Ποιητής, μυθιστοριογράφος, κρατικός λειτουργός και πανίσχυρος πολιτικός παράγοντας, ο Αλέξανδρος Καπάνταης αποτελεί μια σαπουνόφουσκα.
Είναι ο κάλπης που διψώντας για εξουσία κατορθώνει μέσω της διαπλοκής να αναρριχηθεί στις ανώτερες τάξεις του ελληνικού δημοσιοϋπαλληλικού μηχανισμού και να επιβληθεί ως δήθεν κορυφαίος στο ελληνικό πνευματικό στερέωμα. Εκπροσωπεί μια κοινωνία που σταθερά στρώνει τον δρόμο της προς τον γκρεμό.
Μέσα σ’ ένα πυκνό εικοσιτετράωρο, την 21η Απριλίου 1983, ημέρα που θα τιμηθεί για την επί σαράντα χρόνια προσφορά του στα γράμματα από το Υπουργείο Πολιτισμού, ο Καπάνταης παλεύει πυρετωδώς να ισορροπήσει ανάμεσα σε υπουργικές συνεδριάσεις, συνάντηση με την ερωμένη του, πέρασμα από τον εκδοτικό οίκο που καθυστερεί να εκδώσει τη νέα ποιητική του συλλογή, επίσκεψη στο νοσοκομείο όπου πεθαίνει ο μοναδικός αληθινός φίλος του, κατευνασμό του, «επιταγμένου» από υπηρεσία του υπουργείου του, βιογράφου του. Ώσπου να φτάσει κάποτε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου και να αλλάξουν τα πάντα...
Με την ξεκαρδιστική και ταυτόχρονα πικρή "Φανταστική περιπέτεια", αρκετά χρόνια πριν από την πτωχευτική κρίση του 2010, ο Αλέξανδρος Κοτζιάς προειδοποιεί για τα σημάδια σήψης της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Στη νέα έκδοσή του, το ειρωνικό, σαρκαστικό και πάντοτε επίκαιρο έβδομο μυθιστόρημά του, περιλαμβάνει εκτενή υπομνηματισμό του Μιχαήλ Σ. Καλαβρού, πλούσια ανθολογία κριτικών σημειωμάτων και επιλογικό σημείωμα της Ελένης Κεχαγιόγλου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 1986

Βραβείο Ralph Waldo Emerson 2025

Η καταγωγή της ανθρωπότητας μας απασχολεί σχεδόν εμμονικά εδώ και τριακόσια χρόνια περίπου. Στο βιβλίο αυτό ο καταξιωμένος ιστορικός Στέφανος Γερουλάνος δείχνει πώς οι ισχυρισμοί μας για τους πρώτους ανθρώπους όχι μόνο διαμόρφωσαν την πνευματική κουλτούρα της Δύσης, αλλά και τον σύγχρονο κόσμο. Η ιδέα ότι υπήρχε ένα ανθρώπινο παρελθόν πριν από την καταγραμμένη ιστορία εμφανίζεται με τον Διαφωτισμό, όταν Ευρωπαίοι στοχαστές αρχίζουν να απορρίπτουν τις βασισμένες στη θρησκευτική πίστη αντιλήψεις και να υιοθετούν πιο εμπειρικές, θεωρητικά, απόψεις για την ανθρωπότητα και την ιστορία. Από τη «φυσική κατάσταση» και τις ρομαντικές αντιλήψεις για τους ευγενείς Γερμανούς βαρβάρους μέχρι τις θεωρίες για τους Νεάντερταλ και για έναν μητριαρχικό παράδεισο όπου την εξουσία ασκούσαν οι γυναίκες, ο Γερουλάνος παρουσιάζει την ποικιλία και την παραδοξότητα των ισχυρισμών που ενέπνευσαν πολλούς από τους μεγάλους στοχαστές του 18ου και του 19ου αιώνα, ανάμεσά τους τον Ζαν-Ζακ Ρουσσό, τον Κάρολο Δαρβίνο και τον Καρλ Μαρξ.
Οι απόψεις αυτές, όπως δείχνει ο Γερουλάνος, έγιναν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους τα ιδεολογικά θεμέλια καταπιεστικών καθεστώτων και παγκόσμιων αυτοκρατοριών. Ο χαρακτηρισμός άλλων λαών ως άγριων επέτρεψε τη χωρίς ενοχές άσκηση βίας εναντίον τους. Οι αντιλήψεις για τους «Φονικούς Πιθήκους» που ήταν πρόγονοι στην εξέλιξή μας έκαναν τον πόλεμο να μοιάζει κάτι το φυσικό. Η εμφάνιση της σύγχρονης επιστήμης επιτάχυνε τον ιμπεριαλισμό της Δύσης.
