Η άνοιξη σκάει μύτη

(«Ελένη», «Αντιγόνη»), συγγραφή βιβλίου για τις νέες τεχνολογίες («Λογοτεχνία και νέες τεχνολογίες») και άλλα πολλά, η 41χρονη Σοφία Νικολαΐδου επιστρέφει με ένα μυθιστόρημα – ίσως το πλέον φιλόδοξο μέχρι σήμερα, από την άποψη ότι μπαίνει σε χωράφια που η «γενιά» της προτίμησε μέχρι σήμερα να αφήνει στους ιστορικούς ή στους παλιότερους πεζογράφους. Το «Απόψε δεν έχουμε φίλους» ολοκληρώνεται μια βραδιά του Δεκέμβρη του 2008, και ο τίτλος του δεν είναι παρά ένα από τα συνθήματα που ακούγονται από τα χείλη των φοιτητών μια από τις θερμές εκείνες νύχτες. Ωστόσο, πριν φτάσουμε εκεί, παρακολουθούμε τρεις διαφορετικές «στιγμές» της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: Ανάμεσα στα 1981 και 1989, ένας ιστορικός ερευνά την ιστορία των δοσίλογων και των γερμανοφασιστικών οργανώσεων στη Θεσσαλονίκη. Το φόντο, γνωστό: διώξεις των Εβραίων, μαυραγορίτες, κατηχητικά, ζόφος… Τις τρεις διαφορετικές αυτές στιγμές της Ιστορίας συνέχει, από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, το γνωστό εμβατήριο «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», ενώ από σελίδα σε σελίδα αντιλαμβανόμαστε, κόντρα στους εθνικούς μας μύθους και ιδεοληψίες, ότι τίποτε δεν είναι εγγυημένο.


Ήλιος με δόντια
Γιάννης Μακριδάκης
Βιβλιοπωλείον της Εστίας
ΣΕΛ. 246, ΤΙΜΗ €14,00

Ευχάριστα ξάφνιασε δύο χρόνια πριν κριτικούς και αναγνωστικό κοινό ο 39χρονος σήμερα Γιάννης Μακριδάκης με το πρώτο του μυθιστόρημα «Ανάμισης ντενεκές». Εκεί, με την ντοπιολαλιά της πατρίδας του της Χίου εξιστορούσε την ζωή και τα πάθη ενός θρύλου του νησιού, του Γιώργη Πέτικα, ο οποίος εξαιτίας ενός εγκλήματος πάθους πέρασε στην παρανομία. Στο επόμενο βιβλίο του, τη νουβέλα «Η δεξιά τσέπη του ράσου», ο Μακριδάκης έδειξε ότι μπορεί να γίνει ακόμη πιο στοχαστικός και πυκνός, διηγούμενος την ιστορία του μοναχού Βικέντιου και της ιδιαίτερης, μοναχικής (με τη διπλή έννοια) ζωής του. Φέτος, επανέρχεται με ένα μυθιστόρημα διαφορετικής τεχνοτροπίας, δείχνοντας ότι κινείται με άνεση σε διαφορετικά στιλ και δεν έχει κάνει μανιέρα την χιώτικη ιδιόλεκτο. «Απόμεινα τότε, θυμάμαι, εκεί, κάτω από τη μεγάλη γαλαρία, γερμένος για κάμποση ώρα πάνω στη βαριά σιδεριά της καστρόπορτας, να κλαίω με αναφιλητά, ώσπου μέσα στο βούρκο του μυαλού μου άστραψε η σκέψη πως από κείνη την ώρα ήμουνα πια εγώ η μοναδική, η πιο μεγάλη ντροπή του Φρουρίου. Σκέφτηκα τις μέγαιρες αφρισμένες να με διώχνουνε, να με κατασπαράζουνε και να με ματώνουνε με τα νύχια και με τα δόντια τους.»



