Ταξίδια στην καρδιά του χειμώνα: 20 αναγνώσματα για παγωμένες νύχτες και χιονισμένες μέρες

Τον χειμώνα συχνά προτιμάμε μυθιστορήματα και νουβέλες που μας μεταφέρουν σε χιονισμένους τόπους, αποκλεισμένες πόλεις σε ψηλά βουνά και χωριά ντυμένα στα λευκά, όπου οι ήρωες προσπαθούν να διαλευκάνουν μυστήρια μέσα στο πυκνό χιόνι, να επιβιώσουν από το φονικό ψύχος, να ζήσουν όπως επιθυμούν παρά τις αντίξοες συνθήκες.

Συγκεντρώσαμε είκοσι καλά βιβλία που εκτυλίσσονται στην καρδιά του χειμώνα, ιδανικά για τις κρύες νύχτες που αναμένονται.

Πέρα απ' τον χειμώνα (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Βασιλική Κνήτου), της Ιζαμπέλ Αλιέντε

Κατά τη διάρκεια μιας σφοδρής χιονοθύελλας, ο Ρίτσαρντ, ένας μοναχικός ακαδημαϊκός, τρακάρει ελαφρώς το αμάξι της Έβελιν, μια μετανάστριας χωρίς χαρτιά από τη Γουατεμάλα. Κάποιες ώρες αργότερα, η Έβελιν εμφανίζεται στο κατώφλι του ζητώντας βοήθεια.

Για να βγάλει άκρη, ο Ρίτσαρντ επικοινωνεί με τη γειτόνισσά του, τη Λουσία, μια συνάδελφό του με καταγωγή από τη Χιλή. Μετά από την αποκάλυψη ενός σκοτεινού μυστικού, οι τρεις τους έρχονται κοντά και μπλέκουν σε μια περιπέτεια που τελειώνει αισίως, με την παράθεση της γνωστής φράσης του Αλμπέρ Καμύ: «Στην καρδιά του χειμώνα, ανακάλυψα επιτέλους πως φύλαγα μέσα μου ένα αήττητο καλοκαίρι».

Το αριστερό χέρι του σκοταδιού (εκδ. Parsec, μτφρ. Βαγγέλης Κατσάνης), της Ούρσουλα Λε Γκεν

Ένας γήινος καταφτάνει στον Γκέθεν, τον πλανήτη του ατέρμονου χειμώνα, για να πείσει τους ντόπιους ηγέτες να συστρατευτούν με τη διαπλανητική συνομοσπονδία την οποία εκπροσωπεί. Ο απεσταλμένος έρχεται σε επαφή με έναν άγνωστο πολιτισμό, καθώς οι κάτοικοι του Γκέθεν είναι όντα αμφίφυλα κι επομένως, έχουν διαφορετικές αντιλήψεις περί σεξουαλικότητας.

Ένα από τα αριστουργήματα της Λε Γκεν, σύμφωνα με τον Χάρολντ Μπλουμ· ένα έργο φεμινιστικής επιστημονικής φαντασίας.

Χιόνι πάνω στους κέδρους (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Μαρία - Ρόζα Τραϊκόγλου), του Ντέιβιντ Γκούτερσον

Στο επινοημένο νησί Σαν Πιέδρο, ο Καρλ, ένας ντόπιος ψαράς τον οποίο συμπαθούν όλοι, βρίσκεται πνιγμένος, και ο Καμπούο, Αμερικανός ιαπωνικής καταγωγής και βετεράνος πολέμου, κατηγορείται για τη δολοφονία του.

Η δίκη διεξάγεται τον ψυχρό Δεκέμβρη του ίδιου έτους, εν μέσω χιονοθύελλας, και φέρνει στην επιφάνεια το μίσος που έτρεφαν οι Αμερικανοί για τους Ιάπωνες στον απόηχο του Β’ Παγκοσμίου.