Η εμμονή των ναζιστών με τη φυλή είχε τις ρίζες της σε αρχαιολογικούς ισχυρισμούς για τους προϊστορικούς Ινδογερμανούς. Η άποψη ότι οι Δυτικοί μπορούσαν να βομβαρδίζουν τους λαούς των αποικιών «μέχρι να επιστρέψουν στην Εποχή του Λίθου» κατέστη δυνατή όχι μόνο λόγω της πολεμικής τεχνολογίας, αλλά και λόγω της ανθρωπολογικής άποψης ότι ο πολιτισμός αναπτύχθηκε κατά στάδια.
Η Καταγωγή του ανθρώπου προτείνει μια αναγκαία, επίκαιρη και αποκαλυπτική ανάλυση του πώς η προσπάθεια να κατανοήσουμε την καταγωγή της ανθρωπότητας κατέληξε να γίνει υπηρέτρια πολέμων και αυτοκρατοριών, μια οπτική που θα αλλάξει για πάντα το πώς σκεφτόμαστε το απώτατο παρελθόν. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι πρωταγωνιστές: Ο Άλκης και ο Στράτος. Δύο αγόρια, το ένα από την κορυφή, το άλλο από τον πάτο. Συναντήθηκαν για πρώτη φορά στο Κολλέγιο Αθηνών. Ο φωτογενής γόνος δεξιάς πολιτικής δυναστείας κι ο γιος του αριστερού δασκάλου του χωριού. Ο ένας είχε όλα τα όπλα εκτός από το μυαλό του κι ο άλλος μόνον το μυαλό του. Μια παιδική φιλία που κατέληξε ανθρωποφαγία στον δρόμο για την εξουσία.
Οι συμπρωταγωνίστριες: Τρεις νεαρές γυναίκες που προσπαθούν να βρουν τη θέση τους σ΄ αυτό το αρσενικό σύμπαν των μίντια και της πολιτικής. Και μια Eλληνίδα μάνα που για τον γιο της καταβροχθίζει τους πάντες - και τον γιο της.
Ο χρόνος: Κατηφορικός. Από τον θρίαμβο του ΠΑΣΟΚ μέχρι την ταπείνωση της οικονομικής κρίσης. Ο χρόνος που εκκόλαψε τα αυγά των «τεράτων» που πρωταγωνιστούν.
Το είδος: Μυθιστόρημα για τον πολιτικο-κοινωνικο-οικονομικο-αισθηματικό ξεπεσμό μας. Όλα πατρίδα μας, κι αυτά κι εκείνα, και τ’ άλλα που ’χουμε μες στην καρδιά που σταδιακά γίνεται άκαρδη. Λειτουργεί και ως οδηγός για ανερχόμενους ακροδεξιούς ηγέτες.
Soundtrack: Ένα παιδικό τραγουδάκι: «Να δούμε ποιος, ποιος, ποιος θα φαγωθεί;».
Εσείς ποιος λέτε ότι θα φαγωθεί; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Μια γυναίκα διηγείται την ιστορία τριών γενιών γυναικών της οικογένειάς της, καθώς ράβει το κουμπί στο πουκάμισο του συζύγου που την εγκαταλείπει. Ένα χρυσό κουμπί-κειμήλιο, που περνά από γενιά σε γενιά μια αλυσίδα ενοχής, σιωπής και θανάτου.
Από τον Πόντο της Γενοκτονίας, όπου μια μάνα πνίγει το έξι μηνών παιδί της με τα ίδια της τα χέρια για να μην προδώσει με το κλάμα του τη φυγή των εκπατρισμένων στον εχθρό, μέχρι τη σύγχρονη Ελλάδα της ενδοοικογενειακής βίας, το κουμπί γίνεται φορέας μιας κατάρας ή, ίσως, μιας σκοτεινής δικαιοσύνης που κανείς δεν τόλμησε να κατονομάσει...
Με φόντο τη σιωπηλή βία της ιστορίας και μέσα από τη συλλογική μνήμη και το γυναικείο τραύμα, το «Κουμπί» είναι ένα μυθιστόρημα για τη δύναμη της επιλογής. Και για το πώς η άνευ όρων αγάπη μπορεί να λυτρώσει. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ένας ανώνυμος εικοσάχρονος αφηγείται ή, ίσως, εξομολογείται. Στο απομονωμένο του χωριό τα πάντα έχουν απόκοσμη στασιμότητα, το μόνο που μεταβάλλεται είναι ο χρόνος. Στο πατρικό του σπίτι, όπου ζει με τη γιαγιά και τη συναισθηματικά νεκρή μητέρα του, επικρατεί μια ατμόσφαιρα πένθους από τότε που ήταν παιδί. Ευτυχώς, όμως, έχει τα «Άλογα», μια συμμορία νεαρών αγοριών που πολεμάνε την πλήξη σκίζοντας τους επαρχιακούς δρόμους με τις μηχανές τους. Ευτυχώς έχει και τον καλύτερό του φίλο, τον αρχηγό των «Αλόγων», τον όμορφο, πλούσιο και ευγενικό Ν.
