Ισίδωρος Ζουργός: «Να ζεις με τον τρόπο του Ζορμπά ρουφώντας το μεδούλι της κάθε μέρας»

Το πρώτο βιβλίο που θυμάμαι

Ήταν πριν ακόμη καθίσω στα θρανία του σχολείου. Ξεφύλλιζα για καιρό ένα συγκινητικό βιβλίο για ένα λιονταράκι, που δακρυσμένο έψαχνε να βρει τη μαμά του. Η ιστορία της αναζήτησης είχε ευτυχώς ευτυχές τέλος. Χρόνια αργότερα μέσα από τις παιδαγωγικές μου σπουδές έμαθα για τον φόβο του αποχωρισμού, όπως τον περιγράφει η εξελικτική ψυχολογία, που εμφανίζεται κάπου στο τρίτο έτος της παιδικής ηλικίας. Ήταν μια επαρκής εξήγηση για τη συναισθηματική μου εμπλοκή με το βιβλίο, για την πρώτη αναγνωστική αγωνία.

Το αγαπημένο μου βιβλίο ως παιδί

Ο Ροβινσώνας Κρούσος, του Daniel Defoe.

Ήμουν σίγουρος για πολύ καιρό πως αργά ή γρήγορα θα έπρεπε κι εγώ να περάσω μια δοκιμασία μοναχικότητας σε κάποιο νησί. Όταν χρόνια αργότερα διάβασα κριτικές προσεγγίσεις για τον αποικιακό χαρακτήρα του βιβλίου, αυτό ουδόλως έβλαψε τον πρώτο αναγνωστικό έρωτα. Δεν μπορώ ούτε να υπερασπιστώ ούτε να κατηγορήσω το συγκεκριμένο μυθιστόρημα, αφού οι νόρμες του ορθού λόγου παραδίνονται αμαχητί στη δύναμη της αγάπης.

Το βιβλίο που σημάδεψε την εφηβεία μου

Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, του Νίκου Καζαντζάκη.

Να ζεις με τον τρόπο του Ζορμπά ρουφώντας το μεδούλι της κάθε μέρας, δεν ξέρω αν τα κατάφερα.

Το βιβλίο που επηρέασε τη σκέψη μου

Αξόδευτα πάθη, του George Steiner.

Μοιράστηκα κι ακόμη μοιράζομαι με τον συγγραφέα την αγωνία της αναγνώρισης της συγγραφικής μήτρας, με άλλα λόγια ποιο είναι αυτό το θέμα ή το ύφος, που οδηγεί τον αναγνώστη στα πιο βαθιά μυστικά.

Το βιβλίο που με έκανε να θέλω να γίνω συγγραφέας

Αυτή είναι η πιο δύσκολη ερώτηση, πώς να επιλέξεις μέσα από ένα νέφος τίτλων και συγγραφέων. Ας πούμε το Αδριανού απομνημονεύματα της Marguerite Yourcenar.

Από τότε έλκομαι από αυτά τα μυθιστορήματα που περιστρέφονται γύρω από έναν απολογισμό ζωής κι αυτό νομίζω πως είναι μια διακριτή εμμονή και στα δικά μου βιβλία.

Το βιβλίο που ξαναδιαβάζω

Η Οδύσσεια, του Ομήρου, ελάχιστες φορές τώρα πια ολόκληρη, πιο συχνά αποσπάσματα στο πρωτότυπο ή σε διάφορες μεταφράσεις.

Τι σημασία έχει αν ξέρεις ποιο νησί ή ποιο τέρας περιμένει κάθε φορά τον Οδυσσέα. Αδιάφορο, αν γνωρίζεις το τέλος, αφού η κάθε ανάγνωση είναι και η αρχή μιας άλλης κατανόησης.

Το βιβλίο που χαρίζω

Οι αόρατες πόλεις, του Ίταλο Καλβίνο.

Μικρό και κατάλληλο για ταξιδιωτικό σάκο, ευρηματικό, απαστράπτον, ευφάνταστο, μια άλλη εκδοχή του αριστουργήματος.

Το βιβλίο που άργησα να ανακαλύψω

Η θεωρία των χορδών, του Χοσέ Κάρλος Σομόθα.

Είναι από αυτά τα βιβλία όπου χάνεις την αίσθηση του χρόνου. Παραμερίζεις δουλειές, υποχρεώσεις, ρολόγια, κλείνεις τηλέφωνα, μένεις νηστικός…

Το βιβλίο που ντρέπομαι να λέω ότι έχω διαβάσει

Δεν υπάρχει για μένα τέτοιο βιβλίο, καθώς δεν υπάρχει γενικότερα μαύρη ή επικίνδυνη ανάγνωση. Όταν τυχαίνει να οδηγηθείς στα πιο βαθιά χασμουρητά, απλώς το παρατάς και δεν το τελειώνεις. Δεν υπάρχει ντροπή στο να αφήνεις ένα βιβλίο στη μέση.

Το βιβλίο που διαβάζω τώρα

Ξεκίνησα την μεγάλη Ανθολογία Ρωσικού διηγήματος, σε επιλογή και μετάφραση του Γιάννη Μότσιου.

Δεν ξέρω το γιατί αλλά πολύ συχνά καταφεύγω στη ρωσική λογοτεχνία, κυρίως σε αυτήν του 19ου αιώνα. Όταν νιώθω μια συγγραφική ή αναγνωστική κόπωση, καταφεύγω πάντα εκεί, στον παγωμένο αέρα της στέπας και στη μυρωδιά του τσαγιού που σιγοβράζει.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Ισίδωρος Ζουργός γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964. Έχει γράψει τα µυθιστορήµατα Φράουστ (1995, αναθεωρηµένη έκδοση 2010), Αποσπάσµατα από το βιβλίο του ωκεανού (2000), Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού (2002), η ισπανική μετάφραση του οποίου κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Sloper το 2022, Στη σκιά της πεταλούδας (2005), Η αηδονόπιτα (2008), Ανεµώλια (2011, Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου), Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλµοσίνο (2014, Βραβείο Public 2015), Λίγες και μία νύχτες (2017, Βραβείο περιοδικού Κλεψύδρα), Οι ρετσίνες του βασιλιά (2019), Περί της εαυτού ψυχής (2021, Βραβείο Public 2022). Επίσης συνέγραψε µε τον σκηνοθέτη Πάνο Καρκανεβάτο το σενάριο της ταινίας Όχθες (2015). Έχει τιμηθεί με το βραβείο ιστορικού μυθιστορήματος του Ιδρύματος «Κώστας και Άρτεμις Κυριαζή» (2023). Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα Παλιές και νέες χώρες (εκδ. Πατάκη).