Ο Ιταλός και ο Αμερικανός – Καταβύθιση σε «τούβλα» θερινά (I) 

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης έρχεται και πάλι με τον Σάκο Εκστρατείας του, μιλώντας μας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, στο πρώτο μέρος, ο σάκος του περιλαμβάνει δύο πολυσέλιδα μυθιστορήματα – ή αλλιώς «τούβλα». Κεντρική εικόνα: © Siora Photography (Unsplash).

Γράφει ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης

Ο βιβλιόφιλος, στα όρια του βιβλιομανούς, κτήτωρ του Σάκου Εκστρατείας του Επίμονου Αναγνώστη, καθώς τυγχάνει εξ ισχυρής πεποιθήσεως μονογαμικός και αντιζάπινγκ, έχει μιαν ιδιαίτερη αδυναμία στα λεγόμενα «τούβλα», ήτοι τα πολυσέλιδα βιβλία. Ήδη από την εποχή της υπόγειας Πρωτοπορίας στην Κωλέττη, του Κάουφμαν στη Σταδίου, και των τακτικών επισκέψεων στη Βιβλιοθήκη της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης στη Μασσαλίας, αυτός και οι φίλοι του επένδυαν συστηματικά τις αναγνωστικές ώρες τους σε μυθιστορήματα των πεντακοσίων και άνω σελίδων. Φυσικά, έθυαν και σε ολιγοσέλιδα, μικρού σχήματος πονήματα, τα οποία αποκαλούσαν «μαρίδες» και συνήθως χρησίμευαν ως παρέα σε ραντεβού με κοπέλες που είχαν την τάση να αργούν.

Σήμερα, τα εν λόγω βιβλίδια (ιδίως η πολύτιμη φιλοσοφική & κοινωνιολογική σειρά Πλέθρον/μικρόκοσμος) τα αποκαλούν, κατόπιν εισηγήσεως της βιβλιοφάγου φίλης Alex F., «οπισθοτσεπικά». Τους θερινούς μήνες, ο Σάκος Εκστρατείας του Επίμονου Αναγνώστη γεμίζει (και κατόπιν αδειάζει για να ξαναγεμίσει) με «τούβλα»· ορισμένα απ᾽ αυτά είναι λίαν απαιτητικά, άλλα είναι απλώς (;) page-turner, όλα πάντως αποζημιώνουν την επένδυση. (Δες και εδώ).

Ανθοδέσμη από ημιβαρέων έως βαρέων βαρών μυθιστορήματα

Στα επόμενα κείμενα θα προσφέρουμε μιαν ανθοδέσμη από ημιβαρέων έως βαρέων βαρών μυθιστορήματα, καθώς μάλιστα προβαίνουμε σε μιαν επανάληψη του Ενάντια στη μέρα του Τόμας Πύντσον (1234 σελίδες, παρακαλώ!) δεκατέσσερα χρόνια μετά την πρώτη απόλαυσή του. Αρχίζουμε, λοιπόν, με το Νόμο του Μίσους (Αλμπέρτο Γκαρλίνι, 705 σελίδες) και το Η Mercury παρουσιάζει (Άντονυ Μάρρα, 575 σελίδες), και θα συνεχίσουμε με τον Βασιλιά (Στσέπαν Τβάρντοχ, 482 σελίδες), με τους Αθέατους (Αλαίν Νταμαζιό, 702 σελίδες), τους Αποσυνάγωγους (Ογούζ Ατάι, 997 σελίδες) και τα Βιβλία του Ιακώβ (858 σελίδες), και βλέπουμε.

