mind the gap kentriki

Για τη συλλογή με διηγήματα του Λάζαρου Αλεξάκη «Mind the gap» (εκδ. Διόπτρα).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Αποτέλεσμα παρατήρησης που ξεκίνησε από μια συγκυρία, είναι τα διηγήματα που περιλαμβάνονται στο νέο βιβλίο του Λάζαρου Αλεξάξη Mind the gap. Όπως σημειώνει ο ίδιος προλογικά, υπήρξε μια περίοδος που εργαζόταν σε ένα περίπτερο και για να γεμίζει τις ατέλειωτες ώρες του άρχισε να παρατηρεί κάποιους ανθρώπους που του έκαναν εντύπωση επειδή έδειχναν κάτι να κρύβουν μέσα τους. Άνθρωποι απλοί, με τα ριγέ πουκάμισα, τα κουρασμένα παπούτσια και τα τριμμένα παντελόνια. Σαν να λέμε: άνθρωποι που συναντάμε καθημερινά στον δρόμο, στο μετρό ή ακόμη και στον καθρέφτη μας. Αυτοί είναι οι ήρωες των ιστοριών του Αλεξάκη.

dioptra alexakis mind the gap

Το στοιχείο της οικείωσης μαζί τους είναι κάτι παραπάνω από δεδομένο. Ακόμη και στις στιγμές που, μυθοπλαστικώ τω τρόπω, διαφεύγουν από αυτό που θα έκαναν, ενδεχομένως, στην πραγματικότητα. Ακόμη κι εκεί, ο αναγνώστης τούς αντιλαμβάνεται και τους συμπονά. Αρκετοί από τους ήρωες κουβαλούν μνήμες από την παιδική και σχολική ηλικία, σαν το κενό μεταξύ της παιδικότητας και της ενηλικίωσης να μην έχει γεφυρωθεί. Μια τέτοια περίπτωση είναι τουλάχιστον τρία διηγήματα («Αμπάουτ», «Κοτελέ και μοκασίνια», «Λειψά»).

politeia deite to vivlio 250X102

Χαμένοι σε ψευδαισθήσεις και σε δυσκολίες συναισθηματικής και οικονομικής φύσης, φτιάχνουν έναν δικό τους κόσμο που περιλαμβάνει όνειρα ανεκπλήρωτα. Ακόμη κι αν είναι το αποτέλεσμα μιας ομάδας ποδοσφαίρου στο στοίχημα. Μόνο και μόνο για να αποδειχθεί πως δεν είναι το κέρδος, αλλά η εκπλήρωση του ονείρου που μετράει (βλ. «Άντερλεχτ»). Άντρες που η ζωή τους δεν είχε να επιδείξει τίποτα το σπουδαίο σε μια δημόσια υπηρεσία, παρά μόνο την προαγωγή τους από ένα γραφείο στο άλλο, έως τη στιγμή που όλη αυτή η πορεία μοιάζει σαν δανεική, σαν κάτι να μην της δόθηκε από την αρχή. Σαν να ποντίστηκε πριν την ώρα της. (βλ. «Ατλαντίδα»).

Αυτοκίνητα, μηχανές και μια φανέλα adidas

Οι μηχανές και τα αυτοκίνητα παίζουν καθοριστικό ρόλο στις ιστορίες του Αλεξάκη. Δεν είναι άψυχα μεταφορικά μέσα, αλλά γίνονται το άπαν κάποιων ηρώων. Τα νίκελ, οι αναρτήσεις, τα εξωτερικά περιβλήματά τους, είναι μέρος μιας προσωπικής μυθολογίας. Η μόνη που τους επιτρέπει να αντέχουν τις ζωές τους (βλ. «Mercedes», «Μάστορας», «Κοψοχρονιά», «ΚΤΕΟ»).

Ένα από τα πιο ευθύβολα διηγήματα της συλλογής είναι αυτό που τιτλοφορείται «Adidas».

