Ο Ιταλός και ο Αμερικανός – Καταβύθιση σε «τούβλα» θερινά (I) 

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο πρώτο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει δύο πολυσέλιδα μυθιστορήματα – ή αλλιώς «τούβλα». Κεντρική εικόνα: © Siora Photography (Unsplash).

Γράφει ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης

Ο βιβλιόφιλος, στα όρια του βιβλιομανούς, κτήτωρ του Σάκου Εκστρατείας του Επίμονου Αναγνώστη, καθώς τυγχάνει εξ ισχυρής πεποιθήσεως μονογαμικός και αντιζάπινγκ, έχει μιαν ιδιαίτερη αδυναμία στα λεγόμενα «τούβλα», ήτοι τα πολυσέλιδα βιβλία. Ήδη από την εποχή της υπόγειας Πρωτοπορίας στην Κωλέττη, του Κάουφμαν στη Σταδίου, και των τακτικών επισκέψεων στη Βιβλιοθήκη της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης στη Μασσαλίας, αυτός και οι φίλοι του επένδυαν συστηματικά τις αναγνωστικές ώρες τους σε μυθιστορήματα των πεντακοσίων και άνω σελίδων. Φυσικά, έθυαν και σε ολιγοσέλιδα, μικρού σχήματος πονήματα, τα οποία αποκαλούσαν «μαρίδες» και συνήθως χρησίμευαν ως παρέα σε ραντεβού με κοπέλες που είχαν την τάση να αργούν.

Σήμερα, τα εν λόγω βιβλίδια (ιδίως η πολύτιμη φιλοσοφική & κοινωνιολογική σειρά Πλέθρον/μικρόκοσμος) τα αποκαλούν, κατόπιν εισηγήσεως της βιβλιοφάγου φίλης Alex F., «οπισθοτσεπικά». Τους θερινούς μήνες, ο Σάκος Εκστρατείας του Επίμονου Αναγνώστη γεμίζει (και κατόπιν αδειάζει για να ξαναγεμίσει) με «τούβλα»· ορισμένα απ᾽ αυτά είναι λίαν απαιτητικά, άλλα είναι απλώς (;) page-turner, όλα πάντως αποζημιώνουν την επένδυση. (Δες και εδώ).

Ανθοδέσμη από ημιβαρέων έως βαρέων βαρών μυθιστορήματα

Στα επόμενα κείμενα θα προσφέρουμε μιαν ανθοδέσμη από ημιβαρέων έως βαρέων βαρών μυθιστορήματα, καθώς μάλιστα προβαίνουμε σε μιαν επανάληψη του Ενάντια στη μέρα του Τόμας Πύντσον (1234 σελίδες, παρακαλώ!) δεκατέσσερα χρόνια μετά την πρώτη απόλαυσή του. Αρχίζουμε, λοιπόν, με το Νόμο του Μίσους (Αλμπέρτο Γκαρλίνι, 705 σελίδες) και το Η Mercury παρουσιάζει (Άντονυ Μάρρα, 575 σελίδες), και θα συνεχίσουμε με τον Βασιλιά (Στσέπαν Τβάρντοχ, 482 σελίδες), με τους Αθέατους (Αλαίν Νταμαζιό, 702 σελίδες), τους Αποσυνάγωγους (Ογούζ Ατάι, 997 σελίδες) και τα Βιβλία του Ιακώβ (858 σελίδες), και βλέπουμε.