Ήθαν Φρομ (εκδ. Ροές, μτφρ. Σοφία Παυλίδου), της Ίντιθ Γουόρτον

Στο μυθιστόρημα της Γουόρτον, το χιόνι σκεπάζει το χωριό Στάρκφιλντ της Νέας Αγγλίας και ο πρωταγωνιστής Ήθαν Φρομ, εγκλωβισμένος σ’ έναν αποτυχημένο γάμο κι ερωτευμένος με τη νεαρή ξαδέρφη της συζύγου του, επιχειρεί να δώσει τέλος στη μοναξιά του.

Η χώρα του χιονιού (εκδ. Κέδρος, μτφρ. Γιώργος Λεωτσάκος), του Γιασουνάρι Καβαμπάτα

Σε μια απομονωμένη πόλη, περιτριγυρισμένη από τις θερμοπηγές των βουνών του Χόνσου, ένας εύπορος ντιλετάντης από το Τόκιο, ο Σιμαμούρα, συναντά την Κομάκο, η οποία τον ερωτεύεται, παραβιάζοντας τους κανόνες που ακολουθούν οι γκέισες των Όνσεν, που υπαγορεύουν την ικανοποίηση του πελάτη χωρίς την παραμικρή συναισθηματική εμπλοκή της επαγγελματία.

Μια ιστορία για την αδιέξοδη αγάπη, που εκτυλίσσεται στην Ιαπωνία σε μια περίοδο που οι μοντέρνες εφευρέσεις, όπως το τρένο, άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους ακόμα και στα απόμακρα μέρη της αυτοκρατορίας.

Μικρά πράγματα σαν κι αυτά (εκδ. Μεταίχμιο, μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου), της Κλερ Κίγκαν

Ένα κομψοτέχνημα από την ολιγογράφο Κλερ Κίγκαν που διαδραματίζεται σε μια ιρλανδική πολίχνη το 1985.

Καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, ο Μπιλ Φέρλονγκ επισκέπτεται την τοπική μονή, για να την προμηθεύσει με καυσόξυλα και κάρβουνα. Εκεί συναντά μια νεαρή κοπέλα σε άθλια κατάσταση, κλειδωμένη σε μια αποθήκη. Το κορίτσι δεν μπορεί καλά καλά να περπατήσει και ρωτά τον Μπιλ τι απέγινε το μωρό της.

Μια ιστορία εμπνευσμένη από την τρομακτική υπόθεση των «Πλυσταριών της Μαγδαληνής», χώρων που χρησιμοποιούνταν από την Καθολική Εκκλησία για τον εξαγνισμό των «περιπεσούσων γυναικών».

Μια ιστορία για τον ηρωισμό και τη συμπόνια των απλών ανθρώπων.

Η λάμψη (εκδ. Κλειδάριθμος, μτφρ. Έφη Τσιρώνη), του Στίβεν Κινγκ

Ο επίδοξος συγγραφέας Τζακ Τόρανς αναλαμβάνει τη φύλαξη του ξενοδοχείου Όβερλουκ, που βρίσκεται στα βουνά του Κολοράντο και παραμένει κλειστό τις χειμερινές περιόδους.

Κατά τη διαμονή του, ο Τζακ ξανακυλά στο αλκοόλ και στρέφεται ενάντια στην οικογένειά του, παρακινούμενος από τα πνεύματα που στοιχειώνουν το θέρετρο.

Εγκλήματα στην καρδιά του χειμώνα (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Φιλολογική ομάδα), της Άγκαθα Κρίστι

Μια συλλογή με τα καλύτερα whodunit της Άγκαθα Κρίστι με σκηνικό τον χειμώνα. Στις ιστορίες εμφανίζονται διάφοροι κλασικοί πρωταγωνιστές της βασίλισσας του εγκλήματος, περισσότερο ή λιγότεροι γνωστοί παρ’ ημίν, όπως ο Ηρακλής Πουαρό, η Μις Μαρπλ, ο μυστηριώδης κύριος Κουήν και ο δαιμόνιος Πάρκερ Πάιν, που εξιχνιάζει υποθέσεις ακόμα και στις διακοπές του.

Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Χρήστος Καψάλης), της Άγκαθα Κρίστι

Το πολυτελές Οριάν Εξπρές εγκλωβίζεται στα χιόνια στη μέση του πουθενά κι ένας από τους επιβάτες, ο μισητός εκατομμυριούχος Σάμιουελ Ράτσετ, βρίσκεται δολοφονημένος.

Ο Ηρακλής Πουαρό, που ταξίδευε με το τρένο με προορισμό το Λονδίνο, αναλαμβάνει να εξιχνιάσει την υπόθεση, ανακρίνοντας τους συνταξιδιώτες του κι ανακαλύπτοντας στην πορεία πως σχεδόν όλοι τους είχαν κάποιο κίνητρο ή λόγο για να σκοτώσουν τον Ράτσετ.

Το λιοντάρι, η μάγισσα και η ντουλάπα (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Πετρούλα Γαβριηλίδου), του Κ. Σ. Λιούις

Το 1940, τέσσερα αδέρφια εγκαταλείπουν το Λονδίνο για να γλυτώσουν από τις βομβιστικές επιθέσεις των Γερμανών. Στο νέο σπίτι τους, κάπου στη βρετανική επαρχεία, ανακαλύπτουν μια πύλη που μοιάζει με ντουλάπα, η οποία οδηγεί στον κόσμο της Νάρνια, γεμάτο με μαγικά πλάσματα κι ομιλούντα ζώα.

Το τοπίο της Νάρνια είναι σκεπασμένο από χιόνι, οι λίμνες παγωμένες, το κρύο τσουχτερό και τα Χριστούγεννα απαγορευμένα. Η αυταρχική Λευκή Μάγισσα κάθεται στον βασιλικό θρόνο και κυβερνά με σιδηρά πυγμή.

Τα αδέρφια, δυο γιοί του Αδάμ και δυο κόρες της Εύας, ενώνουν τις δυνάμεις τους με το σοφό λιοντάρι Ασλάν για να ανατρέψουν το τυραννικό καθεστώς και να επαναφέρουν την άνοιξη.

Το παιχνίδι του στέμματος (εκδ. Anubis, μτφρ. Παρασκευή Σαρμπάνη), του Τζορτζ Ρ. Ρ. Μάρτιν

Ο βασιλιάς Ρόμπερτ Μπαράθεον ταξιδεύει στον ψυχρό βορρά, για να επισκεφτεί τον επιστήθιο φίλο του, τον άρχοντα Νεντ Σταρκ, και να του προτείνει να αναλάβει τη θέση του αρχισυμβούλου του. Ο Τζον Σνόου γίνεται μέλος της Νυχτερινής Φρουράς και εγκαθίσταται στο παγωμένο Τείχος. Η Ντενέρις Ταργκάριεν στέφεται βασίλισσα της φυλής των Ντοθράκι και σχεδιάζει να επιστρέψει στη γενέτειρά της για να διεκδικήσει τον θρόνο του πατέρα της.

Η ειρήνη στα Επτά Βασίλεια κρέμεται από μια κλωστή, καθώς ο χειμώνας πλησιάζει…

Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία (εκδ. Κουκούτσι, μτφρ. Νικόλαος Παναγόπουλος), του Τσαρλς Ντίκενς

Από τη λίστα δεν θα μπορούσε να λείψει η κλασική νουβέλα του Ντίκενς για τον Εμπενίζερ Σκρουτζ, ο οποίος, μια παραμονή, δέχεται επισκέψεις από τα τρία φαντάσματα των Χριστουγέννων κι εντέλει αλλάζει και εξιλεώνεται.

Αξίζει να αναφερθεί πως ο Ντίκενς είχε γράψει αρκετές ακόμα χριστουγεννιάτικες ιστορίες, οι οποίες κυκλοφορούν στη γλώσσα μας στην έκδοση Χριστουγεννιάτικα διηγήματα (εκδ. Περισπωμένη, μτφρ. Μαρία Σ. Μπλάνα).

