Μια ανασκόπηση της ελληνικής διηγηματογραφίας των τελευταίων πενήντα ετών σε 50 αντιπροσωπευτικά κείμενα. Σε πόσες κατηγορίες μπορούν να ταξινομηθούν τα διηγήματα (της μνήμης, πολιτικά, ερωτικά, αστυνομικά κ.ά.) και ποιοι οι σημαντικοί εκπρόσωποι της κάθε μιας; Στην κεντρική εικόνα, ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος (1930-2024).

Του Π. Ένιγουεϊ

«Παπουτσόσυκο δεν είχα ξανακόψει ούτε ξαναφάει στη ζωή μου. Το πρωί που γύρισα στο πατρικό πήγα σαν το μοσχάρι να πιάσω ένα με γυμνά χέρια. Ευτυχώς με είδε η μάνα μου από την κουζίνα και με σταμάτησε. Τι κάνεις παιδάκι μου; Χωρίς γάντια; Θα πληγωθείς. Έγινες κι εσύ αμερικανάκι σαν τον πατέρα σου».

Του Γιώργου Μυλωνά

Για την πολυβραβευμένη συλλογή με διηγήματα του Κόλιν Μπάρετ (Colin Barrett) «Νεαρά τομάρια» (μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, εκδ. Στερέωμα). Στην κεντρική εικόνα, ο συγγραφέας. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Το δικό μας Πάσχα ήταν πάντα αθόρυβο, μια μυσταγωγική τελετουργία ελάχιστων επεισοδίων, μακριά απ’ τα μάτια και τ’ αυτιά των ανθρώπων. Πέντε αυγά, ένα για τον καθένα μας, ένα σταυρό στα γρήγορα, ένα Χριστός Ανέστη ίσα που ακουγόταν, κι η τελετή λάμβανε τέλος».

Του Γιώργου Μάλου

«Ο πατέρας μου έσπασε τον γοφό του βλέποντας Ολυμπιακούς αγώνες. Σηκώθηκε απ’ τον καναπέ να πάει στην κουζίνα για νερό, γλίστρησε κι έπεσε. Η αποκατάσταση της υγείας του ήταν δύσκολη. Έμεινε δυο βδομάδες στην κλινική και γύρισε σπίτι με την προοπτική να μείνει κατάκοιτος όσο διάστημα χρειαζόταν».

Της Ελένης Παπαδάκου

«Ο παππούς Αλέκος είναι πιο πρόσφατος. Μετά από μερικές βδομάδες στην εντατική και αφού έσβησε και ξανάναψε τουλάχιστον δύο φορές ως άλλος Διγενής Ακρίτας, άφησε την τελευταία κοφτή του πνοή. Και κάπως έτσι άφησε και την επί εξήντα ένα συναπτά έτη σύζυγο του μόνη, σε ένα τεράστιο σπίτι με δεκάδες πόρτες και ελάχιστα παράθυρα. Δεν του άρεσε το πολύ φως του μακαρίτη. Του είχε μείνει χούι από την Κατοχή».

Της Ιωάννας Μαραγκουδάκη

Για τα βιβλία «Ο Αυτοκράτωρ της Κίνας και άλλες ιστορίες» του Γιάννη Σκαρίμπα και «Το καράβι του θανάτου και άλλες ιστορίες» του Δημοσθένη Βουτυρά, που κυκλοφορούν στη σειρά «Τα αειθαλή» των εκδόσεων Τόπος.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Είμαι δίπλα της, δεν αντιστέκεται. Είναι φιλική μαζί μου. Το βλέπω στα μάτια της, στις κινήσεις της. Την πλησιάζω περισσότερο, στέκεται ακίνητη, σχεδόν μου χαμογελάει. Μην κιοτέψεις, μην φύγεις, λέει μια φωνή μέσα μου. Της χαϊδεύω τα μαλλιά κι ένα ρίγος με διαπερνά απ’ την κορφή ως τα νύχια».

Της Άννας Τσόλκα

«Ακούγεται θόρυβος στην πόρτα, ο φόβος εξαφανίζεται. Αισθάνομαι μια πρωτόγνωρη, ακατανόητη δύναμη ν’ απλώνεται σ’ όλο μου το κορμί. Θυμάμαι».

