Σε συνέντευξή του στο κρατικό αμερικανικό ραδιόφωνο NPR, ο διακεκριμένος Ιάπωνας συγγραφέας Χαρούκι Μουρακάμι μίλησε για τη συλλογή διηγημάτων του «Σε πρώτο ενικό» (μτφρ. Βασίλης Κιμούλης, εκδ. Ψυχογιός).
Επιμέλεια: Book Press
Με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων του Σε πρώτο ενικό που κυκλοφορεί σε μετάφραση Βασίλη Κιμούλη από τις εκδόσεις Ψυχογιός, ο Χαρούκι Μουρακάμισχολίασε σε συνέντευξή του στο κρατικό αμερικανικό ραδιόφωνο NPR τον ιδιαίτερο τίτλο της συλλογής, μιλώντας για το λογοτεχνικό είδος του I-novel, που είναι ιδιαιτέρως αγαπητό στην Ιαπωνία:
«Στο συγκεκριμένο βιβλίο, προσπάθησα να συνθέσω διάφορες αφηγήσεις σε πρώτο ενικό, όμως δεν μου αρέσει να περιγράφω με ακρίβεια τις εμπειρίες μου. Επομένως, τις αναδιαμόρφωσα ξανά και ξανά και τις μετέτρεψα σε μυθοπλασία, κι ως αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο αναγνώστης δεν μπορεί ούτε να εντοπίσει το αρχικό ερέθισμα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, απέκτησα μια βαθύτερη κατανόηση του νοήματος πίσω από την κάθε εμπειρία. Όταν γράφεις μυθοπλασία, πρέπει να φωτίσεις όσα κρύβονται μέσα σου.
»Στη σύγχρονη ιαπωνική λογοτεχνία, υπάρχει η μακρά παράδοση του αυτοβιογραφικού I-novel, που υποστηρίζει πως η καλή γραφή προκύπτει όταν μιλάς ανοιχτά, με ειλικρίνεια, για τη ζωή σου, ένα είδος εξομολόγησης στον ίδιο τον εαυτό σου. Δεν συμφωνώ με αυτή την άποψη και θέλησα να δημιουργήσω το δικό μου ύφος γράφοντας σε πρώτο ενικό».
Τα γραπτά του Μουρακάμι συχνά παραπέμπουν στις ιστορίες του κινήματος του μαγικού ρεαλισμού. Όταν ερωτήθηκε για τα αλλόκοτα στοιχεία που ενυπάρχουν στις ιστορίες του, ο συγγραφέας απάντησε:
«Το θέμα είναι πως όσο περισσότερο προσπαθώ να γράφω για ρεαλιστικές καταστάσεις, όσο περισσότερο προσπαθώ να προσδιορίσω με ακρίβεια αυτό που κρύβεται στον πυρήνα των καταστάσεων, τόσο περισσότερο οι ιστορίες μου ακολουθούν περίεργα μονοπάτια. Δεν το σχεδιάζω ηθελημένα, αυτή η εξέλιξη προκύπτει οργανικά, φαίνεται πως πρόκειται για ένα αναπόφευκτό αποτέλεσμα.
»Στη ζωή μου, έχω αποκτήσει πολλές αλλόκοτες εμπειρίες. Θεωρώ πως οι συγκεκριμένες εμπειρίες αποκτούν νόημα απλώς και μόνο επειδή είναι τόσο αλλόκοτες. Δεν σκοπεύω να τις αναλύσω χρησιμοποιώντας τη λογική. Η μυθοπλασία δεν πρέπει να αναλύει. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να μετατρέψω αυτές τις εμπειρίες, όσο πιο ρεαλιστικά μπορώ, σε μυθοπλασία».
Η δημοσιογράφος Petra Mayer διαπίστωσε πως πολλές από τις ιστορίες της συλλογής περιγράφουν μεταβατικές περιόδους και καταστάσεις. Μια ιστορία εκτυλίσσεται την ώρα του ηλιοβασιλέματος, μεταξύ ημέρας και νύχτας, μια άλλη διαδραματίζεται σε ένα ψηλό βουνό, μεταξύ ουρανού και γης. Ο Μουρακάμι εξήγησε:
«Αυτή είναι μια ενδιαφέρουσα ερώτηση. Όταν γράφω με απόλυτη συγκέντρωση, έχω την αίσθηση πως μετατοπίζομαι από τον κόσμο μας στον άλλο κόσμο, κι ύστερα επιστρέφω πίσω. Σαν να μετακινούμαι από το σπίτι στη δουλειά μου. Ταξιδεύω ως εκεί και μετά επιστρέφω. Η αναχώρηση είναι σημαντική, αλλά η επιστροφή είναι ακόμα σημαντικότερη. Θα ήταν απαίσιο να μην μπορούσες να επιστρέψεις.
»Στις αρχές του ένατου αιώνα, ζούσε στο Κιότο ένας ευγενής ονόματι Όνο νο Τακαμούρα. Εργαζόταν στο αυτοκρατορικό παλάτι και φημολογούταν πως τα βράδια κατέβαινε στην κόλαση (στον κάτω κόσμο), κι εκεί υπηρετούσε ως γραμματέας του Ένμα Ντάιο, του άρχοντα της κόλασης. Σε καθημερινή βάση, μετακινούταν από τον έναν κόσμο στον άλλο. Χρησιμοποιούσε ένα παλιό πηγάδι για πέρασμα, το οποίο υπάρχει ακόμα στο Κιότο. Λατρεύω αυτή την ιστορία. Παρόλα αυτά, δεν πιστεύω πως θα ήθελα ποτέ να χωθώ μέσα στο συγκεκριμένο πηγάδι».