Ο νόμος του μίσουςΟι πεζογράφοι που έχουν θητεύσει στην ποίηση συμβαίνει, σχεδόν στατιστικά, να είναι πιο στυλίστες και πολύπτυχοι από τους άλλους συναδέλφους τους (δες Ναμπόκοφ, Μέιλερ, Χέμινγουεϊ, Μπέκετ, κ.ά.). Τέτοιος είναι και ο Ιταλός Αλμπέρτο Γκαρλίνι (Alberto Garlini, Πάρμα, 1969) που έρχεται με το 705 σελίδων μεγάλου σχήματος μυθιστόρημα Ο Νόμος του Μίσους (έξοχα μεταφράζει η Βασιλική Πέτσα, κομψότατα εκδίδει ο οίκος Πόλις) να μας μεταφέρει στους σκοτεινούς λαβυρίνθους της άκρας δεξιάς και των μυστικών υπηρεσιών της χώρας του στα λεγόμενα «μολυβένια χρόνια», ιδίως στις αρχές τους, τον Μάρτιο του 1968, και έως την διαβόητη «σφαγή της Πιάτσα Φοντάνα» (στο μυθιστόρημα μεταμφιέζεται σε Πιάτσα ντελ Μονουμέντο), τρομοκρατική επίθεση με βόμβα στο Μιλάνο που είχε θύματα δεκαεφτά νεκρούς και ογδόντα οχτώ τραυματίες.

Εμβριθώς ο Γκαρλίνι μας ξεναγεί στις συγκρούσεις ακροδεξιών με ακροαριστερούς (κυρίως μαοϊκούς) νεαρούς, στον ταραγμένο ψυχικό κόσμο του Στέφανο Γκουέρα, κεντρικού πρωταγωνιστή του βιβλίου, και στις μηχανορραφίες των μυστικών υπηρεσιών που θέλησαν να επωφεληθούν από (εάν όχι και να στήσουν) τη «στρατηγική της έντασης», έναν ολέθριο κύκλο βιαιοτήτων που διήρκεσε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980.

Πολλές γνωστές μορφές της εποχής συναντάμε στις σελίδες του Γκαρλίνι, όπως τον περιλάλητο εκδότη Τζαντζάκομο Φελτρινέλι (εδώ μεταμφιεσμένος ως Τζιανπέρο Μενεγκέλλο), πολλά γνωστά γεγονότα παρουσιάζονται μεταπλασμένα, και τα χρόνια ανάμεσα στο 1968 και το 1985 προβάλλουν ανάγλυφα. Η ιδέα του Γκαρλίνι να εστιάσει σε έναν νεαρό ακροδεξιό είναι μπορχεσιανά ιδιοφυής· μας θυμίζει το συνταρακτικό «σκάνδαλο Censor» που προκάλεσε στην Ιταλία το 1975 ο Τζανφράνκο Σανγκουϊνέτι (Gianfranco Sanguinetti, 1948), συνεπικουρούμενος από τον Γκι Ντεμπόρ, με το βιβλίο του Φιλαλήθης Αναφορά σχετικά με τις τελευταίες δυνατότητες επιβίωσης του καπιταλισμού στην Ιταλία (στα ελληνικά: Σχετικά με την ιταλική κρίση, εκδ. Άκμων), όπου εκθέτει επαναστατικές ιδέες υποδυόμενος κάποιον ευπατρίδη πολέμιό τους.

Η εμπλοκή του ερωτικού στοιχείου στην πλοκή του Νόμου του Μίσους δεικνύει πως τα πάντα είναι ρευστά ακόμα και για ανθρώπους σκληροπυρηνικούς. Τα παιχνίδια της ενοχής και της εξιλέωσης που καταστρώνει ο συγγραφέας θα τα ζήλευε και ο πολύς Νόρμαν Μέιλερ. Κάθε σελίδα του Γκαρλίνι είναι κι ένας λυτρωτικός κόλαφος στο «φανταριλίκι» των άκαμπτων πεποιθήσεων. Οι ανατροπές μες στο βιβλίο είναι πάμπολλες και σαρωτικές. Η γραφή είναι πλημμυρισμένη με λυρικές εκλάμψεις, ενώ η βυθοσκόπηση στο ιλιγγιώδες βλέμμα των εμπλεκομένων είναι ντοστογιεφσκικής κοπής. Ένα επίτευγμα!