Ένα από τα πιο ευθύβολα διηγήματα της συλλογής είναι αυτό που τιτλοφορείται «Adidas». Κουβαλάει κι αυτό το ανήμερο στοιχείο μιας παιδικότητας που έχει φωλιάσει μέσα στον ήρωα και δεν τον αφήνει να μεγαλώσει ήσυχα. Μια μπλούζα Adidas που βλέπει σε ένα κατάστημα που ετοιμάζεται να κλείσει, του θυμίζει εκείνη που φορούσε μικρός και τον είχε κάνει ήρωα κατά λάθος στο ποδόσφαιρο της αλάνας. Ξάφνου, ο λογιστής-ήρωας του διηγήματος, γίνεται κάτι άλλο, ή, τουλάχιστον, φαντάζεται πως η εσωτερική αντιστροφή του χρόνου, σαν μια βουτιά στο παρελθόν, θα τον ξαναφέρει κοντά σε πράγματα που ήθελε να κάνει στη ζωή του και δεν θα ακολούθησε.

«Αλλόκοτο» ενδιαφέρον έχει και το διήγημα «Σταμπάι», όπου ένας κασκαντέρ και μια ηλικιωμένη πρωταγωνίστρια αποφασίζουν πάνω σε μια σκηνή καταδίωξης, να αλλάξουν μόνοι τους το σενάριο, να κινηθούν κόντρα σε όσα περίμενε ο σκηνοθέτης (της ζωής τους, άραγε;), να στρίψουν το τιμόνι και να βρεθούν στο άγνωστο αλλού. Κι εδώ, το «κενό» που μας προδιαθέτει ο τίτλος της συλλογής εμφανίζεται με έναν δραστικό τρόπο.

Η κουζίνα του συγγραφέα

Το τελευταίο διήγημα της συλλογής, με τίτλο «Φοντάν», και ένα από τα μεγαλύτερα σε έκταση του βιβλίου, θα έλεγε κανείς πως είναι μια ευθεία αναφορά στην κουζίνα του συγγραφέα. Ακόμη κι αν αυτός είναι εκκολαπτόμενος ή, έστω, κατά φαντασία συγγραφέας.

Μαζί με μια έντονα φιλοπαίγμονα διάθεση, σαν παιδί που παίζει και κάνει πλάκα, ο ήρωας του διηγήματος φαντάζεται πως γίνεται συγγραφέας

Μαζί με μια έντονα φιλοπαίγμονα διάθεση, σαν παιδί που παίζει και κάνει πλάκα, ο ήρωας του διηγήματος φαντάζεται πως γίνεται συγγραφέας και συνομιλεί με τους εκδοτικούς για να πάρουν τα δέκα βιβλία που έχει έτοιμα, δίχως μάλιστα να μπαίνει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης μαζί τους. Στο μεταξύ, δοκιμάζει αρχικές φράσεις στα βιβλία του, πετάγεται από το ένα στο άλλο, σαν πουλί που μαζεύει σπόρους από τον δρόμο, πετάει τα φοντάν που έχει στον δρόμο και γενικώς αναλώνεται έως τη στιγμή που κι αυτός θα έρθει αντιμέτωπος με το κενό της παιδικότητάς του.

Αναθηματικός ρεαλισμός

Ο ρεαλισμός του Αλεξάκη είναι αναθηματικός. Οι κρούσεις που έρχονται από το παρελθόν είναι αυτές που αναγκάζουν τους ήρωές του να ξεφύγουν από τη θέση που βρίσκονται. Τους κάνουν να πάνε είτε μπρος είτε πίσω, πολύ πίσω. Να ενώσουν τα κομμάτια της ζωής τους, τα οποία έχουν μείνει μετέωρα.

