχετικά με την καταγραφή της θηριωδίας του Γ' Ράι...

Άγνωστες πλευρές του ναζισμού (μέρος 1ο): Ζώα, ναρκωτικά, μάνατζμεντ

Άγνωστες πλευρές του ναζισμού (μέρος 1ο): Ζώα, ναρκωτικά, μάνατζμεντ

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο πρώτο μέρος, τρία βιβλία για ιδιαίτερες κι εν πολλοίς άγνωστες πλευρές του ναζισμού, που αποκαλύπτουν τη βαθύτερη φύση του. Στην κεντρική ε...

Δώδεκα φθόγγοι για το «Τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (μέρος 2ο)

Δώδεκα φθόγγοι για το «Τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (μέρος 2ο)

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, το δεύτερο μέρος ενός ευρύτερου κειμένου για τον William Howard Gass και το μυθιστόρημα-ογκόλιθος «Το τούνελ» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Κασ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις). Κεντρική φωτογραφία © Karsten Winegeart / Unsplash.

Του Γιώργου Βέη

«Η αλήθεια είναι απεχθής: έχουμε την τέχνη ...

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Λάλησε ο κόκορας στο κινητό. Σηκώθηκα με ταραχή να κλείσω το ξυπνητήρι. Δεν ξέρω γιατί αλλά στο τρίτο χτύπημα νομίζω πως κυνηγάω το πετεινάρι και όλο μου ξεφεύγει. Θέλω να το πιάσω από το λαιμό και να το ταρακουνώ μέχρι να γίνει κόκκινο, όπως το λειρί του.

Του Δημήτρη Μαγριπλή

...
«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