feminismos 2022

Στην εποχή των πιο αποτρόπαιων περιστατικών έμφυλης βίας, γυναικοκτονιών, βιασμών ανηλίκων και σεξουαλικής κακοποίησης, ο φεμινισμός είναι κάτι περισσότερο από χρήσιμος. Είναι απαραίτητος. Το νέο κοινωνικό πλαίσιο, τα ερωτήματα που προκύπτουν με ρυθμό χιονοστοιβάδας και η αναζήτηση των απαντήσεων σε «επικαιροποιημένες» εκδοχές του φεμινισμού, καθιστούν τα πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, γόνιμα αναγνώσματα γύρω από τα φλέγοντα ζητήματα του φεμινιστικού κινήματος. Στην εικόνα, πορεία γυναικών στη Χιλή. 

Γράφει η Λαμπρινή Πλατσατούρα

1 5 feministika vivlia«Η πτώση της πατριαρχίας – Η ιστορία του σεξισμού και η αντίσταση των γυναικών»
Marta Breen, Jenny Jordahl
Μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη
Εκδ. Παπαδόπουλος

Τον 18ο αιώνα οι φεμινίστριες αποκεφαλίζονταν στις γκιλοτίνες. Οι σουφραζέτες του 19ου αιώνα κατέληγαν στις φυλακές. Το graphic novel των Breen και Jordahl αποτυπώνει με χιούμορ και οξυδέρκεια τον αγώνα κατά του σεξισμού και της πατριαρχίας. Οι δύο δημιουργοί μας χαρίζουν μια έξυπνη και αστεία ανασκόπηση της πολιτισμικής ιστορίας φωτίζοντας απόψεις και προσωπικότητες χάρη στις οποίες οι άνδρες υιοθέτησαν έμφυλες πρακτικές. Ολόκληρος ο κόσμος στη διάρκεια της ιστορίας έχει ειδωθεί μέσα από το αντρικό βλέμμα από την εποχή του Αριστοτέλη, του Goethe έως τον Woody Allen.

H πτώση της πατριαρχίας, είναι ένα απολαυστικό graphic novel πολύ διαφωτιστικό στον αγώνα των γυναικών. Για να κατανοήσουμε καλύτερα έννοιες, όπως mansplaining, έμφυλες ανισότητες και τοξική αρρενωπότητα και να απολαύσουμε πραγματικά την ανάγνωση.

2 5 feministika vivlia«Μητέρα μηδέν παιδιών – Η μητρότητα ως επιλογή ή επιβολή»
Λύο Καλοβυρνάς
Εκδ. Gutenberg

«Ο κάθε άνθρωπος με μήτρα δεν είναι υποχρεωμένος να κάνει παιδί περισσότερο απ' ότι ο κάθε άνθρωπος με φωνητικές χορδές είναι υποχρεωμένος να γίνει τραγουδιστής της όπερας». [Γκλόρια Στάινεμ]

«Η μητρότητα με κυνηγάει όλη μου τη ζωή επειδή έχω αιδοίο. Πιστεύω ότι κάτι αντίστοιχο δεν γίνεται σε άντρες. Η λέξη «πατέρας» δεν τους κυνηγάει, δεν είναι ταυτόσημη με την ύπαρξή τους». [Αντωνία 36 ετών]

«Η απόκτηση παιδιών ήταν κάτι σαν επαγγελματικός προσανατολισμός για τη μητέρα μου και τη γιαγιά μου». [Πηνελόπη 45 ετών]

Αυτές είναι φωνές γυναικών που συνήθως φιμώνονται και αντιμετωπίζονται ως προβληματικές ή ανύπαρκτες. Ο Λύο Καλοβυρνάς δίνει τον λόγο στις γυναίκες που προσπαθούν να βρουν τις επιθυμίες τους, να τις κατανοήσουν και να τις υποστηρίξουν. Μέσα από την πολυετή ψυχοθεραπευτική ενασχόληση με το θέμα τής μη μητρότητας βασίζεται κατεξοχήν στις προσωπικές μαρτυρίες δεκάδων γυναικών που συμμετείχαν στα εργαστήρια καθώς και σε συνεντεύξεις.