Ωστόσο, ό,τι και να κάνουν, αυτό το κενό δεν πληρώνεται. Χάσκει και το κοιτάζουν από το ύψος της ενηλικιότητά τους. Το παιδί που κάποτε κουβαλούσαν πάει, χάθηκε, βούλιαξε κάτω από το βάρος των υποχρεώσεων και της ανάγκης για επιβίωση. Οι στιγμές συγκίνησης και κωμωδίας δίνουν μια καλή ισορροπία στα διηγήματα, αν και το δράμα, συνήθως, είναι αυτό που υπερισχύει. Εντέλει, είναι μια συλλογή με ανθρώπους της λεγόμενης διπλανής πόρτας που αρχικά δεν τους πιάνει το μάτι σου, αλλά αν τους παρατηρήσεις καλά, βλέπεις πως κουβαλούν το δικό τους βουνό στην πλάτη.

*Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Δυο λόγια για τον συγγραφέα

Ο Λάζαρος Αλεξάκης γεννήθηκε επιτυχώς στο Ηράκλειο της Κρήτης και πέρασε την εφηβική ζωή του προσπαθώντας να δραπετεύσει από αυτό.

alexakis 1

Σπούδασε Λογοτεχνία, Φιλοσοφία και αργότερα Ψυχολογία στην Αγγλία, όπου βράχηκε αρκετά, φορώντας πάντα λάθος ρούχα. Φρόντισε κατά τη διάρκεια των σπουδών του να έρθει σε επαφή με ένα ευρύ φάσμα επιστημών, κυρίως μπαίνοντας σε λάθος αίθουσες. Εργάζεται ως εκπαιδευτικός στο Ηράκλειο και αρθρογραφεί στο περιοδικό ΜΟΤΟ. Έχει εκδώσει αρκετά μυθιστορήματα, συλλογές διηγημάτων και κόμικς. Γράφει μανιωδώς παντού εκτός από τα σημειωματάριά του, γιατί είναι πολύ όμορφα για να τα χαλάσει. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βρίκελοι» του Γιώργου Χωματηνού (μυθιστόρημα) – Το αρχαίο δράμα συναντά τον ευαγγελικό μυστικισμό σε ένα κείμενο ανοιχτό σε ερμηνείες

«Βρίκελοι» του Γιώργου Χωματηνού (μυθιστόρημα) – Το αρχαίο δράμα συναντά τον ευαγγελικό μυστικισμό σε ένα κείμενο ανοιχτό σε ερμηνείες

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Χωματηνού «Βρίκελοι» (εκδ. Κίχλη). Εικόνα: Ο πίνακας του Νικόλαου Γύζη «Κεφαλή του Αρχαγγέλου».

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το να βρίσκεσαι ξαφνικά σε μια ομιχλώδη και βαλτώδη λογοτεχνική...

«Αίτημα» της Άντζελας Δημητρακάκη και του Δημήτρη Κεχρή – Μοναξιά και συντροφικότητα στα χρόνια της πανδημίας

«Αίτημα» της Άντζελας Δημητρακάκη και του Δημήτρη Κεχρή – Μοναξιά και συντροφικότητα στα χρόνια της πανδημίας

Για το βιβλίο μυθοπλασίας της Άντζελας Δημητρακάκη, με φωτογραφίες του Δημήτρη Κεχρή «Αίτημα» (εκδ. Τόπος). © Δημήτρης Κεχρής

Γράφει η Μαρία Μοίρα

Και ξαφνικά ο πλανήτης κράτησε την ανάσα του αιφνιδιασμένος. Μια ευεργετική ...

«Η γραφή των κυμάτων» του Γιώργου Παπαδάκη (κριτική) – Έρωτας και πολιτική, παιδί και μνήμες

«Η γραφή των κυμάτων» του Γιώργου Παπαδάκη (κριτική) – Έρωτας και πολιτική, παιδί και μνήμες

Για το μυθιστόρημα του Γιώργου Παπαδάκη «Η γραφή των κυμάτων» (εκδ. Εστία). Κεντρική εικόνα: Ziad Antar, Wa © Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Ο Βασίλης Αλεξάκης έλεγε ότι για να φτιάξεις μια στιβαρή μυθιστορηματική δομ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικά Βραβεία Jean Moreas: Οι βραχείες λίστες στις πέντε κατηγορίες

Λογοτεχνικά Βραβεία Jean Moreas: Οι βραχείες λίστες στις πέντε κατηγορίες

Οι Επιτροπές Ποίησης και Πεζογραφίας των Διεθνών Λογοτεχνικών Βραβείων Jean Moreas ανακοίνωσαν τις βραχείες λίστες για βιβλία που εκδόθηκαν το 2025.