Της Μαρίας Ακριβοπούλου

Για τη συλλογή με διηγήματα του Λάζαρου Αλεξάκη «Mind the gap» (εκδ. Διόπτρα).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Έτρεξα γρήγορα κοντά του κι ήθελα να τον αγκαλιάσω, αλλά εκείνος δεν μ’ άφησε. "Τι έχεις Νταμιέλ κι είσαι έτσι μελαγχολικός;" τόλμησα να τον ρωτήσω· όμως, εκείνος απομακρύνθηκε και η σκιά μιας πορφυροκόκκινης νύχτας που έπεφτε σιγά σιγά -δεν είχα καταλάβει πώς είχαν περάσει τόσες ώρες- σχεδόν τον σκέπαζε».

Γράφει η Μαρία Βέρρου

Για τη συλλογή διηγημάτων της Έλενας Μαρούτσου «Ντόμινο – Η τέχνη των αλυσιδωτών πτώσεων» (εκδ. Κίχλη). Κεντρική εικόνα: Σχέδιο της Χριστίνας Κάμπαρη, κάρβουνο σε χαρτί, 42 x 30 cm, 2018.

Γράφει ο Γιάννης Καρκανέβατος

«Από το πλήθος των ψυχών σχηματίστηκε μια φαρμακερή αντάρα. Ανέβηκε μέχρι τη σέλα του αλόγου μου, σαν σμάρι άγριων μελισσών έτοιμο να χιμήξει». 

Της Ελένης Μουσάτοβα

«Ούτε καν με τον Άντριου, τον οποίο θεωρούσε, έστω, καλό του φίλο, δεν μπορούσε να ταυτιστεί, παρόλο που ήταν ο μόνος άντρας με τον οποίο μπορούσε να φανταστεί τον εαυτό του, εκτός από σεξουαλικά, και ρομαντικά. Είχε τολμήσει να πλάσει μέχρι και τρυφερές στιγμές μεταξύ τους σε βιαστικά ονειροπολήματα της ημέρας».

Του Αντώνη Γουλιανού

«Ξεκούμπωσες το μεσαίο κουμπί του πουκαμίσου σου και πέρασες το χέρι σου κάτω από την μπανέλα του σουτιέν. Αναζήτησες τα δύο εξογκώματα στο στέρνο και στη μασχάλη σου, λες και θα μπορούσαν να είχαν εξαφανιστεί από μόνα τους, και στη συνέχεια άνοιξες την κάμερα του κινητού και κοίταξες το είδωλό σου στην οθόνη». 

Της Βανέσσας Τόλια

Για τη συλλογή διηγημάτων της Αταλάντης Ευριπίδου «Εκείνοι που δεν έφυγαν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Εκείνη άνοιξε το σακί και σχεδόν ψηλαφιστά, άρχισε να βγάζει τα κόκαλα. Έπνιξε τον πρώτο λυγμό, αλλά ο δεύτερος δεν χώρεσε μέσα της. Τ’ αγκάλιαζε ένα ένα, λες και κρατούσε μωρό, τα σταύρωνε, τα φιλούσε, τα ξέπλενε με τα δάκρυά της, και μετά τα έβαζε μέσα στον τάφο».

Του Γιώργου Μάλου

«Ο Λουκάς και ο Άκης είχαν όνειρο ζωής να αποκτήσουν μια κατοικία στη μέση του πουθενά: στους αγρούς και τα παρατημένα χωράφια. Στους πρόποδες των φαγωμένων λόφων και τα ξεραμένα ποτάμια. Σε τόπους λησμονημένους και τραχείς˙ μακριά από τις βουερές κυψέλες των ανθρώπων και των έργων τους». 

Του Βασίλη Τσιρώνη

«Έβλεπε συχνά στον ύπνο της ένα τρελό όνειρο, πως λέει το σπίτι τους γίνονταν πλωτό, αρμένιζε σε θάλασσες απάνεμες και δεν ξανάπιαναν στεριά».

Διήγημα της Λένας Γκοργκούνη

«Από την Κόσκο, το λιμάνι και τις αποθήκες του λιμανιού έως το Μέγαρο Μουσικής περπάτησα δύο φορές· μάλιστα τη δεύτερη φορά, την ημέρα, έφτασα μέχρι τον ιστιοπλοϊκό όμιλο Καλαμαριάς!»

Του Θόδωρου Σούμα