Ο Ν., μανιώδης αναγνώστης ο ίδιος, του χαρίζει για τα γενέθλιά του ένα βιβλίο που τον κάνει να δει τον εαυτό του και τη ζωή με άλλο βλέμμα, τη μέρα που αλλάζει ο κόσμος, την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Η σχέση των δυο αγοριών είναι πιο περίπλοκη από όσο μπορούν να παραδεχτούν...
Ένα μυθιστόρημα για τα ασαφή όρια ανάμεσα στην αλήθεια και στο ψέμα, για τη σύγχυση και τις εντάσεις της νεότητας και την εξερεύνηση της σεξουαλικότητας στην ελληνική επαρχία των αρχών του αιώνα μας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ξεχάστε την Οδύσσεια που ξέρατε. Ο Όμηρος τα τραγούδησε, αλλά εγώ τα έζησα.
Και με τους αιώνες, πολλά απόκρυφα του έπους μου ξεχάστηκαν.
Θέλετε να τα μάθετε;
Για παράδειγμα:
Πώς ήταν φατσικά οι Λαιστρυγόνες; Και μήπως ο Καβάφης λέει παχιά λόγια;
Για ποιον λόγο οι Κύκλωπες τραγουδάνε ακόμα το Δώδεκα και το Ερωτευμενάκι;
Τι σόι μάγισσα ήταν η Κίρκη και πόσο χρέωνε το αναλυτικό ωροσκόπιο;
Τι παίχτηκε με τους λωτούς και με τα black angus του Ήλιου;
Ποιο ήταν το ρεπερτόριο των Σειρήνων και γιατί άλλος πάει από πέσιμο, κι άλλος από δέσιμο;
Τι μου ’πε η μάνα μου μόλις με είδε στον Κάτω Κόσμο; ( Όχι, τότε δεν είχαμε ζακέτες.)
Τι ήταν η Σκύλλα πριν σκυλλιάσει και γιατί όλα τα αντιόξινα του κόσμου δεν έφταναν για την αδερφή της;
Πώς ξώμεινα εφτά χρόνια στο νησί της Καλυψώς;
Πόσο μαφία ήταν τελικά αυτός ο Ερμής; Και γιατί δεν γνωρίζουμε περισσότερα για τον μυστηριώδη Λάρι;
Πάνω απ’ όλα - ποια ήταν η αληθινή Πηνελόπη, που δεν άγγιξε αργαλειό στη ζωή της κι είχε τους μνηστήρες γραμμένους;
Αράξτε, λοιπόν, και θα σας τα πω όλα εγώ, ο Οδυσσέας, πολυμήχανος πρωταγωνιστής της ιστορίας.
Τα υπόλοιπα είναι λόγια των αθάνατων - δηλαδή παραμύθια. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

2014: Κατά τη διάρκεια του πάρτι γενεθλίων της Βίβιεν Μπλάντυ, o σύζυγός της Φράνσις απαγγέλλει το ποίημα «Μια κορόνα για τη Βίβιεν» σαγηνεύοντας τους παρευρισκόμενους. Αυτή είναι η πρώτη και τελευταία φορά που το έργο διαβάζεται μεγαλόφωνα και η περίσταση θεωρείται κορυφαίο λογοτεχνικό γεγονός. Εκατό χρόνια μετά, φίλοι της ποίησης, ερευνητές και μελετητές κάνουν εικασίες για το μήνυμα του ποιήματος, ωστόσο κανένα αντίγραφό του δεν έχει ακόμη εντοπιστεί.
2119: Οι πεδινές περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν βυθιστεί εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας μετατρέποντας τη χώρα σε ένα αρχιπέλαγος με πολλά διάσπαρτα νησιά. Οι επιζήσαντες κουβαλούν την ανάμνηση της ποικιλίας και του πλούτου του καταποντισμένου αυτού πολιτισμού.
Ο Τομ Μέτκαλφ, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Σάουθ Ντάουνς, με έδρα ένα από τα νησιά του βρετανικού αρχιπελάγους, μελετά τα αρχεία των πρώτων δεκαετιών του εικοστού πρώτου αιώνα, γοητευμένος από τις ελευθερίες και τις δυνατότητες της ανθρώπινης ζωής πριν από την καταστροφή. Η τυχαία ανακάλυψη, ωστόσο, ενός στοιχείου που ελπίζει να τον οδηγήσει στο μεγάλο χαμένο ποίημα φέρνει στο φως περιπεπλεγμένους έρωτες και ένα έγκλημα, ανατρέποντας τις βεβαιότητές του για μια ιστορία που πίστευε ότι γνώριζε σε βάθος. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)