Όσκαρ 2026: Τα βιβλία πίσω από τις ταινίες

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος αρκετές από τις ταινίες τις οποίες ξεχώρισε η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου βασίζονται σε μυθιστορηματική πρώτη ύλη. Τέσσερις από τις πέντε υποψήφιες ταινίες στην κατηγορία του Διασκευασμένου Σεναρίου στηρίζονται σε βιβλία, όλα εκ των οποίων έχουν κυκλοφορήσει στα ελληνικά – μοναδική εξαίρεση η «Βουγονία» του Γιώργου Λάνθιμου, το σενάριο της οποίας είναι διασκευή παλαιότερου, κορεάτικου φιλμ.

Το μπεστ σέλερ της Μάγκι Ο’ Φάρελ Άμνετ (μτφρ. Αύγουστος Κορτώ, εκδ. Ψυχογιός) ενέπνευσε την ομότιτλη ταινία της Κλόι Ζάο, που είναι υποψήφια σε όλες τις μεγάλες κατηγορίες στα Όσκαρ. Στο επίκεντρο τίθεται η γυναίκα του Σαίξπηρ, η οποία καλείται να φροντίσει μόνη τα παιδιά τους, καθώς ο βάρδος λείπει στο Λονδίνο οικοδομώντας την καριέρα του στο θέατρο. Εντέλει, όμως, το οικογενειακό και το θεατρικό δράμα πρόκειται να καθορίσουν το ένα το άλλο.

«Οι αισθαντικές, ωραίες εικόνες συνταιριάζονται με τις σιωπές και τους φυσικούς ήχους σε ένα μαγικό παραμύθι, που αργότερα γίνεται φιλμική αφήγηση και μετά τραγικό δράμα, για να επιστρέψει στο τέλος στην κοίτη της τέχνης (της θεατρικής)» σημειώνει ο Θόδωρος Σούμας στην κριτική του. 

Το φιλμ του Πολ Τόμας Άντερσον «Μια μάχη μετά την άλλη» είναι μια διασκευή του μεταμοντέρνου μυθιστορήματος του Τόμας Πίντσον Vineland (μτφρ. Ανδρέας Βαχλιώτης, εκδ. Χατζηνικολή), που πρόκειται να μεταφραστεί εκ νέου και να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Gutenberg. Ο Άντερσον έχει καταπιαστεί στο παρελθόν με τον κόσμο του Πίντσον, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη την ιστορία του Έμφυτου ελαττώματος (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Καστανιώτη).

Αυτή τη φορά, ο σκηνοθέτης δημιουργεί ένα πολιτικό φιλμ στο οποίο τα μέλη μιας παλαιάς αριστερής ριζοσπαστικής οργάνωσης καταδιώκονται από έναν φιλόδοξο συνταγματάρχη, καθοδηγούμενο από σκοτεινά, ιδιοτελή κίνητρα. Μια ταινία με μεγάλους αστέρες (Λεονάρντο Ντι Κάπριο, Σον Πεν κλπ), που αποκλίνει σε αρκετά σημεία από το έργο του Πίντσον.

«Ο σκηνοθέτης αναδεικνύει κινηματογραφικά στο “Μια μάχη μετά την άλλη” το παράλογο της κοινωνίας και της ζωής. Στήνει με ένταση, μαύρο χιούμορ και φιλμική ισχύ και πειθώ, μια παρωδία του αμερικάνικου κοινωνικοπολιτικού βίου, μια φάρσα, μια πολιτική σάτιρα με βιτριολική, σαρδόνια κωμική αύρα» γράφει ο Θόδωρος Σούμας.

Μπορεί στη χώρα μας να μην καταφέραμε να δούμε στη μεγάλη οθόνη το «Train dreams» του Κλιντ Μπέντλεϊ, που βασίζεται στα Όνειρα τραίνων του Ντένις Τζόνσον (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Αντίποδες), όμως όσοι έχουν πρόσβαση στο Netflix αξίζει να την παρακολουθήσουν. Πρόκειται για ένα φιλμ χαμηλών τόνων, όπως και ο πρωταγωνιστής του, ένας εργάτης σιδηροδρόμων που βάζει το χεράκι του στην εξημέρωση της άγριας Αμερικής στις αρχές του 20ού αιώνα.

Όλα βρίσκονται στη θέση τους σε αυτήν τη μελαγχολική ταινία με θέμα την απώλεια, τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, τις ανθρώπινες ζωές σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται.

«Στο τέλος της ταινίας η βαθύτατη αυτή μελέτη χαρακτήρα ολοκληρώνεται: ο Ρόμπερτ βρίσκεται ξανά μόνος, να περπατά στους δρόμους της Σποκέιν στην Ουάσινγκτον και να παρακολουθεί από τη βιτρίνα ενός καταστήματος μια τηλεόραση που μεταδίδει τη διαστημική εποποιία. Η πειραματική απογείωσή του στον αέρα με ένα διπλάνο και η αφ’ υψηλού θέαση των δασών όπου έχει περάσει όλη του τη ζωή ταυτίζονται με το αίσθημα ότι, από εκείνη τη στιγμή και πέρα, συμβιβάζεται με τη μοίρα του, ένα αμυδρό φως ανατέλλει και ο ήρωας εναρμονίζεται με τα στοιχεία που συνθέτουν τον κόσμο: “connected to it all”» αναφέρει ο Νίκος Ξένιος.

Τελευταία υποψηφιότητα στην κατηγορία του Διασκευασμένου Σεναρίου, το φιλμ του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο που είναι εμπνευσμένο από το κλασικό έργο της Φρανκενστάιν (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Ψυχογιός) της Μέρι Σέλεϊ.

Εκ πρώτης όψεως, ο Ντελ Τόρο είναι ο καταλληλότερος δημιουργός για τη διασκευή του έργου, εφόσον πάντοτε κοιτά με συμπόνοια και κατανόηση τα παρεξηγημένα «τέρατα». Η αγάπη του για το γοτθικό στοιχείο και η τάση του να δημιουργεί τους παραμυθένιους κόσμους του βασιζόμενος στα πρακτικά παρά τα ψηφιακά εφέ, του δίνουν επίσης «πόντους». Στη συγκεκριμένη ταινία, παρουσιάζει τη δική του ανάγνωση του έργου της Μέρι Σέλεϊ, αλλάζοντας αρκετά το κέντρο βάρους της ιστορίας.

Τέλος, η ταινία του Τζος Σάφντι «Marty Supreme», με τον Τιμοτέ Σαλαμέ να πρωταγωνιστεί στον ρόλο ενός δαιμόνιου παίκτη του πινγκ πονγκ, δεν είναι βασισμένη σε βιβλίο, αλλά δανείζεται πολλά στοιχεία από την ιστορία του Μάρτι Ράισμαν, ικανότατου και ετοιμόλογου αθλητή που ήταν γνωστός με το παρατσούκλι «Η βελόνα».

Στο βιβλίο του Τζερόμ Τσάρυν Πινγκ πονγκ – Καυτά κοψίματα και διαβολεμένα φάλτσα (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Άγρα), καταγράφεται η ιστορία ενός αθλήματος που επηρέασε τις διπλωματικές σχέσεις των ΗΠΑ με την Κίνα, και επίσης συνδέθηκε έντονα με τον τζόγο και παρουσιάζεται η ιστορία του ίδιου του συγγραφέα.