Χιόνι (εκδ. Πατάκη, μτφρ. Στέλλα Βρετού), του Ορχάν Παμούκ

Έχοντας ζήσει πολλά χρόνια ως εξόριστος στη Γερμανία, ο ποιητής Κα, υπέρμαχος εκσυγχρονιστικών αντιλήψεων, επιστρέφει στην πόλη Καρς, κοντά στα βορειοδυτικά σύνορα της Τουρκίας. Εκεί συναντά την Ιπέκ, μια παλιά συμφοιτήτριά του, κυριεύεται από έρωτα κι αρχίζει ξανά να γράφει στίχους, παρά τη ζοφερή ατμόσφαιρα που επικρατεί στην τοπική κοινωνία, εξαιτίας των αυξανόμενων αυτοκτονιών των γυναικών, αλλά και των συνεχόμενων συγκρούσεων των ισλαμιστών με τους κεμαλικούς.

Μέσω της μυθοπλασίας, ο Παμούκ μελετά τις αντιφάσεις της σύγχρονης Τουρκίας, παραδίδοντας ένα απ’ τα πιο φιλόδοξα έργα του.

Δόκτωρ Ζιβάγκο (εκδ. Ποταμός, μτφρ. Μαρία Τσαντσάνογλου), του Μπορίς Παστερνάκ

Στο σύνθετο μυθιστόρημα του Παστερνάκ πρωταγωνιστεί ο ιδεαλιστής Γιούρι Ζιβάγκο, γιατρός, ποιητής και τραγική φιγούρα που προσπαθεί να διαφυλάξει την ομορφιά του κόσμου του κατά τη διάρκεια της Οκτωβριανής Επανάστασης και του Ρωσικού Εμφυλίου.

Το χιόνι ήταν βρόμικο (εκδ. Άγρα, μτφρ. Αργυρώ Μακάρωφ), του Ζορζ Σιμενόν

Ένα απ’ τα περίφημα «σκληρά μυθιστορήματα» του Σιμενόν, με πρωταγωνιστή τον δεκαοκτάχρονο Φρανκ που ζει σε μια αδιευκρίνιστη, κατεχόμενη πόλη.

Πατώντας στο βρόμικο χιόνι, γεμάτο με «μαύρα μπαλώματα κι ενσωματωμένα σκουπίδια», ο Φρανκ, ένας πρωταγωνιστής αντιπαθητικός και συνάμα συναρπαστικός, εξελίσσεται σε μηδενιστή δολοφόνο, που δεν αισθάνεται τύψεις, δεν δείχνει το παραμικρό έλεος και στο τέλος καταδικάζεται για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε.

Χειμώνας (εκδ. Καστανιώτη, μτφρ. Μιλτιάδης Αργυρόπουλος), της Άλι Σμιθ

Στο δεύτερο μέρος του Κουαρτέτου των Εποχών, τα μέλη μιας οικογένειας συγκεντρώνονται σε ένα ευρύχωρο σπίτι στην Κορνουάλλη, για να περάσουν μαζί τις χριστουγεννιάτικες διακοπές. Η Σοφία, ο γιος της, ο Αρτ, η υποτιθέμενη σύντροφός του, η Σάρλοτ, και η αποξενωμένη αδερφή της Σοφίας, η Άιρις, συζητούν, διαπληκτίζονται κι έρχονται αντιμέτωποι με το παρελθόν τους, αλλά και με το τρομακτικό παρόν.

Όπως και τα υπόλοιπα έργα της τετραλογίας της Σμιθ, ο Χειμώνας πραγματεύεται επίκαιρα θέματα, την προσφυγική κρίση και την άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ και της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων.

Οι νεκροί (εκδ. Νίκας, μτφρ. Κωνσταντίνα Γκίκα), του Τζέιμς Τζόις

Ένα μελαγχολικό, εκτενές διήγημα με πρωταγωνιστή τον Γκάμπριελ Κόνροϊ, δάσκαλο και κριτικό λογοτεχνίας, που πηγαίνει μαζί με τη σύζυγό του, την Γκρέτα, σε μια χριστουγεννιάτικη οικογενειακή γιορτή, όπου αναμένεται να εκφωνήσει λόγο μετά από το δείπνο.