Πόσο ελεύθερες είναι οι επιλογές των γυναικών; Υπάρχει τελικά το μητρικό ένστικτο; Γιατί οι γυναίκες ρωτούνται διαρκώς πότε σκοπεύουν να κάνουν παιδί; Οι γυναίκες που δεν έχουν παιδιά είναι αποτυχημένες; Έχει δικαίωμα μια γυναίκα να μετανιώσει που έγινε μητέρα; 

3 5 feministika vivlia«Τι είναι το σεξουαλικό Κεφάλαιο;»
Eva Illoyz, Dana Kaplan
Μτφρ. Διονύσης Παπαδουκάκης
Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου

Πώς έχουμε οδηγηθεί στη βαθιά πεποίθηση ότι το σεξ φανερώνει τι είμαστε; Γύρω από αυτό το ερώτημα στοχάζονται οι σύγχρονοι μελετητές και οι Eva Illoyz και Dana Kaplan έρχονται να μιλήσουν για το σεξουαλικό κεφάλαιο.

Μέσα από τη σύνδεσή του με το μαρξιστικό κεφάλαιο, αμφισβητούν την άποψη πως το σεξ είναι υπόθεση ιδιωτική και αναδεικνύουν την άμεση συσχέτισή του με τον τρόπο οργάνωσης του κοινωνικού χώρου. Με γόνιμα επιχειρήματα αντιτίθενται σε κυρίαρχες αφηγήσεις περί εμπορευματοποίησης ενός «επιθυμητικού υποκειμένου» προς κατανάλωση καθώς και της συνειδητής εκμετάλλευσης της σεξουαλικότητας ενός δρώντα.

Όπως αναφέρουν, το σεξουαλικό κεφάλαιο δεν είναι απλώς ένα προσωπικό περιουσιακό στοιχείο που αξιοποιείται και διαπραγματεύεται σε διαπροσωπικό επίπεδο. Αντίθετα, στο βαθμό που οι αισθητικοί κώδικες της σεξουαλικότητας, ή ακόμα και η σεξουαλική τεχνογνωσία έχουν έμφυλο και ταξικό χαρακτήρα, το νεοφιλελεύθερο σεξουαλικό κεφάλαιο αποτελεί μέρος της ταξικής δομής ακριβώς επειδή συσσωρεύεται από τα άτομα στην καθημερινή, οικεία ζωή τους.

Στην –πραγματικά– ριζοσπαστική θεωρία των Illoyz και Kaplan το σεξουαλικό κεφάλαιο λειτουργεί όπως ακριβώς η καπιταλιστική παραγωγή. Ελάχιστα υποκείμενα βρίσκονται στην προνομιούχα θέση να χρησιμοποιήσουν στον εργασιακό τους χώρο τη σεξουαλική ελευθερία που απολαμβάνουν ιδιωτικά και να ανεβαίνουν στην ιεραρχία της κοινωνικής παραγωγής.

4 5 feministika vivlia«Κορίτσια στο περιθώριο – Μαρτυρίες»
Μαρία Φαφαλιού
Εκδ. Αλεξάνδρεια

Τα κορίτσια στο περιθώριο της Μαρίας Φαφαλιού είναι κορίτσια που έζησαν ή ζουν ακόμα εκτός κοινωνίας, έγκλειστα σε ιδρύματα, αναμορφωτήρια, σπίτια. Κορίτσια που στερήθηκαν το δικαίωμα να διαλέξουν ζωή.