Η Mercury παρουσιάζειΤο Χόλιγουντ πάντα γοητεύει τους μυθιστοριογράφους. Ο Μεσοπόλεμος, επίσης. Τα φασιστικά μορφώματα εξακολουθούν τα αποτελούν θέμα για τη συγγραφή. Ο «φίλος μας» και εξόχως δημοφιλής στη χώρα μας Άντονυ Μάρρα (Anthony Marra, Ουάσινγκτον, 1984) καταπιάνεται θελκτικά και με τα τρία στο έργο του Η Mercury παρουσιάζει (μεταφράζει εμπνευσμένα ο δίμετρος μαιτρ Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδίδει άψογα ο οίκος Ίκαρος), μια 575 σελίδων διαδρομή στη βιομηχανία ονείρων, στη μουσολινική Ιταλία, στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Μάρρα, μάστορας της γραφής και ναμποκοφικός στυλίστας, δίνει πράσινη κάρτα στο χιούμορ αλλά και το ελεύθερο στη συγκίνηση, προσφέροντάς μας ένα χορταστικό κοκτέιλ από γκαγκ θαρρείς βγαλμένα από τα φιλμ των Αδελφών Μαρξ (ιδίως όταν μας μιλάει για τους δίδυμους κινηματογραφικούς παραγωγούς Άρτι και Νεντ Φέλντμαν που συμβαίνει να είναι άσπονδοι εχθροί) και από ελεγχόμενο μελόδραμα (όταν μιλάει για τη Μαρία Λαγκάνα, μετανάστρια στις ΗΠΑ από την Ιταλία). Οι δόσεις είναι ισόποσες, και το μυθιστόρημα είναι ένα λαμπρό page-turner και συνάμα ένας κριτικός λόγος απέναντι τόσο στην τρέλα και το μεγαλείο του Χόλιγουντ όσο και στη βαναυσότητα (αλλά και τη γελοιότητα) του ιταλικού φασισμού. Ο αντιφασίστας υπερασπιστής σοσιαλιστών, αναρχικών και αγκιτατόρων κομουνιστών Τζουζέπε Λαγκάνα, πατέρας της Μαρίας, περιφέρεται σαν φάντασμα μνημοσύνης και υπενθύμισης των δεινών και της θαρραλέας στάσης ενάντιά τους, αποτελώντας τον κρυφό πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος.

Λίαν ευρηματική η εμφάνιση του Μπέλα Λουγκόζι (πρώτου κινηματογραφικού Δράκουλα), ο οποίος καταντάει/αναγκάζεται να παριστάνει τον σωσία του εαυτού του για να βγάλει κάποια χρήματα – ένα τέχνασμα του Μάρρα για να στοχαστούμε πάνω στη διαλεκτική ψεύτικου/αληθινού, τα όρια των οποίων διόλου ευδιάκριτα δεν είναι στο Χόλιγουντ αλλά και, σύμφωνα με τον θεωρητικό και ανατόμο της κοινωνίας του θεάματος, τον Γκι Ντεμπόρ, σε όλο το φάσμα της ζωής από τη δεκαετία του 1930 μέχρι τις μέρες μας.


 * Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Τελευταίο του βιβλίο, το αφήγημα «Η Κοκό στην Κοπεγχάγη – Το μυθιστόρημα της μεταπολίευσης» (εκδ. Νήσος).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τι διαβάζει ο Επίμονος Αναγνώστης – «Μέσα Μαρτίου, απομεσήμερο» του Νίκου Ξένιου

Τι διαβάζει ο Επίμονος Αναγνώστης – «Μέσα Μαρτίου, απομεσήμερο» του Νίκου Ξένιου

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών επιστρέφει με τον «Σάκο Εκστρατείας» του μιλώντας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, η συλλογή διηγημάτων του Νίκου Ξένιου «Μέσα Μαρτίου, απομεσήμερο» (εκδ. Ιωλκός). 

Γράφει ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης

...
Τι διαβάζει ο Επίμονος Αναγνώστης – «Επτά μέρες στην κόλαση» του Γιώργου Δήμου: Σπλάτερ για διδακτέα ύλη

Τι διαβάζει ο Επίμονος Αναγνώστης – «Επτά μέρες στην κόλαση» του Γιώργου Δήμου: Σπλάτερ για διδακτέα ύλη

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών επιστρέφει με τον «Σάκο Εκστρατείας» του μιλώντας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, η συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Δήμου «Επτά μέρες στην κόλαση» (εκδ. Ιωλκός). Κεντρική εικόνα: Πίνακας του Φράνσις Μπέικον.