Μέσα σε μία νύχτα, καθώς το χιόνι «πέφτει ανεπαίσθητα πάνω στο σύμπαν, ανεπαίσθητα, όπως πλησιάζει το τελευταίο τέλος», ο Γκάμπριελ έρχεται αντιμέτωπος με ερωτήματα σχετικά με την ιρλανδική ταυτότητα, τον έρωτα και τον θάνατο, συνειδητοποιώντας πως οι νεκροί στοιχειώνουν συνεχώς τους ζωντανούς.

Άννα Καρένινα (εκδ. Άγρα, μτφρ. Άρης Αλεξάνδρου), του Λέοντα Τολστόι

Στο σπουδαίο μυθιστόρημά του, ο Τολστόι απεικονίζει με μαεστρία το χιονισμένο τοπίο. Ακολουθεί μια περικοπή από το πρώτο μέρος του βιβλίου:

«Στην αρχή δεν μπορούσε να διαβάσει. Μεταξύ άλλων, την ενοχλούσε η φασαρία και το πηγαινέλα• κατόπιν, όταν το τρένο ξεκίνησε, δεν μπορούσε να μην προσέχει τους θορύβους· κατόπιν, το χιόνι που χτυπούσε το παράθυρο στα αριστερά της και κολλούσε στο τζάμι και η όψη του ελεγκτή που πέρασε, ντυμένος ζεστά και καλυμμένος από χιόνι από τη μια πλευρά, και η συζήτηση για την τρομερή χιονοθύελλα, της αποσπούσαν την προσοχή. Ύστερα, τίποτα δεν άλλαξε· το κούνημα και τα χτυπήματα, το χιόνι στο παράθυρο, οι απότομες εναλλαγές από την αχνιστή ζέστη στο κρύο κι ύστερα ξανά στη ζέστη, τα πρόσωπα των ανθρώπων που εμφανίζονταν στο μισοσκόταδο και οι φωνές τους, και η Άννα άρχισε να διαβάζει και να καταλαβαίνει αυτά που διάβαζε».

Γη που χάνεται (εκδ. Μεταίχμιο, μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη), της Τζούλια Φίλιπς

Η ιστορία του συναρπαστικού βιβλίου της Φίλιπς αρχινά το καλοκαίρι, τον μήνα Αύγουστο, όταν δυο ανήλικα κορίτσια εξαφανίζονται μυστηριωδώς σε κάποια ακτή της σιβηρικής χερσονήσου Καμτσάτκα.

Τους επόμενους μήνες, οι κάτοικοι της περιοχής αναζητούν συνεχώς τα χαμένα παιδιά και η υπόθεση ξεδιπλώνεται, παρουσιάζοντάς μας τον τρόπο ζωής και τις συνήθειες των ανθρώπων μιας εξωτικής ρωσικής κοινότητας, όπου ο χειμώνας είναι ψυχρός και δύσκολος κάθε χρόνο.

Η δεσποινίς Σμίλλα διαβάζει το χιόνι (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Δημοσθένης Κούρτοβικ), του Πέτερ Χόε

Η Σμίλλα Γιάσπερσεν μεγάλωσε στην αρκτική Γροιλανδία. Αφού ενηλικιώθηκε, σπούδασε φυσική κι ασχολήθηκε με τη μελέτη των χιονοπτώσεων. Στο αφηγηματικό παρόν, στα τριάντα επτά της χρόνια, η Σμίλλα ζει μοναχικά στην Κοπεγχάγη.

Μια ημέρα, ο μοναδικός φίλος της, ο εξάχρονος Εσκιμώος Ησαΐας, βρίσκεται νεκρός δίπλα από το σπίτι του. Ο ιατροδικαστής καταλήγει πως το αγόρι γλίστρησε από τη χιονισμένη στέγη του και σκοτώθηκε, και η υπόθεση κλείνει. Η Σμίλλα, όμως, υποψιάζεται πως ο Ησαΐας δολοφονήθηκε και κάπως έτσι, ξεκινά μια έρευνα που θα την οδηγήσει στη χώρα των παιδικών της χρόνων.