«Η Χαρίκλεια, η Ρούλα και η Κική δεν κοιμούνται στους θαλάμους μα στις ντουζιέρες, γιατί τη νύχτα βρέχουν τα κρεβάτια τους κι είναι μονίμως τιμωρημένες... Τις πήγανε και στους γιατρούς, αλλά δεν την κόψανε τη συνήθεια. Τις δέρνουνε κιόλας μην είναι από τεμπελιά, μάλιστα τούτο γίνεται κάποιες φορές με άδικο τρόπο, μπροστά στα μάτια όλων των παιδιών, για παραδειγματισμό. Και τότε το στομάχι σφίγγεται και το γάλα δεν κατεβαίνει».

Όσο διαβάζουμε τις συγκλονιστικές μαρτυρίες της σπουδαίας αυτής μελέτης έρχεται στην επιφάνεια το πιο σκληρό ερώτημα: Άραγε, τα κορίτσια αυτά, μιλάνε για το οδυνηρό παρελθόν της έμφυλης βίας που υπέστησαν ή τα όσα περιγράφουν είναι τρομακτικά επίκαιρα και μας αφορούν όλες και όλους;

5 5 feministika vivlia«Φεμινισμός για το 99%: Μανιφέστο»
Cinzia Arruzza, Titthi Bhattacharya, Nancy Fraser
Μτφρ. Γιώργος Καλαμπόκας, Αφροδίτη Χριστοδουλάκου
Εκδ. Εκτός Γραμμής

Oι Arruzza, Bhattacharya και Fraser ενώνουν το ακαδημαϊκό και ακτιβιστικό τους κεφάλαιο και εκδίδουν το 2019 το βιβλίο αυτό, που αναδείχθηκε απ' την Παγκόσμια Φεμινιστική Απεργία μέσα στο κύμα της παγκόσμιας αναταραχής που προκάλεσε το #Metoo.

Με το Μανιφέστο στοχεύουν σε μια νέα μορφή αντεπίθεσης προς την έμφυλη καταπίεση κι αυτό το πετυχαίνουν γράφοντάς το σε λόγο μαζικό και ταυτόχρονα πολιτικό. Συγκροτούν έτσι, το σύγχρονο φεμινιστικό υποκείμενο που στέκεται απέναντι στους αντιπάλους του έτοιμο να διεκδικήσει τη θέση του στο πεδίο της κυριαρχίας.

Όπως αναφέρεται στο σημείωμα της έκδοσης: «O φεμινισμός για το 99% είναι ένας ακούραστος αντικαπιταλιστικός φεμινισμός – ένας φεμινισμός που ποτέ δεν θα αρκεστεί στις ισοτιμίες όσο δεν έχουνε ισότητα, ποτέ δεν θα αρκεστεί στα νομικά δικαιώματα όσο δεν έχουμε δικαιοσύνη, και ποτέ δεν θα αρκεστεί στη δημοκρατία όσο η ελευθερία του ατόμου δεν ορίζεται στη βάση της ελευθερίας για όλες και όλους».

Οι Εκδόσεις Εκτός Γραμμής, με τη μετάφραση του Γιώργου Καλαμπόκα και της Αφροδίτης Χριστοδουλάκου, προσφέρουν στο ελληνόγλωσσο κοινό ένα από τα πιο σημαίνοντα σύγχρονα κείμενα κοινωνικής παραγωγής στη συμβολή της μαρξιστικής φεμινιστικής θεωρίας.

ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΠΛΑΤΣΑΤΟΥΡΑ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Ο Φίλιππος Τσιμπόγλου, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σήμερα το πρωί σε ηλικία 66 χρονών.

Επιμέλεια: Book Press

Η ανακοίνωση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

...
Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο βραβευμένος συγγραφέας Μάριο Ντεζιάτι θα παρουσιάσει το βιβλίο του στις 9 Φεβρουαρίου 2023, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Επιμέλεια: Book Press

O Mario Desiati, συγγραφέας του μυθιστορήματος Ασυμβίβαστοι (πρωτ. τίτλος Spatriat...

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