Rewind
Μαρία Ξυλούρη
Καλέντης 2009
ΣΕΛ. 203, ΤΙΜΗ € 15,00

Μία πρόβα μυθιστορήματος, λέει πως έκανε η Μαρία Ξυλούρη επί 3 χρόνια όταν έγραφε αυτό που τελικά εκδόθηκε το 2009 με τον τίτλο «Rewind». Είναι η ιστορία του Πέτρου που κάποιοι τον φωνάζουν Μέιντεï – άραγε ποιος εκπέμπει το σήμα κινδύνου; Ο Πέτρος δεν είναι αυτό που θα ήθελε να είναι, κουβαλάει τραύματα και βάρη που μπορεί και να μην είναι καν δικά του. Η πρωτοεμφανιζόμενη Μαρία Ξυλούρη αφηγείται την πορεία ενός συνομήλικού της δημιουργώντας μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, όπου το οξυγόνο όλο και λιγοστεύει, καταφέρνοντας να κόψει την ανάσα όχι μόνον του ήρωά της αλλά και του αναγνώστη. Με απουσίες που στοιχειώνουν, ενοχές κι ευθύνες που τις επωμίζονται ίσως τα λάθος πρόσωπα ο Πέτρος βαδίζει τον επώδυνο δρόμο προς την αλήθεια και την κάθαρση. Η μητέρα είναι αμετάκλητα απούσα, η αντικαταστάτριά της είναι βασανιστικά ωσεί απούσα και ο πατέρας είναι επώδυνα παρών και την ίδια ώρα εκείνος που κρατά τα κλειδιά του μυστηρίου. Η Μαρία Ξυλούρη από τις Κάτω Ασίτες Μαλεβιζίου της Κρήτης, για την ώρα παρακολουθεί το πρώτο της βιβλίο μέσα από το «δωμάτιο του πανικού», όπως ονομάζει το ιστολόγιό της.


Νύχτες με ουρά
Αντώνης Σουρούνης
Καστανιώτης 2010
ΣΕΛ. 248, ΤΙΜΗ €14,70

Το τελευταίο βιβλίο του Αντώνη Σουρούνη περιλαμβάνει κείμενα τα οποία κινούνται μεταξύ διηγημάτων και χρονογραφημάτων και διαπνέονται όλα από τα βιώματα και τις εμπειρίες του, από την δική του καθημερινότητα, από τα μικρά κι ασήμαντα, εκείνα που συμβαίνουν χωρίς να τους αποδίδουμε τη σημασία που, όπως μας καταδεικνύει με τη γραφή του ο συγγραφέας, έχουν. Ο Αντώνης Σουρούνης, ο Θεσσαλονικιός που έζησε μετανάστης στη Γερμανία στη δεκαετία του ’60 και πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα το 1997 με τους «Συμπαίχτες», έχει διαγράψει μια σταθερή και έντιμη πορεία καταγράφοντας με λόγο καταγγελτικό, σαρκαστικό, ενίοτε αποκαθηλωτικό αλλά πάντα ευθύ όσα συνθέτουν την πορεία ζωής του. Το 1995 τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο για το μυθιστόρημά του «Ο Χορός των Ρόδων» και το 2006 το βραβείο του περιοδικού Διαβάζω για το «Μονοπάτι στη θάλασσα». Λεφτά με ουρά μπορεί να μην υπάρχουν πια, αλλά οι «Νύχτες με ουρά» είναι πολλές και τις έχουμε ζήσει όλοι μας, ίσως περισσότερο εκείνοι που αγαπάει ο συγγραφέας: «Άνθρωποι που δουλεύουν, που βρέχονται, που κρυώνουν, που γελάνε, που κλαίνε, που γλεντάνε, που παίζουν τα όργανα πάνω από φρέσκα μνήματα. Άντρες που χαμογελάνε στη γυναίκα τους και μάνες που γελάνε στα παιδιά τους. Άνθρωποι που πρόλαβαν και πέθαναν προτού κυριεύσουν τον κόσμο οι μπίζνες, οι μίζες, τα εξοχικά, τα κότερα και οι πισίνες.»