Ο νόμος του μίσουςΟι πεζογράφοι που έχουν θητεύσει στην ποίηση συμβαίνει, σχεδόν στατιστικά, να είναι πιο στυλίστες και πολύπτυχοι από τους άλλους συναδέλφους τους (δες Ναμπόκοφ, Μέιλερ, Χέμινγουεϊ, Μπέκετ, κ.ά.). Τέτοιος είναι και ο Ιταλός Αλμπέρτο Γκαρλίνι (Alberto Garlini, Πάρμα, 1969) που έρχεται με το 705 σελίδων μεγάλου σχήματος μυθιστόρημα Ο Νόμος του Μίσους (έξοχα μεταφράζει η Βασιλική Πέτσα, κομψότατα εκδίδει ο οίκος Πόλις) να μας μεταφέρει στους σκοτεινούς λαβυρίνθους της άκρας δεξιάς και των μυστικών υπηρεσιών της χώρας του στα λεγόμενα «μολυβένια χρόνια», ιδίως στις αρχές τους, τον Μάρτιο του 1968, και έως την διαβόητη «σφαγή της Πιάτσα Φοντάνα» (στο μυθιστόρημα μεταμφιέζεται σε Πιάτσα ντελ Μονουμέντο), τρομοκρατική επίθεση με βόμβα στο Μιλάνο που είχε θύματα δεκαεφτά νεκρούς και ογδόντα οχτώ τραυματίες.

Εμβριθώς ο Γκαρλίνι μας ξεναγεί στις συγκρούσεις ακροδεξιών με ακροαριστερούς (κυρίως μαοϊκούς) νεαρούς, στον ταραγμένο ψυχικό κόσμο του Στέφανο Γκουέρα, κεντρικού πρωταγωνιστή του βιβλίου, και στις μηχανορραφίες των μυστικών υπηρεσιών που θέλησαν να επωφεληθούν από (εάν όχι και να στήσουν) τη «στρατηγική της έντασης», έναν ολέθριο κύκλο βιαιοτήτων που διήρκεσε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980.

Πολλές γνωστές μορφές της εποχής συναντάμε στις σελίδες του Γκαρλίνι, όπως τον περιλάλητο εκδότη Τζαντζάκομο Φελτρινέλι (εδώ μεταμφιεσμένος ως Τζιανπέρο Μενεγκέλλο), πολλά γνωστά γεγονότα παρουσιάζονται μεταπλασμένα, και τα χρόνια ανάμεσα στο 1968 και το 1985 προβάλλουν ανάγλυφα. Η ιδέα του Γκαρλίνι να εστιάσει σε έναν νεαρό ακροδεξιό είναι μπορχεσιανά ιδιοφυής· μας θυμίζει το συνταρακτικό «σκάνδαλο Censor» που προκάλεσε στην Ιταλία το 1975 ο Τζανφράνκο Σανγκουϊνέτι (Gianfranco Sanguinetti, 1948), συνεπικουρούμενος από τον Γκι Ντεμπόρ, με το βιβλίο του Φιλαλήθης Αναφορά σχετικά με τις τελευταίες δυνατότητες επιβίωσης του καπιταλισμού στην Ιταλία (στα ελληνικά: Σχετικά με την ιταλική κρίση, εκδ. Άκμων), όπου εκθέτει επαναστατικές ιδέες υποδυόμενος κάποιον ευπατρίδη πολέμιό τους.

Η εμπλοκή του ερωτικού στοιχείου στην πλοκή του Νόμου του Μίσους δεικνύει πως τα πάντα είναι ρευστά ακόμα και για ανθρώπους σκληροπυρηνικούς. Τα παιχνίδια της ενοχής και της εξιλέωσης που καταστρώνει ο συγγραφέας θα τα ζήλευε και ο πολύς Νόρμαν Μέιλερ. Κάθε σελίδα του Γκαρλίνι είναι κι ένας λυτρωτικός κόλαφος στο «φανταριλίκι» των άκαμπτων πεποιθήσεων. Οι ανατροπές μες στο βιβλίο είναι πάμπολλες και σαρωτικές. Η γραφή είναι πλημμυρισμένη με λυρικές εκλάμψεις, ενώ η βυθοσκόπηση στο ιλιγγιώδες βλέμμα των εμπλεκομένων είναι ντοστογιεφσκικής κοπής. Ένα επίτευγμα!