Γράφει ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης ...

«Ποιήματα γράφεις / με οκτάνια / όχι με γράμματα» – Για τη συλλογή «Γέρας» του Γιώργου Βέλτσου

«Ποιήματα γράφεις / με οκτάνια / όχι με γράμματα» – Για τη συλλογή «Γέρας» του Γιώργου Βέλτσου

Ο ιχνηλάτης βιβλιοπωλείων και βιβλιοθηκών επιστρέφει με τον «Σάκο Εκστρατείας» του μιλώντας για βιβλία σαν να αφηγείται ιστορίες. Σήμερα, η τελευταία ποιητική σύνθεση του Γιώργου Βέλτσου «Γέρας», η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Γράφει ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το πεζογραφικό έργο της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου – Ιστορίες όπου το ελάχιστο αναδεικνύεται σε μείζον

Το πεζογραφικό έργο της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου – Ιστορίες όπου το ελάχιστο αναδεικνύεται σε μείζον

Η ποιήτρια και πεζογράφος Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου πέθανε σε ηλικία 96 ετών την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου. Το πεζογραφικό έργο της αποτελείται από κείμενα με στοχαστικότητα και συναίσθημα, όπου το ελάχιστο αναδεικνύεται σε μείζον. Κάποιες σκέψεις για τη συγγραφική πορεία της.

...
«Ατελείωτο αστείο»: Εκδήλωση για το μυθιστόρημα-ποταμό του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας

«Ατελείωτο αστείο»: Εκδήλωση για το μυθιστόρημα-ποταμό του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας

Την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, οι εκδόσεις Gutenberg διοργανώνουν εκδήλωση για το μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας (David Foster Wallace) «Ατελείωτο αστείο» (μτφρ. Κώστας Καλτσάς). © Britannica

Επιμέλεια: Book Press

...
Πέθανε η Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου – Η Εταιρεία Συγγραφέων αποχαιρετά το μέλος της

Πέθανε η Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου – Η Εταιρεία Συγγραφέων αποχαιρετά το μέλος της

Πέθανε σε ηλικία 96 ετών η ποιήτρια και πεζογράφος Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η συγγραφέας ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίτσας Περ. Ράλλη «Από το ένα στο άλλο 10+1 διηγήματα», η οποία θα κυκλοφορήσει, στη σειρά «Τα αειθαλή», αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Τόπος. Κεντρική εικόνα: Η Μ. Ράλλη σε νεανική φωτογραφία (studio Nelly’s), από το Αρχείο της Μαρίας Ράλλη – ΜΙΕΤ, Λογ...

«Η γυναίκα συγγραφέας» της Φελισιτέ ντε Ζανλίς (προδημοσίευση)

«Η γυναίκα συγγραφέας» της Φελισιτέ ντε Ζανλίς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Φελισιτέ ντε Ζανλίς [Félicité de Genlis] «Η γυναίκα συγγραφέας» (μτφρ. Διονύσης Γιαννάτος, εισαγωγή – επιμέλεια – επίμετρο: Μαρία Σπυριδοπούλου), το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Ροές.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Δεν βλέπω όνειρα συνήθως – Γράμματα του Χάρρυ στη Ρετζίνα», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Παιδικές σκηνές ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας που ξεχωρίσαμε από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Ανάμεσά τους, κάποια βραβευμένα, κάποια παλαιότερα, που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά, κάποια λογοτεχνικά ντεμπούτα. 

...

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Έξι σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής (αυτο)βιογραφούνται και αποκαλύπτουν τις προσωπικές τους διαδρομές, μέσα από τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, προς τη δημιουργία του έργου τους.

Επιλογή-παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός

Πολλοί είναι ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: Φώτης Δούσος, Γιάννης Μαρής, Αντόνιο Μαντσίνι. Αντισυμβατικοί αστυνομικοί, αδικία και δωσιλογισμός σε λιτή αφήγηση και μεσογειακό νουάρ για το δικαίωμα στην αυτοδικία. ©istock

Επιλογή-παρουσίαση: Χ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