Επιμέλεια: Book Press

Οι Επιτροπές Ποίησης και Πεζογραφίας των ...

Το Ίδρυμα Ωνάση στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – Τρεις ταινίες και απονομή του Onassis Film Award

Το Ίδρυμα Ωνάση στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – Τρεις ταινίες και απονομή του Onassis Film Award

Το Ίδρυμα Ωνάση συμμετείχε στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με τρεις ταινίες. Παράλληλα, απένειμε για έκτη χρονιά το Onassis Film Award, το οποίο φέτος απέσπασε η ταινία «Mignon» της Σοφίας Γεωργοβασίλη.

Επιμέλεια: Book Press

...
«Λάζαρ»: Το μυθιστόρημα του 23χρονου «μάγου της λογοτεχνίας» Νέλιο Μπίντερμαν στα ελληνικά – Η επική ιστορία μιας αριστοκρατικής οικογένειας της Ουγγαρίας

«Λάζαρ»: Το μυθιστόρημα του 23χρονου «μάγου της λογοτεχνίας» Νέλιο Μπίντερμαν στα ελληνικά – Η επική ιστορία μιας αριστοκρατικής οικογένειας της Ουγγαρίας

Στις 24 Νοεμβρίου θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά το διεθνές μπεστ σέλερ του εικοσιτριάχρονου Ελβετού Νέλιο Μπίντερμαν (Nelio Biedermann) «Λάζαρ» (μτφρ. Μαρία Μαντή, εκδ. Μεταίχμιο), που ήδη μεταφράζεται σε 30 γλώσσες. © Wikipedia

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τιμ Μάρσαλ [Tim Marshall] «Παιχνίδι σκιών – Η πρώτη πράξη του νέου ψυχρού πολέμου μεταξύ Ανατολής και Δύσης» (μτφρ. Σπύρος Κατσούλας, πρόλογος Ηλίας Μαγκλίνης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 18 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστό...

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίτσας Περ. Ράλλη «Από το ένα στο άλλο 10+1 διηγήματα», η οποία θα κυκλοφορήσει, στη σειρά «Τα αειθαλή», αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Τόπος. Κεντρική εικόνα: Η Μ. Ράλλη σε νεανική φωτογραφία (studio Nelly’s), από το Αρχείο της Μαρίας Ράλλη – ΜΙΕΤ, Λογ...

«Η γυναίκα συγγραφέας» της Φελισιτέ ντε Ζανλίς (προδημοσίευση)

«Η γυναίκα συγγραφέας» της Φελισιτέ ντε Ζανλίς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Φελισιτέ ντε Ζανλίς [Félicité de Genlis] «Η γυναίκα συγγραφέας» (μτφρ. Διονύσης Γιαννάτος, εισαγωγή – επιμέλεια – επίμετρο: Μαρία Σπυριδοπούλου), το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Ροές.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας που ξεχωρίσαμε από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Ανάμεσά τους, κάποια βραβευμένα, κάποια παλαιότερα, που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά, κάποια λογοτεχνικά ντεμπούτα. 

...

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Έξι σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής (αυτο)βιογραφούνται και αποκαλύπτουν τις προσωπικές τους διαδρομές, μέσα από τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, προς τη δημιουργία του έργου τους.

Επιλογή-παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός

Πολλοί είναι ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: Φώτης Δούσος, Γιάννης Μαρής, Αντόνιο Μαντσίνι. Αντισυμβατικοί αστυνομικοί, αδικία και δωσιλογισμός σε λιτή αφήγηση και μεσογειακό νουάρ για το δικαίωμα στην αυτοδικία. ©istock

Επιλογή-παρουσίαση: Χ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