Η Mercury παρουσιάζειΤο Χόλιγουντ πάντα γοητεύει τους μυθιστοριογράφους. Ο Μεσοπόλεμος, επίσης. Τα φασιστικά μορφώματα εξακολουθούν τα αποτελούν θέμα για τη συγγραφή. Ο «φίλος μας» και εξόχως δημοφιλής στη χώρα μας Άντονυ Μάρρα (Anthony Marra, Ουάσινγκτον, 1984) καταπιάνεται θελκτικά και με τα τρία στο έργο του Η Mercury παρουσιάζει (μεταφράζει εμπνευσμένα ο δίμετρος μαιτρ Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδίδει άψογα ο οίκος Ίκαρος), μια 575 σελίδων διαδρομή στη βιομηχανία ονείρων, στη μουσολινική Ιταλία, στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Μάρρα, μάστορας της γραφής και ναμποκοφικός στυλίστας, δίνει πράσινη κάρτα στο χιούμορ αλλά και το ελεύθερο στη συγκίνηση, προσφέροντάς μας ένα χορταστικό κοκτέιλ από γκαγκ θαρρείς βγαλμένα από τα φιλμ των Αδελφών Μαρξ (ιδίως όταν μας μιλάει για τους δίδυμους κινηματογραφικούς παραγωγούς Άρτι και Νεντ Φέλντμαν που συμβαίνει να είναι άσπονδοι εχθροί) και από ελεγχόμενο μελόδραμα (όταν μιλάει για τη Μαρία Λαγκάνα, μετανάστρια στις ΗΠΑ από την Ιταλία). Οι δόσεις είναι ισόποσες, και το μυθιστόρημα είναι ένα λαμπρό page-turner και συνάμα ένας κριτικός λόγος απέναντι τόσο στην τρέλα και το μεγαλείο του Χόλιγουντ όσο και στη βαναυσότητα (αλλά και τη γελοιότητα) του ιταλικού φασισμού. Ο αντιφασίστας υπερασπιστής σοσιαλιστών, αναρχικών και αγκιτατόρων κομουνιστών Τζουζέπε Λαγκάνα, πατέρας της Μαρίας, περιφέρεται σαν φάντασμα μνημοσύνης και υπενθύμισης των δεινών και της θαρραλέας στάσης ενάντιά τους, αποτελώντας τον κρυφό πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος.

Λίαν ευρηματική η εμφάνιση του Μπέλα Λουγκόζι (πρώτου κινηματογραφικού Δράκουλα), ο οποίος καταντάει/αναγκάζεται να παριστάνει τον σωσία του εαυτού του για να βγάλει κάποια χρήματα – ένα τέχνασμα του Μάρρα για να στοχαστούμε πάνω στη διαλεκτική ψεύτικου/αληθινού, τα όρια των οποίων διόλου ευδιάκριτα δεν είναι στο Χόλιγουντ αλλά και, σύμφωνα με τον θεωρητικό και ανατόμο της κοινωνίας του θεάματος, τον Γκι Ντεμπόρ, σε όλο το φάσμα της ζωής από τη δεκαετία του 1930 μέχρι τις μέρες μας.


 * Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, το αφήγημα «Η Κοκό στην Κοπεγχάγη – Το μυθιστόρημα της μεταπολίευσης» (εκδ. Νήσος).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙI]  – Άπνοια και Πάγος

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙI]  – Άπνοια και Πάγος

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο τρίτο και τελευταίο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει το μυθιστόρημα της Άννας Καβάν [Anna Kavan] «Πάγος» (μτφρ. Λευτέρης Καλοσπύρος, εκδ. Gu...

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙ] – Στα χνάρια του Καρύλ Φερέ

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [ΙΙ] – Στα χνάρια του Καρύλ Φερέ

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο δεύτερο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει δύο βιβλία του Καρύλ Φερέ [Caryl Ferey]. Κεντρική εικόνα: Το Νορίσλκ όπως είναι σήμερα (© Sergey Po...

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [Ι]

40 χρόνια από το 1984: Παλιές και νέες πολιτικές δυστοπίες [Ι]

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται με τον πρώτο Σάκο Εκστρατείας του για το 2024, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο πρώτο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει βιβλία για παλιές και νέες δυστοπίες, εστιάζοντας στο μυθιστόρημα «Οι αθέατοι» του Αλέν Νταμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